Cennet Papağanı

Cennet papağanı ortalama 10–15 yıl yaşar; VCA en uzun ömrün 20 yıl civarında olduğunu belirtir. Pelet ağırlıklı dengeli beslenme, yeterli büyüklükte kafes, her gün kafes dışı hareket, ev içindeki duman ve kimyasallardan korunma ve kuş hastalıklarına bakan bir veteriner hekimle yılda bir kontrol ömrü uzatan başlıca etkenlerdir.

Evet, beslenebilir. VCA, tek beslenen genç bir cennet papağanının sahibine çok bağlanıp sevecen bir aile kuşu olabildiğini belirtir; ama bu kuş her gün uzun süre ilgi ister. Çift beslenirse kuşlar birbirine insanlardan daha güçlü bağlanır ve aileyle daha az etkileşir. Gün boyu evde değilseniz aynı türden bir çift daha iyi bir seçimdir.

Genellikle hayır; cennet papağanı iyi konuşan bir kuş değildir. VCA, bu kuşların genellikle iyi konuşmadığını ama sürekli şirin bir cıvıltı içinde olduğunu belirtir. Bazı bireyler basit sesleri taklit edebilir, ama konuşan bir papağan istiyorsanız başka bir tür düşünmelisiniz. Cennet papağanının çekiciliği meraklı, oyuncu ve hareketli karakterindedir.

Evet, Türkiye'de iki ad da Agapornis cinsindeki küçük papağanlar için kullanılır; İngilizce adları lovebird'dür. VCA bu cinste dokuz tür bulunduğunu, en büyüğü ve en yaygın besleneninin şeftali yüzlü cennet papağanı olduğunu belirtir. Maskeli ve Fischer cennet papağanları da sık beslenir. Türler bakım bakımından benzerdir, ama CITES durumları farklıdır.

Cennet papağanı türüne göre 13–16,5 cm boya ve 40–60 g ağırlığa ulaşır; bu değerleri VCA verir. Evlerde en çok beslenen şeftali yüzlü cennet papağanı cinsin en büyük türüdür; Animal Diversity Web ortalama ağırlığını yaklaşık 55 g, boyunu 15 cm olarak verir ve dişilerin biraz daha ağır olduğunu belirtir. Yetişkin renkleri ilk tüy değişiminden sonra belirginleşir.

Cennet papağanı küçük, tıknaz yapılı, meraklı ve oyuncu bir papağandır. VCA onu hayat dolu, sürekli cıvıldayan ama genellikle iyi konuşmayan bir kuş olarak tanımlar. Kâğıt altına, saç arasına ya da cebe saklanmayı sever. Tek beslenen genç kuş sahibine çok bağlanır; korktuğunda ya da tehdit hissettiğinde ise bölgeci ve saldırgan davranabilir.

Cennet papağanı bakımı günlük ilgi, temizlik ve dengeli beslenmeye dayanır. VCA en az 60 × 60 × 90 cm kafes, diyetin yaklaşık %75–80'inde pelet yem ve su ile yem kaplarının her gün sabunlu suyla yıkanmasını önerir. Her gün gözetimli kafes dışı zaman, kemirme oyuncakları ve yılda bir veteriner kontrolü de bakımın parçasıdır.

Cennet papağanı her gün kuşuyla vakit geçirebilen, cıvıltıdan hoşlanan ve konuşan bir kuş beklemeyen kişiler için uygundur. VCA tek beslenen genç kuşların sevecen bir aile kuşu olabildiğini belirtir. Gün boyu evde olmayanlar için aynı türden bir çift daha iyidir. Küçük çocuklu evlerde ve kedi ya da köpekle aynı odada gözetim şarttır.

Cennet papağanında klamidyoz, gaga ve tüy hastalığı (PBFD), deri enfeksiyonlarına bağlı tüy kaybı, yumurta tıkanması ve zaman zaman sara nöbetleri görülebilir; bunları VCA sayar. VCA'ya göre A vitamini eksikliği ve yetersiz kalsiyuma da yatkındır. Merck yumurta tıkanmasının bu türde sık görüldüğünü yazar. Belirti gördüğünüzde aynı gün kuş hekimine gidin.

Cennet papağanları Afrika kökenlidir; VCA cinsteki türlerin çoğunun Afrika'dan, gri başlı türün ise Madagaskar'dan geldiğini belirtir. Evlerde en çok beslenen şeftali yüzlü tür, Animal Diversity Web'e göre Güneybatı Afrika'da, Güney Afrika'nın kuzeybatısından Namibya'ya ve Angola'nın güneybatısına uzanan, kalıcı su kaynaklarına yakın kurak bölgelerde yaşar.

Cennet papağanının temel yemi kuşlara özel pelettir; VCA diyetin yaklaşık %75–80'inin pelet, kalanının sebze ve sınırlı miktarda meyve olmasını önerir. Tohum karışımları yağlıdır ve eksik besler, bu yüzden yalnız küçük bir bölüm olmalıdır. Avokado ve soğan zehirli olabilir; çikolata, alkol ve kafeinli içecekler verilmez. Temiz su her zaman açık olmalıdır.

Sevda papağanı, cennet papağanıyla aynı Agapornis kuşlarını anlatan bir addır ve genellikle konuşmaz. VCA bu kuşların iyi konuşmadığını, bunun yerine sürekli cıvıldayıp öttüğünü belirtir. Bazı bireyler bir iki sesi taklit edebilir, ama kelime öğrenmesi beklenmemelidir. Konuşan kuş arıyorsanız muhabbet kuşu ya da jako gibi türler daha uygundur.

Cennet papağanının cinsiyeti dışarıdan güvenilir biçimde anlaşılmaz. VCA erkek ve dişi arasında belirgin bir dış fark olmadığını, dişilerin genellikle biraz daha ağır olduğunu ve cinsiyetin kan testiyle belirlendiğini belirtir. Renk tonu ya da davranış yanıltıcı olabilir; iki dişi de birbirine bağlanıp yumurtlayabilir. Kesin sonuç için kuş hekimine danışın.

Cennet papağanı bir kuluçkada 3–7 beyaz yumurta yapar ve yumurtalar 18–24 günde çıkar; bu değerleri VCA verir. Yavrular 5–6 haftalıkken yuvadan ayrılır. Kuşlar 8–12 aylıkken cinsel olgunluğa ulaşır ve esarette yıl boyunca üreyebilir. Sürekli yumurtlayan dişide yumurta tıkanması riski arttığı için kuş hastalıklarına bakan bir veteriner hekime danışın.

Evet, özellikle genç ve elle büyütülmüş cennet papağanları insana kolay alışır. VCA, genç kuşların yaşlı ya da ebeveyn yanında büyümüş kuşlara göre daha kolay evcilleştiğini, tek beslenen genç kuşun sahibine sıkıca bağlanabildiğini belirtir. Çift beslenen kuşlar ise birbirine daha çok bağlanır. Kısa, düzenli ve ödüllü oturumlar ele alışmayı hızlandırır.

Tüy yolma çoğu zaman bir sağlık sorununun işaretidir. RVC, tüy yolan kuşların büyük çoğunluğunda beslenme bozukluğu, enfeksiyon, ağrı ya da üreme sorunu gibi altta yatan bir hastalık bulunduğunu belirtir. VCA cennet papağanlarında PBFD virüsü ve deri enfeksiyonlarının tüy kaybına yol açabildiğini yazar. Can sıkıntısı ve stres de rol oynar; kuş hekimine gidin.

Önerilmez. VCA, cennet papağanının korktuğunda ya da tehdit hissettiğinde bölgeci ve saldırgan olabildiğini, kendinden büyük kuşları bile kovalayabildiğini belirtir. Merck her kuşun birbiriyle anlaşmadığını, aynı kafeste kavga edebileceklerini ve tanıştırmadan önce kuş hekimine danışılmasını önerir. İki türü ayrı kafeslerde tutup kafes dışında gözetim altında tanıştırmak daha güvenlidir.

Cennet papağanı insanlar için rahat olan oda sıcaklıklarında iyi yaşar; Merck kuşlar için ayrıca bir sıcaklık sayısı vermez, bu genel ölçüyü önerir. Kafes pencere önünden, klima ağzından ve cereyandan uzak durmalıdır. Soğuk havada kafesi örtmek yerine odayı ısıtmak ya da kafesi cereyandan uzaklaştırmak gerekir. Ani sıcaklık değişimlerinden kaçının.

Türüne göre değişir. Species+ kayıtlarına göre evlerde en çok beslenen şeftali yüzlü cennet papağanı (Agapornis roseicollis) CITES eklerinde yer almaz. Fischer (A. fischeri) ve maskeli (A. personatus) cennet papağanları ise CITES Ek II'dedir; bu türlerin uluslararası ticareti izne bağlıdır. Kuş edinirken türünü ve belgelerini sorun, doğadan yakalanmış kuş almayın.