İçeriğe geç
Sahiplenme ve yolculuk Kedi

Kedi sahiplenme: barınaktan ve sokaktan adım adım

Bir kedi uzun yıllar sürecek bir arkadaşlık demektir. Barınaktan, sokaktan ya da bir tanıdıktan sahiplenin; her yolda aynı sorumluluklar başlar: kayıt, sağlık kontrolü ve sabırlı bir uyum dönemi.

Kameraya bakan üç renkli yavru kedi

Sahiplenmeden önce kendinize sorun

Kedi bağımsız görünse de günlük bakım, oyun ve düzenli veteriner kontrolü ister. Karar vermeden önce şu soruları dürüstçe cevaplayın:

Uzun yıllar

Kediyi bütün ömrü boyunca, taşınma, iş değişikliği ya da bebek gibi hayat değişikliklerinde de yanınızda tutabilir misiniz?

Yavru mu yetişkin mi?

Yavru çok enerji ve eğitim ister; yetişkin kedinin karakteri bellidir. Evinize ve gününüze uygun olanı seçin.

Bakım bütçesi

Aşı, parazit koruması, kısırlaştırma, mama ve kum için düzenli bir bütçe ayırabilir misiniz?

Tüy bakımı

Uzun tüylü kediler düzenli tarama ister. Evde alerjisi olan biri var mı?

Kaynak: 45

Yavru mu, yetişkin mi? Doğru kediyi seçmek

Doğru kedi, evinize ve gün düzeninize uyan kedidir; yaş tek başına belirleyici değildir. iCatCare bir kediyi sahiplenirken önümüzdeki 14–15 yıl, hatta daha uzun bir süreyi onunla paylaşmayı beklemek gerektiğini hatırlatır; erken yaşta yaşanan deneyimlerin yetişkin karakterini şekillendirdiğini, korkak bir yavrunun çoğunlukla korkak bir yetişkin kedi olduğunu da vurgular.

Yaşlı bir kediyi sahiplenmek de iyi bir seçenektir: sakin karakterleri, belli alışkanlıkları ve çoğu zaman kum kabına alışık olmaları uyumu kolaylaştırır. Yaşa bağlı ihtiyaçlar için düzenli veteriner kontrolü ve bütçe ayırmanız gerekir. Kedinizin insan yaşı karşılığını görmek için: kedi yaşı hesaplama.

KonuYavru kediYetişkin kedi
KarakterHenüz şekilleniyor; anneyi ve yetiştiği ortamı görmek ipucu verirBelli; bakımevi çalışanları alışkanlıklarını anlatabilir
Bakım yüküSık öğün, kum alışkanlığı, aşı serisi, kısırlaştırmaAşı ve kısırlaştırma kayıtları kontrol edilir, eksikler tamamlanır
ZamanÇok oyun ve gözetim isterDaha sakin bir düzene uyum sağlayabilir
Kimlere uygun?Gün içinde evde vakit geçirebilen, sabırlı ailelerGün boyu çalışan ya da ilk kez kedi sahiplenen kişiler için çoğu zaman daha kolay bir başlangıç

Kaynak: 4

Evde kedi beslemek zor mu? Bakım rutini

Evde kedi beslemek zor değildir ama her gün süren bir sorumluluktur: kedi her gün mama, taze su, kum temizliği ve oyun; düzenli tüy bakımı, parazit koruması ve yılda en az bir veteriner kontrolü ister. Aşağıdaki çizelge bir kedinin bakım işlerini sıklığa göre özetler.

Bütçeyi de baştan düşünün: mama ve kum gibi düzenli giderlerin yanında aşılar, parazit koruması, kısırlaştırma ve beklenmedik hastalıklar için bir pay ayırmak gerekir. Tatil ya da uzun iş seyahatleri için kedinin kime emanet edileceğini sahiplenmeden önce planlayın; bakıcı, güvendiğiniz bir komşu ya da pansiyon seçeneğini önceden araştırmak son dakika telaşını önler. FOUR PAWS'ın sahiplenme kontrol listesi de karar vermeden önce zamanı, bütçeyi ve hayat değişikliklerini düşünmeyi önerir.

SıklıkYapılacaklar
Her günMama ve taze su; kum kabındaki topakları en az iki kez alma; oyun
Her haftaTüy tarama (uzun tüylüde daha sık); topaklanmayan kumda kabı tamamen yıkama
2–4 haftada birTopaklanan kumda kabı tamamen boşaltıp yıkama
Hekimin önerdiği aralıklaDış ve iç parazit koruması
Her yılKuduz aşısı (yasal zorunluluk) ve genel sağlık kontrolü

Kaynak: 12115

Acil durum

Yeni kedinizde bunları görürseniz beklemeyin

  • Ağzı açık soluma ya da nefes almakta zorlanma
  • Çökme, ayağa kalkamama, nöbet
  • Gün içinde birkaç kez kusma ya da ishal, halsizlikle
  • Zehirli bir şey yediği şüphesi (zambak, insan ilacı, antifriz)
  • İdrar yapmaya çalışıp yapamama

Mesai dışında: 7/24 açık veterinerleri rehberde bulun. Ayrıntılı liste: acil durum işaretleri.

76 Yakınınızdaki veteriner

Nereden sahiplenilir?

  1. Bakımevi
    Belediye hayvan bakımevi

    5199 sayılı Kanun'a göre yerel yönetimler sahipsiz hayvanlar için bakımevi kurar ve onlar sahiplendirilene kadar bakımlarını ve tedavilerini sağlar. Sahiplendirme şartlarını ve istenen belgeleri bakımevine sorun; şartlar belediyeye göre değişir.

    1
  2. Sokak
    Sokakta tanıştığınız kedi

    Kedinin sahipli olup olmadığını öğrenmek için il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ya da bir veteriner kliniğine götürüp mikroçip okutun. Sahibi yoksa mikroçip ve kayıt işlemini başlatın.

    3
  3. Yavru
    Yavru kedi alırken

    iCatCare'e göre yavrunun insanlara alışmayı öğrendiği dönem yaklaşık 3–8 haftalık yaş arasıdır; ev kedisi yavruları genellikle 8 haftalık civarında yeni yuvasına gider. Mümkünse anneyi ve yavrunun büyüdüğü ortamı görün.

    4
  4. Kontrol
    Sağlık işaretlerine bakın

    Parlak gözler, temiz bir tüy ve rahat hareket iyi işaretlerdir. Gözde ya da burunda akıntı, kirli kulaklar, kuyruk altında kirlenme ya da yara ishal ve hastalık belirtisi olabilir; bu durumda kediyi bırakmayın, bir an önce veterinere götürün.

    4

Kaynak: 134

Sokak kedisi sahiplenirken nelere dikkat edilir?

Sokak kedisi sahiplenirken ilk iş kedinin sahipli olup olmadığını öğrenmek, ikinci iş de eve girmeden önce sağlık kontrolünü yaptırmaktır. Mikroçip okutmak için kediyi bir veteriner kliniğine ya da il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne götürün; mikroçip varsa kedi kayıtlı sahibine ulaştırılır, yoksa kayıt işlemi sizin adınıza başlatılabilir.

Sokakta küçük yavrular görürseniz hemen almayın: anneleri yakında beslenmeye gitmiş olabilir. iCatCare'e göre ev kedisi yavruları genellikle 8 haftalık civarında yuvadan ayrılır; bundan küçük, annesiz ve üşümüş görünen yavrular için vakit kaybetmeden bir veteriner hekime danışın. Evde başka kedi varsa yeni gelen kediyi veteriner muayenesi yapılıp aşı ve parazit planı belirlenene kadar ayrı bir odada tutmak, diğer kedileri bulaşıcı hastalıklardan korumanın en basit yoludur.

Sokakta yaşamış yetişkin bir kedi kapalı alana alışırken pencere ve balkon güvenliğine özellikle dikkat edin; ilk haftalarda kaçmaya çalışabilir. Tırmalama tahtası, yüksek raflar ve oyun, dışarıdaki uyaranların yerini almasına yardım eder.

Kaynak: 34

Mikroçip, pasaport ve PETVET kaydı

Sahipli kedi ve köpekler mikroçiple kimliklendirilir ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Ev Hayvanı Kayıt Sistemi'ne (PETVET) kaydedilir. Başlıca süreler:

Kimliklendirme yönetmeliği ve Bakanlık duyurusuna göre süreler
DurumNe yapılır?Süre
Bakımevinden sahiplenmeBelediyenin yetkili veteriner hekimi yeni sahip adına pasaportu düzenler ve kaydı yaparSahiplendirmeden itibaren 10 gün
Sahip değişikliğiYeni sahip belgeleriyle başvurur60 gün
Kimliksiz kedi sahiplenmeSahiplendirme belgesiyle mikroçip uygulanıp PETVET'e kaydedilebilirBakanlık duyurusu
Kaybolmaİl/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirilir7 gün
ÖlümKayıtlı hayvanın ölümü bildirilir30 gün

Kaynak: 23

Evde kedi beslemek hastalık yapar mı?

Kedilerden insanlara geçebilen bazı hastalıklar vardır, ama riskin büyük bölümü düzenli veteriner kontrolü, parazit koruması ve temel hijyenle azaltılır. Başlıcaları ve önlemleri:

  • Toksoplazma: CDC kum kabının her gün temizlenmesini ve ardından ellerin yıkanmasını önerir; parazit dışkıyla atıldıktan 1–5 gün sonra bulaştırıcı hâle gelir. Hamileyseniz hekiminizle konuşun. Ayrıntı: toksoplazma.
  • Kedi tırmığı hastalığı: iCatCare'e göre pireler bu hastalığın kediler arasında yayılmasında rol oynar; düzenli pire koruması riski azaltır. Ayrıntı: kedi tırmığı hastalığı.
  • Kuduz: Türkiye'de üç aydan büyük kedilerin yılda bir kez kuduza karşı aşılatılması yasal zorunluluktur. Aşı geçmişi bilinmeyen bir kedi ısırırsa aynı gün sağlık kuruluşuna başvurun: kuduz belirtileri.
  • Alerji: Evde alerjisi olan biri varsa sahiplenmeden önce kediyle birkaç kez vakit geçirip tepkiyi görün ve hekiminize danışın.

Kaynak: 101311

Apartmanda kedi beslemek yasak mı?

Apartmanda kedi beslemeyi doğrudan yasaklayan bir kanun hükmü yoktur; 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun yürürlükteki metninde evcil hayvan beslemeyi ayrıca düzenleyen bir madde bulunmaz. Kanun'un 18. maddesine göre ise kat malikleri ve kiracılar, bağımsız bölümlerini ve ortak yerleri kullanırken birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planı hükümlerine uymakla yükümlüdür.

Pratikte bu, binanızın yönetim planını okumanız, ortak alanlarda temizliğe dikkat etmeniz ve komşuları rahatsız edecek durumları önlemeniz demektir. 5199 sayılı Kanun da hayvan sahibine, hayvanının çevreye verebileceği zarara karşı önlem alma yükümlülüğü verir. Uyuşmazlık çıkarsa hukuki destek alın; bu bölüm hukuki görüş değildir.

Kaynak: 91

Eve hazırlık ve ilk günler

  • Taşıma çantası: Eve getirirken ve veteriner ziyaretlerinde gereklidir; kolay açılıp kapanan, sağlam bir çanta seçin.
  • Kum kabı: Mama ve su kabından uzakta olsun; kediler yemek yedikleri yerin yakınında tuvalet yapmak istemez.
  • Saklanma ve yüksek yerler: Ürkek kediler için kapalı yatak ve yüksek raflar güven verir.
  • Tırmalama tahtası: Tırnak sağlığı ve koku bırakma için doğal bir ihtiyaçtır; mobilyanızı da korur.
  • Evde başka kedi varsa: Kum kabı, mama kabı ve yatağı kedi sayısından bir fazla olacak şekilde hazırlayın; tanıştırmayı acele etmeden, kokuyla başlayarak yapın.
  • İnsan ilaçları, zambak ve temizlik ürünlerini kedinin ulaşamayacağı yere kaldırın.

Kaynak: 68

Sahiplendikten sonra: ilk hafta kontrol listesi

Sahiplendikten sonraki ilk hafta, kedinin eve alışması ve yasal kaydın tamamlanması için en önemli dönemdir. Aşağıdaki listeyi sırayla işaretleyin:

  • İlk gün: Kediyi sessiz bir odada kum kabı, su, mama ve saklanma yeriyle bırakın; ziyaretçi çağırmayın.
  • İlk günlerde: Mikroçip okutun ya da bakımevinin verdiği belgedeki mikroçip numarasını kontrol edin.
  • İlk hafta içinde: Veteriner muayenesi, aşı ve parazit planı.
  • 10 gün içinde: Bakımevinden sahiplendiyseniz pasaport ve PETVET kaydının sizin adınıza yapıldığını kontrol edin.
  • 60 gün içinde: Kediyi başka bir sahipten aldıysanız sahip değişikliğini bildirin.
  • İlk aylarda: Kısırlaştırılmamışsa uygun zamanı hekiminizle konuşun; iCatCare yaklaşık 4 aylıkken kısırlaştırmayı önerir.

Kaynak: 23614

İlk veteriner kontrolü

Sağlıklı görünse de yeni sahiplenilen her kedi bir veteriner hekimde muayene edilmelidir. Aşağıdaki ayrım teşhis aracı değildir; yalnız ne kadar acele etmeniz gerektiğini gösterir.

Hemen veterinere

  • Ağzı açık soluma, nefes darlığı
  • Gün içinde birkaç kez kusma ya da ishal, halsizlikle birlikte
  • Hiç yemek yememe ve su içmeme, özellikle yavruda
  • Çok ıkınıp idrar yapamama

İlk hafta içinde muayene

  • Genel muayene, parazit kontrolü ve aşı takviminin planlanması
  • Mikroçip numarasının PETVET'te sizin adınıza işlendiğinin kontrolü
  • Gözde ya da burunda akıntı, hapşırma
  • Tüyde pire pisliği

Normal olabilir, sabırla izleyin

  • İlk günlerde saklanması ve az yemesi
  • Gece miyavlaması
  • Diğer evcil hayvanlarla tanışmanın yavaş ilerlemesi

Kaynak: 76

Videolarla öğrenin

Veteriner hekimlerin ve eğitici kanalların anlatımları. Videolar kendi kanallarına aittir; tıklayınca YouTube'un çerezsiz oynatıcısı açılır.

Kedi sahiplenirken bilmeniz gerekenlerCandanveterinerYouTube · 12:43
Yavru kedi sahiplenme ve bakımıThe Vets Hub Veteriner PolikliniğiYouTube · 4:17
Sokakta yavru kedi bulduğumuzda ne yapmalıyız?Minouvet Veteriner PolikliniğiYouTube · 4:45

Videolar genel bilgi içindir; ilaç ya da doz önerisi içeriyorsa uygulamayın, hayvanınıza özel kararı veteriner hekiminiz verir.

Barınaklarda ve sokakta sık karşılaşılan kediler

Sık sorulanlar

Kedi sahiplenmek için nereye başvurmalıyım?

Bulunduğunuz yerdeki belediyenin hayvan bakımevine başvurabilirsiniz; 5199 sayılı Kanun'a göre yerel yönetimler sahipsiz hayvanlar için bakımevi kurar ve hayvanlar sahiplendirilene kadar bakımlarını sağlar. Şartları, istenen belgeleri ve varsa ücreti her belediye kendisi belirler; başvurmadan önce bakımevini arayın. Sokakta tanıştığınız bir kediyi de mikroçip kontrolünden sonra sahiplenebilirsiniz.

Sokaktan aldığım kediyi kaydettirmem gerekir mi?

Evet. 5199 sayılı Kanun'a göre kedi sahipleri hayvanlarını dijital kimliklendirme yöntemleriyle kayıt altına aldırmakla yükümlüdür. Önce kediye mikroçip okutun; sahibi yoksa mikroçip uygulatıp PETVET'e kaydettirin.

Yavru kedi kaç haftalıkken sahiplenilmeli?

iCatCare'e göre ev kedisi yavruları genellikle 8 haftalık civarında yeni yuvasına gider. Annesinden erken ayrılan ya da insanla az temas etmiş yavruların ürkek olma olasılığı daha yüksektir.

Yetişkin kedi yeni eve alışır mı?

Evet, ama zaman alır. Sessiz bir oda, saklanma yerleri, kum kabı ve sabit bir gün düzeni alışmayı kolaylaştırır; ilk günlerde saklanması ve az yemesi normal olabilir. iCatCare'e göre yetişkin kedinin karakteri bellidir, bu da doğru eşleşmeyi kolaylaştırır. Kedi uzun süre yemiyor ya da tuvalet yapmıyorsa beklemeden veteriner hekime danışın.

Sahiplendiğim kediye bakamazsam ne yapmalıyım?

Ev hayvanını terk etmek 5199 sayılı Kanun'a göre yasaktır. Kediyi aldığınız bakımevine ya da güvenilir bir sahiplendirme kuruluşuna danışın ve sahip değişikliğini usulüne uygun bildirin.

Kedi sahiplenmeden önce nelere karar vermeliyim?

Kediyi bütün ömrü boyunca, taşınma ya da iş değişikliği gibi hayat değişikliklerinde de yanınızda tutabileceğinizi düşünün. Yavru mu yetişkin mi istediğinize, aşı, parazit koruması, kısırlaştırma, mama ve kum için düzenli bütçe ayırıp ayıramayacağınıza ve evde alerjisi olan biri olup olmadığına karar verin.

Sahiplenilen kedi PETVET'e nasıl kaydedilir?

Sahipli kedi ve köpekler mikroçiple kimliklendirilir ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Ev Hayvanı Kayıt Sistemi'ne (PETVET) kaydedilir; mikroçipi veteriner hekim uygular. Bakımevinden sahiplenmede belediyenin yetkili veteriner hekimi 10 gün içinde pasaportu düzenler; sahip değişikliği 60 gün içinde bildirilir.

Sokakta bulduğum kedinin sahibi olup olmadığını nasıl anlarım?

Kediyi il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ya da bir veteriner kliniğine götürüp mikroçip okutun. Mikroçip yoksa ve sahibi bulunamazsa mikroçip ve kayıt işlemini sizin adınıza başlatabilirsiniz.

Yeni sahiplenilen kedi için evde neler hazırlanmalı?

Sağlam bir taşıma çantası, mama ve su kaplarından uzak bir kum kabı, saklanabileceği kapalı bir yatak ya da yüksek raflar ve bir tırmalama tahtası hazırlayın. İnsan ilaçlarını, zambakları ve temizlik ürünlerini kedinin ulaşamayacağı yere kaldırın.

Sahiplendiğim kediyi ne zaman veterinere götürmeliyim?

Sağlıklı görünse de ilk hafta içinde genel muayene, parazit kontrolü ve aşı takviminin planlanması için götürün; mikroçip numarasının PETVET'te sizin adınıza işlendiğini de kontrol ettirin. Ağzı açık soluma, halsizlikle birlikte kusma ya da ishal, hiç yememe veya idrar yapamama varsa hemen veterinere gidin.

Evde kedi beslemek zor mu?

Zor değildir ama her gün süren bir sorumluluktur. Kedi her gün mama, taze su, kum temizliği ve oyun; düzenli tüy bakımı, parazit koruması ve en az yılda bir veteriner kontrolü ister. Türkiye'de kedilerin yılda bir kuduz aşısı yasal zorunluluktur. iCatCare bir kediyle 14–15 yıl, hatta daha uzun bir süre paylaşmayı beklemek gerektiğini hatırlatır; karar verirken bu süreyi düşünün.

Evde kedi beslemek hastalık yapar mı?

Kedilerden insana geçebilen bazı hastalıklar vardır, ama riskin büyük bölümü düzenli veteriner kontrolü ve hijyenle azaltılır. CDC toksoplazmaya karşı kum kabının her gün temizlenmesini ve ardından ellerin yıkanmasını önerir; düzenli pire koruması kedi tırmığı hastalığı riskini, yıllık kuduz aşısı da kuduz riskini azaltır. Hamileyseniz ya da bağışıklığınız zayıfsa hekiminize danışın.

Apartmanda kedi beslemek yasak mı?

Hayır, apartmanda kedi beslemeyi doğrudan yasaklayan bir kanun hükmü yoktur. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesi ise komşuların birbirini rahatsız etmemesini ve yönetim planına uyulmasını şart koşar; 5199 sayılı Kanun da hayvan sahibinin çevreye zarar gelmemesi için önlem almasını ister. Binanızın yönetim planını okuyun; uyuşmazlıkta hukuki destek alın.

Kaynaklar

  1. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (md. 4, 5, 14, Ek md. 1) · Mevzuat Bilgi Sistemi, T.C. Cumhurbaşkanlığı (kontrol: 26 Ekim 2026)
  2. Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik, md. 4, 5, 12 (RG 26.02.2018/30344; değişiklik RG 05.03.2025/32832) · Tarım ve Orman Bakanlığı — mevzuat metni Lexpera (kontrol: 26 Ekim 2026)
  3. Sahipli hayvanların dijital kimliklendirilmesi (20 başlıkta bilgilendirme) · Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (kontrol: 26 Ekim 2026)
  4. Choosing a kitten · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 26 Ekim 2026)
  5. Checklist – What to consider before adopting a pet · FOUR PAWS International (hayvan refahı kuruluşu) (kontrol: 26 Ekim 2026)
  6. Preparing for your new cat or kitten · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 26 Ekim 2026)
  7. When is it a pet emergency? · Animal Trust (Birleşik Krallık, kâr amacı gütmeyen veteriner hizmeti) (kontrol: 26 Ekim 2026)
  8. Cats and poisons · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 26 Ekim 2026)
  9. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, md. 18 · Mevzuat Bilgi Sistemi, T.C. Cumhurbaşkanlığı (kontrol: 26 Ekim 2026)
  10. Preventing Toxoplasmosis · CDC (ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri) (kontrol: 26 Ekim 2026)
  11. Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği, md. 8–9 (RG 18.01.2012/28177) · Tarım ve Orman Bakanlığı — mevzuat metni Lexpera (kontrol: 26 Ekim 2026)
  12. Choosing a litter tray for your cat · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 26 Ekim 2026)
  13. Fleas and flea control in cats · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 26 Ekim 2026)
  14. Neutering your cat · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 26 Ekim 2026)

Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 29 Ekim 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.

Blogda bu konuyla ilgili