Kediler kaç gün aç kalabilir? Açlık, susuzluk ve evde yalnız kalma

Bu sorunun güvenli bir gün sayısı yoktur; kedi aç bırakılmaz ve bir günü aşan iştahsızlık veteriner hekime danışmayı gerektirir. Cornell Üniversitesi Kedi Sağlığı Merkezi, yetişkin bir kedide iştahsızlığın yalnızca 24 saat sürse bile sağlığı ciddi biçimde etkileyebileceğini, altı haftalıktan küçük yavruda ise 12 saatlik açlığın hayati tehlike oluşturabileceğini yazar.

Kediler bu konuda köpeklerden ve insanlardan farklıdır. Aç kalan kedinin vücudu enerji için depo yağlarını karaciğere taşır; karaciğer bu yükü işleyemezse yağ hücrelerde birikir. Illinois Üniversitesi Veteriner Fakültesi, kedi art arda birkaç gün yemediğinde hepatik lipidoz denen ve ölümcül olabilen bir karaciğer hastalığının gelişme riski bulunduğunu ve en önemli işaretin günlerce yememek olduğunu vurgular.

Bu yüzden “kedim bir iki gün yemese bir şey olmaz” düşüncesini bırakmanızı öneriyoruz. Kediniz bir öğünü atladıysa izleyin; bir gün boyunca hiç yemediyse ya da yavru, yaşlı veya kilolu bir kediyse beklemeden veteriner hekimi arayın. Sağlıklı bir kedinin günlük beslenme düzenini kedi ne yer rehberimizde anlattık.

Hepatik lipidoz tehlikelidir, çünkü karaciğer hücreleri yağla dolunca organ çalışamaz ve hızla tedavi edilmezse hastalık ölümcül olabilir. Cornell, bu hastalığın kedilerde sık görülen bir karaciğer sorunu olduğunu, vakaların yüzde 90'ından fazlasında şişmanlık, şeker hastalığı, pankreas iltihabı, böbrek hastalığı ya da başka bir altta yatan hastalığa bağlı geliştiğini ve neredeyse her zaman iştahsızlıkla birlikte ya da ondan sonra ortaya çıktığını anlatır.

Kilolu kediler daha büyük risk altındadır. Illinois Üniversitesi'nden iç hastalıkları uzmanı Dr. David Williams, hastalığın özellikle kilolu kedilerde yiyecek alımının azalmasına verilen bir metabolik tepki olduğunu ve kedi hastalandıktan sonra çoğu zaman kendi başına yeniden yemeye başlamadığını söyler. Tedavi çoğu kez kediyi bir besleme tüpüyle günlerce, hatta haftalarca beslemeyi gerektirir. Hastalığın erken yakalanması bu yüzden belirleyicidir.

Kilolu bir kediyi hızlı zayıflatmak için öğün kesmek de aynı tehlikeyi taşır. Merck Veteriner El Kitabı, kedinin kabul etmediği bir mamaya zorla geçirilerek kilo verdirilmeye çalışılmasını iştahsızlığı tetikleyen çevresel nedenler arasında sayar. Kilo vermesi gereken kedinin planını veteriner hekiminizle yapın; kısırlaştırılmış ve az hareket eden kediler için içerik farklarını kısırlaştırılmış kedi mamaları sayfamızda karşılaştırdık.

Kedinin yemek yememesi kendi başına bir hastalık değil, altta yatan bir sorunun belirtisidir; Cornell'e göre kedi hiçbir zaman yalnızca “canı istemediği için” uzun süre aç kalmaz. Cornell'in saydığı nedenler arasında şeker hastalığı, böbrek hastalığı, tiroid bezinin aşırı çalışması, pankreas iltihabı ve ateş gibi hastalıklar vardır; ağız ve diş ağrısı da kedinin mamayı reddetmesinin sık nedenlerindendir. Diş sorunlarının belirtilerini diş bakımı rehberimizde anlattık.

İştahsızlığın psikolojik nedenleri de olabilir. Cornell, yeni ve sevilmeyen bir mamanın, eve gelen yeni bir hayvanın ve hatta bir kedi arkadaşın kaybının bile iştahı kesebildiğini anlatır; iştahsızlığın kedi pansiyonlarında da sık görüldüğünü ekler. Merck de taşınmayı, eve yeni hayvan gelmesini, pansiyonda kalmayı ve evden hiç çıkmayan bir kedinin dışarıda kaybolmasını iştahsızlığı tetikleyen çevresel stresler arasında sayar.

Bu yüzden ev düzenindeki değişikliklerde kedinin iştahını özellikle izleyin. Yeni bir mamaya geçerken eskisini birden kesmeyin, ikisini birkaç gün karıştırarak geçin. Kusmayla birlikte iştahsızlık varsa kedi kusması rehberimizdeki işaretlere de bakın.

Kedi susuz bırakılmaz; temiz ve taze su her an ulaşabileceği bir yerde olmalıdır. Cornell bunu temel kural olarak koyar: kedinin temiz, taze suya her zaman erişebilmesi gerekir. Susuzluğun kaç gün “dayanılabilir” olduğunu ölçmeye çalışmak, kediyi gereksiz bir riske atmak demektir; özellikle böbrek ve idrar yolu sorunları olan kedilerde su eksikliği tabloyu hızla ağırlaştırabilir.

Kedinin aldığı suyun bir kısmı mamadan gelir. Cornell'e göre kuru mamanın su oranı yüzde 6 ile 10 arasında, konserve mamanınki ise en az yüzde 75'tir; Cats Protection da yaş mamanın yaklaşık yüzde 70'inin su olduğunu, kuru mamayla beslenen kedinin daha çok su içmesi gerekebileceğini belirtir. Aynı kuruluş, kedinin birden normalden çok ya da az su içmeye başlamasının veteriner hekime gösterilmesi gereken bir değişiklik olduğunu vurgular.

Evden çıkarken birden fazla su kabı bırakmak, kapların devrilmeyecek ağırlıkta olmasına dikkat etmek ve suyu her gün tazelemek basit ama etkili önlemlerdir. İdrar yapmakta zorlanan ya da çok az idrar yapan kedide ne yapılacağını kedide idrar yolu sorunları sayfamızda anlattık.

Sağlıklı yetişkin kedi en fazla yaklaşık 12 saat yalnız bırakılabilir ve bu ara sıra yapılmalıdır, alışkanlık hâline gelmemelidir. Cats Protection, çoğu kedinin gündüz ya da bir gece yalnız kalmakta sorun yaşamadığını, ama üst sınırın yaklaşık 12 saat olduğunu yazar. Yavru, yaşlı ya da sağlık sorunu olan kediler daha sık kontrol edilmelidir; yavru kediler ise bir seferde en fazla birkaç saat yalnız bırakılır.

12 saati aşan yokluklarda ya da art arda günlerce uzun süre evde olmayacaksanız kedinin evde bir bakıcı tarafından bakılmasını ya da bir kedi oteline yerleştirilmesini öneriyoruz. Yavru kedinin günlük düzeni ve yalnız kalmaya nasıl alıştırılacağı için yavru kedi bakımı rehberimize bakabilirsiniz.

Tatile giderken kedi ya evde, günde en az iki kez gelen bir bakıcıyla bırakılır ya da güvenilir bir kedi oteline yerleştirilir; otomatik mama kabı bu ziyaretlerin yerini tutmaz. PDSA, tatile çıkarken kedinin günde en az birkaç kez biri tarafından kontrol edilmeden bırakılmaması gerektiğini, evde otomatik mama kabı ya da kamera olsa bile bunun geçerli olduğunu açıkça yazar.

Cats Protection, kedilerin yolculuktan hoşlanmadığını ve tanıdık ortamda kalmanın genellikle daha az stres yarattığını belirtir. Evde bakıcı seçerseniz bu kişi bir arkadaş, komşu, aile üyesi ya da profesyonel bir bakıcı olabilir; günde en az iki kez gelmeli, kedinin mamasını, suyunu ve kumunu kontrol etmelidir. Bakıcıya acil durumda size ve kedinin veteriner hekimine nasıl ulaşacağını, mamanın ne kadar ve nasıl verileceğini ve varsa ilaçların nasıl kullanılacağını yazılı bırakın.

Kedi oteli seçerseniz önce yeri görün. Cats Protection'ın önerdiği kontroller şunlardır: işletmenin yerel yönetimden izinli olması, kaçışı önleyen çift kapı ya da güvenlik koridoru bulunması, kedinin diğer kedilerden ayrı kendi bölmesinde kalabilmesi, bölmelerin temiz, güvenli ve sıcak olması. Aynı kuruluş, gitmeden önce aşıların, pire ve iç parazit uygulamalarının güncellenmesini önerir; aşı düzeni için kedi aşı takvimi rehberimize, bulunduğunuz ildeki pet otelleri ve veteriner klinikleri için hizmet rehberimize bakabilirsiniz.

Kediyi otele ya da veterinere götürürken güvenli bir çanta kullanın; doğru çantanın nasıl seçileceğini kedi taşıma çantası nasıl seçilir yazımızda anlattık. Kediyi yanınızda götürmeyi düşünüyorsanız yolculuk hazırlığını evcil hayvanla seyahat rehberimizde topladık.

Yeni ortamda kedinin bir öğünü atlaması sık görülür, ama bir günü aşan iştahsızlık veteriner hekime bildirilmelidir. Cornell, iştahsızlığın kedi pansiyonlarında görece sık görüldüğünü, Merck de pansiyonda kalmayı iştahsızlığı tetikleyen çevresel stresler arasında sayar. Bu yüzden bakıcıya ya da otele kedinin her gün yediği miktarı not etmesini ve kedi bir gün boyunca yemezse sizi ve veteriner hekimi aramasını özellikle söyleyin.

Cats Protection, kedi oteline kedinin alışık olduğu mamayı, kumu ve evin kokusunu taşıyan bir eşyayı götürmeyi sormanızı önerir; bu, kedinin yeni ortama alışmasını kolaylaştırabilir. Kilolu kedilerde bu konuda daha da dikkatli olun; yukarıda anlattığımız gibi yağlı karaciğer riski bu kedilerde daha yüksektir.

Günlerce kayıp kalmış ya da bir depoda, bodrumda veya çatı arasında kapalı kalmış kedi bulunduğunda, iyi görünse bile aynı gün veteriner hekime götürülmelidir. Merck, kazara kapalı kalmayı ve evden hiç çıkmayan bir kedinin dışarıda kaybolmasını, kedide iştahsızlığa ve yağlı karaciğere zemin hazırlayan durumlar arasında sayar. Kedinin bu süre boyunca ne kadar yiyip içtiğini bilemeyiz.

Kediyi bulduğunuzda önüne bir anda büyük miktarda mama koymayın; az miktarda su ve mama verin, kedinin yiyip yemediğini izleyin ve veteriner hekime ne kadar süre kayıp kaldığını anlatın. Kedi hiç yemiyorsa, halsizse ya da diş etlerinde sararma görüyorsanız bu bir acil durumdur.