Yavru kedi: ilk aylarda bakım, beslenme ve gelişim

iCatCare'e göre ev kedisi yavruları genellikle 8 haftalık civarında yeni yuvasına gider; safkan yavrular çoğunlukla 12 haftadan sonra. Merck'e göre sütten kesilme 5–8. haftalarda tamamlanır ve sosyalleşmenin en önemli dönemi yaklaşık 2–7. haftalardır. Daha erken ayrılan yavrular ürkek olabilir; mümkünse anneyi ve yavrunun büyüdüğü ortamı görün.

Hayır. PDSA'ya göre inek sütü yavru kediler için uygun değildir; market ürünü kedi ya da köpek sütü de önerilmez. Annesiyle olan yavru ihtiyacını anne sütünden ve yavru mamasından karşılar, iCatCare'e göre ek süt gerekmez. Annesiz yavrular için veterinerden ya da pet shoptan alınan, yavru kediye özel süt formülü kullanılır; beslenme planını veteriner hekiminiz belirler.

Temel aşılar genellikle 8–9 haftalıkken başlar ve 2–4 hafta arayla tekrarlanır. Ayrıntılı çerçeve için kedi aşı takvimi sayfasına bakın.

iCatCare yaklaşık 4 aylıkken kısırlaştırmayı önerir. Ayrıntılar için kedi kısırlaştırma sayfasına bakın.

iCatCare'in kediler için en sık zehirlenme nedenleri arasında saydıkları zambak, insan ağrı kesicileri, köpek pire ürünleri, antifriz, temizlik ürünleri, fare zehri, çikolata ve çay ağacı gibi uçucu yağlardır. Bunları yavrunun ulaşamayacağı yere kaldırın; ip, iplik ve küçük nesneleri de ortada bırakmayın. Zehirlenme şüphesinde beklemeden veteriner hekimi arayın.

Yavru kedi, sütten kesildikten sonra ambalajında "tam" (complete) yazan, yavru dönemi için hazırlanmış yaş ya da kuru kedi maması yer. iCatCare'e göre sütten kesilme 3–4. haftada yavru mamasıyla başlar; PDSA'ya göre 6–7 haftalık yavru tamamen mamaya ve suya geçmiş olmalıdır. Öğünleri küçük ve sık tutun, miktarı yavrunun kilosuna göre veteriner hekiminizle belirleyin.

Gözü açılmamış annesiz yavru, yalnız yavru kediler için üretilmiş süt formülüyle beslenir; inek sütü uygun değildir. PDSA'ya göre yeni doğan yavrular ilk 3 hafta gece gündüz yaklaşık 2 saatte bir beslenir, sıcak bir ortamda tutulur ve her beslenmeden sonra ılık nemli pamukla tuvalete uyarılır. Bu yoğun bir bakımdır; ilk iş yavruyu bir veteriner hekime götürün.

Yavru kedilerin gözleri iCatCare'e göre doğumdan sonraki 2–16. günler arasında, çoğunlukla 7–10. günde açılır; Merck de 7–10. günü verir. Gözler ilk açıldığında görme henüz net değildir. Göz kapağında şişlik, yapışma ya da akıntı varsa gözü kendiniz açmaya çalışmayın, yavruyu veteriner hekime gösterin.

Yavru kedi kuma çoğunlukla kendiliğinden alışır. iCatCare yaklaşık 3 haftalıktan itibaren alçak kenarlı bir kap koymayı ve ilk kum olarak kil yerine kum, odun ya da kâğıt bazlı kum seçmeyi önerir. Kabı mama ve sudan uzak, sakin bir köşeye koyun; yavruyu uyandıktan, oyundan ve yemekten sonra nazikçe kaba bırakın, kazalarda azarlamayın.

Sağlıklı yavru kediyi yıkamak genellikle gerekmez; kediler kendini tımarlar. PDSA'ya göre yeni doğan yavrular vücut ısısını kendisi düzenleyemez, bu yüzden özellikle küçük yavrularda ıslanmak üşümeye yol açabilir. Kirlenen bölgeyi ılık nemli bezle silip iyice kurulayın; pire ya da yoğun kirlenme nedeniyle yıkama düşünüyorsanız önce veteriner hekiminize danışın.

Yavru kedinin ısırması çoğunlukla oyundur. Merck'e göre sosyal oyun yaklaşık 4. haftada başlar ve 6–9. haftalarda en yoğun hâline ulaşır. Elinizi oyuncak yerine kullanmayın; olta oyuncakları ve toplarla oynatın, ısırma başladığında oyunu sakince durdurun. Isırık deriyi delerse yarayı bol sabunlu suyla yıkayın ve bir sağlık kuruluşuna danışın.

Sütten kesilme iCatCare'e göre 3–4 haftalıkken başlar, Merck'e göre 5–8. haftalarda tamamlanır; PDSA da 6–7 haftalık yavrunun tamamen mamaya ve suya geçmiş olmasını bekler. Bu dönemde yaş ya da kuru yavru maması sunun ve geçişi birkaç güne yayın. Yavru mama yemiyor ya da kilo almıyorsa veteriner hekime danışın.

Evet, kuduz yaş ayırmaz; bu yüzden Türkiye'de üç aydan büyük kedilerin yılda bir kez kuduza karşı aşılatılması yasal zorunluluktur. Aşı geçmişi bilinmeyen bir kedi sizi ısırır ya da tırmalarsa Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği gibi yarayı hemen bol su ve sabunla yıkayın ve aynı gün bir sağlık kuruluşuna başvurun. Ayrıntı: kuduz belirtileri.

Yavru kedide ishal yetişkinden daha tehlikelidir; PDSA'ya göre genç yavrularda ishal çok ciddi olabilir ve hemen veterinere danışılmalıdır. Halsizlik, kusma, yememe ya da kanlı dışkı varsa beklemeden gidin. Ani mama değişikliği ishalin sık nedenlerindendir; hekim önermedikçe yavruya insan ilacı vermeyin. Ayrıntı: kedilerde ishal.