Kediye süt verilir mi? Süt, yoğurt ve peynirde doğru bilinen yanlışlar

Hayır, yetişkin kediye süt verilmesini önermiyoruz; çünkü kedilerin çoğu sütteki şekeri, yani laktozu sindiremez. PDSA'nın veteriner hekimleri, kedilerin bağırsağında süt şekerini parçalayan laktaz enziminin yeterince bulunmadığını ve sütün kusma, ishal ve karın ağrısına yol açabileceğini anlatır. Cornell Üniversitesi Kedi Sağlığı Merkezi de sütün kediler için ödül olarak önerilmediğini, pek çok kedinin laktoz intoleransı olduğunu ve süt ürünleriyle sindirim sorunu yaşayabileceğini belirtir.

Bu durum her kedide aynı şiddette görülmez. Cats Protection, kaç kedinin etkilendiğine dair tahminlerin birbirini tutmadığını, ama yetişkin kedilerin çoğunun laktoza dayanıksız olduğunu yazar; ırk ya da soy da bunu belirlemez. Yani “benim kedim içiyor, bir şey olmuyor” gözlemi başka bir kedi için geçerli değildir. Belirtiler genellikle hemen ortaya çıkmaz: Cats Protection'a göre süt ürününü yedikten yaklaşık 8–12 saat sonra başlar, bu yüzden sahibi çoğu zaman ishali sütle ilişkilendirmez.

Kedi sütü sevse bile bu, sütün ona iyi geldiği anlamına gelmez. Kediler sütteki yağı ve tadı çekici bulur. Bizim önerimiz basit: tam ve dengeli bir mamayla beslenen kedinin sütten alacağı bir yarar yoktur. Kedinin günlük beslenmesinin temellerini kedi ne yer rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Yavru kedinin ihtiyacı olan süt anne sütüdür; anne yoksa yalnız yavru kediler için üretilmiş süt tozu (anne sütü yerine geçen formül) kullanılır, inek sütü verilmez. International Cat Care, inek ya da keçi sütündeki protein ve yağ düzeyinin yavru kedi için fazla düşük olduğunu, bu yüzden bu sütlerle yavru beslenmemesi gerektiğini açıkça yazar. VCA'ya göre anne kedinin sütü inek sütünün iki katından fazla protein içerir; inek sütü ise laktoz dahil karbonhidrat bakımından daha zengindir.

Sütten kesilme de sanıldığından erken gelir. Cats Protection, yavruların altı ila sekiz haftalıkken katı mamaya tamamen geçmiş olması gerektiğini ve laktaz üretiminin bu dönem civarında azalabileceğini belirtir. Sütten kesilmiş yavrunun içeceği de yetişkin kedide olduğu gibi sudur. Yavrunun ilk aylarındaki düzeni yavru kedi bakımı rehberimizde bulabilirsiniz; katı mamaya geçişte yaşına uygun yavru kedi mamaları arasından seçim yapılır.

Kediler yoğurdu ve peyniri çoğu zaman merakla yer, ama bunları kedinin beslenmesine eklemeyi önermiyoruz; ikisi de süt ürünüdür ve aynı sindirim sorununu doğurabilir. ASPCA Hayvan Zehir Kontrol Merkezi, evcil hayvanlarda laktaz enziminin az olması nedeniyle sütün ve süt bazlı ürünlerin ishale ya da başka sindirim bozukluklarına yol açabileceğini belirtir. Cats Protection da peynirin laktoz içerdiğini hatırlatır ve süt, peynir gibi süt ürünlerinden kaçınmayı önerir.

Yoğurdun mayalanmış olması, onu kediler için “güvenli” yapmaz. Ürünler arasında laktoz, yağ ve tuz oranı büyük farklar gösterir; meyveli ya da tatlandırılmış yoğurtlarda ayrıca şeker ve katkı maddeleri bulunur. Peynirlerin çoğu da yağlı ve tuzludur. Kedi masadan bir parça peynir kaptıysa genellikle paniğe gerek yoktur; o gün kedinin dışkısını ve iştahını izlemek yeterlidir. Ancak düzenli ödül olarak peynir ya da yoğurt vermek, sindirim sorunu yaşanmasa bile mamanın dengesini bozar.

Kedinize ödül vermek istiyorsanız kediler için hazırlanmış ödül mamalarını küçük miktarlarda ve günlük mama payından düşerek kullanmak daha doğrudur. Tam ve dengeli bir temel beslenme için kedi mamaları sayfamızdaki içerik karşılaştırmalarına bakabilirsiniz.

Kısa cevap şudur: yetişkin kedi için gereken tek içecek sudur, süt ürünlerinin hiçbiri düzenli beslenmeye girmez. Mutfakta en çok sorulan ürünleri kaynaklarımızın önerisine göre tek tabloda topladık; böylece “bu da olur mu” diye her seferinde aramanıza gerek kalmaz.

Süt ya da süt ürünü sindiremeyen kedide en sık görülen belirti ishaldir; buna şişkinlik, gaz, guruldayan karın ve kirli arka bölge eşlik edebilir. Cats Protection bu belirtileri sıralarken ishalin vücudun su kaybetmesine yol açabileceğini ve ağır durumlarda veteriner hekime başvurmak gerektiğini vurgular. Laktoz intoleransının tedavisi yoktur; çözüm süt ürünlerini kesmektir.

Hafif bir ishal geçiren yetişkin kedide Cats Protection, haşlanmış tavuk ya da kılçığı ve derisi ayıklanmış beyaz balık gibi az, sade ve sık öğünler önerir; dışkı düzelince normal mama birkaç gün içinde yeniden verilir. Ancak ishal ve kusmanın süt dışında pek çok nedeni olabilir. Belirtiler sürüyorsa nedenini kendiniz tahmin etmeye çalışmayın, veteriner hekime danışın. Konuyu kedilerde ishal ve kedi kusması rehberlerimizde ayrıca anlattık.

Kedinin içmesi gereken tek şey temiz, taze sudur ve bu suya her an ulaşabilmelidir. Cornell Kedi Sağlığı Merkezi bunu temel kural olarak koyar; Cats Protection da kedinin yalnız suya ihtiyacı olduğunu ve inek sütünün ya da süt yerine geçen ürünlerin verilmemesi gerektiğini yazar.

Pek çok kedi az su içer; bu yüzden sütü bırakmak kadar suyu çekici hâle getirmek de önemlidir. Yeterli sıvı almak idrar yolu sağlığı için de önem taşır; idrar yapmakta zorlanan kedide ne yapılacağını kedide idrar yolu sorunları sayfamızda anlattık. Kedinin su içmesini kolaylaştırmak için kaynaklarımızın önerilerini şöyle sıralayabiliriz:

Kedi ve süt konusundaki yanlışların çoğu, kediye süt içiren eski resimlerden ve “her yavru süt içer” düşüncesinden gelir. En sık duyduğumuz inanışları ve kaynaklarımızın verdiği doğru cevapları yan yana koyduk: