Van Kedisi
Diğer adları: Turkish Van, Türk Van'ı, Van kedi
AtletikZekiSuyu seven
Van Gölü çevresinden adını alan, iri ve kaslı, yarı uzun tüylü bir kedidir. Kulüplerin tanıdığı Turkish Van ırkı beyaz gövdeli, başı ve kuyruğu renklidir; Türkiye'de Van kedisi denince ise çoğunlukla tamamen beyaz, farklı göz renkli yerli kediler akla gelir. Her ikisi de hareketli, zeki ve suya meraklıdır.
- Köken
- Türkiye (Van Gölü çevresi ve güneydoğu)
- Tanıyan kulüpler
- Turkish Van adıyla FIFe (1960'tan beri), CFA, TICA
- Kilo
- Erkekler 9 kg civarına ulaşabilir, dişiler daha küçük (CFA)
- Olgunlaşma
- Tam gelişimine 3–5 yaşında ulaşır (FIFe)
- Tüy
- Yarı uzun, yumuşak; belirgin alt tüy yok
- Göz
- Kehribar, mavi ya da iki farklı renk (CFA)
- Yaşam süresi
- 12–14 yıl (PDSA)
Van Kedisi nasıl bir kedi?
Van kedisi, adını Van Gölü çevresinden alan, iri, kaslı ve yarı uzun tüylü bir Türk kedisidir. Bu adla iki farklı şey kastedilir: Türkiye'de "Van kedisi" denince çoğunlukla tamamen beyaz, gözleri sık sık farklı renkli yerli kediler akla gelir; uluslararası kulüplerin tanıdığı Turkish Van ırkı ise beyaz gövdeli, yalnız başı ve kuyruğu renkli "van deseni" taşır. CFA'ya göre ırk, 1955'te Türkiye Turizm Kurumu adına seyahat eden iki İngiliz fotoğrafçının Van'dan İngiltere'ye götürdüğü bir çiftle kurulmuştur.
İri ve kaslı bir kedidir: CFA'ya göre erkekler yaklaşık 9 kg'a (20 libre) ulaşabilir, dişiler daha küçüktür; ırk yavaş olgunlaşır ve yaklaşık 5 yaşına kadar büyümeyi sürdürür. Yarı uzun, yumuşak, kaşmiri andıran tüyünün alt tüyü yoktur; yazın kısalır, kışın uzar ve kalınlaşır. Gözler kehribar, mavi ya da iki farklı renk olabilir.
CFA Turkish Van'ı sadık, zeki, sorun çözmekte becerikli ve getir oyununu seven, "en köpeğe benzeyen kedi ırklarından biri" olarak anlatır; suya olan ilgisiyle de ünlüdür. Bu sayfada Van kedisinin renklerini, bakımını, beslenmesini, oyunlarını, beyaz kedilerde işitme konusunu ve Türkiye'de Van kedisi sahiplenmenin yollarını bulacaksınız.
Van Kedisi özellikleri
| Irk boyutu | İri; kaslı ve atletik [2] |
|---|---|
| Ağırlık | Erkekler yaklaşık 9 kg'a (20 libre) kadar; dişiler daha küçük [2] |
| Olgunlaşma | Yavaş; yaklaşık 5 yaşına kadar büyür [2] |
| Tüy yapısı | Yarı uzun, yumuşak, kaşmir dokulu; alt tüy yok, mevsime göre değişir [2] |
| Desen (Turkish Van) | Beyaz gövde, renk başta ve kuyrukta; gövdenin en çok %15'inde ek leke [2] |
| Göz rengi | Kehribar, mavi ya da iki farklı renk [2] |
| Mizaç | Sadık, zeki, enerjik; kucağa alınmaktan hoşlanmaz, sesli [2] |
| Tüy bakımı | Sıcak havada haftada bir tarama; kış tüyünde daha sık [2] |
| Bilinen genetik sorun | CFA'ya göre ırka özgü bilinen genetik sorun yok [2] |
| Köken | Türkiye, Van Gölü çevresi; İngiltere'ye 1955'te götürüldü [2] |
| Kulüp tanınması | CFA 1988 (şampiyonluk 1994); FIFe Turkish Van adıyla tanır [2] |
Van Kedisi karakteri
FIFe Turkish Van'ı çok enerjik ve kaslı, bu sayede çevresini keşfetmek için güçlü sıçramalar yapabilen atletik bir kedi olarak tanımlar. Ailesine sevgi gösterir ama genelde kucak kedisi değildir; sahibinin üstünde değil yanında olmayı tercih eder ve kucağa alınmaktan hoşlanmaz. CFA, sorun çözmekte usta, getir oyunlarını seven ve kendi kendine çokça "konuşan" bir kedi olduğunu anlatır. Bazıları suyla oynamayı ve hatta yüzmeyi sever.
- Sahibine bağlılık
- Çocuklarla uyum
- Oyunculuk
- Konuşkanlık
- Tüy dökme
- Bakım ihtiyacı
Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her kedi kendine özgüdür.
Van Kedisi renkleri
Tamamen beyazstandart dışı
yerli Van kedisi
Türkiye'de Van kedisi denince akla gelen görünümdür: lekesiz beyaz tüy, çoğunlukla bir gözü mavi, diğeri kehribar. Kulüp ırkı Turkish Van'ın standart deseni değildir.
Kızıl-beyaz van deseni
Beyaz gövde üzerinde kulak çevresinde kızıl lekeler ve kızıl halkalı kuyruk; Turkish Van'ın en klasik görünümüdür.
Krem-beyaz
Kızılın seyreltilmiş açık tonu olan krem lekeler başta ve kuyrukta yer alır.
Siyah-beyaz ve mavi-beyaz
Baş ve kuyruktaki renk siyah ya da onun seyreltilmiş tonu mavi olabilir; CFA bu düz renkleri van deseninde kabul eder.
Tekir-beyaz
Baş ve kuyruktaki renkli bölgelerde tekir çizgileri görülür; kızıl, krem, kahverengi ve gümüş tekir çeşitleri vardır.
Kaplumbağa-beyaz ve mavi-krem-beyaz
Başta ve kuyrukta siyah-kızıl ya da mavi-krem karışımı lekeler; yamalı tekir (patched tabby) çeşitleri de kabul edilir.
Diğer renkler
Duman (smoke) ve gümüş
CFA'nın "diğer van renkleri" arasında gümüş tekir ve duman çeşitleri de yer alır.
Kendini bul
Van Kedisi kime uygun?
Daha önce kedi beslemiş ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.
Uygun2 durum
- Oyuncu, hareketli bir kedi istiyorum
Oyunu, tırmanmayı ve zekâ oyunlarını sever; buna zaman ayıran evlere uygun.
- Büyük çocuklarım var
CFA kucağa alınmamasına saygı duyan büyük çocuklarla en mutlu olduğunu yazar.
Dikkat ister4 durum
- İlk kez kedi sahipleneceğim
Bakımı kolay; ama enerjisi ve zekâsı yeni başlayanı yorabilir.
- Küçük çocuğum var
Küçük çocuklu evde çekilebileceği yüksek bir yer ve gözetim şart.
- Kucak kedisi istiyorum
Yakın durmayı sever; kucağa alınmaktan genelde hoşlanmaz, kendisi gelir.
Çok soruluyor - Evde zaten bir köpeğim var
Doğru tanıştırılırsa köpeklerle anlaşır; oyunbaz köpek iyi eşleşmedir.
Uygun değil2 durum
- Evim küçük, tırmanma alanı yok
İri ve enerjik; tırmanma kulesi ve raflar olmadan sıkılır.
- Her gün oyuna vaktim yok
Günlük oyun eksikliğinde kilo alabilir, can sıkıntısından yaramazlık yapabilir.
Kısaca
Kimler için ideal: Hareketli, zeki ve oyuncu bir kedi arayan, getir oyunu ve tırmanma alanı sunabilen, kucak kedisi beklemeyen kişiler ve büyük çocuklu aileler için uygundur.
Kimler için zor: Sakin bir kucak kedisi isteyenler, küçük ve tırmanma alanı olmayan evlerde yaşayanlar ve günlük oyuna zaman ayıramayacak olanlar için uygun değildir.
Van Kedisi evde bakımı zor mu?
Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.
Van kedisinin tüy bakımı kolaydır: CFA alt tüyü olmayan kaşmir dokulu tüyün kolay keçelenmediğini, sıcak havada haftalık taramanın yettiğini, kış tüyünün biraz daha ilgi istediğini yazar. Banyo genellikle gerekmez. Bakımı orta zorlukta yapan, enerjisi ve boyudur: CFA Van'ın iri ve hareketli bir kedi olarak yer ve düzenli etkileşimli oyun istediğini, aksi hâlde kilo alabileceğini belirtir.
Apartmanda yaşayabilir, ama koşullu. Sağlam ve yüksek bir tırmanma kulesi, duvar rafları ve her gün en az iki etkileşimli oyun seansı şarttır. Suya meraklı olduğu için banyo ve mutfakta dikkatli olun; dolu küvet ve kovaları açıkta bırakmayın. Kucağa alınmaktan hoşlanmaz ama sahibinin yanında olmayı sever; CFA çoğu zaman yanınıza kıvrıldığını yazar.
Van Kedisi bakımı
CFA, alt tüyü olmadığı için en kolay taranan uzun tüylü ırklardan biri olduğunu söyler.
Yüksek raflar, sağlam tırmalama ağacı ve tüy ya da kürk gibi doğal malzemeden oyuncaklar enerjisini atmasına yardım eder.
Suya meraklı olabilir; küvet, kova ve akvaryum gibi su kaynakları gözetimsiz açık bırakılmamalıdır.
Tırnaklar kısaltılır; düzenli diş fırçalama ve yıllık kontrol önerilir.
Tüy bakımı
Yazın haftada 1, kışın haftada 2 kez
CFA, Van'ın tüyünün alt tüysüz olduğu için kolay keçelenmediğini, çelik bir tarakla ara sıra yapılan taramanın ölü tüyleri aldığını, sıcak havada haftalık taramanın yeterli olduğunu belirtir. İlkbaharda kalın kış tüyü dökülürken taramayı sıklaştırın. Beyaz tüy kirlendiğinde banyo yerine nemli bezle silmek çoğu zaman yeterlidir; tam banyo gerekirse tüyü tamamen kurutun.
Tırnak bakımı
Ayda bir kontrol
International Cat Care'e göre çoğu kedi tırnağını tırmalayarak kendisi uygun uzunlukta tutar; sağlıklı kedide düzenli kesim gerekmez. Tırnak halıya ve kumaşa takılıyor, pati gevşekken görünüyor ya da sert zeminde tıkırdıyorsa kısaltma zamanı gelmiştir. Yalnız ucun şeffaf kısmını kedi tırnak makasıyla alın, ortadaki pembe damarlı bölgeye (canlı kısım) dokunmayın; ilk kesimi veteriner ekibinin göstermesini isteyin. Evde dikey ve yatay en az bir tırmalama tahtası bulunsun. Güçlü ve atletik bir kedi olduğu için uzun ve devrilmeyen bir tırmalama tahtası seçin.
Diş bakımı
Mümkünse her gün
International Cat Care dişlerin kedi kabul ettiği sürece her gün, kedilere özel veteriner diş macunuyla fırçalanmasını önerir; insan diş macunu asla kullanılmaz. Önce baş ve ağız çevresine dokunmaya, sonra parmaktan macun yalamaya alıştırın; fırçaya geçince her yanda 10 saniyeyle başlayıp 30 saniyeye çıkın. Fırçalama her yaşta öğretilebilir.
Kulak bakımı
Haftada bir bakış
PDSA'ya göre kedi kulakları veteriner hekim istemedikçe rutin olarak temizlenmez; düzenli olarak bakılır. Kir, koyu kulak kiri, kızarıklık, sıcaklık ya da şişlik görürseniz veterinere gidin. Kulak çubuğu kullanmayın: kiri içeri iter ve kulak zarına zarar verebilir. Gerekirse yalnız kulak girişini, kedilere özel temizleyiciyle nemlendirilmiş pamukla silin. Beyaz kedilerde seslere tepki vermeme işitme kaybı işareti olabilir; veteriner hekim gerekirse BAER testine yönlendirir.
Kum kabı
Günde 2 kez temizlik
International Cat Care her kedi için bir kum kabı ve bir tane fazlasını, birbirinden ayrı yerlere koymayı önerir. Kabın boyu kedinin burnundan kuyruk köküne kadar olan uzunluğunun bir buçuk katı olmalı; yaklaşık 3 cm kum yeterlidir. Kab günde en az iki kez temizlenir; topaklanan kumda 2–4 haftada, topaklanmayan kumda haftada bir tamamen boşaltılıp sıcak suyla yıkanır. Mama ve sudan uzak, sessiz bir köşe seçin. İri bir kedi için büyük ve sağlam bir kap seçin.
Van Kedisi ne yer? Yaşa göre beslenme
Günde 3–4 öğün
Yavruya büyüme dönemine uygun, tam ve dengeli bir yavru maması verin. Cornell Feline Health Center 6 aylıktan küçük yavrular için günde üç öğünü, 6–12 ay arasında günde iki öğünü önerir; VCA ise günlük miktarın 3–4 küçük öğüne bölünmesinin çoğu yavru için uygun olduğunu belirtir. Hızlı değil, dengeli büyüme hedeflenir; serbest (sürekli dolu kap) besleme yavrunun gereğinden fazla kilo almasına yol açabilir. Uygun bir yavru maması seçildiyse veteriner hekim önermedikçe vitamin ya da mineral takviyesi eklenmez. CFA, Van'ın yavaş olgunlaştığını ve yaklaşık 5 yaşına kadar büyümeyi sürdürdüğünü belirtir; bu dönemde hızlı kilo alımı değil dengeli gelişim hedeflenir.
Günde 2–3 öğün
Kediler zorunlu etçildir; besin ihtiyaçlarını hayvansal kaynaklardan karşılar. Cornell, yetişkin kedilerin çoğunun günde bir ya da iki öğünle beslenebileceğini, ödül mamasının günlük kalorinin yüzde 10–15'ini geçmemesi gerektiğini belirtir. Konserve mamada nem oranı en az yüzde 75'tir; su içmeyi az seven kedide yaş mama sıvı alımını artırır. Temiz su her zaman bulunmalıdır. Kaburgalar ince bir yağ tabakasının altında kolayca hissedilmeli, yukarıdan bakınca bel çizgisi görülmelidir. CFA hareketli ve iri bir kedi olan Van'ın oyun eksikliğinde kilo alabileceğini yazar; porsiyonu oyun miktarına göre ayarlayın.
Günde 2–3 öğün
International Cat Care'e göre kısırlaştırma genellikle cinsel olgunluktan önce, yaklaşık 4 aylıkken yapılır ve kısırlaştırılan kediler kilo almaya daha yatkındır. Ameliyattan sonraki haftalarda kediyi düzenli tartın; kilo artıyorsa porsiyonu küçültmek ya da kısırlaştırılmış kediler için hazırlanmış bir mamaya geçmek için veteriner hekiminize danışın. Mamayı tek seferde kaba boşaltmak yerine öğünlere ve zekâ (bulmaca) besleyicilere bölmek hem kaloriyi hem can sıkıntısını dengeler.
VCA kedileri 7–10 yaş arasında olgun, 10 yaşın üstünde yaşlı sayar; bazı ırklar daha erken yaşlanabilir. Yaşlı kedinin tek bir standart menüsü yoktur, her kedi ayrı değerlendirilir: kimi kilo almaya, kimi kas ve kilo kaybetmeye yatkındır. Günlük miktarı 2–4 küçük öğüne bölün, evin farklı yerlerine su kapları koyun; yaşla birlikte susama duyusu azalır. VCA yaşlı kedilerin yılda iki kez veteriner kontrolünden geçmesini ve yaşlı mamasına geçişin muayeneden sonra yapılmasını önerir.
70 mama 5 mağazada her gün izleniyor; stoktaki en düşük kg fiyatı 249 ₺ (son ölçüm). Yaşa ve içeriğe göre süzüp mağaza mağaza karşılaştırın.
Van Kedisi eğitimi
CFA Van'ı zeki ve sorun çözmekte çok becerikli bir kedi olarak tanımlar; getir oyununu sever ve bu yüzden "köpeğe en çok benzeyen kedi ırklarından biri" diye anılır. Ödülle yapılan kısa oturumlarla adına gelmeyi, getir oyununu ve taşıma çantasına girmeyi kolayca öğrenir.
Kucağa alınmaktan hoşlanmadığı için eğitimi zorla tutmaya değil, kendi gelişini ödüllendirmeye dayandırın. Meraklı ve zeki bir kedi olduğu için tehlikeli dolaplara emniyet kilidi takın, enerjisini oyunla yönlendirin.
Öncelik sırası
- Getir oyunu ve adına gelme
- Kucağa almadan, yanına gelmesini ödüllendirme
- Dolap ve kapılara emniyet önlemi alma
- Su kabını devirmeme, küvete girmeme gibi ev kuralları
- Taşıma çantasına sakin girme
- Tarama ve tırnak kontrolüne alıştırma
Van Kedisi egzersiz ve oyun
Günlük ihtiyaç Günde 2–3 kez 15–20 dakika aktif oyun
Van kedisi enerjik ve atletik bir kedidir; FIFe güçlü sıçramalarla çevresini keşfettiğini, CFA ise yer ve düzenli etkileşimli oyun istediğini yazar. PDSA, günde iki kez 15–20 dakikalık oyunla başlamayı ve kedi formlandıkça süreyi artırmayı önerir; kediler en hareketli oldukları şafak ve alacakaranlıkta oyuna daha isteklidir. Oyuncakları birkaç günde bir değiştirin, oyunu parmak yerine oyuncakla oynayın. Lazer ışığı ve ekran oyunları yakalanacak bir şey bırakmadığı için önerilmez; ip, yün ve kurdele başıboş bırakılmamalıdır, yutulursa bağırsak tıkanmasına yol açabilir. Getir oyunu, yüksek tırmanma noktaları ve zekâ oyuncakları Van'ın en sevdiği uğraşlardır. Suya meraklı kediler için gözetim altında sığ bir su kabında yüzen oyuncaklar ilgi çekici olabilir; kediyi asla zorla suya sokmayın.
Sevdiği oyunlar
- Getir oyunu
- Olta oyuncağıyla yüksek sıçrama
- Tırmanma kulesi
- Zekâ ve bulmaca oyuncakları
- Sığ suda yüzen oyuncak (gözetim altında)
- Saklanan ödül
Van Kedisi çocuklarla ve diğer hayvanlarla
Çocuklarla
CFA Van'ın kucağa alınmak istemeyişine saygı duyan ve kuyruğunu çekmeyen büyük çocuklarla en iyi uyumu sağladığını belirtir. Küçük çocuklu evlerde kedinin çekilebileceği yüksek bir yer ve gözetim şarttır. International Cat Care küçük çocuklar ile kedinin her zaman gözetim altında olmasını, çocuklara kediyi düz avuçla ve karın ile patilerden uzak durarak okşamayı öğretmeyi önerir. Olta (tüylü çubuk) oyuncakları, çocukların kediyi kucaklamadan oyuna katılmasını sağlar.
Kedilerle
Diğer kedilerle yaşayabilir, ama baskın ve enerjik yapısı sakin bir kediyi rahatsız edebilir. Tanıştırmayı yavaş yapın, her kediye ayrı kaynak sağlayın.
Köpeklerle
CFA, doğru tanıştırıldığında köpeklerle anlaşabildiğini yazar. Oyunbaz ve kediye saygılı köpekler iyi bir eşleşmedir.
Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler
Tamamen beyaz ve özellikle mavi gözlü kedilerde tek ya da iki kulakta doğuştan sağırlık görülebilir. Sese tepki vermeyen bir kedi veteriner hekimce değerlendirilmelidir.
Beyaz ve az pigmentli kulak uçları ve burun güneşe karşı hassastır; uzun süre doğrudan güneşte kalması önerilmez.
Hareket azalırsa kilo alabilir; düzenli oyun ve tartım önerilir.
Rehber: Kedi ne yer?Ağız kokusu ve yemek yerken zorlanma görülürse veteriner hekime başvurun.
Rehber: Kedi ve köpekte diş bakımıVan Kedisi videoları
Konuyu izleyerek öğrenmek isteyenler için seçtiğimiz videolar. Videolar ilgili kanallara aittir.
Van Kedisi sahiplenme
Van kedisi sahiplenmek
Van kedisi sahiplenmek için belediye bakımevlerine, hayvan hakları derneklerine ve sahiplendirme gruplarına bakabilirsiniz; Van'da Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'ne bağlı Van Kedisi Araştırma ve Uygulama Merkezi de yetiştirdiği yavruları sahiplendirir. 2021 tarihli bir habere göre merkez yavruları adı, göz rengi, işitme durumu ve mikroçip numarası yazılı bir sağlık karnesiyle teslim etmekte ve yeni yuvasında takip etmektedir. İlan platformlarında ilanı verenin kimliğini, kedinin kayıtlarını ve yüz yüze görüşme imkânını doğrulayın.
- Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Van Kedisi Araştırma ve Uygulama Merkezi (güncel başvuru koşullarını merkeze sorun)
- Belediye hayvan bakımevleri ve hayvan hakları derneklerinin sahiplendirme duyuruları
- Beyaz kedilerin işitme durumunu belgeleyen, kulübe kayıtlı yetiştiriciler
- İlan platformları (satıcının kimliğini, kedinin belgelerini ve görüşme imkânını doğrulayarak)
Van kedisi sahiplenmeden önce
Van kedisini iki renkli gözleri ve kar beyazı tüyü için değil, enerjik, zeki ve bağımsız kişiliğine yer açabileceğiniz için seçin. Bu ırk yıllarca her gün oyun, tırmanma alanı ve sabır ister.
- Her gün en az iki etkileşimli oyun seansına zaman ayırabilir miyim?
- Evde sağlam bir tırmanma kulesi ve raflar için yer var mı?
- Kucağa alınmaktan hoşlanmayan, yakınlığı kendi zamanında isteyen bir kediyle mutlu olur muyum?
- Beyaz bir kedide olası işitme kaybına göre ev düzenini uyarlayabilir miyim?
- Aşı, parazit, kısırlaştırma, mama, kum ve beklenmedik veteriner masraflarını yıllarca karşılayabilir miyim?
- Taşınma, iş değişikliği ya da bebek gibi değişikliklerde kedim için de plan yapacak mıyım?
Yavru mu yetişkin mi?
Van yavrusu son derece enerjiktir ve ırk yaklaşık 5 yaşına kadar büyümeyi sürdürür. Yetişkin bir Van'ın ise enerjisi, diğer hayvanlarla ilişkisi ve beyaz kedilerde işitme durumu bellidir; özellikle sağır bir kediyi sahiplenmeyi düşünüyorsanız yetişkin kedi hangi düzene alıştığını baştan gösterir.
- Yavru: alışkanlıklarını siz şekillendirirsiniz; uzun büyüme döneminde bol oyun ve tırmanma alanı gerekir.
- Yetişkin: enerjisi, işitme durumu ve mizacı bellidir; kucak tercihini baştan görürsünüz.
- Yaşlı kedi: daha sakin bir Van arayanlar için uygundur; diş, kilo ve eklem durumunu baştan konuşun.
Barınaktan sahiplenme
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'na göre yerel yönetimler sahipsiz hayvanlar için bakımevi kurar ve onlar sahiplendirilene kadar bakımlarını ve tedavilerini sağlar. Kimliklendirme yönetmeliğine göre bakımevinden sahiplenilen kedinin pasaportunu ve Ev Hayvanı Kayıt Sistemi (PETVET) kaydını belediyenin yetkili veteriner hekimi, sahiplendirmeden itibaren 10 gün içinde yeni sahip adına düzenler. Barınaklarda ve sokakta beyaz, farklı göz renkli Van görünümlü kediler de yuva bekler. International Cat Care'e göre sağır kediler ev içinde ya da güvenli bir alanda tutularak, el işaretleriyle ve önden yaklaşılarak güvenle yaşayabilir.
- Bulunduğunuz yerin belediye hayvan bakımevini arayın; sahiplendirme şartları ve istenen belgeler belediyeye göre değişir.
- Kediyi birkaç kez ziyaret edin; bakıcılara alışkanlıklarını, diğer kedi ve köpeklerle ilişkisini, bilinen sağlık sorunlarını sorun.
- Sokakta bulduğunuz bir kediyi önce veteriner kliniğinde ya da il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünde mikroçip için okutun; sahibi varsa ona ulaşılır.
- Mikroçip numarasının PETVET'te sizin adınıza işlendiğini kontrol edin; bir kişiden sahiplendiyseniz sahip değişikliğini 60 gün içinde bildirin.
- Kuduz Yönetmeliği'ne göre üç aydan büyük kediler yılda bir kez kuduza karşı aşılanır; bu yasal bir yükümlülüktür.
- Kedi kaybolursa 7 gün içinde il/ilçe müdürlüğüne bildirin; ev hayvanını terk etmek yasaktır.
Yetiştiriciden alırken sorulacaklar
Sorumlu bir yetiştirici yetişkin kedilerini ve yavruların büyüdüğü ortamı gösterir, ırka özgü sağlık testlerinin sonuçlarını belgeyle paylaşır, sizi de yaşam koşullarınız hakkında sorgular. CFA, yavruların çoğunun yeni yuvasına 12–16 haftalıkken gittiğini, 6–8 haftalık yavru teklifinin bir uyarı işareti olduğunu yazar; FIFe kuralları da yavrunun 14 haftalık olmadan ve temel aşıları tamamlanmadan teslim edilmemesini şart koşar.
- Beyaz ya da çok beyazlı yavrularda işitme testini (tercihen BAER) sorun; International Cat Care pek çok yetiştiricinin beyaz kedileri damızlıktan önce bu testle kontrol ettiğini belirtir.
- FIFe kurallarına göre beyaz kediler damızlıktan önce işitme testinden geçmeli, iki beyaz kedi birbiriyle çiftleştirilmemelidir; ebeveynlerin rengini ve test belgelerini sorun.
- Kedinin yasal kaynağını sorun: 2021 tarihli habere göre Van kedileri Bakanlık izni olmadan yurt dışına çıkarılamaz; ilanın bu kurala uyduğundan emin olun.
- Yavruyu annesiyle birlikte, büyüdüğü ortamda görün; mümkünse görüntülü görüşme ve güncel tarihli videolar isteyin.
- Aşı karnesini, iç-dış parazit uygulamalarını ve mikroçip numarasını belgeyle karşılaştırın.
- Şecere (soy kütüğü) ve kulüp kaydının hangi kuruluşa (FIFe, CFA, TICA ya da bunlara bağlı bir kulüp) ait olduğunu sorun.
- Yazılı sözleşme, sağlık garantisi ve sorun çıkarsa ne yapılacağı konusunda net bilgi isteyin.
- Yavrunun gözlerinin ve burnunun akıntısız, kulaklarının temiz, tüyünün parlak, kilosunun yerinde olduğuna bakın; hasta görünüyorsa vazgeçin.
- Büyük ve iadesiz kapora isteyen, yavruyu görmeden kargoyla gönderen ya da soruları yanıtsız bırakan satıcılardan uzak durun (CFA).
İlk hafta: eve alışma
International Cat Care yeni gelen kedinin ilk haftalarını tek ve sakin bir odada geçirmesini, yetişkin kedilerin en az 2–3 hafta, yavruların ise aşıları tamamlandıktan sonra en az bir hafta ve kısırlaştırılana kadar dışarı çıkarılmamasını önerir. Kaygılı bir kedi ilk günlerde yalnız gece yiyip kum kabını kullanabilir; bu durum bir iki günden uzun sürerse veterinerle görüşün. Van kedisi meraklıdır ve evi hızla keşfetmek ister; ilk günlerde dolapları, çamaşır makinesini ve dolu küveti güvene alın.
- Kedi gelmeden önce tek bir sessiz oda hazırlayın: mama ve su kabı, kum kabı, yatak, oyuncak ve tırmalama tahtası.
- Pencereleri, dolapları ve kabloları güvene alın; ilaç ve temizlik ürünlerini ulaşamayacağı yere kaldırın.
- Taşıma çantasını odada açık bırakın; kediyi çıkmaya zorlamayın, ilk 24 saat ziyaretçi kabul etmeyin.
- İlk 1–2 hafta önceki mamasını verin; mama değiştirecekseniz eskisiyle karıştırarak 7–14 günde geçin. İnek sütü vermeyin.
- Yavrular ilk günlerde çok uyur ve günde 4–6 küçük öğünle beslenir.
- İlk hafta içinde veteriner kontrolüne gidin; aşı, parazit ve kısırlaştırma takvimini planlayın.
- Evde başka hayvan varsa tanıştırmayı acele etmeden, önce koku değişimiyle yapın.
Van Kedisi nereden sahiplenilir?
Van Kedisi fiyatları 2026 ve sahiplenme
4.500 ₺ – 25.000 ₺
Çoğu kaynakta 8.000 ₺ – 15.000 ₺ · 3 kaynak · güncelleme 2 Kasım 2026
| Kaynak | Kategori | Aralık |
|---|---|---|
| Hayvan Fiyatları (kedi kategorisi) | Yavru (genel aralık) | 8.000 ₺ – 15.000 ₺ |
| Pati Kulübü | Yavru (2026 ilan ortalaması) | 4.500 ₺ – 8.000 ₺ |
| Patisenin | Yavru (ilan aralığı) | 10.000 ₺ – 25.000 ₺ |
Fiyatlar kaynakların yayımladığı aralıklar ve ilan fiyatlarıdır; satıcıya, şehre, yaşa, renge ve sağlık kayıtlarına göre değişir.
Fiyatı neler etkiler?
- Desen (tamamen beyaz yerli Van ya da van desenli Turkish Van)
- Göz rengi (iki farklı renk göz)
- İşitme durumu belgesi (beyaz kedilerde)
- Şecere ve kulüp kaydı
- Yavrunun yaşı, aşı ve parazit kayıtları
- Mikroçip, sözleşme ve sağlık garantisi
- Yasal ve etik kaynak (Van kedisinin yurt dışına çıkarılması izne bağlıdır)
Türkiye'deki yerli Van kedileri için barınakları ve yetkili kurumların sahiplendirme koşullarını araştırmanızı öneriyoruz. Yavru alırken en az 12 haftalık olmasına, anne kediyi görmeye, aşı ve parazit kayıtlarına dikkat edin; beyaz yavrularda işitme durumunu veteriner hekime kontrol ettirin.
Van Kedisi fiyatı ve bakım maliyeti 2026
Van Kedisi için yavru fiyatı, mama, kuaför ve veteriner kalemlerini kaynaklı verilerden tek tabloda topladık. Veteriner rakamları oda tarifelerindeki alt sınır (en az) ücrettir; muayene, anestezi ve ilaç ayrıca eklenir. Kaynağı olmayan hücreye "veri yok" yazdık, tahmin yapmadık.
| Kalem | Tutar | Kaynak |
|---|---|---|
| Yavru fiyatı (ilan ve üretici sayfaları) | 4.500 ₺ – 25.000 ₺ | 3 kaynak, yukarıdaki tablo |
| Kuru mama, kg fiyatı (ortanca) | 558 ₺ / kg | 58 kedi kuru maması, mağaza fiyatları |
| Aylık mama maliyeti | veri yok | Irka özgü günlük mama miktarı için kaynaklı veri yok; tutar mamanın paket tablosuna ve köpeğin kilosuna göre hesaplanmalı |
| Kuaför: kedi makine tıraş | 1.650 ₺ – 2.000 ₺ (ortanca 2.000 ₺) | 3 işletme fiyatı |
| Kuaför: kedi banyo | 1.500 ₺ (ortanca 1.500 ₺) | 1 işletme fiyatı |
| Karma aşı (doz) | 1.700 ₺ – 2.000 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Kuduz aşısı (doz) | 1.250 ₺ – 1.750 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Genel muayene | 1.500 ₺ – 2.000 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Kısırlaştırma, dişi | 7.500 ₺ – 10.000 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Kısırlaştırma, erkek | 5.500 ₺ – 7.500 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
Van Kedisi hakkında sık sorulanlar
Van kedisi ile Turkish Van aynı mı?
Tam olarak değil. Turkish Van, 1955'te Türkiye'den İngiltere'ye götürülen kedilerle geliştirilen ve FIFe'nin 1960'tan beri tanıdığı kulüp ırkıdır; gövdesi beyaz, başı ve kuyruğu renklidir. Türkiye'de Van kedisi denince çoğunlukla tamamen beyaz, çoğu farklı göz renkli yerli kediler kastedilir.
Van kedisi yüzer mi?
CFA, bazı kurucu yetiştiricilerin Van yavrularının bile havuz ve göllerde kendiliğinden oynayıp yüzdüğünü aktardığını belirtir. Her kedi suyu sevmez; kediyi zorla suya sokmak doğru değildir.
Van kedisi ne kadar büyür?
İri ve kaslı bir kedidir. CFA'ya göre yetişkin erkekler 20 libreye (yaklaşık 9 kg) ulaşabilir, dişiler daha küçüktür. FIFe tam olgunluğa 3–5 yaşında ulaştığını belirtir.
Van kedilerinin gözleri neden farklı renkli?
Beyaz tüy rengiyle ilişkili genler göz rengini de etkiler; bu yüzden bir gözün mavi, diğerinin kehribar olması sık görülür. CFA kehribar, mavi ve farklı renkli gözleri kabul eder.
Van kedisi kaç yıl yaşar?
Van kedisine ya da Turkish Van ırkına özgü, büyük örneklemli güvenilir bir yaşam süresi verisi bulamadık. İngiltere'deki veteriner kayıtlarına dayanan 2024 çalışmasında kedilerin genel yaşam beklentisi 11,74 yıldır; CFA ırkta bilinen özel bir genetik sorun olmadığını belirtir. Kilo kontrolü ve düzenli veteriner bakımı ömrü destekler.
Van kedisi tüy döker mi?
Evet, özellikle ilkbaharda kalın kış tüyünü atarken döker. CFA alt tüyü olmayan tüyün kolay keçelenmediğini, sıcak havada haftalık taramanın yeterli olduğunu belirtir.
Van kedisi apartmanda yaşar mı?
Yaşayabilir ama iri ve enerjik bir kedi olduğu için tırmanma kulesi, raflar ve her gün etkileşimli oyun şarttır. Oyun eksikliğinde kilo alabilir ve can sıkıntısından yaramazlık yapabilir.
Van kedisi çocuklarla iyi anlaşır mı?
CFA'ya göre kucağa alınmak istemeyişine saygı duyan ve kuyruğunu çekmeyen büyük çocuklarla en iyi uyumu sağlar. Küçük çocuklarla oyun gözetim altında olmalıdır.
Beyaz Van kedileri sağır mı?
Hepsi değil. International Cat Care'e göre beyaz tüy rengini veren W geni mavi göz ve sağırlıkla ilişkilidir: iki gözü mavi beyaz kedilerin sağır olma olasılığı mavi gözü olmayan beyazlara göre 3–5 kat, tek gözü mavi olanlarınki yaklaşık 2 kat fazladır. Kesin tanı BAER testiyle konur.
Van kedisi neden suyu sever?
CFA Turkish Van'ın suya ilgisiyle tanındığını, bazı kurucu yetiştiricilerin yavruların bile havuz ve göllerde kendiliğinden yüzdüğünü aktardığını yazar. Her Van suyu sevmez; kediyi zorla suya sokmak doğru değildir.
Van kedisi yurt dışına çıkarılabilir mi?
2021 tarihli bir habere göre Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Van Kedisi Araştırma ve Uygulama Merkezi, Van kedilerinin nesli koruma altında olduğu için Tarım ve Orman Bakanlığı izni olmadan yurt dışına çıkarılamadığını belirtmiştir. Güncel kuralları il tarım ve orman müdürlüğüne sorun.
Van kedisi kucağa gelir mi?
CFA'ya göre kucağa alınmaktan hoşlanmaz, ama sahibine yakın durur ve çoğu zaman yanına ya da kucağına kendisi kıvrılır. Yakınlığı kendi istediği zaman ister.
Van kedisi yeni başlayanlar için uygun mu?
Bakımı kolaydır ama enerjisi ve zekâsı ilk kez kedi sahiplenenleri yorabilir. Her gün oyun zamanı ayırabilen, aktif bir kediden hoşlanan yeni başlayanlar için uygundur.
Van kedisi nereden sahiplenilir?
Van kedisi sahiplenmek için önce belediye hayvan bakımevlerini, hayvan hakları derneklerini ve ırka özel sahiplendirme gruplarını kontrol edin; bakımevinden sahiplenilen kedinin pasaport ve PETVET kaydı 10 gün içinde belediyenin veteriner hekimince yapılır. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'ne bağlı Van Kedisi Araştırma ve Uygulama Merkezi de yavrularını sağlık karnesi ve mikroçiple sahiplendirir.
Van kedisi sahiplendirme ilanları nerede?
Ücretsiz sahiplendirme ilanları belediye bakımevlerinin ve hayvan derneklerinin duyurularında, ırk gruplarında ve ilan platformlarının sahiplendirme bölümlerinde yayımlanır; sayfadaki ilan bağlantısından güncel ilanlara da ulaşabilirsiniz. İlanı verenin kimliğini, kedinin mikroçip ve aşı kayıtlarını doğrulayın; görmeden kapora isteyen ilanlardan uzak durun.
Van kedisi fiyatı neye göre değişir?
Fiyat; desen (tamamen beyaz ya da van desenli), göz rengi, işitme durumu belgesi, şecere ve kulüp kaydı, yavrunun yaşı ve aşılarına göre değişir. Güncel fiyat aralığını sayfadaki fiyat bölümünde tarihli ilan verisinden derliyoruz. Belgesiz ve çok ucuz yavrular ileride daha yüksek veteriner masrafı anlamına gelebilir.
Kaynaklar
- FIFe — Turkish Van ırk sayfası
- CFA — Turkish Van
- International Cat Care — Inherited deafness in white cats
- Teng ve ark. (2024), Life tables of annual life expectancy and risk factors for mortality in cats in the UK, J Feline Med Surg
- Memurlar.net (20.01.2021) — Van kedileri uluslararası sağlık karnesi ile sahiplendiriliyor (YYÜ Van Kedisi Araştırma ve Uygulama Merkezi)
- Cornell Feline Health Center — How often should you feed your cat?
- Cornell Feline Health Center — Feeding your cat
- VCA Animal Hospitals — Feeding growing kittens
- VCA Animal Hospitals — Feeding mature, senior and geriatric cats
- International Cat Care — Neutering your cat
- International Cat Care — Trimming your cat's claws
- International Cat Care — How to brush your cat's teeth
- PDSA — How to clean your cat's ears
- International Cat Care — Choosing a litter tray for your cat
- PDSA — Keeping indoor and house cats
- PDSA — Exercising your cat
- International Cat Care — Introducing cats to children
- International Cat Care — Helping your new cat or kitten settle in
- CFA — Could this kitten be a scam?
- FIFe — Health & Welfare Rules (yavru teslim yaşı, damızlık kısıtları)
- 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (md. 4, 5, 14, Ek md. 1)
- Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik (md. 5, 12)
- Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü — Sahipli hayvanların dijital kimliklendirilmesi
- Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği (md. 9–10)
- PDSA — ırk rehberi (ortalama kilo ve yaşam süresi)
Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.
