İçeriğe geç

Koi

Diğer adları: Koi balığı, Koi sazanı, Nishikigoi, Cyprinus rubrofuscus

SakinUzun ömürlüHavuz balığı

Sazan soyundan, Japonya'da yüzyıllar boyunca renkleri için seçilerek üretilmiş süs balıklarıdır. Kırmızı, beyaz, siyah, sarı ve turuncu desenleriyle bahçe havuzlarının yıldızıdır. İri boyutlara ulaştığı ve uzun yaşadığı için akvaryumdan çok geniş, derin ve iyi filtrelenmiş bir havuz ister.

Köken
Doğu Asya sazanı; süs koi üretimi Japonya'da gelişti
Bilimsel ad
Cyprinus rubrofuscus (eski kaynaklarda Cyprinus carpio)
Su tipi
Tatlı su; ılıman, soğuk su balığı
Yaşam alanı
Bahçe havuzu; ev akvaryumu için uygun değildir
Renk
Kırmızı, beyaz, siyah, sarı, turuncu ve metalik desen çeşitleri
Önemli hastalık
Koi herpes virüsü (KHV); yeni balığa en az 30 gün karantina (Merck)
Yaşam süresi
Koi için kabul gören ömür 50 yılın biraz üstü; sazanda bildirilen en yüksek yaş 38 yıl (Wikipedia)

Koi nasıl bir balık?

Koi (nishikigoi), sazandan seçici üretimle elde edilmiş, kırmızı, beyaz, siyah, sarı ve turuncu desenleriyle tanınan bir süs balığıdır. Wikipedia'daki derlemeye göre süs amaçlı sistemli üretim 1820'lerde Japonya'nın Niigata bölgesinde, yemek için yetiştirilen sazanlardan başlamış; 'nishikigoi' adı ise 1910'larda yerleşmiştir. Güncel sınıflandırmada koinin atası Doğu Asya sazanı Cyprinus rubrofuscus olarak gösterilir; eski kaynaklarda Cyprinus carpio adıyla geçer.

Koi bir akvaryum balığı değil, havuz balığıdır. Sazan soyundan geldiği için iri boylara ulaşır: FishBase sazan (C. carpio) için yaygın boyu 31 cm, en büyük boyu 129 cm olarak kaydeder ve sazanın ev akvaryumları için önerilmediğini, en az 2 metreyi aşan akvaryum gerektirdiğini belirtir. Wikipedia'daki derlemeye göre koi için kabul gören ömür 50 yılın biraz üstündedir. Bu yüzden koi sahiplenmek, onlarca yıl sürecek, geniş, derin ve iyi filtrelenmiş bir havuz sorumluluğudur.

Bu sayfada koi havuzunun kurulumunu ve derinliğini, su değerlerini, döngülemeyi, mevsime göre beslenmeyi, havuz arkadaşlarını, üremeyi, sık görülen hastalık belirtilerini, ömrü ve koi çeşitlerini topladık. Her sayısal bilgi sayfanın sonundaki numaralı kaynaklara dayanır; sağlık bölümü veteriner hekimlerimiz tarafından incelenmiştir ve ilaç ya da doz içermez.

Koi, evinde ya da doğal ortamında
Foto: David Adam Kess · CC BY-SA 4.0

Koi özellikleri

Koi temel özellikleri
Bilimsel adCyprinus rubrofuscus (eski kaynaklarda Cyprinus carpio); sazangiller [3]
KökenDoğu Asya sazanı; süs koi üretimi 1820'lerde Japonya'nın Niigata bölgesinde başladı [5]
Boy (sazan)Yaygın boy 31 cm; en büyük kayıt 129 cm [4]
Yaşam süresiKoi için kabul gören ömür 50 yılın biraz üstü; sazanda bildirilen en yüksek yaş 38 yıl [5]
Su sıcaklığıEn iyi 15–25 °C; 10 °C'nin altında bağışıklık çok zayıflar [5]
pH ve sertlik (sazan)pH 6,5–9,0; dH 10–15; sıcaklık toleransı 3–35 °C [4]
Havuz derinliğiIlıman bölgede 1 m ve üstü; sert kışlı yerlerde en az 1,5 m [5]
Ev akvaryumuÖnerilmez; sazan için en az 2 m'yi aşan akvaryum ve 5+ bireylik grup [4]
BeslenmeHepçil; 10 °C'nin altında besleme önerilmez [5]
Üremeİlkbahar ve yazın yumurtlar; yapışkan yumurtalar dibe ve bitkilere tutunur [5]
Önemli hastalıkKoi herpes virüsü (KHV); yeni balığa 24 °C'de en az 30 gün karantina [1]
Doğaya salmaSazan dünyaya yayılmış ve olası zararlı (potential pest) olarak işaretli [4]
Koi, taishō sanke, yandan görünüm
Foto: Eddie Maloney from North… · CC BY-SA 2.0

Koi karakteri

Koi sakin ve sosyal bir havuz balığıdır; gruplar halinde yüzer ve zamanla yem saatini öğrenip havuz kenarına gelir, hatta elden yem almaya alışabilir. Merck Veterinary Manual, koi ve kuyruklu japon balığı gibi havuz balıklarında birbirine saldırganlığın oldukça nadir olduğunu belirtir. Dip ve bitkileri eşeleyerek beslendiği için havuz bitkilerini kökünden sökebilir ve suyu bulandırabilir.

  • Barışçıllık
  • Alan ihtiyacı
  • Bakım kolaylığı
  • Su kalitesi hassasiyeti
  • Sahibine tepki
  • Renk çeşitliliği

Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her balık kendine özgüdür.

Koi renkleri

  • Kohaku

    Beyaz zemin üzerinde iri kırmızı lekeler taşıyan, en bilinen koi çeşididir. Wikipedia'daki derlemeye göre 19. yüzyılın sonlarında oluşturulmuştur.

  • Taishō Sanke

    Kohaku gibi beyaz ve kırmızıdır, üstüne küçük siyah lekeler (sumi) eklenir. Üç renkli koilerin klasik örneğidir.

  • Ōgon

    metalik

    Tek renkli, metalik parlaklıktaki koilerdir; Wikipedia'daki derlemeye göre 1946'da, 1921'de yakalanan yaban sazanlarından üretilmiştir.

  • Kelebek koi

    Uzun ve dalgalı yüzgeçli melez koilerdir; 1980'lerde geliştirilmiştir. Bazı yetiştiriciler bunları gerçek nishikigoi saymaz.

Diğer renkler

  • Shōwa Sanke

    Siyah zemin üzerinde kırmızı ve beyaz lekeler taşır; Wikipedia'daki derlemeye göre ilk kez 1927'de sergilenmiştir.

  • Utsurimono

    Siyah zemin üzerinde beyaz, kırmızı ya da sarı zebramsı desenleri olan çeşittir; genetik olarak Shōwa'ya benzer, bir pigment eksiktir.

  • Asagi

    Sırtı açık mavi, pulları ağ gibi belirgin, yanakları ve yan çizginin altı genellikle kırmızı olan eski bir çeşittir.

Kendini bul

Koi kime uygun?

Akvaryumu olan ya da ilk akvaryumunu kuracak biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.

Uygun3 durum

  • Bahçeli bir evde yaşıyorum

    Derin, filtreli ve havalandırmalı bir havuzda uzun yıllar yaşar.

  • Toplu havuz isteyen

    Barışçıldır; benzer koşulları seven havuz balıklarıyla yaşayabilir. Yeni gelenler karantinasız eklenmemelidir.

  • Uzun vadeli sorumluluk alabilen

    Uzun yaşayan bir balıktır; havuz bakımı yıllarca sürecek bir iştir.

Dikkat ister0 durum

Kaynaklarda bu kümeye giren açık bir durum yok.

    Uygun değil2 durum

    • Ev akvaryumunda beslemek isteyen

      Hızla büyür ve çok atık üretir; FishBase de sazanın ev akvaryumları için önerilmediğini belirtir.

    • Apartmanda yaşıyorum

      Evde bakım değerlendirmesinde apartman yaşamı “Uygun değil” olarak işaretli.

    Kısaca

    Kimler için ideal: Bahçesinde geniş ve derin bir havuz kurabilecek, pompa ve filtre sistemini sürdürebilecek, yeni balıkları karantinadan geçirecek ve onlarca yıl sürebilecek bir sorumluluğu üstlenebilecek kişiler için uygundur. Havuz başında vakit geçirmeyi seven, elden yem alan balıklarla bağ kurmak isteyenler için keyifli bir seçimdir.

    Kimler için zor: Koiyi ev akvaryumunda ya da küçük, sığ bir süs havuzunda beslemeyi düşünenler, yazın oksijen ve kışın donma önlemlerini alamayacak olanlar, havuzu yırtıcılara karşı koruyamayacak olanlar ve uzun vadeli bakım sorumluluğunu üstlenemeyecek kişiler için uygun değildir.

    Koi evde bakımı zor mu?

    Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.

    Bakım zorluğuZor
    Apartman yaşamıUygun değil
    Akvaryum düzeniGeniş ve derin havuzda grup halinde serbest yüzme
    BarışçıllıkÇok barışçıl
    Su kalitesi hassasiyetiÇok
    Bakım kolaylığıZor

    Koi bakımı, havuz kurulumu doğru yapıldığında günlük işler açısından ağır değildir; ama başlangıç yatırımı ve sorumluluk büyüktür. Wikipedia'daki derlemeye göre havuz ılıman bölgelerde 1 metre ve üstü, sert kışlı yerlerde en az 1,5 metre derin olmalı, suyu pompa ve filtre sistemiyle berrak tutulmalıdır. Koi çok yer, çok atık üretir ve dibi eşeleyerek suyu bulandırır; filtre bakımı ve su testi bakımın merkezindedir.

    Apartman için uygun değildir: FishBase sazanın ev akvaryumu için önerilmediğini belirtir. Bahçe havuzunda da yırtıcılar düşünülmelidir; Wikipedia'daki derleme balıkçıl, yalıçapkını, su samuru, kedi ve tilki gibi hayvanların koi avlayabildiğini, derin bölümlerin, gölgeliklerin ve ağların koruma sağladığını belirtir. Yaz sıcaklarında oksijen, kışın donma planlanmalıdır.

    Koi bakımı

    HavuzSürekli

    Koiler büyüdükçe geniş ve derin bir havuz gerekir.

    Su kalitesiHaftalık ölçüm ve kısmi değişim

    Merck, balıklarda çevresel hastalıkların en sık nedeninin kötü su kalitesi olduğunu belirtir.

    Güneş ve gölgeSürekli

    Havuzun bir bölümü gölgelik olmalıdır; sucul bitkiler hem gölge sağlar hem yosunla besin için rekabet ederek suyu dengeler.

    KarantinaHer yeni balıkta

    Merck, koi herpes virüsünü havuza sokmamak için yeni koilerin en az 30 gün, yaklaşık 24 °C suda karantinada tutulmasını önerir. Yarışmadan dönen balıklar için de aynı kural geçerlidir.

    Mevsimsel bakımSonbahar ve ilkbahar

    Su soğudukça koilerin hareketi ve iştahı azalır; yem miktarı buna göre düşürülür. Kışın havuzun tamamen donmaması ve gaz alışverişi için bir yüzey açıklığı kalması gerekir.

    Havuz kurulumu ve derinlik

    Bir kez kurulur

    Wikipedia'daki derlemeye göre koi havuzu sıcak yazlı bölgelerde yaklaşık 1 metre ya da daha derin, sert kışlı bölgelerde en az 1,5 metre derin olmalıdır; derin bölüm hem kışın donmayan bir alan hem de yırtıcılardan kaçış yeri sağlar. Merck havuzun sert hazır kalıp ya da esnek EPDM astarla kaplanmasını, çukurun astarı korumak ve donla kabarmayı önlemek için kumla döşenmesini önerir. Havuzun bir kısmını gölgede tutmak yazın aşırı ısınmayı ve yosunu azaltır.

    Su değerleri: sıcaklık, pH ve sertlik

    Sıcaklık sık, test iki haftada bir

    Wikipedia'daki derlemeye göre koi en iyi 15–25 °C arasında yaşar; uzun ve soğuk kışlara pek dayanamaz ve bağışıklığı 10 °C'nin altında çok zayıflar. FishBase sazan için 3–35 °C sıcaklık toleransı, pH 6,5–9,0 ve dH 10–15 değerlerini verir. Merck koi herpes virüsünün su 22–27 °C iken ortaya çıktığını belirtir; bu yüzden ilkbahar ve yaz başında yeni balık eklemek ayrıca dikkat ister. Amonyak ve nitrit 0 mg/L olmalıdır.

    Döngüleme

    İlk kurulumda haftalarca

    Döngüleme, filtrede amonyağı nitrite, nitriti de daha az zararlı nitrata çeviren bakterilerin yerleşmesidir. Merck bu bakterilerin kendiliğinden 4–6 haftada geliştiğini, bir kerede çok balık eklemenin onları aştığını ve yeni balıkların birer ikişer eklenmesi gerektiğini belirtir. Havuzda da ilke aynıdır: filtre balık gelmeden çalıştırılır, su test edilir ve koiler amonyak ile nitrit sıfıra döndükten sonra, az sayıda ve karantinadan geçmiş olarak eklenir.

    Filtre, pompa ve havalandırma

    Sürekli; filtre bakımı mevsimlik

    Wikipedia'daki derleme koi havuzunda suyu berrak tutmak için pompa ve filtre sistemi gerektiğini belirtir. Şelale, fıskiye ya da hava taşı suya oksijen karıştırır; yaz sıcaklarında ve kalabalık havuzlarda balıkların yüzeyde ya da şelale önünde toplanıp hava yutması oksijen yetersizliğinin işaretidir. Filtre süngerini musluk suyuyla değil, havuz suyuyla çalkalayın; böylece faydalı bakteriler korunur.

    Su değişimi ve mevsimsel bakım

    Düzenli kısmi değişim; ilkbahar ve sonbahar kontrolü

    Havuz suyu da düzenli kısmi değişimle tazelenir; yeni su klorsuzlaştırılır ve sıcaklık farkı büyük olmamalıdır. Sonbaharda düşen yapraklar ağla toplanır, çünkü dipte çürüyen yaprak suyu bozar. Kışın havuzun tamamen donmaması için derin bölüm korunur ve buzun bir kısmı açık tutulur. İlkbaharda su ısınırken filtre yeniden tam kapasiteye alınır ve balıklar hastalık belirtileri açısından yakından izlenir.

    Koi ne yer? Yaşa göre beslenme

    Günde 2–4 küçük öğün (sıcak havada)

    Wikipedia'daki derlemeye göre havuzda kendiliğinden doğan koi yavrularının çoğu diğer balıklarca yenir. Yavrular ayrı bir alanda, çok ince toz yemle ve küçük canlı yemlerle günde birkaç kez beslenerek büyütülür. Yetiştiriciler renk ve desen açısından istenmeyen yavruları farklı aşamalarda ayırır; evde üretim düşünülmüyorsa bu döneme hazırlık gerekmez.

    Bu türe uygun balık mamaları ve güncel fiyatlar

    10 yem 2 mağazada her gün izleniyor; stoktaki en düşük kg fiyatı 3.650 ₺ (son ölçüm). Yem biçimine ve içeriğe göre süzüp mağaza mağaza karşılaştırın.

    Mamaları karşılaştır

    Koi davranışı ve alıştırma

    Koi sakin ve sosyal bir havuz balığıdır; gruplar halinde yüzer ve zamanla yem saatini öğrenip havuz kenarına gelir. Merck koi ve kuyruklu japon balığı gibi havuz balıklarında birbirine saldırganlığın oldukça nadir olduğunu belirtir. Dip ve bitkileri eşeleyerek beslendiği için havuz bitkilerini kökünden sökebilir ve suyu bulandırabilir; bitkileri saksı içinde ve taşla korunmuş olarak yerleştirmek bu sorunu azaltır.

    Koilerin havuzun derin bölümünde hareketsiz durması kışın normaldir. Yaz aylarında ise sürekli dipte durma, yüzgeçleri kapatma, havuz kenarına sürtünme, sıçrama ya da yüzeyde toplanıp hava yutma su kalitesi, oksijen ya da parazit sorununa işaret eder.

    Öncelik sırası

    1. Her gün aynı saatte, yüzen yemle besleme ve gözlem
    2. Yeni balıkları karantinadan sonra ekleme
    3. Yazın oksijen, kışın donma planı
    4. Yırtıcılara karşı derin bölüm ve ağ
    5. Bitkileri saksı ve taşla koruma
    Koi, taishō sanke, portre
    Foto: Daniel X. O'Niel · CC BY 2.0

    Koi akvaryum düzeni ve hareket

    Günlük ihtiyaç Geniş ve derin havuzda grup halinde serbest yüzme

    Koi gün boyu yüzen, yem arayan aktif bir balıktır. Geniş bir yüzey, derin bir bölüm ve akıntı yaratan bir şelale ya da pompa çıkışı onun hareket alanını ve suyun oksijenini artırır.

    Koi çocuklarla ve diğer hayvanlarla

    Çocuklarla

    Koi havuzu çocuklar için çok çekicidir ama derin su boğulma riski taşır. Küçük çocuklu evlerde havuzun çevresini çitle ya da ızgarayla güvenceye almanızı ve çocukları havuz başında yalnız bırakmamanızı öneriyoruz.

    Kedilerle

    Wikipedia'daki derleme kedilerin koi avlayabildiğini belirtir. Derin bölümler, kenarda balığın kaçabileceği gölgelikler ve gerekirse ağ koruma sağlar.

    Köpeklerle

    Köpekler havuza girip balıkları strese sokabilir ya da astarı yırtabilir. Havuz çevresini sınırlamak ve köpeği havuz başında gözetimsiz bırakmamak gerekir.

    Diğer hayvanlarla

    Koi barışçıldır; uyumlu ve uyumsuz havuz arkadaşlarını aşağıdaki sahiplenme bölümünde listeledik. Balıkçıl gibi yırtıcı kuşlar havuzun en büyük tehditlerindendir.

    Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler

    Koi sağlığının temeli su kalitesi ve karantinadır. Merck koi herpes virüsünün (KHV) koi ve sazanda ağır hastalık yaptığını, su 22–27 °C iken ortaya çıktığını ve hayatta kalan balıkların taşıyıcı olarak kaldığını belirtir; Wikipedia'daki derlemeye göre bilinen bir tedavisi yoktur ve korunmanın temeli erken fark etme, ayırma ve dezenfeksiyondur. RSPCA'nın listelediği genel belirtiler koide de geçerlidir: çökük ya da şişkin karın, kalkık pullar, deride solgun lekeler ya da beyaz noktalar, bulanık göz, dibe çökme ya da dengesiz yüzme, gruptan ayrılma, yüzeyde hava yutma ve beyaz pamuksu lekeler. Biz belirti görüldüğünde evde ilaç denemek yerine önce suyu test etmeyi, havalandırmayı artırmayı ve balıklara bakan bir veteriner hekime danışmayı öneriyoruz.

    Koi herpes virüsü (KHV)

    Merck'e göre koi ve sazanda ağır hastalık yapar; su sıcaklığı 22–27 °C arasındayken ortaya çıkar. Hayatta kalan balıklar taşıyıcı olarak kalır. Korunmanın en iyi yolu sıkı karantinadır.

    Sazan çiçeği (carp pox)

    Merck'in anlattığı bu virüs hastalığı deride düz, kabarık ve süt beyazı görünümlü lezyonlar yapar; genellikle kendiliğinden geriler ve ciddi değildir ama balığın görünümünü bozar.

    Parazitler

    Sürtünme, yüzgeç kapatma, deride beyaz noktalar ya da kızarıklık parazit işareti olabilir; yeni balıklar ve kötü su kalitesi riski artırır.

    Oksijen yetersizliği

    Sıcak havalarda ve kalabalık havuzlarda balıklar yüzeyde ya da şelale önünde toplanıp hava yutuyorsa hemen havalandırma artırılmalıdır.

    Koi videoları

    Konuyu izleyerek öğrenmek isteyenler için seçtiğimiz videolar. Videolar ilgili kanallara aittir.

    Koi balığı bakımı, beslenmesi ve havuz koşullarıÜNAL VLOGYouTube · 11:02
    Koi balığı hakkında her şeyAbdkadr_ unsalYouTube · 10:00

    Koi sahiplenme

    Uyumlu ve uyumsuz havuz arkadaşları

    Merck koi ve japon balığı gibi havuz balıklarında saldırganlığın nadir olduğunu belirtir; bu yüzden koi benzer su ihtiyaçları olan sakin soğuk su balıklarıyla birlikte yaşayabilir. Asıl risk hastalıktır: KHV koi ve sazanda ağır hastalık yapar ve hayatta kalanlar taşıyıcı olur; bu yüzden hangi tür olursa olsun her yeni balık karantinadan geçmelidir.

    Koi, kelebek koi, hareket halinde
    Foto: Eden, Janine and Jim… · CC BY 2.0
    • Uyumlu: başka koiler (yeterli hacimde, grup halinde)
    • Uyumlu: tek kuyruklu japon balıkları ve kuyruklular (karantinayla)
    • Uyumsuz: tropikal akvaryum balıkları (soğuk havuz suyunda yaşayamaz)
    • Uyumsuz: koinin ağzına sığacak küçük balıklar ve yavrular (yenebilir)
    • Koşullu: yavaş süslü japon balıkları (yemi kaçırabilir)
    • Dikkat: karantinasız eklenen her sazangil balığı KHV riski taşır

    Üreme

    Wikipedia'daki derlemeye göre kendi halinde üreyen koiler genellikle ilkbahar ve yazın, havalar ısındığında yumurtlar. Dişi çok sayıda yumurta bırakır ve tek bir yumurtlamadan binlerce yavru çıkabilir; yumurtalar dibe çöküp yapışır. Yavruların çoğu diğer balıklarca yenir. Aynı kaynağa göre şampiyon ebeveynlerden bile doğan yavruların çoğu kabul edilen renkleri taşımaz; yetiştiriciler yavruları farklı aşamalarda ayırır. Evde üretim düşünülüyorsa yumurtalı bitkileri ya da yumurtlama fırçalarını ayrı bir tanka almak gerekir.

    • Üreme dönemi: ilkbahar ve yaz, su ısınınca
    • Erkekler dişileri kovalar ve iter
    • Yumurtalar yapışkandır; bitki ve fırçalara tutunur
    • Yavruların çoğu havuzda yenir
    • Fazla yavrular için önceden yer planlayın

    Ömür

    Wikipedia'daki derlemeye göre koi için kabul gören ömür 50 yılın biraz üstündedir; 100–200 yıl yaşadığına dair iddialar ve 1974'te pul halkalarına göre 226 yaşında olduğu bildirilen 'Hanako' adlı koi bilinir, ancak bu tür uç değerler doğrulanmış kabul edilmez. FishBase sazanda bildirilen en yüksek yaşı 38 yıl olarak kaydeder. Her durumda koi, çocukluktan yetişkinliğe uzanan bir sorumluluktur.

    Sorumlu edinme

    Koiyi balıklarının sağlık geçmişini açıklayabilen, havuz ve tankları temiz olan bir yetiştiriciden ya da satıcıdan edinin. Havuzunu küçülten ya da taşınan sahipler büyümüş koileri sık sık yeni yuvaya verir; sahiplendirme ilanları da iyi bir kaynaktır. Balığın nereden geldiğini, önceki havuzda hastalık görülüp görülmediğini ve karantinadan geçip geçmediğini sorun.

    • Canlı, dengeli yüzen, yüzgeçleri açık balık seçin
    • Deride kanama, ülser, beyaz leke ya da kalkık pul olmasın
    • Solungaçlar solgun ya da lekeli olmasın
    • Aynı tanktaki diğer balıklar da sağlıklı görünsün
    • Satıcıya önceki tankta ölüm olup olmadığını sorun

    Karantina ve ilk hafta

    Merck koi herpes virüsüne karşı yeni koinin en az 30 gün yaklaşık 24 °C suda karantinada tutulmasını, ardından en az iki hafta daha ayrı bir alanda birkaç balıkla birlikte gözlenmesini önerir. Karantina tankı için ayrı kepçe, kova ve sifon kullanın. Taşıma poşetini karantina tankında 20–30 dakika yüzdürüp sıcaklığı eşitleyin ve poşet suyunu tanka katmayın. İlk günlerde yem miktarını az tutun ve balığın yüzme ve yem yeme davranışını her gün izleyin.

    • En az 30 gün karantina, yaklaşık 24 °C
    • Ardından en az 2 hafta ayrı alanda gözlem
    • Karantina ekipmanı havuz ekipmanından ayrı
    • Poşet suyu tanka ya da havuza katılmaz
    • İlk hafta az yem, her gün gözlem

    Yasal sorumluluklar ve doğaya salmama

    5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ev hayvanlarını, süs balıkları dahil, kapsar; 14. madde hayvanı aç ve susuz bırakmayı ve bakımını ihmal etmeyi yasaklar. Koileri asla dere, göl ya da gölete bırakmayın: FishBase sazanın dünyanın her yerine taşındığını ve olası zararlı tür olarak işaretlendiğini kaydeder; dibi eşeleyerek suyu bulandırır ve yerli türlere zarar verebilir. Bakamıyorsanız sahiplendirin.

    Sahiplenmeden önce: kontrol listeleri

    Koi küçük bir yavruyken alınır ama onlarca yıl yaşayan, iri bir havuz balığına dönüşür. Sahiplenmeden önce aşağıdaki sorulara dürüstçe cevap verin.

    Kendinize sorun

    • Bölgemin kışına uygun derinlikte bir havuzum var mı?
    • Pompa ve filtre sistemini yıl boyu çalıştırıp bakımını yapabilir miyim?
    • Yeni koiyi 30 gün ve üstü karantinada tutacak ayrı bir tankım var mı?
    • Havuzu balıkçıl, kedi ve diğer yırtıcılara karşı koruyabilir miyim?
    • Taşınırsam koilerime ne olacağını düşündüm mü?

    Koi nereden sahiplenilir?

    Koiyi havuz ve tankları temiz, balıklarının kaynağını ve sağlık geçmişini açıklayabilen yetiştiricilerden ya da satıcılardan, ayrıca havuz topluluklarının sahiplendirme ilanlarından edinebilirsiniz.

    Koi fiyatları 2026 ve sahiplenme

    161 ₺ – 2.478 ₺

    Çoğu kaynakta 205 ₺ – 1.839 ₺ · 2 kaynak · güncelleme 3 Kasım 2026

    Koi fiyat aralıkları, kaynak kaynak
    KaynakKategoriAralık
    egeakvaryum.com Koi Japon 8-10 cm 250 ₺ – 250 ₺
    egeakvaryum.com Metalik parlak sedef koi 11-16 cm 300 ₺ – 1.200 ₺
    egeakvaryum.com Tül platin koi 10-11 cm 1.000 ₺ – 1.000 ₺
    canlipetshop.com Koi küçük 8-10 cm, 1 adet 161 ₺ – 161 ₺
    canlipetshop.com Koi orta 12-15 cm, 1 adet 223 ₺ – 223 ₺
    canlipetshop.com Koi tül kuyruk 7-9 cm, 1 adet 298 ₺ – 298 ₺
    canlipetshop.com Koi büyük 18-30 cm, 1 adet 2.478 ₺ – 2.478 ₺

    Fiyatlar kaynakların yayımladığı aralıklar ve ilan fiyatlarıdır; satıcıya, şehre, yaşa, renge ve sağlık kayıtlarına göre değişir.

    Fiyatı neler etkiler?

    • Çeşit (Kohaku, Sanke, Shōwa, Ōgon, kelebek)
    • Desen kalitesi ve renk netliği
    • Boy ve yaş
    • Japonya'dan ithal ya da yerli üretim
    • Yetiştiricinin bilinirliği ve sağlık belgesi
    • Karantinadan geçirilmiş olması

    Havuzunu küçülten ya da taşınan sahipler büyümüş koileri sık sık yeni yuvaya verir; yerel havuz ve akvaryum topluluklarına bakmaya değer. Hangi kaynaktan gelirse gelsin yeni koiyi en az 30 gün ayrı bir tankta karantinada tutun. Koileri asla dere, göl ya da gölete bırakmayın; sazan soyundan gelen bu balıklar doğal sularda dibi eşeleyip yerli türlere zarar verebilir.

    Koi hakkında sık sorulanlar

    Koi akvaryumda yaşar mı?

    Kısa süre yaşayabilir ama önerilmez. FishBase sazanın ev akvaryumları için uygun olmadığını, en az 2 metreyi aşan bir akvaryum ve beş ya da daha fazla bireylik grup gerektirdiğini belirtir. Koi iri boylara ulaşır, çok atık üretir ve onlarca yıl yaşar. Yeterli derinlikte, pompa ve filtreli bir bahçe havuzu koi için doğru yaşam alanıdır.

    Koi kışın ne yer?

    Koi kışın çok az yer. Wikipedia'daki derlemeye göre su 10 °C'nin altına düştüğünde besleme önerilmez; Merck de soğuk havada balıklar daha az hareket ettiği için yemin azaltılmasını önerir. Sonbaharda miktar kademeli azaltılır, çok soğuk suda besleme büyük ölçüde kesilir. İlkbaharda su ısındıkça az miktarla yeniden başlanır ve yavaş yavaş artırılır.

    Koi ile japon balığı aynı havuzda yaşar mı?

    Evet, koi ile japon balığı aynı havuzda yaşayabilir; Merck havuz balıklarında saldırganlığın nadir olduğunu belirtir. Ancak koi herpes virüsü sazangiller arasında taşınabildiği için yeni gelen her balık karantinadan geçmelidir. Yavaş yüzen süslü japon balıkları iri koilerin yanında yemi kaçırabilir; tek kuyruklu japon balıkları havuz için daha uygundur.

    Yeni koi nasıl havuza alınır?

    Yeni koi önce karantinaya alınır. Merck en az 30 gün yaklaşık 24 °C suda karantina, ardından en az iki hafta daha ayrı bir alanda birkaç balıkla gözlem önerir. Karantina için ayrı kepçe ve kova kullanılır. Balık poşetle 20–30 dakika yüzdürülüp sıcaklık eşitlenir, kepçeyle alınır ve poşet suyu havuza katılmaz.

    Koi kaç yıl yaşar?

    Koi iyi bakımla onlarca yıl yaşar. Wikipedia'daki derlemeye göre kabul gören ömür 50 yılın biraz üstündedir; 226 yaşına ulaştığı bildirilen 'Hanako' gibi uç iddialar doğrulanmış sayılmaz. FishBase sazanda bildirilen en yüksek yaşı 38 yıl olarak kaydeder. Derin ve temiz bir havuz, karantina ve mevsime uygun besleme uzun ömrün temelidir.

    Koi kaç derecede yaşar?

    Koi en iyi 15–25 °C arasındaki suda yaşar. Wikipedia'daki derlemeye göre uzun ve soğuk kışlara pek dayanamaz, bağışıklığı 10 °C'nin altında çok zayıflar. FishBase sazan için 3–35 °C geniş bir tolerans aralığı verir. Havuz donmayacak derinlikte olmalı, yazın gölge ve havalandırmayla aşırı ısınma ve oksijen düşüşü önlenmelidir.

    Koi balığı yenir mi?

    Koi sazan soyundandır ve sazan birçok ülkede yaygın bir besin balığıdır; Wikipedia'daki derleme Amur sazanının Çin'de besin balığı olarak yetiştirildiğini kaydeder. Ancak koi süs balığı olarak üretilir ve beslenir; süs balıkları tedavi sürecinde ve bakım ürünleriyle temas edebildiği için besin olarak düşünülmemelidir. Biz koiyi bir evcil hayvan olarak ele alıyoruz.

    Koi nasıl yumurtlar?

    Koi ilkbahar ve yazın, su ısındığında yumurtlar. Wikipedia'daki derlemeye göre erkekler dişileri kovalar, dişi çok sayıda yapışkan yumurta bırakır ve yumurtalar dibe çöküp bitkilere ya da yüzeylere tutunur. Tek bir yumurtlamadan binlerce yavru çıkabilir, ama yavruların çoğu havuzdaki diğer balıklarca yenir. Üretim isteniyorsa yumurtalı bitkiler ayrı tanka alınır.

    Koi özellikleri nelerdir?

    Koi sazandan seçici üretimle elde edilmiş, renkli desenli bir havuz balığıdır. Sakin ve sosyaldir; gruplar halinde yüzer, besleme saatini öğrenir ve elden yem almaya alışabilir. Merck havuz balıklarında saldırganlığın nadir olduğunu belirtir. Dibi ve bitkileri eşeleyerek beslenir, çok atık üretir ve onlarca yıl yaşayabilir.

    Koi kimler için uygun?

    Koi bahçesinde geniş ve derin bir havuz kurabilecek, filtre ve pompa sistemini yıl boyu sürdürebilecek ve uzun vadeli bir sorumluluğu üstlenebilecek kişiler için uygundur. Yeni balıkları karantinadan geçirmeye ve havuzu yırtıcılara karşı korumaya hazır olmak gerekir. Ev akvaryumunda ya da küçük, sığ bir havuzda beslemek isteyenler için uygun değildir.

    Koi hangi sağlık sorunlarına yatkın?

    Koide en önemli hastalık koi herpes virüsüdür (KHV); Merck su 22–27 °C iken ağır hastalık yaptığını ve hayatta kalanların taşıyıcı kaldığını belirtir. Sazan çiçeği denen deri lezyonları, parazitler ve sıcak havalarda oksijen yetersizliği de sık görülür. Toplu ölüm, deride kanama ve solgun solungaçlarda balıklara bakan bir veteriner hekime hemen danışın.

    Koi nereden gelir?

    Koi Doğu Asya sazanından türemiştir. Wikipedia'daki derlemeye göre süs amaçlı sistemli üretim 1820'lerde Japonya'nın Niigata bölgesinde, yemek için yetiştirilen sazanlardan başlamış; 'nishikigoi' adı 1910'larda yerleşmiştir. Güncel sınıflandırmada atası Cyprinus rubrofuscus olarak gösterilir. Bugün koi dünyanın pek çok ülkesinde üretilir ve havuzlarda beslenir.

    Koi alırken nelere dikkat edilmeli?

    Koi alırken canlı ve dengeli yüzen, deride kanama, ülser ya da beyaz leke olmayan, solungaçları solgun olmayan balıklar seçin. Aynı tanktaki diğer balıkların sağlığına ve son dönemde ölüm olup olmadığına bakın. Satıcıdan balığın kaynağını ve karantina geçmişini öğrenin. Hangi kaynaktan gelirse gelsin yeni koiyi en az 30 gün karantinada tutun.

    Koi bakımı kolay mı?

    Koi bakımı günlük işler açısından ağır değildir, ama kurulum ve sorumluluk büyüktür. Wikipedia'daki derlemeye göre havuz ılıman bölgede 1 metre ve üstü, sert kışlı yerlerde en az 1,5 metre derin olmalı, pompa ve filtreyle temiz tutulmalıdır. Düzenli su testi, mevsime göre besleme, yırtıcılara karşı koruma ve karantina bakımın temel parçalarıdır.

    Koi havuzu ne kadar derin olmalı?

    Koi havuzu ılıman, sıcak yazlı bölgelerde yaklaşık 1 metre ya da daha derin, sert kışlı bölgelerde en az 1,5 metre derin olmalıdır. Wikipedia'daki derleme bu derinlikleri verir. Derin bölüm kışın donmayan bir alan, yazın serin su ve yırtıcılara karşı kaçış yeri sağlar. Havuz astarı Merck'in önerdiği gibi kumla döşenmiş bir zemine serilmelidir.

    Kaynaklar

    1. Merck Veterinary Manual — Viral Diseases of Fish (koi herpes virüsü, sazan çiçeği)
    2. Merck Veterinary Manual — Providing a Home for Fish
    3. FishBase — Cyprinus rubrofuscus
    4. FishBase — Cyprinus carpio (akvaryum notu)
    5. Wikipedia — Koi (köken)
    6. Merck Veterinary Manual — Routine Health Care of Fish (karantina)
    7. RSPCA — Fish health and welfare (hastalık belirtileri)
    8. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (md. 14)

    Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
    Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.

    Benzer balıklar