Scottish Straight
Diğer adları: Dik kulaklı Scottish, Scottish Fold düz kulaklı, Highland Straight (uzun tüylü)
SakinSevecenUyumlu
Scottish Fold ırkının kulakları katlanmamış, dik kulaklı bireyleridir. Yuvarlak başı, iri gözleri ve dolgun gövdesiyle Scottish Fold'a benzer; kulak katlanmasına yol açan geni taşımaz. Sakin, insan sever ve ev içine uyumlu bir kedidir.
- Köken
- İskoçya (ırkın kurucu kedisi Susie, 1961) (CFA)
- Tanıyan kulüpler
- CFA (2022'den beri Scottish Fold'un düz kulaklı bölümü), TICA
- Kulak
- Dik ve düz; katlanma baskın bir genle oluşur, düz kulaklılar bu geni taşımaz (CFA)
- Tüy
- Kısa tüylü ve uzun tüylü çeşitleri var; yıl boyu, ilkbahar ve sonbaharda daha çok döker (CFA)
- Yapı
- Orta boy, yuvarlak baş ve gözler, kısa boyun, dolgun gövde, güçlü bacaklar (CFA)
- Kilo
- 2,7–5,9 kg (6–13 lb) (Wisdom Panel)
- Yaşam süresi
- 12–16 yıl (Wisdom Panel)

Scottish Straight nasıl bir kedi?
Scottish Straight, Scottish Fold ırkının düz (dik) kulaklı bireylerine verilen addır. CFA'ya göre ırkın kökeni 1961'de İskoçya'da bulunan Susie adlı katlı kulaklı beyaz kediye dayanır; kulakları katlayan özellik baskın bir gendir. Sorumlu yetiştiriciler katlı kulaklı kedileri yalnız düz kulaklılarla eşleştirdiği için her batında hem katlı hem düz kulaklı yavrular doğar. CFA 2022'den beri düz kulaklı kedileri Scottish Fold ırkının ayrı bölümleri olarak kabul eder.
Vücut, tüy ve mizaç açısından Scottish Fold'la aynıdır: orta boylu, yuvarlak başlı, kısa boyunlu, dolgun gövdeli ve güçlü bacaklıdır; iri yuvarlak gözleri tatlı bir ifade verir. Kulakları orta-küçük, uçları yuvarlak ve yuvarlak kafatasını gösterecek kadar ayrık yerleşimlidir. Kısa tüylü ve uzun tüylü çeşitleri vardır; CFA genetik olarak mümkün her rengi ve deseni kabul eder.
Kulak katlanması baskın bir genden kaynaklandığı için düz kulaklı Scottish'ler bu geni taşımaz; International Cat Care'in Scottish Fold için anlattığı, aynı genin yol açtığı kıkırdak ve kemik gelişim bozukluğu bu nedenle Straight'leri aynı biçimde etkilemez. Bu sayfada Scottish Straight'in renklerini, bakımını, beslenmesini, sağlık testlerini ve sahiplenme yollarını bulacaksınız.
Scottish Straight özellikleri
| Irk boyutu | Orta; yuvarlak hatlı, dolgun gövde [1] |
|---|---|
| Kulak | Dik, orta-küçük, uçları yuvarlak, ayrık yerleşimli [1] |
| Kulak geni | Katlanma baskın gen; düz kulaklılar bu geni taşımaz [1] |
| Tüy yapısı | Kısa tüylüde sık ve peluş; uzun tüylüde orta-uzun, kuyruk tüylü [1] |
| Renkler | Genetik olarak mümkün her renk ve desen [1] |
| Göz rengi | Tüy rengine göre bakır, altın, mavi, yeşil ya da iki farklı renk [1] |
|---|---|
| Mizaç | Sakin, sevecen, insana yönelik; sessiz ama uyuşuk değil [1] |
| Tüy dökme | Yıl boyu; ilkbahar ve sonbaharda daha çok [1] |
| Tüy bakımı | Kısa tüylüde haftada bir; uzun tüylüde daha sık [1] |
| Köken | İskoçya, 1961 (Scottish Fold soyu) [1] |
| Kulüp durumu | CFA 2022'den beri düz kulaklı bölüm olarak; FIFe Scottish ırkını tanımaz [4] |
Scottish Straight karakteri
CFA, Scottish kedilerini insanla ilgilenmekten hoşlanan ama buna muhtaç olmayan, rahat ve sevimli ev kedileri olarak tanımlar. Sessizdirler ama uyuşuk değildirler; top getirme oyununa katılırlar, ama gece üçte oyun başlatmazlar. Yabancılara ve başka kedilere karşı başta çekingen olabilirler; saygılı ve sevgi dolu bir ilgiyle sevecenlikleri ortaya çıkar. Zekidirler, basit numaralar öğrenebilirler; çocuklara genelde sabırlıdırlar. Sahibini evin içinde takip edip sessizce 'sohbet eder', ama uzun süre yalnız kalmaktan hoşlanmazlar. Düz kulaklı Scottish'ler de aynı mizacı taşır.
- Sahibine bağlılık
- Çocuklarla uyum
- Oyunculuk
- Konuşkanlık
- Tüy dökme
- Bakım ihtiyacı
Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her kedi kendine özgüdür.
Scottish Straight renkleri
Aşağıdaki 8 rengin hepsi ırk standardında kabul edilir.
Mavi ve mavi-beyaz
British Shorthair'la ortak geçmişi nedeniyle sık görülen gri-mavi tondur; düz ya da beyazla birleşen iki renk olarak görülür.
Lila, çikolata, tarçın ve fawn
CFA bu kahverengi ve seyreltilmiş tonları düz renkler arasında sayar.
Siyah, beyaz, kızıl ve krem
CFA'nın düz renkleri arasındadır; beyaz kedilerde doğuştan sağırlık riski olduğundan işitme durumunu sorun.
Gölgeli, chinchilla ve cameo
gümüş, altın
Tüy uçları renkli, dipleri açık ışıltılı desenlerdir; CFA gümüş, altın ve cameo çeşitlerini kabul eder.
Duman
smoke
Açık alt tüy üzerinde koyu uçlar; kedi hareket ettikçe açık dip tüy görünür.
Tekir
klasik, uskumru, benekli, ticked
Dört tekir deseni ve yamalı (patched) tekir CFA'da kabul edilir.
Kaplumbağa, mavi-krem ve calico
İki rengin karıştığı ya da beyazla birleştiği desenlerdir; çoğunlukla dişilerde görülür.
Uç renkli
point
Yüz, kulak, ayak ve kuyruğu koyu desen; CFA Scottish'te uç renkli desenleri de kabul eder.
Kendini bul
Scottish Straight kime uygun?
Daha önce kedi beslemiş ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.
Uygun4 durum
- Apartmanda yaşıyorum
Sakin, ev içine uyumlu bir kedidir.
- Küçük çocuğum var
CFA, Scottish'lerin genelde çocuklara sabırlı olduğunu belirtir.
- İlk kez kedi sahiplenen
Bakımı kolay ve mizacı dengelidir.
- İlk kez kedi sahipleneceğim
Eğitim zorluğu: Kolay.
Dikkat ister1 durum
- Gün boyu işteyim
CFA, uzun süre yalnız kalmaktan hoşlanmadığını belirtir; akşamları bol ilgi ve oyun gerekir.
Uygun değil0 durum
Kaynaklarda bu kümeye giren açık bir durum yok.
Kısaca
Kimler için ideal: Scottish görünümünü ve sakin, insana yakın mizacını isteyen, apartmanda yaşayan, haftalık tüy bakımına ve kilo kontrolüne özen gösterebilecek kişiler ve çocuklu aileler için uygundur.
Kimler için zor: Gün boyu evden uzak olanlar ve çok hareketli, bağımsız bir kedi isteyenler için uygun olmayabilir. Kulak tipinin belgesiz ilanlarda karışabileceğini bilerek soy kütüğünü kontrol etmeye zaman ayıramayacak olanlar dikkatli olmalıdır.
Scottish Straight evde bakımı zor mu?
Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.
Scottish Straight'in bakımı kolaydır: CFA kısa tüylü Scottish'ler için haftalık taramanın yeterli olduğunu, uzun tüylülerin düğüm ve keçeyi önlemek için daha sık bakım istediğini, ırkın yıl boyu tüy döktüğünü ve ilkbahar ile sonbaharda dökülmenin arttığını yazar. Bakım dışında en önemli konu kilo kontrolü ve düzenli veteriner muayenesidir.
Apartman yaşamına çok iyi uyum sağlar; sakin ve insana yakın bir ev kedisidir. CFA ise Scottish'lerin sevdikleri insanları evin içinde takip ettiğini ve uzun süre yalnız kalmaktan hoşlanmadığını belirtir; gün boyu evde değilseniz akşamları ona zaman ayırın, oyuncak ve pencere önü seyir yeri sağlayın.
Scottish Straight bakımı
CFA, kısa tüylülerde haftalık taramanın yeterli olduğunu, uzun tüylülerin keçeleşmemesi için biraz…
Top getirme ve olta oyunları sever; günlük oyun hem kilo kontrolüne hem de yalnız kalma sıkıntısını azaltmaya yardım eder.
Kulak içi kir ve koku açısından kontrol edilir; diş taşı ve dişeti sorunlarına karşı dişler…
Tırnaklar kısaltılır; tırmalama tahtası ev eşyalarını korur.
Tüy bakımı
Kısa tüylü haftada 1, uzun tüylü haftada 2–3 kez
CFA kısa tüylü Scottish için haftalık taramanın yeterli olduğunu, uzun tüylülerin daha sık bakım istediğini belirtir. Yıl boyu döküm görülür, ilkbahar ve sonbaharda artar; bu dönemlerde taramayı sıklaştırın. Uzun tüylülerde koltuk altları ve arka bacakların arası keçeye en yatkın bölgelerdir (iCatCare); keçeyi makasla kesmeyin. CFA banyo için hangi ürünlerin kedinin tüyüne uygun olduğunu yetiştiriciye sormayı önerir.
Tırnak bakımı
Ayda bir kontrol
International Cat Care'e göre çoğu kedi tırnağını tırmalayarak kendisi uygun uzunlukta tutar; sağlıklı kedide düzenli kesim gerekmez. Tırnak halıya ve kumaşa takılıyor, pati gevşekken görünüyor ya da sert zeminde tıkırdıyorsa kısaltma zamanı gelmiştir. Yalnız ucun şeffaf kısmını kedi tırnak makasıyla alın, ortadaki pembe damarlı bölgeye (canlı kısım) dokunmayın; ilk kesimi veteriner ekibinin göstermesini isteyin. Evde dikey ve yatay en az bir tırmalama tahtası bulunsun.
Diş bakımı
Mümkünse her gün
International Cat Care dişlerin kedi kabul ettiği sürece her gün, kedilere özel veteriner diş macunuyla fırçalanmasını önerir; insan diş macunu asla kullanılmaz. Önce baş ve ağız çevresine dokunmaya, sonra parmaktan macun yalamaya alıştırın; fırçaya geçince her yanda 10 saniyeyle başlayıp 30 saniyeye çıkın. Fırçalama her yaşta öğretilebilir.
Kulak bakımı
Haftada bir bakış
PDSA'ya göre kedi kulakları veteriner hekim istemedikçe rutin olarak temizlenmez; düzenli olarak bakılır. Kir, koyu kulak kiri, kızarıklık, sıcaklık ya da şişlik görürseniz veterinere gidin. Kulak çubuğu kullanmayın: kiri içeri iter ve kulak zarına zarar verebilir. Gerekirse yalnız kulak girişini, kedilere özel temizleyiciyle nemlendirilmiş pamukla silin. Dik kulakların içine bakmak katlı kulaklılara göre daha kolaydır.
Kum kabı
Günde 2 kez temizlik
International Cat Care her kedi için bir kum kabı ve bir tane fazlasını, birbirinden ayrı yerlere koymayı önerir. Kabın boyu kedinin burnundan kuyruk köküne kadar olan uzunluğunun bir buçuk katı olmalı; yaklaşık 3 cm kum yeterlidir. Kab günde en az iki kez temizlenir; topaklanan kumda 2–4 haftada, topaklanmayan kumda haftada bir tamamen boşaltılıp sıcak suyla yıkanır. Mama ve sudan uzak, sessiz bir köşe seçin.
Scottish Straight ne yer? Yaşa göre beslenme
Günde 3–4 öğün
Yavruya büyüme dönemine uygun, tam ve dengeli bir yavru maması verin. Cornell Feline Health Center 6 aylıktan küçük yavrular için günde üç öğünü, 6–12 ay arasında günde iki öğünü önerir; VCA ise günlük miktarın 3–4 küçük öğüne bölünmesinin çoğu yavru için uygun olduğunu belirtir. Hızlı değil, dengeli büyüme hedeflenir; serbest (sürekli dolu kap) besleme yavrunun gereğinden fazla kilo almasına yol açabilir. Uygun bir yavru maması seçildiyse veteriner hekim önermedikçe vitamin ya da mineral takviyesi eklenmez.
Günde 2–3 öğün
Kediler zorunlu etçildir; besin ihtiyaçlarını hayvansal kaynaklardan karşılar. Cornell, yetişkin kedilerin çoğunun günde bir ya da iki öğünle beslenebileceğini, ödül mamasının günlük kalorinin yüzde 10–15'ini geçmemesi gerektiğini belirtir. Konserve mamada nem oranı en az yüzde 75'tir; su içmeyi az seven kedide yaş mama sıvı alımını artırır. Temiz su her zaman bulunmalıdır. Kaburgalar ince bir yağ tabakasının altında kolayca hissedilmeli, yukarıdan bakınca bel çizgisi görülmelidir. Dolgun gövdeli ve sakin bir kedi olduğu için kilo artışı kolay gözden kaçar; mamayı tartarak verin.
Günde 2–3 öğün
International Cat Care'e göre kısırlaştırma genellikle cinsel olgunluktan önce, yaklaşık 4 aylıkken yapılır ve kısırlaştırılan kediler kilo almaya daha yatkındır. Ameliyattan sonraki haftalarda kediyi düzenli tartın; kilo artıyorsa porsiyonu küçültmek ya da kısırlaştırılmış kediler için hazırlanmış bir mamaya geçmek için veteriner hekiminize danışın. Mamayı tek seferde kaba boşaltmak yerine öğünlere ve zekâ (bulmaca) besleyicilere bölmek hem kaloriyi hem can sıkıntısını dengeler.
VCA kedileri 7–10 yaş arasında olgun, 10 yaşın üstünde yaşlı sayar; bazı ırklar daha erken yaşlanabilir. Yaşlı kedinin tek bir standart menüsü yoktur, her kedi ayrı değerlendirilir: kimi kilo almaya, kimi kas ve kilo kaybetmeye yatkındır. Günlük miktarı 2–4 küçük öğüne bölün, evin farklı yerlerine su kapları koyun; yaşla birlikte susama duyusu azalır. VCA yaşlı kedilerin yılda iki kez veteriner kontrolünden geçmesini ve yaşlı mamasına geçişin muayeneden sonra yapılmasını önerir. VCA polikistik böbrek hastalığından etkilenen ırklar arasında Scottish Fold'u da sayar; yaşlanan Scottish'te su tüketimini, idrar miktarını ve kiloyu izleyin.
70 mama 5 mağazada her gün izleniyor; stoktaki en düşük kg fiyatı 249 ₺ (son ölçüm). Yaşa ve içeriğe göre süzüp mağaza mağaza karşılaştırın.
Scottish Straight eğitimi
CFA Scottish'leri zeki ve insana yönelik, basit numaraları öğrenebilen kediler olarak tanımlar; top getirme gibi oyunlara katılırlar ama gece yarısı oyun başlatmazlar. Ödülle yapılan kısa oturumlarla adına gelmeyi, getir oyununu ve taşıma çantasına girmeyi öğrenebilir.
CFA Scottish'lerin yabancılara ve başka kedilere karşı başta çekingen olabileceğini belirtir. Yavruyu farklı insanlar, sesler ve ortamlarla sakin ve olumlu biçimde tanıştırmak bu çekingenliği azaltır. Yalnız kalmaya da kısa sürelerle kademeli alıştırın.
Öncelik sırası
- Getir oyunu ve basit numaralar
- Farklı insanlar ve seslerle olumlu tanışma
- Yalnız kalmaya kademeli alıştırma
- Kum kabı ve tırmalama tahtası alışkanlığı
- Tarama ve tırnak kontrolüne alıştırma
- Taşıma çantasına sakin girme
Scottish Straight egzersiz ve oyun
Günlük ihtiyaç Günde 2 kez 15–20 dakika oyun
CFA Scottish'leri sessiz ama uyuşuk olmayan, top getirme gibi oyunlara katılan kediler olarak tanımlar. PDSA, günde iki kez 15–20 dakikalık oyunla başlamayı ve kedi formlandıkça süreyi artırmayı önerir; kediler en hareketli oldukları şafak ve alacakaranlıkta oyuna daha isteklidir. Oyuncakları birkaç günde bir değiştirin, oyunu parmak yerine oyuncakla oynayın. Lazer ışığı ve ekran oyunları yakalanacak bir şey bırakmadığı için önerilmez; ip, yün ve kurdele başıboş bırakılmamalıdır, yutulursa bağırsak tıkanmasına yol açabilir. Sakin ve dolgun yapılı bir kedi olduğu için günlük oyun kilo kontrolünün de önemli bir parçasıdır.
Sevdiği oyunlar
- Top getirme
- Olta oyuncağıyla kovalamaca
- Bulmaca besleyici
- Saklanan ödül
- Tünel ve karton kutu
- Pencere önü seyir
Scottish Straight çocuklarla ve diğer hayvanlarla
Çocuklarla
CFA Scottish'lerin çocuklara karşı genellikle sabırlı ve sevdiği insanlara karşı sokulgan olduğunu belirtir. International Cat Care küçük çocuklar ile kedinin her zaman gözetim altında olmasını, çocuklara kediyi düz avuçla ve karın ile patilerden uzak durarak okşamayı öğretmeyi önerir. Olta (tüylü çubuk) oyuncakları, çocukların kediyi kucaklamadan oyuna katılmasını sağlar.
Kedilerle
CFA'ya göre yabancılara ve diğer kedilere karşı başta çekingen olabilir. Tanıştırmayı yavaş, koku değişimiyle yapın ve her kediye ayrı kaynak sağlayın.
Köpeklerle
Sakin ve kediye saygılı köpeklerle yaşayabilir. Kedinin köpekten uzaklaşabileceği yüksek bir yeri olsun.
Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler
Scottish Fold'un katlanmış kulakları, kıkırdak ve kemik gelişimini bütün vücutta etkileyen baskın bir genden kaynaklanır; FIFe bu kedilerin damızlıkta kullanılmasına izin vermez. Düz kulaklı Scottish'ler bu geni taşımaz. CFA, sorumlu yetiştiricilerin yalnız katlanmış kulaklı ile düz kulaklı kedileri çiftleştirdiğini ve DNA testi yaptığını belirtir.
CFA, kuyruk esnekliğinin nazikçe ve sık kontrol edilmesini, sertleşmenin başka sağlık sorunlarının erken işareti olabileceğini belirtir. Topallama ya da atlamaktan kaçınma veteriner hekime gösterilmelidir.
Fazla kilo şeker hastalığı ve eklem sorunları riskini artırır.
Rehber: Kedi ne yer?Ağız kokusu, salya ve yemek yerken zorlanma diş sorunlarının işareti olabilir.
Rehber: Kedi ve köpekte diş bakımıScottish Straight videoları
Konuyu izleyerek öğrenmek isteyenler için seçtiğimiz videolar. Videolar ilgili kanallara aittir.
Scottish Straight sahiplenme
Scottish Straight sahiplenmek
Scottish Straight sahiplenmek için önce belediye bakımevlerine, hayvan hakları derneklerine ve sahiplendirme gruplarına bakın; Scottish ve Scottish kırması kediler de yuva arar. Yavru almak istiyorsanız ebeveynlerin sağlık testlerini ve yavrunun düz kulaklı kaydını belgeyle gösteren, sizi de sorgulayan kayıtlı bir yetiştiriciyle çalışın. İlan platformlarında ilanı verenin kimliğini, kedinin kayıtlarını ve yüz yüze görüşme imkânını doğrulayın.
- Belediye hayvan bakımevleri ve hayvan hakları derneklerinin sahiplendirme duyuruları
- Irka özel sahiplendirme ve kurtarma grupları
- Ebeveynlerin sağlık testlerini paylaşan, kulübe kayıtlı yetiştiriciler
- İlan platformları (satıcının kimliğini, kedinin belgelerini ve görüşme imkânını doğrulayarak)
Scottish Straight sahiplenmeden önce
Scottish Straight'i yuvarlak yüzü için değil, sakin, insana yakın ve yalnızlığı pek sevmeyen kişiliğine yıllarca zaman ayırabileceğiniz için seçin.
- Gün içinde kedim kaç saat yalnız kalacak; akşamları ona zaman ayırabilecek miyim?
- Haftalık taramaya (uzun tüylüde daha sık) zaman ayırabilir miyim?
- Mamayı tartarak verme ve günlük oyun alışkanlığı edinebilir miyim?
- Evde başka kedi var mı; yavaş tanıştırmaya sabrım var mı?
- Aşı, parazit, kısırlaştırma, mama, kum ve beklenmedik veteriner masraflarını yıllarca karşılayabilir miyim?
- Taşınma, iş değişikliği ya da bebek gibi değişikliklerde kedim için de plan yapacak mıyım?
Yavru mu yetişkin mi?
Scottish yavrularında kulak tipi ilk haftalarda belli olur; düz kulaklı bir yavruyu almadan önce bu yaşın geçtiğinden emin olun. Yetişkin bir Scottish Straight'in ise kulak tipi, tüyü ve mizacı bellidir; özellikle diğer kedilere karşı çekingenliği baştan görülebilir.
- Yavru: alışkanlıklarını siz şekillendirirsiniz; kulak tipinin kesinleştiğini ve kayıtla uyuştuğunu kontrol edin.
- Yetişkin: kulak tipi ve mizacı bellidir; diğer hayvanlarla ilişkisi baştan görülür.
- Yaşlı kedi: sakin bir arkadaş arayanlar için uygundur; böbrek, kalp ve kilo durumunu baştan konuşun.
Barınaktan sahiplenme
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'na göre yerel yönetimler sahipsiz hayvanlar için bakımevi kurar ve onlar sahiplendirilene kadar bakımlarını ve tedavilerini sağlar. Kimliklendirme yönetmeliğine göre bakımevinden sahiplenilen kedinin pasaportunu ve Ev Hayvanı Kayıt Sistemi (PETVET) kaydını belediyenin yetkili veteriner hekimi, sahiplendirmeden itibaren 10 gün içinde yeni sahip adına düzenler. Barınaklarda ve sahiplendirme ilanlarında Scottish ve British görünümlü kırma kediler de yuva bekleyebilir; belgesiz bir kedide ırktan çok kedinin kendi sağlığına ve mizacına bakın.
- Bulunduğunuz yerin belediye hayvan bakımevini arayın; sahiplendirme şartları ve istenen belgeler belediyeye göre değişir.
- Kediyi birkaç kez ziyaret edin; bakıcılara alışkanlıklarını, diğer kedi ve köpeklerle ilişkisini, bilinen sağlık sorunlarını sorun.
- Sokakta bulduğunuz bir kediyi önce veteriner kliniğinde ya da il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünde mikroçip için okutun; sahibi varsa ona ulaşılır.
- Mikroçip numarasının PETVET'te sizin adınıza işlendiğini kontrol edin; bir kişiden sahiplendiyseniz sahip değişikliğini 60 gün içinde bildirin.
- Kuduz Yönetmeliği'ne göre üç aydan büyük kediler yılda bir kez kuduza karşı aşılanır; bu yasal bir yükümlülüktür.
- Kedi kaybolursa 7 gün içinde il/ilçe müdürlüğüne bildirin; ev hayvanını terk etmek yasaktır.
Yetiştiriciden alırken sorulacaklar
Sorumlu bir yetiştirici yetişkin kedilerini ve yavruların büyüdüğü ortamı gösterir, ırka özgü sağlık testlerinin sonuçlarını belgeyle paylaşır, sizi de yaşam koşullarınız hakkında sorgular. CFA, yavruların çoğunun yeni yuvasına 12–16 haftalıkken gittiğini, 6–8 haftalık yavru teklifinin bir uyarı işareti olduğunu yazar; FIFe kuralları da yavrunun 14 haftalık olmadan ve temel aşıları tamamlanmadan teslim edilmemesini şart koşar. FIFe Scottish ırkını tanımadığı için FIFe'ye bağlı kulüplerde Scottish kaydı yapılmaz; şecerenin hangi kuruluşa ait olduğunu sorun.
- Yavrunun düz kulaklı (Scottish Straight) olarak kaydedildiğini soy kütüğünde görün; kulak tipi ilk haftalarda kesinleşir.
- Ebeveynlerin polikistik böbrek hastalığı (PKD) genetik testini isteyin; VCA PKD'den etkilenen ırklar arasında Scottish Fold'u ve British Shorthair'ı sayar.
- Ebeveynlerin güncel kalp taraması (HCM) sonuçlarını sorun; Cornell, Scottish'in ortak soy paylaştığı British Shorthair'ı HCM'ye yatkın ırklar arasında sayar.
- Katlı kulaklı ebeveynin kuyruk esnekliğini ve yürüyüşünü sorun; CFA esnek olmayan kuyruğu diskalifiye edici kusur sayar.
- Yavruyu annesiyle birlikte, büyüdüğü ortamda görün; mümkünse görüntülü görüşme ve güncel tarihli videolar isteyin.
- Aşı karnesini, iç-dış parazit uygulamalarını ve mikroçip numarasını belgeyle karşılaştırın.
- Şecere (soy kütüğü) ve kulüp kaydının hangi kuruluşa (FIFe, CFA, TICA ya da bunlara bağlı bir kulüp) ait olduğunu sorun.
- Yazılı sözleşme, sağlık garantisi ve sorun çıkarsa ne yapılacağı konusunda net bilgi isteyin.
- Yavrunun gözlerinin ve burnunun akıntısız, kulaklarının temiz, tüyünün parlak, kilosunun yerinde olduğuna bakın; hasta görünüyorsa vazgeçin.
- Büyük ve iadesiz kapora isteyen, yavruyu görmeden kargoyla gönderen ya da soruları yanıtsız bırakan satıcılardan uzak durun (CFA).
İlk hafta: eve alışma
International Cat Care yeni gelen kedinin ilk haftalarını tek ve sakin bir odada geçirmesini, yetişkin kedilerin en az 2–3 hafta, yavruların ise aşıları tamamlandıktan sonra en az bir hafta ve kısırlaştırılana kadar dışarı çıkarılmamasını önerir. Kaygılı bir kedi ilk günlerde yalnız gece yiyip kum kabını kullanabilir; bu durum bir iki günden uzun sürerse veterinerle görüşün. Scottish Straight yeni ortamda başta çekingen olabilir; ilk günlerde ona sessiz bir oda ve saklanabileceği bir yer sağlayın, ziyaretçileri sınırlayın.
- Kedi gelmeden önce tek bir sessiz oda hazırlayın: mama ve su kabı, kum kabı, yatak, oyuncak ve tırmalama tahtası.
- Pencereleri, dolapları ve kabloları güvene alın; ilaç ve temizlik ürünlerini ulaşamayacağı yere kaldırın.
- Taşıma çantasını odada açık bırakın; kediyi çıkmaya zorlamayın, ilk 24 saat ziyaretçi kabul etmeyin.
- İlk 1–2 hafta önceki mamasını verin; mama değiştirecekseniz eskisiyle karıştırarak 7–14 günde geçin. İnek sütü vermeyin.
- Yavrular ilk günlerde çok uyur ve günde 4–6 küçük öğünle beslenir.
- İlk hafta içinde veteriner kontrolüne gidin; aşı, parazit ve kısırlaştırma takvimini planlayın.
- Evde başka hayvan varsa tanıştırmayı acele etmeden, önce koku değişimiyle yapın.
Scottish Straight nereden sahiplenilir?
Scottish Straight fiyatları 2026 ve sahiplenme
5.000 ₺ – 50.000 ₺
Çoğu kaynakta 9.000 ₺ – 22.000 ₺ · 3 kaynak · güncelleme 2 Kasım 2026
| Kaynak | Kategori | Aralık |
|---|---|---|
| Hayvan Fiyatları | Yavru (Scottish Fold/Straight birlikte) | 16.000 ₺ – 50.000 ₺ |
| Pati Kulübü | Yavru (2026 ilan ortalaması) | 5.000 ₺ – 16.000 ₺ |
| Patisenin | Yavru (ilan aralığı) | 9.000 ₺ – 22.000 ₺ |
Fiyatlar kaynakların yayımladığı aralıklar ve ilan fiyatlarıdır; satıcıya, şehre, yaşa, renge ve sağlık kayıtlarına göre değişir.
Fiyatı neler etkiler?
- Tüy uzunluğu (kısa ya da uzun tüylü)
- Renk ve desen (ör. mavi, lila, altın ve gümüş chinchilla)
- Ebeveynlerin PKD testi ve kalp taraması
- Şecere ve kulüp kaydı
- Yavrunun yaşı, aşı ve parazit kayıtları
- Damızlık hakkı ya da kısırlaştırma şartlı satış
- Mikroçip, sözleşme ve sağlık garantisi
Barınaklarda ve sahiplendirme gruplarında yuva bekleyen Scottish ve British kırması kediler de var. Yavru alırken en az 12 haftalık olmasına, anne kediyi görmeye, aşı ve parazit kayıtlarına dikkat edin. CFA'ya göre yavruların kulakları üç-dört haftalıkken katlanmaya başlar; yavrunun gerçekten düz kulaklı olduğundan bu yaştan sonra emin olunur. İki katlanmış kulaklı kedinin çiftleştirildiği üretimlerden uzak durun.
Scottish Straight fiyatı ve bakım maliyeti 2026
Scottish Straight için yavru fiyatı, mama, kuaför ve veteriner kalemlerini kaynaklı verilerden tek tabloda topladık. Veteriner rakamları oda tarifelerindeki alt sınır (en az) ücrettir; muayene, anestezi ve ilaç ayrıca eklenir. Kaynağı olmayan hücreye "veri yok" yazdık, tahmin yapmadık.
| Kalem | Tutar | Kaynak |
|---|---|---|
| Yavru fiyatı (ilan ve üretici sayfaları) | 5.000 ₺ – 50.000 ₺ | 3 kaynak, yukarıdaki tablo |
| Kuru mama, kg fiyatı (ortanca) | 558 ₺ / kg | 58 kedi kuru maması, mağaza fiyatları |
| Aylık mama maliyeti | veri yok | Irka özgü günlük mama miktarı için kaynaklı veri yok; tutar mamanın paket tablosuna ve köpeğin kilosuna göre hesaplanmalı |
| Kuaför: kedi makine tıraş | 1.650 ₺ – 2.000 ₺ (ortanca 2.000 ₺) | 3 işletme fiyatı |
| Kuaför: kedi banyo | 1.500 ₺ (ortanca 1.500 ₺) | 1 işletme fiyatı |
| Karma aşı (doz) | 1.700 ₺ – 2.000 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Kuduz aşısı (doz) | 1.250 ₺ – 1.750 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Genel muayene | 1.500 ₺ – 2.000 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Kısırlaştırma, dişi | 7.500 ₺ – 10.000 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Kısırlaştırma, erkek | 5.500 ₺ – 7.500 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
Scottish Straight hakkında sık sorulanlar
Scottish Straight ile Scottish Fold farkı nedir?
İkisi aynı ırkın bireyleridir. Scottish Fold'un kulakları baskın bir gen nedeniyle öne ve aşağı katlanır; Scottish Straight'in kulakları ise diktir ve bu geni taşımaz. Mizaçları ve beden yapıları benzerdir.
Scottish Straight ile British Shorthair farkı nedir?
Scottish ırkının kurucu kedileri British Shorthair'lerle çiftleştirildiği için yüz ve beden yapıları benzerdir. Scottish Straight, Scottish soy kütüğünden gelir; bir kedinin hangi ırktan olduğu ancak soy kütüğüyle belgelenir.
Scottish Straight'te eklem sorunu olur mu?
Düz kulaklı Scottish'ler kulak katlanmasına ve kıkırdak-kemik gelişim bozukluğuna yol açan geni taşımaz. Yine de her kedide olduğu gibi kilo kontrolü ve düzenli veteriner muayenesi önemlidir.
Yavru Scottish'in kulağının katlanıp katlanmayacağı ne zaman belli olur?
CFA'ya göre yavruların kulakları üç-dört haftalıkken katlanmaya başlar. Bu yaştan sonra dik kalan kulaklar yavrunun Scottish Straight olduğunu gösterir.
Scottish Straight kaç yıl yaşar?
Scottish Straight'e özgü, büyük örneklemli güvenilir bir yaşam süresi verisi bulamadık. İngiltere'deki veteriner kayıtlarına dayanan 2024 çalışmasında kedilerin genel yaşam beklentisi 11,74 yıl, saf ırk ve ideal kilonun dışındaki kedilerde daha kısa bulunmuştur. Kilo kontrolü ve düzenli veteriner bakımı ömrü destekler.
Scottish Straight tüy döker mi?
Evet. CFA'ya göre Scottish'ler yıl boyu tüy döker, ilkbahar ve sonbaharda dökülme artar. Kısa tüylülerde haftalık, uzun tüylülerde daha sık tarama yeterlidir.
Scottish Straight apartmanda yaşar mı?
Evet, sakin bir ev kedisidir ve apartman yaşamına çok iyi uyum sağlar. CFA uzun süre yalnız kalmaktan hoşlanmadığını belirtir; günlük oyun ve ilgi ayırın.
Scottish Straight çocuklarla iyi anlaşır mı?
CFA Scottish'lerin çocuklara karşı genellikle sabırlı olduğunu belirtir. Küçük çocuklarla oyun gözetim altında olmalı, çocuklara kediyi nazikçe okşamak öğretilmelidir.
Scottish Straight'te hangi sağlık testleri sorulmalı?
VCA polikistik böbrek hastalığından (PKD) etkilenen ırklar arasında Scottish Fold'u ve British Shorthair'ı sayar ve İran soyundan gelen yavrular için genetik testi önerir. Cornell de British Shorthair'ı HCM'ye yatkın ırklar arasında sayar; ortak soy nedeniyle ebeveynlerin PKD testini ve kalp taramasını sorun.
Scottish Straight ve Scottish Fold aynı batında doğar mı?
Evet. CFA'ya göre sorumlu yetiştiriciler katlı kulaklı kedileri yalnız düz kulaklılarla eşleştirir; bu yüzden aynı batında hem katlı hem düz kulaklı yavrular görülür.
Scottish Straight yeni başlayanlar için uygun mu?
Evet. Mizacı dengeli, bakımı kolaydır. Dikkat edilmesi gereken başlıca konular yalnız kalma süresi, kilo kontrolü ve soy kütüğüyle kulak tipinin doğrulanmasıdır.
Scottish Straight nereden sahiplenilir?
Scottish Straight sahiplenmek için önce belediye hayvan bakımevlerini, hayvan hakları derneklerini ve ırka özel sahiplendirme gruplarını kontrol edin; bakımevinden sahiplenilen kedinin pasaport ve PETVET kaydı 10 gün içinde belediyenin veteriner hekimince yapılır. Yavru almak istiyorsanız ebeveynlerin PKD ve kalp taramalarını ve yavrunun düz kulaklı olarak kaydını belgeyle gösteren bir yetiştiriciyle çalışın.
Scottish Straight sahiplendirme ilanları nerede?
Ücretsiz sahiplendirme ilanları belediye bakımevlerinin ve hayvan derneklerinin duyurularında, ırk gruplarında ve ilan platformlarının sahiplendirme bölümlerinde yayımlanır; sayfadaki ilan bağlantısından güncel ilanlara da ulaşabilirsiniz. İlanı verenin kimliğini, kedinin mikroçip ve aşı kayıtlarını doğrulayın; görmeden kapora isteyen ilanlardan uzak durun.
Scottish Straight fiyatı neye göre değişir?
Fiyat; tüy uzunluğu, renk ve desen, ebeveynlerin sağlık testleri, şecere ve kulüp kaydı, yavrunun yaşı ve aşıları ile damızlık hakkı olup olmamasına göre değişir. Güncel fiyat aralığını sayfadaki fiyat bölümünde tarihli ilan verisinden derliyoruz. Belgesiz ve çok ucuz yavrular ileride daha yüksek veteriner masrafı anlamına gelebilir.
Kaynaklar
- CFA — Scottish Fold ırk tanıtımı (düz kulaklı bölüm dahil)
- FIFe — Health & Welfare (osteokondrodisplazi ve damızlık kuralı)
- Wikipedia — Scottish Fold / Scottish Straight
- FIFe — Health & Welfare Rules (yavru teslim yaşı, damızlık kısıtları)
- International Cat Care — Scottish Fold osteochondrodysplasia
- VCA Animal Hospitals — Polycystic kidney disease in cats
- Cornell Feline Health Center — Hypertrophic cardiomyopathy
- Teng ve ark. (2024), Life tables of annual life expectancy and risk factors for mortality in cats in the UK, J Feline Med Surg
- International Cat Care — Inherited deafness in white cats
- International Cat Care — Grooming your cat
- Cornell Feline Health Center — How often should you feed your cat?
- Cornell Feline Health Center — Feeding your cat
- VCA Animal Hospitals — Feeding growing kittens
- VCA Animal Hospitals — Feeding mature, senior and geriatric cats
- International Cat Care — Neutering your cat
- International Cat Care — Trimming your cat's claws
- International Cat Care — How to brush your cat's teeth
- PDSA — How to clean your cat's ears
- International Cat Care — Choosing a litter tray for your cat
- PDSA — Keeping indoor and house cats
- PDSA — Exercising your cat
- International Cat Care — Introducing cats to children
- International Cat Care — Helping your new cat or kitten settle in
- CFA — Could this kitten be a scam?
- 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (md. 4, 5, 14, Ek md. 1)
- Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik (md. 5, 12)
- Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü — Sahipli hayvanların dijital kimliklendirilmesi
- Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği (md. 9–10)
- Wisdom Panel — Scottish Straight ırk profili
Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.













