Kedi ne yer? Beslenme temelleri ve zehirli besinler
Kediler etle beslenmek üzere evrimleşmiş zorunlu etçillerdir. Dengeli bir kedi maması temel ihtiyaçlarını karşılar; mutfaktaki pek çok yiyecek ise onlar için zararlı, bazıları zehirlidir.
Kediler neden zorunlu etçildir?
Cornell Kedi Sağlığı Merkezi'ne göre kediler yalnız hayvansal ürünlerde bulunan besin öğelerine dayanır ve bol proteinli, orta yağlı, çok az karbonhidratlı bir diyete ihtiyaç duyar.
Merck Veteriner El Kitabı'na göre kediler, köpeklerden farklı olarak A vitamini, araşidonik asit ve taurini besinle almak zorundadır. Taurin eksikliği kalp kası hastalığına ve göz retinasında bozulmaya yol açabilir. Bu yüzden ticari kedi mamalarına yeterli taurin eklenir; köpek maması, ev yemekleri ya da vejetaryen diyetle beslenen kedilerde eksiklik görülebilir.
Kedinin enerji ve doku ihtiyacının temeli hayvansal proteindir.
Kalp ve göz sağlığı için gereklidir; kedi bunu yeterince kendisi üretemez.
Köpek maması kedinin ihtiyaçlarını karşılamaz; kediye kedi için üretilmiş dengeli mama verin.
Su, yaş ve kuru mama, ödüller
- Temiz su her zaman ulaşılabilir olsun. Cornell'e göre konserve (yaş) mamalar en az %75 nem içerir ve iyi bir su kaynağıdır; kuru mamalarda su oranı yalnız %6–10'dur.
- Kuru mama daha ekonomiktir ve kabda bırakılabilir; yaş ve kuru mamayı birlikte kullanmak da mümkündür. Hangisinin kedinize uygun olduğunu veteriner hekiminizle konuşun.
- Ödüller günlük kalorinin %10–15'ini geçmemelidir.
- İnsanlar için üretilmiş konserve balık kedilerde sinir sistemi sorunlarıyla ilişkilendirilmiştir; kedi mamasının yerini tutmaz.
- Veteriner hekimin önermediği takviyelerden ve tıbbi bir gerekçe olmadan ev yapımı diyetlerden kaçının.
Kaynak: 1
Acil durum
Kedinizde zehirlenme şüphesi varsa beklemeyin
- Zambak yaprağı ya da poleniyle temas
- Çikolata, soğan-sarımsak, alkol, ksilitol ya da insan ilacı yeme
- Tekrarlayan kusma, titreme, nöbet
- Nefes darlığı, çökme
Ambalajı ya da bitkiyi yanınıza alın. Mesai dışında: 7/24 açık veterinerleri rehberde bulun.
43 Yakınınızdaki veterinerKediye verilmemesi gereken besinler
| Besin | Neden zararlı? |
|---|---|
| Soğan, sarımsak, pırasa, frenk soğanı | Mide-bağırsak tahrişi ve kırmızı kan hücresi hasarına bağlı kansızlık; ASPCA'ya göre kediler köpeklerden daha duyarlıdır |
| Çikolata, kahve, kafeinli ürünler | Kusma, ishal, aşırı hareketlilik, kalp ritim bozukluğu, nöbet; koyu çikolata daha tehlikelidir |
| Alkol ve mayalı hamur | Kusma, ishal, titreme, koma; mayalı hamur midede kabarabilir ve alkol üretir |
| Ksilitol (şekersiz sakız, bazı tatlılar) | Kan şekerinde düşme ve karaciğer hasarı |
| Süt ve süt ürünleri | Birçok kedi laktozu sindiremez; ishal ve sindirim sorunu |
| Çiğ et, çiğ yumurta, kemik | Salmonella ve E. coli gibi bakteriler, toksoplazma; kemik ağız ve bağırsakta yaralanma ya da tıkanma |
| Tuz ve çok tuzlu yiyecekler | Aşırı susama, kusma, ishal, titreme, nöbet |
| Üzüm, kuru üzüm | Köpeklerde böbrek hasarı bildirilmiştir; kediye de vermeyin |
Zambak ve diğer zehirli bitkiler
iCatCare'e göre zambak (Lilium türleri) kediler için son derece tehlikelidir: bir yapraktan azını yemek ya da tüyüne bulaşan polenin küçük bir kısmını yalamak bile böbrek yetmezliğine yol açabilir. Çiçek, polen ve yaprakların hepsi zehirlidir; zambak teması acil veteriner müdahalesi gerektirir.
Difenbahya gibi bazı ev bitkileri de çok zehirlidir. Evinize yeni bir bitki almadan önce kediler için güvenli olup olmadığını araştırın.
Kaynak: 4
Zehirli bir şey yediğinden şüpheleniyorsanız
Kediyi kaynaktan uzaklaştırın, ne zaman ve ne kadar yediğini not edin, ambalajı ya da bitkiyi yanınıza alıp hemen kliniği arayın. Hekim söylemedikçe kusturmaya çalışmayın ve evde ilaç vermeyin.
Hemen veterinere
- Zambak yaprağı ya da poleniyle temas
- Çikolata, soğan-sarımsak, alkol, ksilitol ya da insan ilacı yediği şüphesi
- Kusma, titreme, nöbet, nefes darlığı, çökme
- Antifriz ya da temizlik ürünü yalaması
Aynı gün kliniği arayın
- Az miktarda süt ürünü sonrası süren ishal
- Kemik yedikten sonra öğürme, iştahsızlık
Gözleyin
- Az miktarda kedi için güvenli bir besin yedikten sonra hiçbir belirti göstermemesi
Videolarla öğrenin
Veteriner hekimlerin ve eğitici kanalların anlatımları. Videolar kendi kanallarına aittir; tıklayınca YouTube'un çerezsiz oynatıcısı açılır.
Videolar genel bilgi içindir; ilaç ya da doz önerisi içeriyorsa uygulamayın, hayvanınıza özel kararı veteriner hekiminiz verir.
Beslenmesine ayrıca dikkat edilen ırklar
Sık sorulanlar
Kediye süt verilir mi?
Önerilmez. Cornell'e göre birçok kedi laktozu sindiremez ve süt ürünleri sindirim sorunlarına yol açabilir. Kedinizin her zaman temiz suya ulaşabilmesi yeterlidir; annesiz yavru kedilerin beslenmesini veteriner hekiminize danışın.
Kedi köpek maması yiyebilir mi?
Düzenli beslenme olarak uygun değildir. Merck'e göre kediler köpek mamasında ve insan yiyeceklerinde yeterince bulunmayan taurin gibi besin öğelerine ihtiyaç duyar; köpek mamasıyla beslenen kedilerde taurin eksikliğine bağlı kalp hastalığı görülebilir.
Kediler vejetaryen beslenebilir mi?
Hayır. Kediler zorunlu etçildir ve bazı besin öğelerini yalnız hayvansal kaynaklardan alabilir. Merck, vejetaryen diyetle beslenen kedilerde taurin eksikliğine bağlı kalp hastalığı bildirir.
Kediye ton balığı konservesi verilir mi?
İnsanlar için üretilmiş konserve balık Cornell'e göre kedilerde sinir sistemi bozukluklarıyla ilişkilendirilmiştir ve dengeli kedi mamasının yerini tutmaz.
Kedime çiğ et verebilir miyim?
Cornell, çiğ etin toksoplazma ve başka enfeksiyonlar taşıyabileceğini, çiğ ya da az pişmiş diyetlerin kanıtlanmış bir yararı olmadığını belirtir. Beslenme planını veteriner hekiminizle yapın.
Kedime günde ne kadar ödül verebilirim?
Cornell'e göre ödüller günlük kalorinin %10–15'ini geçmemelidir.
Kaynaklar
- Feeding Your Cat · Cornell Feline Health Center, Cornell Üniversitesi Veteriner Fakültesi (kontrol: 26 Ekim 2026)
- Proper Nutrition for Cats · MSD/Merck Veterinary Manual (hayvan sahibi sürümü) (kontrol: 26 Ekim 2026)
- People Foods to Avoid Feeding Your Pets · ASPCA Animal Poison Control Center (kontrol: 26 Ekim 2026)
- Cats and poisons · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 26 Ekim 2026)
- 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (md. 14/k) · Mevzuat Bilgi Sistemi, T.C. Cumhurbaşkanlığı (kontrol: 26 Ekim 2026)
- Nutritional Requirements of Small Animals · MSD/Merck Veterinary Manual (hekim sürümü) (kontrol: 26 Ekim 2026)
Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 29 Ekim 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.
