Sokak kedileri ne yer? Kışın besleme, su ve barınak rehberi

Sokak kedisine verilebilecek en iyi yiyecek kedi mamasıdır; kuru ya da yaş, kediler için hazırlanmış tam ve dengeli bir mama sokakta da kedinin ihtiyacını en iyi karşılar. Cats Protection, bulduğunuz bir kediye yiyecek vermeniz gerekirse en iyi seçenekleri kedi maması, kemiksiz, derisiz ve baharatsız pişmiş tavuk ya da hindi, kemiksiz ve baharatsız pişmiş beyaz balık ve yağ ya da salamura yerine suyla konserve edilmiş balık olarak sıralar.

Kediler zorunlu etoburdur; yani ancak hayvansal besinlerle sağlıklı kalabilirler. Cornell Üniversitesi Kedi Sağlığı Merkezi, kedilerin yalnız hayvansal ürünlerde bulunan besin öğelerine bağımlı olduğunu yazar. Ekmek, makarna, pilav gibi insan yemekleri kediyi bir süre doyurur ama ihtiyacını karşılamaz. Bu yüzden düzenli besleyeceğiniz bir kedi grubu için ucuz da olsa kedi maması, sofradan kalan artıklardan her zaman daha iyidir. Kedinin temel beslenme ihtiyaçlarını kedi ne yer rehberimizde, mama türlerini ve içerik karşılaştırmalarını kedi mamaları sayfamızda bulabilirsiniz.

Kışın kuru ve yaş mamanın her birinin ayrı bir avantajı vardır. Alley Cat Allies, yaş mamanın sindirimi için en az enerjinin harcandığını, böylece kedinin daha fazla enerjiyi ısınmaya ayırabildiğini yazar. Öte yandan çok soğuk günlerde yaş mama ve su kapta donabilir; kuru mama bu sorunu yaşamaz. Pratik çözüm, yaş mamayı gün içinde ve kısa sürede yenecek kadar vermek, kuru mamayı ise sürekli bulundurmaktır.

Sokak kedisine süt, soğanlı ya da sarımsaklı yemek, tuzlu ve baharatlı artıklar, çiğ et ve kemik verilmez. İyi niyetle bırakılan bu yiyecekler kedide ishal, kusma ya da daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir; sokakta yaşayan, zaten zor koşullardaki bir kedi için bu sorunlar daha ağır sonuçlanır. Kaynaklarımızın uyarılarını tek tabloda topladık:

Kışın sokak kedilerine her zamankinden biraz daha fazla mama verilir ve mama ile su her gün tazelenir. Alley Cat Allies, kış aylarında öğün miktarını artırmayı önerir; ek mama kedinin sıcak kalması için gereken enerjiyi sağlar. Kurum, artıkların kapta donmasına izin vermeden yiyecek ve suyun düzenli olarak değiştirilmesini, kar fırtınası bekleniyorsa birkaç gün ulaşılamama ihtimaline karşı fazladan mama ve su bırakılmasını da önerir.

Kedilerin üşüyüp üşümediğini ve hangi işaretlerin tehlikeli olduğunu kediler üşür mü yazımızda anlattık. Sokak kedileri soğuğa ev kedilerinden daha alışkın olsa da yavrular, yaşlılar, zayıf ve hasta kediler soğuktan çok daha fazla etkilenir. Bu kedilere öncelik vermek, mamayı onların da ulaşabileceği sakin bir yere koymak gerekir.

Suyun donmasını geciktirmek için geniş ve sığ kaplar yerine derin kaplar kullanılır, kaplar güneş alan bir yere konur ve su her gün tazelenir. Alley Cat Allies, ısıtmalı kapların su ve yaş mamanın donmasını önlediğini, bunun yanında geniş değil derin seramik ya da plastik kapların güneşli bir yere konmasının da işe yaradığını yazar. Kedilerin temiz ve taze suya her an ulaşabilmesi, Cornell'in de vurguladığı temel bir kuraldır.

Kışın su kadar önemli bir konu da kedilerin zehirli sıvılara ulaşmamasıdır. Alley Cat Allies, tuz ya da kimyasal buz çözücülerin ve özellikle antifrizin patilerden yalandığında ya da eriyen birikintilerden içildiğinde öldürücü olabileceğini, antifrizin kedileri çekebildiğini ve son derece zehirli olduğunu uyarır. Apartman girişinde ya da otoparkta buz çözücü kullanıyorsanız kedilerin beslendiği alandan uzak tutun; araçtan sızan sıvıları silin. Kedinin zehirli bir şey yaladığından şüpheleniyorsanız beklemeden nöbetçi veteriner arayın; acil işaretleri acil durum rehberimizde topladık.

Sokak kedisi için iyi bir kış barınağı rüzgârı ve karı kesen, yerden yükseltilmiş, içi saman ile doldurulmuş küçük bir kutudur. Alley Cat Allies'in en çok vurguladığı nokta yalıtım malzemesidir: barınağın içine kuru ot (kuru ot balyası) değil, saman konmalıdır. Kurum, samanın nemi itip kedinin içine gömülerek kuru ve sıcak kalmasını sağladığını, kuru otun ise nemi tuttuğunu yazar. Battaniye ve havlu da yağmurda ve karda ıslanıp barınağın içini buz gibi yapar.

Barınağı strafor kutu, kapaklı plastik saklama kutusu ya da tahta sandıktan yapabilirsiniz; önemli olan kedinin rahatça girip çıkabileceği ama rüzgârın içeri dolmayacağı küçük bir giriş bırakmaktır. Samanı sezon boyunca tazelemek gerekir. Kar yağışından sonra barınak girişinin önünü temizlemek de Alley Cat Allies'in önerileri arasındadır; kapanan giriş kediyi içeride hapsedebilir ya da dışarıda bırakabilir.

Soğuk havada arabayı çalıştırmadan önce kaputa vurmak ve altına bakmak, motorun sıcaklığına sığınmış bir kedinin hayatını kurtarabilir. Alley Cat Allies, kedilerin bazen arabaların altında uyuduğunu ya da sıcak motorun yanına kıvrılmak için içeri girdiğini anlatır ve aracı çalıştırmadan önce altına bakmayı, ardından kaputu açıp kontrol etmeyi önerir.

Bu kontrolü bir alışkanlığa dönüştürmek en kolay yoldur: sabah arabaya binmeden önce kaputa birkaç kez vurun, tekerleklerin arasına göz atın ve birkaç saniye bekleyin. Özellikle sokak kedilerinin çok olduğu sitelerde ve açık otoparklarda bu küçük adım ciddi yaralanmaları önler. Komşularınıza da hatırlatmak, kediler için yapılabilecek en ucuz iyiliklerden biridir.

Hasta ya da yaralı bir sokak kedisi gördüğünüzde onu mümkün olan en kısa sürede bir veteriner hekime ulaştırmak ya da belediyeye haber vermek gerekir. Cats Protection, hasta ya da yaralı kediyi önceden arayıp haber vererek veterinere götürmeyi, taşırken bir taşıma çantası ya da karton kutu kullanmayı ve korkmuş ya da yaralı bir kediyi tutmak gerekiyorsa onu bir battaniye ya da havluyla sarmayı önerir; bu hem kediyi hem sizi pençelerden korur.

Türkiye'de sahipsiz hayvanların bakımında yerel yönetimlerin açık bir görevi vardır. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun temel ilkelerine göre yerel yönetimler, gönüllü kuruluşlarla iş birliği içinde sahipsiz hayvanların bakımını ve tedavisini sağlar. Aynı ilkeler, hayvanların türüne özgü şartlarda bakılmasını ve beslenmesini esas alır ve toplu yaşanan yerlerde beslenen kedi ve köpeklerin kontrolsüz üremeyi önlemek için kısırlaştırılmasını öngörür. Yaralı bir kedi için bulunduğunuz ilçenin belediyesinin veteriner işleri birimine ulaşabilir, yakınınızdaki klinikleri veteriner ve klinik rehberimizde arayabilirsiniz.

Düzenli beslediğiniz bir kedi grubu varsa kısırlaştırma, kışın doğan ve soğuktan en çok etkilenen yavruların sayısını da azaltır. Kısırlaştırmanın nasıl yapıldığını kedi kısırlaştırma rehberimizde anlattık. Gözünden ve burnundan akıntı gelen, hapşıran kedilerde sık görülen bulaşıcı hastalık için kedi gribi sayfamıza bakabilirsiniz.

Sokakta bulduğunuz uysal bir kediyi eve almadan önce sahibi olup olmadığını araştırmak gerekir. Cats Protection, insanlara yaklaşan, evlerin yakınında tek başına dolaşan, yeni ortaya çıkmış, bakımsız ya da zayıf görünen kedilerin kaybolmuş ya da terk edilmiş bir ev kedisi olabileceğini ve mikroçipi olabileceğini belirtir. İnsanlardan uzak duran, yaklaşınca kaçan kediler ise insanlarla sosyalleşmemiş, yabani yaşayan kedilerdir ve çoğu zaman eve uyum sağlamaz.

Kurum, sahibi bulunamayan kediyi sahiplenebileceğinizi ve kedinin yeniden kaybolursa size dönebilmesi için mikroçip taktırmanızı önerir. Eve yeni gelen sokak kedisinin ilk veteriner kontrolünü, aşılarını ve uyum dönemini kedi sahiplenme rehberimizde adım adım anlattık; aşıların sırası için kedi aşı takvimine bakabilirsiniz.