Kedi yumurta yer mi? Haşlanmış, çiğ ve yavru kedide yumurta

Evet, kedi yumurta yiyebilir; ancak yalnız iyice pişmiş, sade yumurtayı ve yalnız ara sıra, az miktarda vermeyi öneriyoruz. Veteriner hekim Dalal Hares'in PetMD'de yazdığına göre yumurta protein ve yağ kaynağıdır ve kediler tuzsuz, baharatsız haşlanmış ya da çırpılarak pişirilmiş yumurtayı yiyebilir; yine de yumurta kedinin tek protein kaynağı olarak önerilmez.

Bunun nedeni kedinin beslenme yapısıdır. Cornell Üniversitesi Kedi Sağlığı Merkezi, kedilerin zorunlu etçil olduğunu, yani yalnız hayvansal ürünlerde bulunan besin öğelerine bağlı yaşadığını anlatır. Yumurta bu ihtiyacın bir parçasını karşılayabilir, ama kedinin ihtiyaç duyduğu vitamin, mineral ve amino asit dengesini tek başına sağlamaz. Kedinin günlük beslenmesinin temelini kedi ne yer rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Kısacası yumurta, kedi için bir ana öğün değil, ara sıra verilen bir ödüldür. Aşağıda çiğ yumurtanın neden verilmediğini, pişmiş yumurtanın nasıl hazırlanacağını ve hangi durumda veteriner hekime danışmanız gerektiğini sırayla anlatıyoruz.

Hayır, kediye çiğ yumurta verilmez; çiğ yumurta hem kediyi hem evdeki insanları hasta edebilecek bakteriler taşıyabilir. ASPCA Hayvan Zehir Kontrol Merkezi, çiğ et ve çiğ yumurtanın Salmonella ve E. coli gibi, hem evcil hayvanlar hem insanlar için zararlı olabilecek bakteriler içerebileceğini belirtir. PetMD de çiğ yumurta ya da çiğ yumurta akı yemenin Salmonella enfeksiyonu riskini artırdığını, bu bakterinin kedide kusma ve ishal gibi sindirim belirtilerine yol açabileceğini ve hem kediye hem sahibine bulaşabileceğini yazar.

Çiğ beslenmenin bakteri riski yalnız yumurtayla sınırlı değildir. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) Veteriner Hekimlik Merkezi'nin evcil hayvan mamalarında yaptığı taramada incelenen 196 çiğ kedi ve köpek maması örneğinin 15'inde Salmonella, 32'sinde Listeria monocytogenes bulunmuştur; aynı taramada kuru, yarı nemli ve ödül türü ürünlerde bu bakteriler neredeyse hiç çıkmamıştır. Cornell de çiğ eti, toksoplazma ve diğer bulaşıcı hastalıkları taşıyabildiği için kediye mama ya da ödül olarak önermez; bu hastalığın kediden insana nasıl geçtiğini toksoplazma rehberimizde anlattık.

Evde çocuk, yaşlı, hamile ya da bağışıklığı zayıf biri varsa bu risk daha da önemlidir. Kediye verilecek yumurtayı her zaman iyice pişirin, çiğ yumurtanın değdiği kapları ve elleri yıkayın.

Evet, düzenli verilen çiğ yumurta akı kedide biotin eksikliğine yol açabilir; çünkü çiğ yumurta akında biotini bağlayan avidin adlı bir protein bulunur. Merck Veteriner El Kitabı, çiğ yumurta akındaki avidinin biotine bağlanarak bu vitaminin bağırsaktan emilmesini engellediğini ve biotin eksikliğinin bir nedeninin çiğ yumurta akıyla beslenme olduğunu yazar. Aynı kaynak biotin eksikliğinin belirtileri arasında yavaş büyüme, deri iltihabı, halsizlik ve sinirsel bozuklukları sayar.

ASPCA da çiğ yumurtada bazı vitaminlerin emilimini bozan bir madde bulunduğunu ve bunun deri ve tüy sorunlarına yol açabileceğini belirtir. Burada önemli olan iki ayrıntı var. Birincisi, Merck'e göre avidin pişirmeyle bozulan besin karşıtı maddelerdendir; yani yumurtayı pişirmek bu sorunu ortadan kaldırır. İkincisi, yumurta sarısı biotin bakımından iyi bir kaynaktır; sorun yumurtanın kendisi değil, çiğ akın düzenli verilmesidir.

Tüy ve deri sağlığını etkileyen çok sayıda başka neden de vardır. Kedinizin tüyleri matlaştıysa ya da dökülme arttıysa yalnız beslenmeyi suçlamadan önce tüy bakımı rehberimize göz atın ve veteriner hekime danışın.

Kediye haşlanmış yumurta tuzsuz, yağsız ve baharatsız, iyice pişmiş ve soğutulmuş olarak, küçük parçalar hâlinde verilir. PetMD, yumurtanın iç sıcaklığı 160 °F'ye (yaklaşık 71 °C) ulaşacak kadar pişirilmesini, ardından soğutulup kedinin normal mamasının üstüne az miktarda eklenmesini önerir.

Mutfağımızda yumurta çoğu zaman tek başına pişmez; menemen, sucuklu yumurta ya da soğanlı omlet kedi için uygun değildir. ASPCA soğan, sarımsak ve frenk soğanının mide ve bağırsakta tahrişe ve kırmızı kan hücrelerinde hasara yol açabileceğini, kedilerin bu bitkilere köpeklerden daha duyarlı olduğunu vurgular. Tereyağı, sıvı yağ ve tuz da kedinin tabağına girmemelidir. Kediye verilecek yumurtayı, kendi yemeğinizden ayırmadan önce ayrı ve sade pişirin.

Kilo sorunu olan ya da sindirimi hassas kedide pişmiş yumurta akı, sarısından daha uygun bir seçimdir; çünkü yağın büyük kısmı sarıdadır. PetMD'ye göre yumurta akı neredeyse yağsız bir protein kaynağıdır, sarısı ise çoğunlukla yağdan oluşur. Sarısıyla birlikte verilen haşlanmış ya da çırpılmış yumurta yağ ve kalori miktarını artırır; bu da kilo alma riskini yükseltir, yağlı öğünler ise sindirim bozukluğuna ve pankreas iltihabına zemin hazırlayabilir.

Kısırlaştırılmış kediler ve evde az hareket eden kediler kolay kilo alır. Kediniz kısırlaştırıldıysa fazladan verilen her ödülü daha dikkatli hesaplamanızı öneririz; bu kedilere özel içerik farklarını kısırlaştırılmış kedi mamaları sayfamızda karşılaştırdık. Yumurta kabuğu ise kedi için iştah açıcı değildir; PetMD kedinin beslenmesine mineral eklemenin yalnız veteriner hekimin yönlendirmesiyle yapılmasını önerir, bu yüzden kabuğu toz edip mamaya katmayın.

Yumurta ödül olarak verilir ve ödüllerin toplamı kedinin günlük kalorisinin küçük bir payını geçmemelidir. Cornell, ödüllerin çoğu zaman tam ve dengeli bir besin kaynağı olmadığını, bu yüzden yalnız ara sıra verilmesini ve kedinin günlük kalori alımının yüzde 10 ila 15'ini aşmamasını önerir. Bu sınıra yumurtanın yanında verdiğiniz diğer ödüller de dahildir.

Pratikte bunun anlamı şudur: yumurta haftalık bir alışkanlık değil, ara sıra verilen küçük bir ikramdır ve o gün kedinin mamasından biraz azaltılarak verilir. Kedinin asıl beslenmesi, yaşına ve sağlık durumuna uygun tam ve dengeli mamadır. Kuru, yaş ve tahılsız mamaların içerik farklarını kedi mamaları sayfamızda bulabilirsiniz.

Kedinizin böbrek hastalığı, kilo sorunu ya da hassas sindirimi varsa yumurta eklemeden önce veteriner hekime danışın. PetMD de kediye yumurta vermeden önce veteriner hekimle konuşulmasını önerir; evde hazırlanan bir beslenme düzeni düşünüyorsanız, eksik besin öğeleri kalp hastalığı gibi sorunlara yol açabileceği için bunu bir veteriner beslenme uzmanıyla birlikte planlamak gerekir.

Sütten kesilmiş yavru kedi pişmiş yumurtadan çok az miktarda tadabilir, ama yumurta yavrunun beslenmesinde yer tutmamalıdır. PetMD yavru kedilerin de az miktarda haşlanmış ya da çırpılmış yumurta yiyebileceğini, ancak yavrunun büyümek için gereken bütün besin öğelerini yalnız tam ve dengeli bir yavru mamasından alabileceğini belirtir; yavruya yumurta vermeden önce veteriner hekime danışılmasını önerir.

Yavru kedinin midesi küçüktür ve her lokması büyüme için değerlidir. Bu yüzden yavrunun öğünlerini yumurtayla değil, yaşına uygun yavru kedi mamaları ile doldurmanızı öneririz. Sütten kesme dönemi ve ilk aylardaki öğün düzeni için yavru kedi bakımı rehberimize bakabilirsiniz. Annesiz yavruya inek sütü ya da yumurtalı karışım hazırlamak doğru değildir; bu konuyu kediye süt verilir mi yazımızda anlattık.

Kısa cevap şudur: kedi için uygun olan yalnız iyice pişmiş ve sade yumurtadır. Mutfakta en sık karşılaşılan yumurta hâllerini kaynaklarımızın önerisine göre tek tabloda topladık.

Yumurta yedikten sonra kusma, ishal, halsizlik ya da iştahsızlık görülürse yumurtayı kesin ve belirtiler sürüyorsa veteriner hekime danışın. PetMD, Salmonella'nın kedide kusma ve ishal gibi sindirim belirtilerine yol açabileceğini, yağlı öğünlerin ise sindirim bozukluğu ve pankreas iltihabına zemin hazırlayabileceğini belirtir. Kedi masadan menemen ya da soğanlı bir yemek kaptıysa durum farklıdır; ASPCA soğan ve sarımsağın kırmızı kan hücrelerine zarar verebileceğini vurgular, bu durumda yediği miktarla birlikte veteriner hekimi arayın.

İshal ve kusmanın yumurta dışında pek çok nedeni olabilir. Bu belirtilerin evde nasıl izleneceğini kedilerde ishal ve kedi kusması rehberlerimizde ayrıca anlattık.