Karma aşı nedir? Kedi ve köpekte neye karşı korur?
Veteriner kliniklerinde "karma aşı" denince çoğunlukla birkaç ağır viral hastalığa karşı tek iğnede yapılan birleşik temel aşı kastedilir. Bu sayfa köpek ve kedi karma aşısının neyi kapsadığını ve takvimin mantığını anlatır.
Karma aşının içinde ne var?
Karma aşının tam içeriği ürüne göre değişir; bazılarına leptospiroz ya da başka bileşenler de eklenir. Hayvanınıza hangi aşının yapıldığını aşı karnesinden ve hekiminizden öğrenebilirsiniz. WSAVA kılavuzuna göre temel aşılar:
| Tür | Hastalık | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Köpek | Gençlik hastalığı (distemper, CDV) | Solunum, sindirim ve sinir sistemini tutabilen, hayatı tehdit eden viral hastalık |
| Köpek | Bulaşıcı köpek hepatiti (adenovirüs, CAV) | Karaciğeri tutan viral hastalık |
| Köpek | Parvovirüs (CPV-2) | Özellikle yavrularda ağır kusma ve kanlı ishalle seyreden, hayatı tehdit eden hastalık |
| Kedi | Panlökopeni (FPV) | Kedi parvovirüsü; yavrularda çok ağır seyredebilir |
| Kedi | Herpesvirüs-1 (FHV) | Üst solunum yolu enfeksiyonu (kedi nezlesi) |
| Kedi | Calicivirüs (FCV) | Solunum yolu enfeksiyonu ve ağız yaraları |
Karma aşı kaç doz, ne zaman yapılır?
Aşağıdaki çerçeve WSAVA kılavuzunun genel önerisidir, bir reçete değildir. İlk dozun zamanını, aralıkları ve kullanılacak aşıyı hayvanınızın yaşına, sağlığına ve yaşam koşullarına göre veteriner hekiminiz belirler.
-
İlk haftalar
İlk doz
İlk dozun haftasını hekiminiz belirler; kedilerde temel aşılar genellikle 8–9 haftalıkken başlar. Barınak gibi bulaşma riski yüksek ortamlarda hekim daha erken başlayabilir.
1 -
2–4 hafta arayla
Tekrar dozları
Anneden geçen antikorlar aşının etkisini azaltabildiği için karma aşı birkaç kez, 2–4 hafta arayla tekrarlanır.
1 -
16 hafta ve sonrası
Son yavru dozu
Serinin son dozu 16 haftalık ya da daha büyükken yapılır.
1 -
26. hafta
Pekiştirme
WSAVA, 16. hafta dozunda anne antikorları hâlâ etkili olan az sayıdaki yavruyu da korumak için 26. haftada bir tekrar önerir.
1 - Yetişkin
Karma aşı kuduzu kapsar mı?
Türkiye'de kuduz aşısı karma aşıdan ayrı tutulur ve yasal zorunluluktur: Kuduz yönetmeliğine göre sahipli ve sahipsiz bütün kedi ve köpekler yılda bir kez kuduza karşı aşılanır ve aşı kayıtları tutulur. Yapılan aşılar hayvanınızın PETVET kaydına işlenir.
Kaynak: 4
Aşıdan sonra ne beklenir?
Aşıdan sonra bir iki gün süren hafif durgunluk, iştahta azalma ya da aşı yerinde hassasiyet görülebilir. Aşağıdaki ayrım teşhis aracı değildir; yalnız ne kadar acele etmeniz gerektiğini gösterir.
Hemen veterinere
- Yüzde, gözlerde ya da dudaklarda şişme
- Nefes almakta zorlanma
- Tekrarlayan kusma ya da ishal
- Çökme, solgun diş eti
Kliniği arayın
- Bir iki günden uzun süren halsizlik ya da iştahsızlık
- Aşı yerinde büyüyen ya da ağrılı şişlik
Normal olabilir
- Bir iki gün süren hafif durgunluk
- Aşı yerinde hafif hassasiyet
Kaynak: 5
Videolarla öğrenin
Veteriner hekimlerin ve eğitici kanalların anlatımları. Videolar kendi kanallarına aittir; tıklayınca YouTube'un çerezsiz oynatıcısı açılır.
Videolar genel bilgi içindir; ilaç ya da doz önerisi içeriyorsa uygulamayın, hayvanınıza özel kararı veteriner hekiminiz verir.
Her yavru için aynı başlangıç
Sık sorulanlar
Karma aşı nedir?
Birden fazla hastalığa karşı koruyan aşıların tek enjeksiyonda birleştirildiği aşıdır. Köpekte gençlik hastalığı, hepatit ve parvo; kedide panlökopeni, herpes ve calici en sık birlikte yapılan bileşenlerdir. İçerik ürüne göre değişebilir.
Karma aşı kaç doz yapılır?
Yavrularda 2–4 hafta arayla birkaç doz yapılır; son yavru dozu 16 haftalık ya da daha büyükken uygulanır ve WSAVA 26. haftada bir tekrar önerir. Doz sayısını veteriner hekiminiz belirler.
Karma aşı her yıl yapılmalı mı?
WSAVA'ya göre temel aşıların koruması uzun sürer ve gereğinden sık yapılmaz; tekrar aralığı aşıya ve riske göre değişir. Kuduz aşısı ise Türkiye'de yılda bir zorunludur. Hayvanınız için doğru aralığı hekiminiz belirler.
Evden çıkmayan kedime karma aşı gerekir mi?
Evet. iCatCare temel aşıların hiç dışarı çıkmayan kediler dahil bütün kediler için gerekli olduğunu belirtir.
Karma aşıdan sonra yavrumu dışarı çıkarabilir miyim?
Aşı serisi tamamlanmadan hangi ortamların güvenli olduğunu hekiminize sorun. Yavru köpeklerde sosyalleşme dönemi önemli olduğu için hekiminiz kontrollü ortamlar önerebilir.
Kaynaklar
- 2024 guidelines for the vaccination of dogs and cats (Squires ve ark., Journal of Small Animal Practice) · WSAVA Aşılama Kılavuzu Grubu (kontrol: 26 Ekim 2026)
- Vaccines · MSD/Merck Veterinary Manual (sahipler için bölüm) (kontrol: 26 Ekim 2026)
- Vaccinating your cat · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 26 Ekim 2026)
- Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği, md. 9 (RG 18.01.2012/28177) · Tarım ve Orman Bakanlığı — mevzuat metni Lexpera (kontrol: 26 Ekim 2026)
- Vaccination reactions in pets · PDSA (Birleşik Krallık veteriner yardım kuruluşu) (kontrol: 26 Ekim 2026)
Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 29 Ekim 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.
