Scottish Fold
Diğer adları: Scottish, Kulakları katlı kedi, Scottish Straight (düz kulaklı)
SakinSevecenMeraklı
Öne doğru katlanmış kulakları ve yuvarlak yüzüyle tanınan, İskoçya'daki bir çiftlik kedisinden türeyen bir ırktır. Sakin ve insan seven bir kedidir. Kulakları katlayan gen kıkırdak ve kemik gelişimini de etkilediği için eklem sağlığı bu ırkta en önemli konudur.
- Köken
- Birleşik Krallık (İskoçya, 1961)
- Tanıyan kulüpler
- CFA ve TICA tanır; FIFe sağlık nedeniyle tanımaz
- Yapı
- Orta boy, yuvarlak hatlı ve dolgun gövdeli (CFA)
- Tüy
- Kısa ya da uzun tüylü; katlı ve düz kulaklı çeşitleri var
- Kilo
- Yaklaşık 2,7–5,9 kg (6–13 lb, VCA)
- Yaşam süresi
- 14–16 yıl (VCA)
Scottish Fold nasıl bir kedi?
Scottish Fold, öne ve aşağıya katlanan kulaklarıyla tanınan bir kedidir. CFA'ya göre ırkın kökeni 1961'de İskoçya'nın Tayside bölgesinde bir çiftlikte bulunan Susie adlı beyaz dişi kediye dayanır; kulakları katlayan özellik kendiliğinden ortaya çıkmış baskın bir gen mutasyonudur. Irk, Susie'nin soyundan gelen kedilerin sokak kedileri ve British Shorthair'la çiftleştirilmesiyle kurulmuştur.
Orta boylu, yuvarlak hatlı ve dolgun gövdeli bir kedidir; iri yuvarlak gözleri ona baykuşa benzeyen tatlı bir ifade verir. Kısa tüylü ve uzun tüylü çeşitleri vardır; CFA 2022'den beri düz kulaklı yavruları da aynı ırkın bölümleri olarak kabul eder. Mizacı sakin, sevecen ve insana yakındır.
Bu sayfayı okumadan önce bilinmesi gereken önemli bir nokta var: International Cat Care'e göre kulakları katlayan aynı mutasyon kıkırdak ve kemik gelişimini de etkiler ve ağrılı eklem hastalığına (osteokondrodisplazi) yol açar; FIFe bu nedenle ırkı tanımaz. Aşağıda Scottish Fold'un renklerini, bakımını, beslenmesini, ağrı belirtilerini ve yuva arayan bir Scottish Fold'u sahiplenmenin yollarını bulacaksınız.
Scottish Fold özellikleri
| Irk boyutu | Orta; yuvarlak hatlı, dolgun gövde [1] |
|---|---|
| Kulak | Öne ve aşağı katlı, uçları yuvarlak; düz kulaklı çeşidi de var [1] |
| Kulak geni | Baskın gen; aynı mutasyon kıkırdak ve kemik gelişimini etkiler [2] |
| Tüy yapısı | Kısa tüylüde sık ve peluş; uzun tüylüde orta-uzun, kuyruk tüylü [1] |
| Renkler | Genetik olarak mümkün her renk ve desen, uç renkli (point) dahil [1] |
| Göz rengi | Tüy rengine göre bakır, altın, mavi, yeşil ya da iki farklı renk [1] |
| Mizaç | Sakin, sevecen, insana yönelik; sessiz ama uyuşuk değil [1] |
| Tüy dökme | Yıl boyu; ilkbahar ve sonbaharda daha çok [1] |
| Tüy bakımı | Kısa tüylüde haftada bir tarama, uzun tüylüde daha sık [1] |
| Köken | İskoçya, 1961 (kurucu kedi Susie) [1] |
| Kulüp durumu | CFA tanır; FIFe tanımaz ve damızlığa izin vermez [4] |
Scottish Fold karakteri
CFA, Scottish Fold'u insan ilgisinden hoşlanan ama buna muhtaç olmayan, rahat ve sevecen bir ev kedisi olarak anlatır. Sessizdir ama uyuşuk değildir; top getirme gibi oyunlara katılır. Yabancılara karşı başta çekingen olabilir. Sevdiği insanları evin içinde takip eder ve uzun süre yalnız kalmaktan hoşlanmaz.
- Sahibine bağlılık
- Çocuklarla uyum
- Oyunculuk
- Konuşkanlık
- Tüy dökme
- Sağlık takibi ihtiyacı
Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her kedi kendine özgüdür.
Scottish Fold renkleri
Aşağıdaki 9 rengin hepsi ırk standardında kabul edilir.
Mavi ve mavi-beyaz
British Shorthair'la ortak geçmişi nedeniyle en sık görülen tonlardandır; düz mavi ya da beyazla birleşen iki renk olarak görülür.
Beyaz
Irkın kurucu kedisi Susie bakır gözlü beyaz bir dişiydi. Beyaz kedilerde doğuştan sağırlık riski olduğundan işitme durumunu sorun.
Duman
smoke
Açık alt tüy üzerinde koyu uçlar; kedi hareket ettikçe açık dip tüy görünür.
Tekir
klasik, uskumru, benekli, ticked
Dört tekir deseni ve yamalı (patched) tekir CFA'da kabul edilir; gümüş ve kahverengi tekir sık görülür.
Uç renkli
point
Yüz, kulak, ayak ve kuyruğun gövdeden koyu olduğu desendir; CFA uç renkli desenleri de kabul eder.
Diğer renkler
Siyah, kızıl ve krem
CFA düz renkler arasında siyah, kızıl ve kremi kabul eder; göz rengi genellikle bakır ya da altındır.
Çikolata, lila, tarçın ve fawn
CFA bu kahverengi ve seyreltilmiş tonları da düz renkler arasında sayar.
Gölgeli, chinchilla ve cameo
Tüy uçlarının renkli, diplerinin açık olduğu gümüş, altın ve kızıl uçlu (cameo) desenlerdir.
Kaplumbağa, mavi-krem ve calico
Siyah-kızıl, mavi-krem karışımları ve beyazla birleşen calico desenlerdir; çoğunlukla dişilerde görülür.
Kendini bul
Scottish Fold kime uygun?
Daha önce kedi beslemiş ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.
Uygun2 durum
- Apartmanda yaşıyorum
Sakin bir ev kedisi; alçak kenarlı kum kabı ve rampalarla evi eklemlerine göre düzenle.
- Sessiz bir kedi istiyorum
Sessiz ama uyuşuk değil; insana yönelik, sakin bir ev kedisidir.
Dikkat ister4 durum
- İlk kez kedi sahipleneceğim
Mizacı kolay; ama ağrı belirtilerini izlemek ve düzenli veteriner kontrolü gerekir.
- Küçük çocuğum var
Genelde sabırlıdır; eklemleri hassas olabileceği için çocuklar onu kaldırmamalı.
- Evde zaten bir köpeğim var
Sakin, kediye saygılı köpekle yaşar; kovalama oyunları eklemlerini zorlayabilir.
- Evde başka bir kedim var
Başta çekingen olabilir; diğer kediler katlı kulakları düşmanca bir işaret sanabilir.
Uygun değil3 durum
- Gün boyu işteyim
CFA uzun süre yalnız bırakılmaya iyi uyum sağlamadığını belirtir.
- Bütçem sınırlı
Ömür boyu eklem takibi ve olası tedavi masrafı baştan göze alınmalı.
- Yavru almak için çiftleştirmek istiyorum
İki katlı kulaklı kedinin çiftleştirilmesi ağır iskelet sorunlarına yol açar.
Çok soruluyor
Kısaca
Kimler için ideal: Sakin, insana yakın ve sessiz bir ev kedisi arayan, evi kedinin eklemlerine göre düzenleyebilecek, ağrı belirtilerini izleyip düzenli veteriner kontrolüne zaman ve bütçe ayırabilecek kişiler için uygundur. Yuva arayan bir Scottish Fold'a ikinci bir şans vermek isteyenler için iyi bir seçimdir.
Kimler için zor: Uzun süre evden uzak kalanlar, çok hareketli ve yüksek yerlere tırmanan bir kedi isteyenler ve ileride oluşabilecek eklem tedavisi masraflarını karşılayamayacak olanlar için uygun değildir.
Scottish Fold evde bakımı zor mu?
Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.
Tüy bakımı açısından Scottish Fold kolay bir kedidir: CFA kısa tüylüler için haftalık taramayı yeterli bulur, uzun tüylüler daha sık tarama ister. Bakımı zorlaştıran şey, eklemleri etkileyen kalıtsal durumdur. International Cat Care'e göre osteokondrodisplazi ağrılı eklem iltihabına yol açar ve şiddeti kediden kediye değişir; bazı kediler ağrıyı belli etmez.
Bu yüzden evi kedinin eklemlerine göre düzenlemek gerekir: iCatCare alçak ya da basamaklı yatak, hafif yükseltilmiş mama ve su kabı, alçak kenarlı kum kabı, yüksek yerlere rampa ve kaygan zeminlere halı önerir. Apartman yaşamına iyi uyum sağlar; ama CFA uzun süre yalnız kalmaktan hoşlanmadığını yazar. Kuyruğun esnekliğini ve yürüyüşünü düzenli izleyin.
Scottish Fold bakımı
Kısa tüylülerde haftalık tarama yeterlidir; uzun tüylülerde keçeleşmeye karşı daha sık taranır.
Katlı kulaklarda kir birikebilir; kulaklar nazikçe kontrol edilir, koku ya da kaşıntı varsa…
Alçak kenarlı kum kabı, yükseğe çıkmak için basamaklar ve yumuşak, alçak yataklar eklemleri zorlamadan yaşamasını kolaylaştırır.
CFA, kuyruk esnekliğinin nazikçe ve sık kontrol edilmesini önerir; sertleşme diğer eklem sorunlarının erken işareti olabilir.
Tüy bakımı
Kısa tüylü haftada 1, uzun tüylü haftada 2–3 kez
CFA'ya göre kısa tüylü Scottish Fold için haftalık tarama yeterlidir; uzun tüylüler düğüm ve keçeyi önlemek için daha sık bakım ister. Irk yıl boyu tüy döker, ilkbahar ve sonbaharda dökülme artar. Eklem sorunu olan kediler kendini temizlemekte zorlanabilir; sırt, kuyruk dibi ve arka bacaklarda tüy kirleniyor ya da keçeleniyorsa bu bir ağrı işareti olabilir, veterinere gösterin.
Kulak bakımı
Haftada bir bakış
CFA katlı kulağın işitmeyi etkilemediğini belirtir. Kulağın katlı yapısı nedeniyle içeriye bakmak biraz daha zordur; kulak kepçesini nazikçe kaldırarak kir, koyu kulak kiri, kızarıklık ya da kötü koku olup olmadığına bakın. PDSA'ya göre kedi kulakları veteriner hekim istemedikçe rutin olarak temizlenmez; kulak çubuğu kullanmayın, sorun görürseniz veterinere gidin.
Tırnak bakımı
Ayda bir kontrol
International Cat Care'e göre çoğu kedi tırnağını tırmalayarak kendisi uygun uzunlukta tutar; sağlıklı kedide düzenli kesim gerekmez. Tırnak halıya ve kumaşa takılıyor, pati gevşekken görünüyor ya da sert zeminde tıkırdıyorsa kısaltma zamanı gelmiştir. Yalnız ucun şeffaf kısmını kedi tırnak makasıyla alın, ortadaki pembe damarlı bölgeye (canlı kısım) dokunmayın; ilk kesimi veteriner ekibinin göstermesini isteyin. Evde dikey ve yatay en az bir tırmalama tahtası bulunsun. Eklem ağrısı olan kediler tırmalama tahtasını daha az kullanır; tırnakların uzaması bu yüzden ağrının ilk işaretlerinden biri olabilir. Yatay tırmalama zeminleri de sunun.
Diş bakımı
Mümkünse her gün
International Cat Care dişlerin kedi kabul ettiği sürece her gün, kedilere özel veteriner diş macunuyla fırçalanmasını önerir; insan diş macunu asla kullanılmaz. Önce baş ve ağız çevresine dokunmaya, sonra parmaktan macun yalamaya alıştırın; fırçaya geçince her yanda 10 saniyeyle başlayıp 30 saniyeye çıkın. Fırçalama her yaşta öğretilebilir.
Kum kabı
Günde 2 kez temizlik
International Cat Care her kedi için bir kum kabı ve bir tane fazlasını, birbirinden ayrı yerlere koymayı önerir. Kabın boyu kedinin burnundan kuyruk köküne kadar olan uzunluğunun bir buçuk katı olmalı; yaklaşık 3 cm kum yeterlidir. Kab günde en az iki kez temizlenir; topaklanan kumda 2–4 haftada, topaklanmayan kumda haftada bir tamamen boşaltılıp sıcak suyla yıkanır. Mama ve sudan uzak, sessiz bir köşe seçin. iCatCare eklem sorunu olan kediler için alçak kenarlı kum kabını önerir; Scottish Fold'da bunu baştan tercih edin.
Scottish Fold ne yer? Yaşa göre beslenme
Günde 3–4 öğün
Yavruya büyüme dönemine uygun, tam ve dengeli bir yavru maması verin. Cornell Feline Health Center 6 aylıktan küçük yavrular için günde üç öğünü, 6–12 ay arasında günde iki öğünü önerir; VCA ise günlük miktarın 3–4 küçük öğüne bölünmesinin çoğu yavru için uygun olduğunu belirtir. Hızlı değil, dengeli büyüme hedeflenir; serbest (sürekli dolu kap) besleme yavrunun gereğinden fazla kilo almasına yol açabilir. Uygun bir yavru maması seçildiyse veteriner hekim önermedikçe vitamin ya da mineral takviyesi eklenmez.
Günde 2–3 öğün
Kediler zorunlu etçildir; besin ihtiyaçlarını hayvansal kaynaklardan karşılar. Cornell, yetişkin kedilerin çoğunun günde bir ya da iki öğünle beslenebileceğini, ödül mamasının günlük kalorinin yüzde 10–15'ini geçmemesi gerektiğini belirtir. Konserve mamada nem oranı en az yüzde 75'tir; su içmeyi az seven kedide yaş mama sıvı alımını artırır. Temiz su her zaman bulunmalıdır. Kaburgalar ince bir yağ tabakasının altında kolayca hissedilmeli, yukarıdan bakınca bel çizgisi görülmelidir. Fazla kilo eklemlere ek yük bindirir; Scottish Fold'da ideal kiloyu korumak ağrı yönetiminin bir parçasıdır.
Günde 2–3 öğün
International Cat Care'e göre kısırlaştırma genellikle cinsel olgunluktan önce, yaklaşık 4 aylıkken yapılır ve kısırlaştırılan kediler kilo almaya daha yatkındır. Ameliyattan sonraki haftalarda kediyi düzenli tartın; kilo artıyorsa porsiyonu küçültmek ya da kısırlaştırılmış kediler için hazırlanmış bir mamaya geçmek için veteriner hekiminize danışın. Mamayı tek seferde kaba boşaltmak yerine öğünlere ve zekâ (bulmaca) besleyicilere bölmek hem kaloriyi hem can sıkıntısını dengeler.
VCA kedileri 7–10 yaş arasında olgun, 10 yaşın üstünde yaşlı sayar; bazı ırklar daha erken yaşlanabilir. Yaşlı kedinin tek bir standart menüsü yoktur, her kedi ayrı değerlendirilir: kimi kilo almaya, kimi kas ve kilo kaybetmeye yatkındır. Günlük miktarı 2–4 küçük öğüne bölün, evin farklı yerlerine su kapları koyun; yaşla birlikte susama duyusu azalır. VCA yaşlı kedilerin yılda iki kez veteriner kontrolünden geçmesini ve yaşlı mamasına geçişin muayeneden sonra yapılmasını önerir. Mama ve su kaplarını hafif yükseltmek, eklemleri ağrıyan yaşlı kedinin rahat yemesine yardım eder (iCatCare).
70 mama 5 mağazada her gün izleniyor; stoktaki en düşük kg fiyatı 249 ₺ (son ölçüm). Yaşa ve içeriğe göre süzüp mağaza mağaza karşılaştırın.
Scottish Fold eğitimi
CFA, Scottish Fold'un zeki ve insana yönelik olduğunu, basit numaraları öğrenebildiğini yazar. Top getirme gibi oyunlara katılır ama gece yarısı oyun başlatan bir kedi değildir. İlgisini çeken bir şey olduğunda arka ayakları üzerinde dikilip oturması ırka özgü bilinen bir duruştur.
Eğitimi kısa, ödüllü ve eklemleri zorlamayan oyunlarla yapın: yüksekten atlama gerektiren hareketler yerine yerde kovalamaca ve burun çalışması seçin. Ellenmeye, özellikle kuyruğa ve patilere dokunulmaya erken alıştırmak, veteriner muayenelerini ve evde yapacağınız esneklik kontrolünü kolaylaştırır.
Öncelik sırası
- Kum kabı ve tırmalama tahtasını gösterme
- Kuyruk, pati ve kulak ellenmesine alıştırma
- Taşıma çantasına sakin girme
- Adına gelme ve ödüllü basit numaralar
- Yüksekten atlama yerine rampa ve basamak kullanma
- Yalnız kalmaya kısa sürelerle kademeli alıştırma
Scottish Fold egzersiz ve oyun
Günlük ihtiyaç Günde 2 kez 15–20 dakika, eklemleri zorlamadan
Scottish Fold orta düzeyde hareketli, oyunu seven bir kedidir. PDSA, günde iki kez 15–20 dakikalık oyunla başlamayı ve kedi formlandıkça süreyi artırmayı önerir; kediler en hareketli oldukları şafak ve alacakaranlıkta oyuna daha isteklidir. Oyuncakları birkaç günde bir değiştirin, oyunu parmak yerine oyuncakla oynayın. Lazer ışığı ve ekran oyunları yakalanacak bir şey bırakmadığı için önerilmez; ip, yün ve kurdele başıboş bırakılmamalıdır, yutulursa bağırsak tıkanmasına yol açabilir. Bu ırkta oyunları yere yakın tutun; tavana kadar uzanan tırmanma kuleleri yerine alçak basamaklı raflar ve rampalar seçin. Oyundan kaçınma, zıplamaya isteksizlik ya da topallama ağrı işareti olabilir (iCatCare).
Sevdiği oyunlar
- Yerde sürüklenen olta oyuncağı
- Top getirme
- Bulmaca besleyici
- Koku ve saklanan ödül oyunu
- Tünel ve karton kutu
- Alçak basamaklı raflarda keşif
Scottish Fold çocuklarla ve diğer hayvanlarla
Çocuklarla
CFA Scottish Fold'un çocuklara karşı genellikle sabırlı olduğunu yazar. Eklemleri hassas olabileceği için çocuklara kediyi kaldırmamayı, kuyruğundan ve patilerinden tutmamayı öğretin. International Cat Care küçük çocuklar ile kedinin her zaman gözetim altında olmasını, çocuklara kediyi düz avuçla ve karın ile patilerden uzak durarak okşamayı öğretmeyi önerir. Olta (tüylü çubuk) oyuncakları, çocukların kediyi kucaklamadan oyuna katılmasını sağlar.
Kedilerle
CFA'ya göre yabancılara ve diğer kedilere karşı başta çekingen olabilir; diğer kediler katlı kulakları düşmanca bir işaret gibi algılayabilir. Tanıştırmayı yavaş, koku değişimiyle yapın.
Köpeklerle
Sakin ve kediye saygılı köpeklerle yaşayabilir. Kedinin köpekten uzaklaşabileceği, rampayla çıkılan yüksek bir yeri olsun; kovalama oyunları eklemleri zorlayabilir.
Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler
Kulakları katlayan gen kıkırdak ve kemik gelişimini de etkiler; bu durum çoğu zaman ağrılı eklem kireçlenmesine yol açar ve şiddeti kediden kediye değişir. Kesin tedavisi yoktur; ağrı yönetimi veteriner hekimle planlanır.
Zıplamaktan kaçınma, sert ya da topallayarak yürüme, saklanma, iştahsızlık, kum kabı dışına tuvalet ve tüy bakımını bırakma ağrı işareti olabilir.
Kulak kanalında kir ve akar birikimi daha zor fark edilebilir; düzenli kontrol gerekir.
Eklem ağrısını artırır ve hareketi azaltır; düzenli tartım önerilir.
Rehber: Kedi ne yer?Scottish Fold videoları
Konuyu izleyerek öğrenmek isteyenler için seçtiğimiz videolar. Videolar ilgili kanallara aittir.
Scottish Fold sahiplenme
Scottish Fold sahiplenmek
Scottish Fold sahiplenmek isteyenler önce yuva arayan kedilere bakmalıdır: belediye bakımevleri, hayvan hakları dernekleri ve sahiplendirme grupları zaman zaman yetişkin Scottish Fold'lara ve kırmalarına yuva arar. International Cat Care bu mutasyonla yeni üretim yapılmasını etik bulmadığı için yuvası olmayan bir Scottish Fold'u sahiplenmek, yeni yavru almaktan daha iyi bir seçimdir. Yetiştiriciden alacaksanız ebeveynlerden birinin düz kulaklı olduğunu ve kemik-eklem durumunu belgeyle görün.
- Belediye hayvan bakımevleri ve hayvan hakları derneklerinin sahiplendirme duyuruları
- Irka özel sahiplendirme ve kurtarma grupları
- Kulübe kayıtlı, katlı kulaklı kedileri yalnız düz kulaklılarla eşleştiren yetiştiriciler
- İlan platformları (satıcının kimliğini, kedinin belgelerini ve görüşme imkânını doğrulayarak)
Scottish Fold sahiplenmeden önce
Scottish Fold'u sevimli kulakları için değil, ömür boyu sürecek eklem bakımını üstlenebileceğiniz için seçin. Bu ırkın sahibi ağrının sessiz belirtilerini izlemeyi, evi kedinin eklemlerine göre düzenlemeyi ve düzenli veteriner kontrolünü baştan kabul eder.
- Kedimin hareketlerindeki küçük değişiklikleri (zıplamaktan kaçınma, katı yürüyüş) fark edip veterinere götürebilir miyim?
- Evi alçak kenarlı kum kabı, rampa ve basamaklı yatakla düzenleyebilir miyim?
- Olası ağrı tedavisi ve düzenli kontroller için yıllarca bütçe ayırabilir miyim?
- Gün içinde kedim uzun saatler yalnız kalacak mı; bunu azaltacak bir planım var mı?
- Uzun tüylü bir Scottish seçersem haftada birkaç kez taramaya zamanım var mı?
- Evdeki çocuklara kediyi kaldırmamayı ve kuyruğundan tutmamayı öğretebilir miyim?
Yavru mu yetişkin mi?
Yavru Scottish Fold'da eklem sorunlarının belirtileri henüz görünmeyebilir. Yetişkin bir kedide ise hareket rahatlığı, kuyruk esnekliği ve varsa ağrı belirtileri gözlemlenebilir; veteriner muayenesi ve gerekirse röntgenle durumu baştan bilerek sahiplenirsiniz. Bu nedenle yetişkin ya da yaşlı bir Scottish Fold'u sahiplenmek bu ırkta özellikle anlamlıdır.
- Yavru: alışkanlıklarını siz şekillendirirsiniz, ama eklem durumu zamanla ortaya çıkar; düzenli kontrol planlayın.
- Yetişkin: mizacı ve hareket durumu bellidir; sahiplenmeden önce veteriner muayenesi isteyin.
- Yaşlı kedi: sakin bir arkadaş arayanlar için uygundur; ağrı yönetimi ve ev düzenlemesini baştan planlayın.
Barınaktan sahiplenme
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'na göre yerel yönetimler sahipsiz hayvanlar için bakımevi kurar ve onlar sahiplendirilene kadar bakımlarını ve tedavilerini sağlar. Kimliklendirme yönetmeliğine göre bakımevinden sahiplenilen kedinin pasaportunu ve Ev Hayvanı Kayıt Sistemi (PETVET) kaydını belediyenin yetkili veteriner hekimi, sahiplendirmeden itibaren 10 gün içinde yeni sahip adına düzenler. Barınaklarda ve sahiplendirme ilanlarında Scottish Fold ve katlı kulaklı kırma kediler de yuva bekleyebilir. Bu kedileri sahiplenirken bir veteriner hekimden eklem muayenesi isteyin; varsa ağrı tedavisini baştan planlayın.
- Bulunduğunuz yerin belediye hayvan bakımevini arayın; sahiplendirme şartları ve istenen belgeler belediyeye göre değişir.
- Kediyi birkaç kez ziyaret edin; bakıcılara alışkanlıklarını, diğer kedi ve köpeklerle ilişkisini, bilinen sağlık sorunlarını sorun.
- Sokakta bulduğunuz bir kediyi önce veteriner kliniğinde ya da il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünde mikroçip için okutun; sahibi varsa ona ulaşılır.
- Mikroçip numarasının PETVET'te sizin adınıza işlendiğini kontrol edin; bir kişiden sahiplendiyseniz sahip değişikliğini 60 gün içinde bildirin.
- Kuduz Yönetmeliği'ne göre üç aydan büyük kediler yılda bir kez kuduza karşı aşılanır; bu yasal bir yükümlülüktür.
- Kedi kaybolursa 7 gün içinde il/ilçe müdürlüğüne bildirin; ev hayvanını terk etmek yasaktır.
Yetiştiriciden alırken sorulacaklar
Sorumlu bir yetiştirici yetişkin kedilerini ve yavruların büyüdüğü ortamı gösterir, ırka özgü sağlık testlerinin sonuçlarını belgeyle paylaşır, sizi de yaşam koşullarınız hakkında sorgular. CFA, yavruların çoğunun yeni yuvasına 12–16 haftalıkken gittiğini, 6–8 haftalık yavru teklifinin bir uyarı işareti olduğunu yazar; FIFe kuralları da yavrunun 14 haftalık olmadan ve temel aşıları tamamlanmadan teslim edilmemesini şart koşar. FIFe bu ırkı damızlıktan men ettiği için FIFe'ye bağlı kulüplerde Scottish Fold kaydı yapılmaz; şecerenin hangi kuruluşa ait olduğunu mutlaka sorun.
- Ebeveynlerden birinin düz kulaklı (Scottish Straight) olduğunu kayıt belgeleriyle görün; CFA katlı kulaklıların yalnız düz kulaklılarla eşleştirilmesini sorumlu yetiştiricilik olarak tanımlar.
- Ebeveynlerin ve yavrunun kuyruğunun esnek, yürüyüşünün düzgün olduğunu kendiniz gözlemleyin; CFA esnek olmayan kuyruğu diskalifiye edici kusur sayar.
- Ebeveynlerde eklem ve kemik muayenesi ya da röntgen yapılıp yapılmadığını sorun.
- Cornell'in HCM'ye yatkın saydığı British Shorthair ile ortak geçmişi bulunduğundan ebeveynlerin kalp taraması olup olmadığını sorun.
- Yavruyu annesiyle birlikte, büyüdüğü ortamda görün; mümkünse görüntülü görüşme ve güncel tarihli videolar isteyin.
- Aşı karnesini, iç-dış parazit uygulamalarını ve mikroçip numarasını belgeyle karşılaştırın.
- Şecere (soy kütüğü) ve kulüp kaydının hangi kuruluşa (FIFe, CFA, TICA ya da bunlara bağlı bir kulüp) ait olduğunu sorun.
- Yazılı sözleşme, sağlık garantisi ve sorun çıkarsa ne yapılacağı konusunda net bilgi isteyin.
- Yavrunun gözlerinin ve burnunun akıntısız, kulaklarının temiz, tüyünün parlak, kilosunun yerinde olduğuna bakın; hasta görünüyorsa vazgeçin.
- Büyük ve iadesiz kapora isteyen, yavruyu görmeden kargoyla gönderen ya da soruları yanıtsız bırakan satıcılardan uzak durun (CFA).
İlk hafta: eve alışma
International Cat Care yeni gelen kedinin ilk haftalarını tek ve sakin bir odada geçirmesini, yetişkin kedilerin en az 2–3 hafta, yavruların ise aşıları tamamlandıktan sonra en az bir hafta ve kısırlaştırılana kadar dışarı çıkarılmamasını önerir. Kaygılı bir kedi ilk günlerde yalnız gece yiyip kum kabını kullanabilir; bu durum bir iki günden uzun sürerse veterinerle görüşün. Scottish Fold'un evdeki ilk günlerinde yüksek yerlere atlamasını gerektirmeyen bir düzen kurun; yatağı ve kum kabını alçak tutun.
- Kedi gelmeden önce tek bir sessiz oda hazırlayın: mama ve su kabı, kum kabı, yatak, oyuncak ve tırmalama tahtası.
- Pencereleri, dolapları ve kabloları güvene alın; ilaç ve temizlik ürünlerini ulaşamayacağı yere kaldırın.
- Taşıma çantasını odada açık bırakın; kediyi çıkmaya zorlamayın, ilk 24 saat ziyaretçi kabul etmeyin.
- İlk 1–2 hafta önceki mamasını verin; mama değiştirecekseniz eskisiyle karıştırarak 7–14 günde geçin. İnek sütü vermeyin.
- Yavrular ilk günlerde çok uyur ve günde 4–6 küçük öğünle beslenir.
- İlk hafta içinde veteriner kontrolüne gidin; aşı, parazit ve kısırlaştırma takvimini planlayın.
- Evde başka hayvan varsa tanıştırmayı acele etmeden, önce koku değişimiyle yapın.
- Kaygan zeminlere halı serin, kanepe ve yatağa çıkış için rampa ya da basamak koyun.
Scottish Fold nereden sahiplenilir?
Scottish Fold fiyatları 2026 ve sahiplenme
14.000 ₺ – 80.000 ₺
Çoğu kaynakta 15.000 ₺ – 48.000 ₺ · 3 kaynak · güncelleme 26 Ekim 2026
| Kaynak | Kategori | Aralık |
|---|---|---|
| Habergazetesi | Ortalama fiyat | 15.000 ₺ – 40.000 ₺ |
| Hayvan Fiyatları | Ev kalitesi yavru | 25.000 ₺ – 45.000 ₺ |
| Hayvan Fiyatları | Şecereli yavru | 45.000 ₺ – 80.000 ₺ |
| Hayvan Fiyatları | Yetişkin | 18.000 ₺ – 35.000 ₺ |
| Hayvan Fiyatları | Nadir renk/desen (55.000 TL ve üzeri, alt sınır) | 55.000 ₺ – 55.000 ₺ |
| Patibul | Kıvrık kulak | 18.000 ₺ – 35.000 ₺ |
| Patibul | Düz kulak | 14.000 ₺ – 25.000 ₺ |
| Patibul | Şecereli / Şov Hattı | 28.000 ₺ – 48.000 ₺ |
Fiyatlar kaynakların yayımladığı aralıklardır; ilan sahibine, şehre, yaşa ve sağlık kayıtlarına göre değişir.
Fiyatı neler etkiler?
- Kulak tipi (katlı ya da düz)
- Tüy uzunluğu (kısa ya da uzun tüylü)
- Renk ve desen
- Ebeveynlerden birinin düz kulaklı olduğunu gösteren belgeler
- Yavrunun yaşı, aşı ve parazit kayıtları
- Şecere ve kulüp kaydı
- Mikroçip, sözleşme ve sağlık garantisi
Scottish Fold sahiplenmeyi düşünüyorsanız barınak ve sahiplendirme gruplarındaki Fold ve kırma kedilere öncelik vermenizi öneriyoruz. Yavru alırken katlı kulaklı iki kedinin birbiriyle çiftleştirilmediğinden emin olun, anne kediyi görün, aşı ve parazit kayıtlarını isteyin. Kediniz ağrı belirtisi gösterirse vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurun.
Scottish Fold fiyatı ve bakım maliyeti 2026
Scottish Fold için yavru fiyatı, mama, kuaför ve veteriner kalemlerini kaynaklı verilerden tek tabloda topladık. Veteriner rakamları oda tarifelerindeki alt sınır (en az) ücrettir; muayene, anestezi ve ilaç ayrıca eklenir. Kaynağı olmayan hücreye "veri yok" yazdık, tahmin yapmadık.
| Kalem | Tutar | Kaynak |
|---|---|---|
| Yavru fiyatı (ilan ve üretici sayfaları) | 14.000 ₺ – 80.000 ₺ | 3 kaynak, yukarıdaki tablo |
| Kuru mama, kg fiyatı (ortanca) | 558 ₺ / kg | 58 kedi kuru maması, mağaza fiyatları |
| Aylık mama maliyeti | veri yok | Irka özgü günlük mama miktarı için kaynaklı veri yok; tutar mamanın paket tablosuna ve köpeğin kilosuna göre hesaplanmalı |
| Kuaför: kedi makine tıraş | 1.650 ₺ – 2.000 ₺ (ortanca 2.000 ₺) | 3 işletme fiyatı |
| Kuaför: kedi banyo | 1.500 ₺ (ortanca 1.500 ₺) | 1 işletme fiyatı |
| Karma aşı (doz) | 1.700 ₺ – 2.000 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Kuduz aşısı (doz) | 1.250 ₺ – 1.750 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Genel muayene | 1.500 ₺ – 2.000 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Kısırlaştırma, dişi | 7.500 ₺ – 10.000 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Kısırlaştırma, erkek | 5.500 ₺ – 7.500 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
Scottish Fold hakkında sık sorulanlar
Scottish Fold'un kulakları neden katlı?
Kulak kıkırdağını etkileyen baskın bir gen değişikliği yüzünden. CFA bunu kendiliğinden oluşmuş bir mutasyon olarak tanımlar. Aynı gen vücuttaki diğer kıkırdak ve kemikleri de etkiler.
Scottish Fold acı çeker mi?
Bu gen osteokondrodisplaziye yol açar ve birçok kedide ağrılı eklem kireçlenmesi gelişir. Şiddeti kediden kediye değişir; bazı kediler hafif, bazıları ağır etkilenir.
FIFe Scottish Fold'u neden tanımıyor?
FIFe, ırkı kalıtsal kıkırdak ve kemik sorunu nedeniyle tanımaz. CFA ve TICA ise tanır; CFA 2022'den bu yana düz kulaklı kedileri de ırk içinde kabul eder.
Scottish Straight nedir?
Scottish Fold soyundan gelen ama kulakları düz olan kedilerdir. Kulak katlayan geni taşımazlar.
Scottish Fold kaç yıl yaşar?
Scottish Fold'a özgü, büyük örneklemli güvenilir bir yaşam süresi verisi bulamadık. İngiltere'deki veteriner kayıtlarına dayanan 2024 tarihli çalışmada kedilerin genel yaşam beklentisi 11,74 yıl bulunmuş, saf ırk kedilerde daha kısa olduğu görülmüştür. Ömrü ve yaşam kalitesi eklem durumuna, kiloya ve düzenli veteriner bakımına bağlıdır.
Scottish Fold tüy döker mi?
Evet. CFA'ya göre Scottish Fold yıl boyu tüy döker, ilkbahar ve sonbaharda dökülme artar. Kısa tüylülerde haftalık, uzun tüylülerde daha sık tarama dökülmeyi ve tüy yumağını azaltır.
Scottish Fold apartmanda yaşar mı?
Evet, sakin bir ev kedisidir. Evi eklemlerine göre düzenleyin: alçak kenarlı kum kabı, basamaklı yatak, rampalar ve kaymayan zemin. CFA uzun süre yalnız kalmaktan hoşlanmadığını belirtir.
Scottish Fold çocuklarla iyi anlaşır mı?
CFA çocuklara karşı genellikle sabırlı olduğunu yazar. Eklemleri hassas olabileceği için çocuklar kediyi kaldırmamalı, kuyruğundan ve patilerinden tutmamalıdır; küçük çocuklarla oyun gözetim altında olmalıdır.
Scottish Fold hastalığı (osteokondrodisplazi) nedir?
Kıkırdak ve kemik gelişimini bozan, ağrılı eklem iltihabına yol açan kalıtsal bir durumdur. iCatCare'e göre isteksiz hareket, katı yürüyüş, topallama, zıplamada zorlanma, kısa ve şekli bozuk bacaklar, kuyruk ve eklemlerde kaynaşma görülebilir; tedavisi yoktur ama ağrı veteriner hekimle yönetilebilir.
Scottish Fold'da ağrı nasıl anlaşılır?
iCatCare saklanma, iştah azalması, kum kabı dışına tuvalet yapma ve kendini daha az temizlemeyi ağrı işaretleri arasında sayar. Kuyruğun sertleşmesi, zıplamaktan kaçınma ve yürüyüşte değişiklik de veterinere gitmek için yeterli nedendir.
İki Scottish Fold çiftleştirilebilir mi?
CFA, sorumlu yetiştiricilerin katlı kulaklı kedileri yalnız düz kulaklı kedilerle eşleştirdiğini ve bunun kemik ve eklem sorunlarını en aza indirmek için yapıldığını belirtir. Katlı × katlı eşleşmeden doğan yavru teklif edilirse uzak durun.
Scottish Fold yeni başlayanlar için uygun mu?
Mizacı kolaydır, ama ağrı belirtilerini izlemek, evi düzenlemek ve olası eklem tedavisi için düzenli veteriner kontrolü gerektirir. Bu sorumluluğu üstlenebilecek ilk kez sahiplenenler için uygundur.
Scottish Fold nereden sahiplenilir?
Scottish Fold sahiplenmek için önce belediye hayvan bakımevlerini, hayvan hakları derneklerini ve ırka özel sahiplendirme gruplarını kontrol edin; bakımevinden sahiplenilen kedinin pasaport ve PETVET kaydı 10 gün içinde belediyenin veteriner hekimince yapılır. Yeni yavru almadan önce yuva arayan Scottish Fold'lara bakmanızı öneririz; yetiştiriciden alacaksanız ebeveynlerden birinin düz kulaklı olduğunu belgeyle görün.
Scottish Fold sahiplendirme ilanları nerede?
Ücretsiz sahiplendirme ilanları belediye bakımevlerinin ve hayvan derneklerinin duyurularında, ırk gruplarında ve ilan platformlarının sahiplendirme bölümlerinde yayımlanır; sayfadaki ilan bağlantısından güncel ilanlara da ulaşabilirsiniz. İlanı verenin kimliğini, kedinin mikroçip ve aşı kayıtlarını doğrulayın; görmeden kapora isteyen ilanlardan uzak durun.
Scottish Fold fiyatı neye göre değişir?
Fiyat; kulak tipi (katlı ya da düz), tüy uzunluğu, renk, yavrunun yaşı ve aşıları, şecere ve sağlık belgelerine göre değişir. Güncel fiyat aralığını sayfadaki fiyat bölümünde tarihli ilan verisinden derliyoruz. Belgesiz ve çok ucuz yavrular ileride daha yüksek veteriner masrafı anlamına gelebilir.
Kaynaklar
- CFA — Scottish Fold
- International Cat Care — Scottish Fold osteochondrodysplasia
- FIFe — Tanınan ırklar
- FIFe — Health & Welfare Rules (yavru teslim yaşı, damızlık kısıtları)
- Cornell Feline Health Center — Hypertrophic cardiomyopathy
- Teng ve ark. (2024), Life tables of annual life expectancy and risk factors for mortality in cats in the UK, J Feline Med Surg
- International Cat Care — Inherited deafness in white cats
- Cornell Feline Health Center — How often should you feed your cat?
- Cornell Feline Health Center — Feeding your cat
- VCA Animal Hospitals — Feeding growing kittens
- VCA Animal Hospitals — Feeding mature, senior and geriatric cats
- International Cat Care — Neutering your cat
- International Cat Care — Trimming your cat's claws
- International Cat Care — How to brush your cat's teeth
- PDSA — How to clean your cat's ears
- International Cat Care — Choosing a litter tray for your cat
- PDSA — Keeping indoor and house cats
- PDSA — Exercising your cat
- International Cat Care — Introducing cats to children
- International Cat Care — Helping your new cat or kitten settle in
- CFA — Could this kitten be a scam?
- 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (md. 4, 5, 14, Ek md. 1)
- Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik (md. 5, 12)
- Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü — Sahipli hayvanların dijital kimliklendirilmesi
- Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği (md. 9–10)
- VCA Animal Hospitals — ırk profili (kilo ve yaşam süresi)
Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.
