Türkiye’de yasak köpek ırkları: kanun ne diyor, sahipler ne yapmalı
5199 sayılı Kanun dört köpek ırkını ve melezlerini sayar; Bakanlığın 2021 genelgesi American Staffordshire Terrier ve American Bully'yi de kısırlaştırma ve kayıt yükümlülüğüne ekler. Üretim, satış ve sahiplenme yasağının yanında daha önce sahiplenilmiş köpekler için şartlar vardır.
Kanunda ve genelgede sayılan ırklar
Liste, Kanun'un 14. maddesinin birinci fıkrasının (l) bendi uyarınca Bakanlığın tehlike arz eden hayvanları belirleyecek düzenlemesi yürürlüğe girene kadar geçerlidir. Bakanlık yeni bir düzenleme yaparsa liste değişebilir; güncel metni Mevzuat Bilgi Sistemi'nden izleyin [1][2].
Bakanlığın 07.12.2021'de yürürlüğe giren genelgesi, kanundaki dört ırka ek olarak sahipli American Staffordshire Terrier ve American Bully köpeklerinin de 14.01.2022'ye kadar veteriner kliniklerinde kısırlaştırılıp mikroçiple işaretlenmesini ve PETVET'e kaydettirilmek üzere il ya da ilçe tarım müdürlüğüne başvurulmasını ister; kısırlaştırılıp kayda alınan bu köpekler de kayıt belgesiz, ağızlıksız ve tasmasız dolaştırılamaz, parklara ve çocuk oyun alanlarına sokulamaz [3].
Irkların tarihçesi, görünüşü ve sağlığı için rehberlerimiz: Pitbull Terrier, Tosa, Dogo Argentino, Fila Brasileiro ve American Bully.
| Irk | Köken | Dayanak |
|---|---|---|
| Pitbull Terrier (Amerikan Pitbull Terrier) | ABD / Britanya kökenli terrier tipi | Kanun geçici md. 3; melezleri de kapsamdadır |
| Japanese Tosa (Tosa Inu) | Japonya | Kanun geçici md. 3; melezleri de kapsamdadır |
| Dogo Argentino | Arjantin | Kanun geçici md. 3; melezleri de kapsamdadır |
| Fila Brasileiro | Brezilya | Kanun geçici md. 3 ("Fila Brasilerio" yazımıyla); melezleri de kapsamdadır |
| American Staffordshire Terrier | ABD | 2021-48 sayılı genelge |
| American Bully | ABD | 2021-48 sayılı genelge |
Yasak neleri kapsıyor?
- Üretmek (yavrulatmak) ve sahiplendirmek
- Sahiplenmek, barındırmak ve beslemek
- Takas etmek, hediye etmek, sergilemek
- Yurda sokmak, satmak ve reklamını yapmak
Kaynak: 1
2021'den önce sahiplenilmiş köpekler
Kanun, bu hüküm 2021'de yürürlüğe girmeden önce bu ırklardan köpek sahiplenmiş olanlara altı aylık bir süre tanıdı: köpeğini kısırlaştırıp belgeyle Bakanlığa başvurarak kayıt ettiren sahibe yasak cezası uygulanmaz [1].
Bu köpekler kayıt belgesiz, ağızlıksız ve tasmasız dolaştırılamaz; halkın yoğun olarak bulunduğu yerlere, çocuk oyun alanlarına ve parklara sokulamaz. Aykırılıkta idari para cezası verilir, tekrarında hayvana el konulur [1].
Sahibi bu köpeği en yakın hayvan bakımevine bırakabilir; bakımevleri kabul etmek zorundadır. Köpeği sokağa bırakmak ise ayrıca ağır bir idari para cezası gerektirir [1].
Kaynak: 1
Irk nasıl belirleniyor?
Kanun ve genelge ırk adlarını sayar ama tespit yöntemini ayrıntılandırmaz. Uygulamada görünüş, belge ve hekim değerlendirmesi önem taşır; köpeğinizin durumu konusunda şüpheniz varsa il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne danışın. Listede olmayan ama benzer görünen ırklar (ör. Staffordshire Bull Terrier) için de kesin bilgiyi resmî kurumdan alın; buradaki bilgiler hukuki danışmanlık değildir.
Kaynak: 1
Her köpek sahibi için sorumluluklar
- Köpeği mikroçiple kayıt altına aldırmak: mikroçip ve PETVET kaydı
- Çevreye ve insanlara zarar vermemesi için önlem almak (Kanun md. 5)
- Ev hayvanını terk etmemek (Kanun md. 14)
- Erken sosyalleşme ve ödül temelli eğitim: köpek eğitimi
Kaynak: 1
Ailelere sık önerilen ırklar
Sık sorulanlar
Türkiye'de hangi köpek ırkları yasak?
5199 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi Pitbull Terrier, Japanese Tosa, Dogo Argentino ve Fila Brasileiro ile bunların melezlerini sayar. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2021 genelgesi American Staffordshire Terrier ve American Bully'yi de kısırlaştırma ve kayıt yükümlülüğü kapsamına alır.
Melez köpekler de yasak mı?
Evet. Kanun bu dört ırkın melezlerini de aynı yasak kapsamına alır.
American Bully ve American Staffordshire Terrier yasak mı?
Kanundaki listede adları geçmez, ancak Bakanlığın 07.12.2021'de yürürlüğe giren genelgesi bu iki ırkı tehlike arz eden hayvanlar arasında sayar. Genelgeye göre sahipli köpekler 14.01.2022'ye kadar kısırlaştırılıp mikroçiple PETVET'e kaydettirilmeliydi; bu köpekler ağızlıksız ve tasmasız dolaştırılamaz.
Kangal ya da Rottweiler yasak mı?
Hayır, kanundaki listede yer almazlar. Ancak Bakanlık tehlikeli hayvanları belirleyen ayrı bir düzenleme yaparsa liste değişebilir; güncel mevzuatı takip edin.
Yasak ırk köpeğim varsa ne yapmalıyım?
2021'den önce sahiplenip kısırlaştırarak kayıt ettirdiyseniz köpeği tasmalı, ağızlıklı ve kayıt belgesiyle dolaştırmanız, park ve çocuk alanlarına sokmamanız gerekir. Bakımı sürdüremiyorsanız en yakın hayvan bakımevine bırakabilirsiniz; sokağa bırakmak yasaktır.
Yasak ırk beslemenin cezası nedir?
Kanun hayvan başına idari para cezası öngörür ve hayvana el konulur. Tutar her yıl yeniden değerlemeyle güncellendiği için güncel tutarı il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünden öğrenin.
Yasak ırk ilanı vermek de suç mu?
Kanun bu ırkların satışını ve reklamını da yasaklar; ilan vermek bu kapsama girer.
Kaynaklar
- 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (md. 4/k, 14, 28, geçici md. 3, 4) · Mevzuat Bilgi Sistemi, T.C. Cumhurbaşkanlığı (kontrol: 3 Kasım 2026)
- 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, güncel metin · Mevzuat Bilgi Sistemi, T.C. Cumhurbaşkanlığı (kontrol: 3 Kasım 2026)
- Tehlike arz eden hayvanlara ilişkin genelge (2021-48), yürürlük 07.12.2021 · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (kontrol: 5 Kasım 2026)
Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 4 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.
