Barınaktan sahiplenme: adım adım rehber
Belediye hayvan bakımevleri, sokaktan alınan kedi ve köpeklerin yeni yuvalarını bulana kadar bakıldığı yerlerdir. Sahiplenmek uzun soluklu bir sözdür: hayvanın bakımı, sağlığı ve kaydı artık sizin sorumluluğunuzdadır.
Sahiplenmeden önce kendinize sorun
FOUR PAWS'ın sahiplenme kontrol listesi, karar vermeden önce şu sorulara dürüstçe cevap vermenizi önerir:
Bir hayvanın bütün ömrü boyunca bakımını üstlenebilir ve ihtiyaçlarını karşılayabilir misiniz?
Gününüz, eviniz ve aileniz hangi hayvana uygun? Enerjisi, boyu ve yaşı sizinle uyumlu mu?
Veteriner bakımı, malzeme, mama ve eğitim için düzenli bütçe ayırabilir misiniz?
Her şey yeni olduğu için hayvanın alışması zaman alır. Doğru dostu bulmak için beklemeye değer.
Kaynak: 3
Barınaktan sahiplenme adımları
-
1. Başvuru
Belediyenin bakımevine ulaşın
5199 sayılı Kanun'a göre yerel yönetimler sahipsiz hayvanlar için bakımevleri kurar ve onlar sahiplendirilene kadar bakımlarını ve tedavilerini sağlar. İstenen belgeleri ve sahiplendirme şartlarını bakımevine sorun; şartlar belediyeye göre değişebilir.
1 -
2. Tanışma
Birden fazla kez ziyaret edin
Seçtiğiniz hayvanla birkaç kez görüşün. Evinizde köpek varsa, uyumlu olup olmadıklarını görmek için onu da götürmeyi düşünün.
3 -
3. Kayıt
Kimlik ve sahiplik kaydı
Bakanlık duyurusuna göre sokaktan ya da bakımevinden sahiplenilen hayvan kimliklendirilmemişse "Sahiplendirme Belgesi" ile mikroçip uygulanıp Ev Hayvanı Kayıt Sistemi'ne (PETVET) kaydedilebilir. Sahip değişikliği yeni sahip tarafından il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirilir.
4 -
4. Hazırlık
Evi hazırlayın
Bir veteriner kliniğine kaydolun. İnsan ağrı kesicileri, fare ve salyangoz zehirleri, ot ilaçları ve temizlik ürünlerini kapalı yerlerde saklayın; bahçe ve balkon kaçışa karşı güvenli olsun.
5 -
5. Eve geliş
Tanıdık bir koku götürün
Getirmeden birkaç gün önce evinizden bir battaniye ya da havlu bırakın; hayvan evinizin kokusunu tanır. Barınakta yediği mamaya devam edin; değiştirecekseniz 3–5 gün içinde yavaş yavaş geçin.
5 -
İlk haftalar
Sabır ve rutin
Düzenli bir gün düzeni kurun, kendi hızında alışmasına izin verin, diğer evcil hayvanlarla tanışmayı zorlamayın. Yeni dostunuzun yerleşmesi epey zaman alabilir.
5
Acil durum
Yeni dostunuzda bunları görürseniz beklemeyin
- Nefes almakta zorlanma, boğulma, ağzı açık soluma (kedide)
- Çökme, ayağa kalkamama ya da durmayan nöbet
- Gün içinde birkaç kez kusma ya da ishal, ateş veya halsizlikle
- Zehirli bir şey yediği şüphesi
- İdrar yapmaya çalışıp yapamama
Mesai dışında: 7/24 açık veterinerleri rehberde bulun. Ayrıntılı liste: acil durum işaretleri.
6 Yakınınızdaki veterinerSahiplenen kişinin yasal sorumlulukları
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda sahiplenen kişiyi doğrudan ilgilendiren başlıca hükümler:
| Konu | Ne yapmalısınız? | Dayanak |
|---|---|---|
| Bakım | Hayvanı barındırmak, türüne uygun ihtiyaçlarını karşılamak, sağlığına dikkat etmek | Kanun md. 5 |
| Çevre | Hayvanın çevreye ve insanlara verebileceği zarar ve rahatsızlığa karşı önlem almak | Kanun md. 5 |
| Kayıt | Kedi ve köpeği dijital kimliklendirme (mikroçip) ile kayıt altına aldırmak | Kanun md. 4/k |
| Kısırlaştırma | Toplu yaşanan yerlerde beslenen kedi ve köpeklerde kısırlaştırma esastır | Kanun md. 4/k |
| Terk | Ev hayvanını terk etmek yasaktır | Kanun md. 14/n |
| Kayıp | Kaybolan ev hayvanını 7 gün içinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirmek | Bakanlık duyurusu |
İlk veteriner kontrolü
- Sahiplendikten sonraki ilk günlerde genel muayene için bir veteriner hekime gidin; aşı ve parazit takvimini hekiminiz belirler.
- Bakımevinden aldığınız sağlık belgelerini ve pasaportu yanınızda götürün.
- Mikroçip numarasının PETVET'te sizin adınıza işlendiğini doğrulayın.
- Kısırlaştırılmamışsa uygun zamanı hekiminizle konuşun.
Uyum sürecinde ne beklenir?
Her hayvanın alışma hızı farklıdır. Aşağıdaki ayrım teşhis aracı değildir; yalnız ne kadar acele etmeniz gerektiğini gösterir. Emin değilseniz kliniğinizi arayın.
Hemen veterinere
- Nefes almakta zorlanma, ağzı açık soluma (kedide)
- Çökme, ayağa kalkamama, 3 dakikadan uzun ya da art arda nöbet
- Gün içinde birkaç kez kusma ya da ishal, ateş veya halsizlikle birlikte
- Zehirli bir şey yediği şüphesi
- Çok ıkınıp çok az idrar yapma ya da hiç yapamama
Bu hafta muayene
- Sahiplendikten sonraki ilk genel muayene
- Aşı, parazit ve kısırlaştırma durumunun hekimle gözden geçirilmesi
Normal olabilir, sabırla izleyin
- Yeni eve yerleşmesinin epey zaman alması
- İlk gecelerde ve tuvalet düzeninde alışma dönemi
- Diğer evcil hayvanlarla tanışmanın kendi hızında ilerlemesi
Videolarla öğrenin
Veteriner hekimlerin ve eğitici kanalların anlatımları. Videolar kendi kanallarına aittir; tıklayınca YouTube'un çerezsiz oynatıcısı açılır.
Videolar genel bilgi içindir; ilaç ya da doz önerisi içeriyorsa uygulamayın, hayvanınıza özel kararı veteriner hekiminiz verir.
Barınaklarda sık karşılaşılan dostlar
Sık sorulanlar
Barınaktan sahiplenmek için hangi belgeler gerekir?
Şartları her belediyenin hayvan bakımevi kendisi belirler. Başvurmadan önce bakımevini arayıp istenen belgeleri ve süreci sorun.
Sahiplendiğim hayvanı kayıt ettirmem gerekir mi?
Evet. 5199 sayılı Kanun'a göre kedi ve köpek sahipleri hayvanlarını dijital kimliklendirme yöntemleriyle kayıt altına aldırmakla yükümlüdür. Bakanlık duyurusuna göre sahip değişikliği il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirilir ve PETVET'e işlenir.
Sahiplendiğim hayvana bakamazsam ne yapmalıyım?
Ev hayvanını terk etmek 5199 sayılı Kanun'a göre yasaktır. Bakamayacak duruma gelirseniz hayvanı aldığınız bakımevine ya da güvenilir bir sahiplendirme kuruluşuna danışın ve sahip değişikliğini usulüne uygun yapın.
Barınaktaki hayvan eve ne zaman alışır?
RSPCA'ya göre yeni köpeğin evinize alışması epey zaman alabilir. Düzenli bir gün düzeni, sessiz bir dinlenme yeri ve sabır en büyük yardımcılarınızdır.
Evimde başka hayvan varsa ne yapmalıyım?
Tanışmayı önceden planlayın: yatak ya da havlu değiştirerek kokularını birbirine tanıtın, yeterli yatak, oyuncak ve kaçabilecekleri alan sağlayın, birbirlerini kendi hızlarında tanımalarına izin verin.
Sokakta sahipli olduğunu düşündüğüm bir hayvan buldum, ne yapmalıyım?
Bakanlık duyurusuna göre en yakın il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne başvurarak mikroçip okutulmasını ve sahibinin belirlenmesini sağlayın.
Kaynaklar
- 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (md. 4, 5, 14) · Mevzuat Bilgi Sistemi, T.C. Cumhurbaşkanlığı (kontrol: 25 Ekim 2026)
- 5199 sayılı Kanun, güncel metin (PDF) · Mevzuat Bilgi Sistemi, T.C. Cumhurbaşkanlığı (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Checklist – What to consider before adopting a pet · FOUR PAWS International (hayvan refahı kuruluşu) (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Sahipli hayvanların dijital kimliklendirilmesi (20 başlıkta bilgilendirme) · Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Getting ready for your RSPCA rescue dog · RSPCA (kontrol: 25 Ekim 2026)
- When is it a pet emergency? · Animal Trust (Birleşik Krallık, kâr amacı gütmeyen veteriner hizmeti) (kontrol: 25 Ekim 2026)
Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 29 Ekim 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.
