Muhabbet Kuşu

Muhabbet kuşu evde ortalama 5–10 yıl yaşar. Merck bu aralığı verir; Wikipedia'daki derlemeye göre esarette ortalama ömür 7,8 yıldır ve 15–21 yıla ulaşan kuşlar bildirilmiştir. Sergi (İngiliz) tipleri genellikle 7–9 yıl yaşar. Pelet ağırlıklı dengeli beslenme, her gün uçuş ve altı ayda bir veteriner kontrolü ömrü uzatmaya yardım eder.

Evet, muhabbet kuşu emek ve eğitimle kelime öğrenebilir. VCA sesinin büyük papağanlar kadar net olmadığını ama geniş bir kelime dağarcığı geliştirebildiğini, erkeklerin genellikle daha iyi konuştuğunu belirtir. Kısa kelimeleri her gün aynı saatte, kuş sakinken tekrar etmek en iyi sonucu verir. Her kuş konuşmayabilir; konuşmayan kuş da sağlıklı olabilir.

Beslenebilir, ama yalnızca her gün uzun süre ilgi görecekse. Muhabbet kuşu sürü halinde yaşayan sosyal bir kuştur; Merck yalnızlık ve can sıkıntısının ısırma, bağırma ve tüy yolma gibi sorunlara yol açabildiğini belirtir. Gün içinde evde değilseniz ikinci bir muhabbet kuşu, büyük bir kafes ve dönüşümlü oyuncaklar öneriyoruz.

Hayır, yalnız tohum yemle beslenmesi önerilmez. VCA tohumun diyetin çok küçük bir parçası olması, diyetin yaklaşık %60–80'inin pelet yem, en fazla %20–25'inin taze sebze ve meyve olması gerektiğini belirtir. Tohum ağırlıklı beslenme şişmanlık, yağlı karaciğer ve guatr riskini artırır. Pelete geçişi yavaş yapın ve kilosunu izleyin.

Yaban tipindeki muhabbet kuşu yaklaşık 18–20 cm boya ve 30–40 g ağırlığa ulaşır; kanat açıklığı yaklaşık 30 cm'dir. Yavrular yuvadan çıktıklarında yetişkin boyuna yakındır. Sergi için seçilen İngiliz ya da jumbo tipler ise yaban kuşunun yaklaşık iki katı iri ve başı daha kabarık tüylüdür. Kafes ölçüsünü kuşun tipine göre seçin.

Muhabbet kuşu sosyal, meraklı ve hareketli, küçük bir papağandır. VCA onu aile bireyleriyle iyi geçinen, uçmayı, oynamayı ve çiğnemeyi seven yumuşak huylu bir kuş olarak anlatır. Sesi yüksek değildir, zamanla parmağa gelmeyi ve kelime öğrenmeyi başarabilir. En büyük ihtiyacı arkadaşlık, her gün uçuş ve dengeli beslenmedir.

Muhabbet kuşu bakımı her gün su ve yem kabını yıkamak, taze sebze verip birkaç saat sonra kaldırmak ve kuşla vakit geçirmekle başlar. Haftada bir kafes tabanı, tünek ve oyuncaklar temizlenir, ayda bir kafesin tamamı yıkanır. Gözetimli serbest uçuş her gün yapılır ve VCA'nın önerdiği gibi altı ayda bir veteriner kontrolü atlanmaz.

Muhabbet kuşu ilk kez kuş besleyenler, apartmanda yaşayanlar ve her gün kuşuyla vakit geçirebilen aileler için uygundur. Merck sesinin genellikle yüksek olmadığını ve apartmana uyduğunu belirtir. Uzun saatler dışarıda olanlar iki kuş beslemeyi düşünmelidir. Kuşu yalnız süs olarak kafeste tutmak isteyenler için uygun bir seçim değildir.

VCA'ya göre muhabbet kuşlarında böbrek, yumurtalık ve testis tümörleri, tohum diyetine bağlı guatr ve şişmanlık, gaga ve ayakta kabuklanma yapan akarlar ve dişilerde yumurta tutulması sık görülür. Psittakoz belirti vermeden taşınabilir. Tüy kabartma, kuyruk sallayarak soluma ya da topallama görürseniz kuşlara bakan bir veteriner hekime başvurun.

Muhabbet kuşu Avustralya kökenlidir. Animal Diversity Web'e göre doğal yaşam alanı kıtanın iç kesimlerindeki yarı kurak otlaklar ve güneydoğudaki kuru çayırlardır; sürüler halinde ot tohumu arayarak dolaşır. Evcil muhabbet kuşları 1850'lerden beri esarette üretilmektedir; bugün görülen mavi, beyaz, sarı ve mor renklerin çeşitliliği bu uzun üretim geçmişinin sonucudur.

Muhabbet kuşunun temel yemi pelet yemdir; VCA diyetin yaklaşık %60–80'inin pelet, en fazla %20–25'inin sebze ve meyve olmasını önerir. Havuç, salatalık, brokoli, ıspanak ve kabak gibi sebzeler, elma ve muz gibi meyveler küçük parçalar halinde verilebilir. Tohum ve darı başağı yalnızca küçük ödüldür. Temiz su her gün tazelenir.

Evet, muz, elma ve salatalık VCA'nın muhabbet kuşuna verilebilecek yiyecekler listesinde yer alır. Meyveyi iyice yıkayıp küçük parçalara bölün, ayrı bir kapta verin ve birkaç saat sonra yenmeyen kısmı kaldırın. Meyve şekerli olduğu için sebzeden az verilir. Avokado ise zehirli olabileceği için asla verilmez.

Muhabbet kuşu yumurtaları yaklaşık 18 günde çatlar. Animal Diversity Web ortalama kuluçka süresini 18 gün, ortalama yumurta sayısını 5 olarak verir. Dişi genellikle yumurtaları gün aşırı yaptığı için yavrular da birkaç gün arayla çıkar. Yavrular yumurtadan çıktıktan yaklaşık 30 gün sonra yuvadan ayrılır.

Muhabbet kuşunun cinsiyeti gagasının üstündeki burun derisinin (ser) renginden anlaşılır. Yetişkin erkekte ser mavi ya da lavanta tonundadır; dişide beyazımsı ya da açık kahvedir ve üreme döneminde koyu kahveye döner. Yavrularda ser her iki cinsiyette pembemsidir. Lutino ve albino kuşlarda bu ayrım yanıltıcı olabileceği için veteriner hekim testi gerekebilir.

Muhabbet kuşu yaklaşık 6 aylıkken cinsel olgunluğa ulaşır ve bu yaştan sonra yumurtlayabilir. Doğada tohum bol olduğunda yılın hemen her döneminde ürer. Evde yuvalık, uzun gün ışığı ve bol yiyecek yumurtlamayı tetikleyebilir; yalnız yaşayan dişi de yumurtlayabilir. Sık yumurtlayan dişide yumurta tutulması riski için veteriner hekime danışın.

Evet, muhabbet kuşları yıkanmayı sever ama kuşu siz yıkamazsınız; o kendisi yıkanır. Kafese oda sıcaklığında suyla dolu, çok sığ bir kap koyun ya da tüylerine ince bir spreyle hafif su püskürtün. Şampuan, sabun ve sıcak su kullanmayın, kuşu suya batırmayın. Banyodan sonra cereyansız, ılık bir odada kendi kendine kurumasını bekleyin.

Muhabbet kuşu tüy değiştirme döneminde normal olarak tüy döker ve yeni çıkan tüyler kaşıntı yapabilir. Ancak gaga ve ayakta kabuklanma akar belirtisi olabilir; VCA kuşlarda her tüy kaybının veteriner hekimce araştırılmasını önerir. Sürekli kaşınma, çıplak bölgeler, tüy yolma ya da kanlı tüy görürseniz kuşu kuşlara bakan bir veteriner hekime gösterin.

Muhabbet kuşu uyurken ya da üşüdüğünde kısa süre tüylerini kabartabilir; bu tek başına hastalık değildir. Ancak gün içinde sürekli kabarık oturma, titreme, uyuklama ve iştahsızlık birlikte görülürse hastalık işaretidir. Kuşlar hastalığı gizlediği için bu belirtiler fark edildiğinde sorun ilerlemiş olabilir; aynı gün kuşlara bakan bir veteriner hekime başvurun.

Muhabbet kuşunun yaşı kesin olarak anlaşılamaz ama gençliği bazı işaretlerden tahmin edilir. Animal Diversity Web'e göre genç kuşların alnı dalgalı çizgilidir; yetişkinlerde alın düz sarı ya da beyaz olur. Genç kuşlarda ser pembemsidir, olgunlaştıkça cinsiyete göre maviye ya da kahveye döner. Halka numarası ve yetiştirici kaydı varsa en güvenilir bilgi odur.

Muhabbet kuşunu konuşturmak için kısa kelimeleri her gün aynı saatte, kuş sakin ve dikkatliyken tekrar edin. VCA konuşmanın emek ve eğitim gerektirdiğini, erkeklerin genellikle daha iyi konuştuğunu belirtir. Önce kuşun kendi adını öğretin, her denemeyi küçük bir ödülle destekleyin. Oturumlar birkaç dakikayı geçmesin; televizyon ve gürültü dikkatini dağıtır.

Evet, dişi muhabbet kuşu da konuşabilir, ama genellikle erkekler kadar istekli ve geniş dağarcıklı değildir. VCA erkeklerin daha iyi konuştuğunu, dişilerin de öğrenebildiğini belirtir. Dişiler ötmek ve konuşmaktan çok çiğneme ve yuva arama davranışlarına yönelebilir. Konuşma sizin için öncelikse sabırla, kısa ve düzenli eğitim oturumları planlayın.

Evet, uzayan tırnaklar kesilir; ancak bunu ilk kez veteriner hekimin yapmasını öneriyoruz. VCA altı aylık kontrollerde gerekirse tırnak kesiminin de yapıldığını belirtir. Tırnağın içinde kan damarı bulunduğu için fazla kesmek kanamaya yol açar. Farklı kalınlıkta doğal ağaç tünekler tırnakların doğal yoldan aşınmasına yardım eder.

Muhabbet kuşunda ishal hastalık belirtisidir ve beklemeden veteriner hekime gösterilmelidir. Sulu dışkı tek başına fazla sebze yemekten de olabilir, ama halsizlik, tüy kabartma ya da iştahsızlıkla birlikteyse ciddi bir enfeksiyonun işareti olabilir. VCA psittakozun da ishale yol açabildiğini belirtir. Evde ilaç vermeyin; kafes tabanındaki dışkının fotoğrafını çekip hekime götürün.