Sultan Papağanı

Sultan papağanı çoğunlukla 10–14 yıl yaşar; VCA en uzun ömrü 24 yıl olarak verir. RVC de esarette 10–15 yıl yaşadığını belirtir. Pelet ağırlıklı dengeli beslenme, her gün kafes dışı hareket, ev içindeki duman ve kimyasallardan korunma ve kuş hastalıklarına bakan bir veteriner hekimle yılda bir kontrol ömrü uzatan başlıca etkenlerdir.

Evet, bazı sultan papağanları birkaç kelime öğrenir, ama asıl yeteneği ıslık ve melodi taklididir. VCA onu harika bir ıslıkçı ve konuşma yeteneği sınırlı bir kuş olarak tanımlar; sesi ıslığa benzer. RVC de insan sözünden çok ıslık ve sesleri taklit etmekte başarılı olduğunu yazar. Konuşma, kuşun karakterine ve her gün düzenli tekrar yapılmasına bağlıdır.

Kafes kuş başına en az 60 × 60 × 90 cm olmalıdır; bu VCA'nın önerdiği alt sınırdır. Merck kafesin her yönde kanat açıklığının en az bir buçuk katı olmasını ve dikdörtgen seçilmesini önerir. Uzun kuyruk için yükseklik, kanat çırpmak için genişlik önemlidir. İki kuş için kafes büyümelidir ve her gün kafes dışında gözetimli uçuş yine gereklidir.

Mümkündür, ama her zaman sorunsuz değildir. Merck her kuşun birbiriyle anlaşmadığını, aynı kafeste kavga edebileceklerini ve tanıştırma için kuş hekimine danışılmasını önerir. Boyut ve mizaç farkı nedeniyle önce ayrı kafeslerde, gözetim altında tanıştırın. Ortak kafes çok daha büyük olmalı ve her kuşun kendi yem ve su kabı bulunmalıdır.

Sultan papağanı ortalama 32 cm boya ve 80–95 g ağırlığa ulaşır; bu değerleri VCA verir. Animal Diversity Web, sivri ve uzun kuyruğun boyun yaklaşık yarısını oluşturduğunu belirtir. Yetişkin tüy rengi ilk tüy değişiminden sonra, yaklaşık 9–12 aylıkken oturur. Kuşu düzenli tartmak, büyüme döneminden sonra kilo alıp vermesini izlemenin en kolay yoludur.

Sultan papağanı uysal, insanına bağlanan ve ıslık çalmayı seven, kakadugillerin en küçük üyesi olan bir papağandır. Başındaki tepelik ruh halini gösterir, turuncu yanak lekeleri ve uzun kuyruğu tipiktir. VCA onu zarif, yumuşak huylu ve genellikle sessiz olarak tanımlar; konuşmadan çok ıslıkta yeteneklidir. Uçmayı, kemirmeyi ve her gün ilgi görmeyi sever.

Sultan papağanı her gün kuşuna zaman ayırabilen, ilk kez papağan besleyecek kişiler ve çocuklu aileler için uygundur; VCA onu çocuklu evlere uygun, yumuşak huylu bir kuş olarak tanımlar. Gün boyu evde olmayanlar, kuş tozuna alerjisi ya da astımı olanlar ve konuşan papağan bekleyenler için daha az uygundur. Uzun ömrü de hesaba katılmalıdır.

Sultan papağanı özellikle A vitamini eksikliği, yetersiz kalsiyum ve yumurta tıkanmasına yatkındır; bunları VCA belirtir. Merck, yumurta tıkanmasının sultan papağanı, muhabbet kuşu ve cennet papağanında sık görüldüğünü yazar. Tohum ağırlıklı beslenme bu riskleri artırır. Tüy kabartma, uyuklama, kuyruk sallayarak soluma ve dışkı değişikliği görürseniz aynı gün kuş hekimine gidin.

Sultan papağanı Avustralya kökenlidir. Animal Diversity Web, kıta genelinde yayıldığını, kıyıdan çok iç kesimleri, su kaynaklarına yakın açık alanları ve savanları tercih ettiğini, sürüler halinde dolaştığını belirtir. RVC, türün 1840'lardan itibaren evcilleştirilip yaygın biçimde üretildiğini yazar. Bugün evlerde beslenen sultan papağanlarının neredeyse tamamı esarette üretilmiş kuşlardır.

Canlı, meraklı, tüyleri düzgün, gözü ve burnu akıntısız, kuyruk altı temiz ve kuyruk sallamadan soluyan bir kuş seçin. VCA genç ve elle büyütülmüş kuşların daha kolay evcilleştiğini, yeni kuşun en kısa sürede kuşlara bakan bir veteriner hekime muayene ettirilmesini önerir. 5199 sayılı Kanun, satılan hayvanların sağlıklı ve temiz koşullarda tutulmasını zorunlu kılar.

Sultan papağanının temel yemi kuşlara özel pelettir; VCA diyetin yaklaşık %75–80'inin pelet, kalan %20–25'inin sebze ve az miktarda meyve olmasını önerir. Tohum karışımları yağlı ve eksik olduğu için yalnız ödül olarak verilir. Avokado ve soğan zehirli olabilir; çikolata, alkol ve kafeinli içecekler hiç verilmez. Temiz su her gün değiştirilir.

Yaban tipi gri kuşlarda cinsiyet ilk tüy değişiminden sonra, yaklaşık 9–12 aylıkken anlaşılır. VCA'ya göre erkeklerin kuyruk ve uzun kanat tüylerinin altı düz gridir, yüzü parlak sarı, yanakları canlı turuncudur. Dişilerde kuyruk altında ince sarı çizgiler ve kanat altında sarı benekler bulunur. Genç kuşlar ve bazı mutasyonlar dişiye benzer; kesin sonuç için test gerekir.

Sultan papağanı yumurtaları yaklaşık 18–20 günde çıkar. VCA'ya göre bir kuluçkada 4–8 krem renkli yumurta yapılır ve yumurtalar yaklaşık 48 saatte bir bırakılır; yavrular yaklaşık 5 haftalıkken yuvadan çıkar. Dişiler erkek olmadan da yumurtlayabilir. Sık yumurtlayan dişide yumurta tıkanması riski arttığı için kuş hastalıklarına bakan bir veteriner hekime danışın.

Dişi sultan papağanı da ses ve kelime taklit edebilir, ama genellikle erkekler kadar başarılı değildir. VCA, erkeklerin dişilerden daha iyi konuştuğunu belirtir; dişiler çoğunlukla daha sessizdir ve daha az ıslık çalar. Bu bir eğilimdir, kural değildir. Her gün aynı kısa kelimeyi sakin bir ortamda tekrarlamak dişide de taklit şansını artırır.

Sultan papağanına konuşma ya da ıslık öğretmek için aynı kısa kelimeyi veya melodiyi her gün aynı saatlerde, kuş sakinken tekrarlayın. Kuş taklit etmeye çalıştığında hemen küçük bir ödül verin ve oturumları birkaç dakikayla sınırlı tutun. VCA ıslığın konuşmadan daha güçlü yanı olduğunu belirtir. Genç ve ele alışkın kuşlar daha hızlı öğrenir; zorlamak ve bağırmak ise güveni bozar.

Evet, sultan papağanları yıkanmayı genellikle sever ve bu tüy sağlığına iyi gelir. RVC, içme suyunun yanında sığ bir kapta banyo suyu verilmesini ve bu suyun her gün değiştirilmesini önerir. Bazı kuşlar ılık su püskürtülmesini tercih eder. Kuşu suya batırmayın, sabun ya da şampuan kullanmayın ve banyodan sonra cereyansız, sıcak bir odada kurumasını bekleyin.

Kısa süren titreme heyecan, ürkme, banyo sonrası ıslaklık ya da serin bir oda nedeniyle olabilir. Merck kuşların insanlar için rahat olan sıcaklıklarda iyi yaşadığını, kafesin pencere ve klima önünden uzak tutulmasını önerir. Titreme tüy kabartma, uyuklama, denge kaybı, tünekte alçak durma ya da iştahsızlıkla birlikteyse hastalık belirtisi olabilir; aynı gün veteriner hekime gidin.

Yer, ama doğru seçim değildir. Muhabbet kuşu ve sultan papağanı için satılan tohum karışımları yağ ve karbonhidrat bakımından zengin, diğer besinler bakımından eksiktir; VCA tohumun diyetin çok küçük bir bölümü olmasını, asla tamamını oluşturmamasını ister. Sultan papağanının temeli kendi boyuna uygun pelet yem, sebze ve az miktarda meyve olmalıdır.

Tırnaklar gerekirse kesilir, gaga ise genellikle kesilmez. Merck, kemirecek malzemesi olan sağlıklı bir kuşun gagasının kendiliğinden aşındığını, gaga uzamışsa veteriner hekime gidilmesini önerir. Tırnak kesiminde fazla kesmek kanatabilir; ilk kesimi veteriner hekimle yapın. RVC, doğal dal tüneklerin tırnak uzamasını ve ayak yaralanmalarını azalttığını belirtir.

Düzenli tüy değişimi normaldir, ama RVC'ye göre normal tüy değişimi hiçbir zaman kel alan bırakmaz. Kel bölgeler, sürekli kaşınma, tüyleri çiğneme ya da yolma çoğu zaman altta yatan bir hastalığın işaretidir; RVC tüy yolan kuşların büyük çoğunluğunda sağlık sorunu bulunduğunu belirtir. Can sıkıntısı ve stres de rol oynar. Kel alan görürseniz kuş hekimine gidin.

Sultan papağanı sabır ve kısa, düzenli oturumlarla ele alışır. İlk günler kafes yanında sakin sesle konuşun, sonra elden ödül vermeyi deneyin. Kuş ödülü rahatça aldığında parmağı ya da bir tünek çubuğunu karnına hafifçe yaklaştırıp üstüne basmasını bekleyin. VCA genç ve elle büyütülmüş kuşların daha kolay evcilleştiğini, RVC erken başlanan eğitimle parmağa konmanın kolayca öğrenildiğini belirtir.