Havai fişek ve gök gürültüsü korkusu: korkan köpek ve kediye ne yapılır

Köpek ve kedilerin işitmesi insandan çok daha keskindir ve daha geniş bir ses aralığını duyar. Havai fişeğin patlaması, ışık çakması ve barut kokusu bir anda ve önceden kestirilemeden geldiği için hayvan bunu tehlike olarak algılar [1][3].

Bazı hayvanlarda bu korku yıllar içinde büyür: her yılbaşı ya da fırtına önceki kötü deneyimi güçlendirir ve fobiye dönüşebilir. Yavruluk döneminde farklı seslerle olumlu karşılaşma yaşamamış hayvanlarda risk daha yüksektir [3].

Türkiye'de yılbaşı ve bayram kutlamaları, düğün, maç sonrası kutlamalar ve yaz fırtınaları bu korkunun en sık tetikleyicileridir. Korku yalnız havai fişekle sınırlı kalmayabilir; kapı çarpması, inşaat sesi ya da elektrikli süpürge de aynı tepkiyi doğurabilir.

Korkuyu kalıcı olarak azaltmanın yolu, hayvanı ses kaydıyla çok düşük seviyeden başlayarak kademeli olarak alıştırmak ve sesi sevdiği bir şeyle (ödül maması, oyun) eşleştirmektir. Bu çalışma havai fişek sezonundan aylar önce başlar ve ses seviyesi hayvan rahatsız olmayacak kadar düşük tutulur [1][3].

Hayvan herhangi bir korku belirtisi gösterirse ses kısılır ve bir önceki seviyeye dönülür. Kediler bu çalışmaya köpekler kadar kolay katılmaz; kedide asıl önemli olan iyi bir saklanma yeri ve sakin bir ortamdır [4].

Yavru köpek ve yavru kedide farklı sesleri olumlu deneyimlerle tanıtmak, ileride oluşabilecek ses korkusunu önlemenin en etkili yoludur; yavru köpek bakımı ve köpek eğitimi rehberlerimiz sosyalleşmeyi anlatır.

Her yıl korkusu ağırlaşan, kendine zarar veren ya da günlerce toparlanamayan hayvanda veteriner hekim bir sonraki sezondan önce değerlendirme yapar. Bazı hayvanlarda hekimin uygun gördüğü ilaç tedavisi alıştırma çalışmasına destek olabilir; insan ilacı ya da başka bir hayvanın ilacı asla verilmez [2][3].