Taklacı Güvercin

Takla atma, bu ırkta yüzyıllardır seçilerek yerleşmiş bir uçuş davranışıdır. Yılmaz ve Boz taklacıları havada öne ya da arkaya peş peşe takla atan kuşlar olarak tanımlar; Atasoy ve arkadaşları damızlık seçiminde uçma ve takla yeteneğinin göz önünde tutulduğunu yazar. Davranışın biyolojik nedenini açıklayan kesin bir bilgi kaynaklarımızda yok.

Türkiye'nin hemen her yerinde yetiştirilir. Yılmaz ve Boz en çok Mardin, Şanlıurfa, Sivas, Ankara, Antalya, Diyarbakır, Malatya ve Konya'da beslendiğini yazar. Savaş ve Erdem ırkın Mardin adıyla da anıldığını belirtir.

Ankara'da 199 kuş üzerinde yapılan çalışmada erkekler ortalama 328,5 g, dişiler 314,8 g geldi; vücut uzunluğu ortalama 34,95 cm, kanat açıklığı 68,8 cm ölçüldü (Atasoy ve ark. 2013).

Atasoy ve arkadaşlarına göre beden gelişimi bir yaşında tamamlanır; kanat ve kuyruk telekleri ise yaşla birlikte uzamaya devam eder.

Kaynaklar bu konuda ırka özgü bir değer vermiyor. Ankara'daki çalışmada 4–7 yaş arası kuşlar da incelenmişti, ama ömür ölçülmedi.

Ankara'daki kuşlarda altı ana don görüldü: boz (%47,8), gök (%17,6), dumanlı (%16,1), siyah (%9,1), beyaz (%7,0) ve yanardöner (%2,5). Akkuyruk, kırkanat ve akbaş gibi nişaneler de vardır. Yöresel renk adları bölgeden bölgeye değişir.

Ankara'da incelenen 199 taklacının tamamı paçalıydı (Atasoy ve ark. 2013). Kuşların çoğunun başı düz, bir kısmı perçemli ya da takkalıydı.

Hayır. Savaş ve Erdem, Dönek ve Dolapçı gibi dönücü ırkların gaga-kuyruk ekseni çevresinde döndüğünü ve bunun taklacı ile makaracılardan farklı bir davranış olduğunu yazar. Karşılaştırmalarında Takla diğer yerli ırklardan belirgin biçimde ayrılmıştır.

Ancak çatı ya da terasta kuşların her gün çıkıp girebileceği bir kümes kurulabiliyorsa. Taklacı her gün uçmak için beslenen bir kuştur; daire içinde kafeste tutulması ihtiyacını karşılamaz.

Önce kümese bağlanır: yeni kuşlar telli bir bölmede çevreyi tanır, kısa uçuşlarla salınır ve uçuştan sonra yemle kümese çağrılır. Atasoy ve arkadaşları yarışmalara hazırlanan kuşlara günün belli saatlerinde idman yaptırıldığını aktarır.

VCA güvercinlerde peletin diyetin yaklaşık yarısını, geri kalanın az tane yem ve taze sebzeden oluşmasını önerir; yarış ve üreme dönemlerinde diyet değişikliği için veteriner hekime danışılmasını öğütler. Yemi uçuştan sonra vermek kuşların kümese dönmesini kolaylaştırır.

Irka özgü bir hastalık bildiren çalışma bulamadık. Bütün güvercinlerde olduğu gibi trikomonoz ve paramiksovirüs başlıca risklerdir; uçan ve yarışmaya götürülen kuşlar dışarıdaki kuşlarla temas ettiği için hijyen ve aşı daha da önemlidir.

GOV.UK güvercinlerin paramiksovirüse karşı aşılanmasını önerir ve sergi ile yarış düzenleyicilerinin yalnız aşılı kuşları kabul etmesini ister (İngiltere için). Türkiye'deki aşı ve yarışma kurallarının güncel durumunu ilgili kurumdan ve yarışmayı düzenleyen dernekten doğrulayın; aşı takvimini veteriner hekiminiz belirler.

Kümesine iyi bağlanmış bir taklacı uçuştan sonra kümesine döner; ama posta güvercini gibi uzak mesafeden dönmek için seçilmiş bir ırk değildir. Yeni alınmış ve kümese bağlanmamış kuşlar eski evlerine dönmeye çalışabilir ya da kaybolabilir. Halka, kayıp kuşun sahibine ulaşmasını kolaylaştırır.

Çocuklar yetişkin gözetiminde yem vermeye ve uçuşu izlemeye katılabilir. Kuşlara ve kümese dokunduktan sonra el yıkanmalı; çatıdaki kümes işlerini yetişkinler yapmalıdır.

Taklacı uçuşta takla atması için, posta güvercini ise uzak mesafeden yuvasına dönmesi için seçilmiştir. Yılmaz ve Boz posta güvercinlerinde yalnız hız, dayanıklılık ve yuvaya dönüşe bakıldığını yazar. Ayrıntı için Posta Güvercini sayfamıza bakabilirsiniz.