Köpeklere ayakkabı ve mont gerekir mi? Kışın pati ve tüy koruma

Köpeklerin bir kısmına gerekir, bir kısmına gerekmez: karar köpeğin tüyüne, boyuna, yaşına ve sağlığına göre verilir. Birleşik Krallık'taki hayvan refahı kuruluşu RSPCA kış rehberinde mont giymesi gerekebilecek köpekleri şöyle sayar: yaşlı köpekler, genç köpekler, ince ya da kısa tüylü köpekler ve önceden sağlık sorunu olan köpekler. Yere yakın duran küçük köpeklerin de monttan yarar görebileceğini ekler.

Ayakkabı ise başka bir ihtiyaca cevap verir. RSPCA köpek botlarının patiyi donmuş zeminden ve yollara dökülen zehirli maddelerden koruyabileceğini yazar. Yani mont köpeğin gövde ısısını korumak için, ayakkabı da pati yastıklarını soğuktan, buzdan, yol tuzundan ve kimyasallardan korumak için kullanılır. Kalın tüylü ve soğuğa alışkın bir köpek montsuz yürüyebilir, ama tuzlu kaldırımda onun patileri de korunmalıdır.

Evet, köpekler üşür; ama hangi sıcaklıkta üşüdükleri ırka, tüye, kiloya, yaşa ve köpeğin ıslak olup olmadığına göre o kadar değişir ki kaynaklar herkes için geçerli tek bir derece vermez. PDSA soğukta özellikle genç, yaşlı, zayıf düşmüş, küçük ve yeni doğmuş hayvanların risk altında olduğunu, ıslak kalan köpeklerin de soğuğa karşı çok daha savunmasız olduğunu yazar. Rüzgâr ve yağmur hissedilen soğuğu artırır; sıfırın biraz üstündeki yağmurlu bir gün kuru bir ayaz gününden daha zor olabilir.

Bu yüzden derece yerine köpeğe bakmak daha doğrudur. Titreyen, yürüyüşte duraklayan, patisini kaldıran, eve dönmek isteyen ya da kıvrılıp küçülen köpek üşüyordur. Chihuahua, whippet ve greyhound gibi ince tüylü ve az yağlı köpekler ilk üşüyenlerdir; Sibirya husky gibi çift katlı kalın tüylü ırklar ise soğuğa çok daha dayanıklıdır. Kedilerin soğukla ilişkisini kediler üşür mü yazımızda ayrıca anlattık.

Köpek montu vücudu saracak kadar dar ama hareketi kısıtlamayacak kadar rahat olmalıdır. RSPCA montun köpeğin üzerine iyice oturmasını, ama hareketini kısıtlamamasını ve köpeğin tuvaletini rahatça yapabilmesini ister. Mont köpeğin ön ayaklarını sıkıştırmamalı, koltuk altlarını sürtmemeli, kuyruğun hareketine ve tasma bağlantısına engel olmamalıdır.

Ölçü için üç şey yeterlidir: boyun çevresi, göğsün en geniş yerinin çevresi ve boyundan kuyruk köküne sırt uzunluğu. En önemli ölçü göğüs çevresidir; ölçüyü mezurayla, köpek ayakta dururken alın ve iki parmağınızın rahatça girebileceği payı bırakın. Islak havalarda dışı su geçirmez, içi yumuşak bir mont; kuru ve soğuk havada polar ya da örgü kazak yeterli olabilir. Akşam yürüyüşü yapıyorsanız yansıtıcı şeritli bir mont köpeğin görünürlüğünü de artırır; RSPCA karanlıkta iyi aydınlatılmış yolların ve yansıtıcı ya da ışıklı ekipmanın kullanılmasını önerir.

Köpek ayakkabısı pati yastıklarını donmuş zeminden, buz kırıklarından, yol tuzundan ve kimyasallardan korur. RSPCA köpek botlarının patiyi donmuş zemine ve zehirlere karşı koruyabileceğini, yol tuzu, kum-çakıl karışımı ve antifrizin köpekler için zehirli olduğunu yazar. Şehirde kaldırımlara serpilen tuz pati yastıklarını kurutup çatlatabilir; köpek patilerini yalarsa tuzu ve kimyasalı yutar.

Ayakkabı seçerken köpeğin patisini kâğıda bastırıp çevresini çizerek en geniş yerini ölçün. Ayakkabının tabanı kaymaz ve esnek olmalı, bileği cırt bantla sıkıca ama bilekteki dolaşımı engellemeden kavramalıdır. Çoğu köpek ilk kez ayakkabı giydiğinde ayaklarını tuhaf biçimde kaldırarak yürür; bu normaldir. Ayakkabıyı evde birkaç dakikalık kısa denemelerle, ödülle alıştırın, sonra kısa yürüyüşlere çıkın. Ayakkabının sürttüğü yerlerde kızarıklık görürseniz bedeni değiştirin.

Ayakkabı giymeyen köpeğin patileri her kış yürüyüşünden sonra ılık suyla silinip kurulanmalı, parmak arasındaki tüyler de kısa tutulmalıdır. RSPCA pati ve kulak çevresindeki tüylerin düzeltilmesini, böylece ağır ve acı veren buz toplarının oluşmasının önleneceğini yazar. Yürüyüşten sonra patilerin ve karnın iyice silinmesini, çünkü yol kumunun, antifrizin ve kaya tuzunun köpekler için zehirli olduğunu vurgular.

Pati bakımı sırasında tırnakları da kontrol edin: uzun tırnak kaygan zeminde köpeğin patisini yere düz basmasını zorlaştırır. Tırnakların nasıl kısaltılacağını tırnak kesimi rehberimizde anlattık. Pati yastıklarında çatlak, kanama ya da köpeğin sürekli yaladığı bir yara görürseniz veteriner hekime gösterin; kendi başınıza insanlar için üretilmiş krem ve merhem sürmeyin, köpek bunları yalayıp yutabilir.

Antifriz, köpeklerde böbrek yetmezliğine ve ölüme yol açabilen zehirli bir sıvıdır ve kışın garaj önlerinde, otoparklarda ve yol kenarlarında birikintiler hâlinde bulunabilir. RSPCA antifrizin etkin maddesi etilen glikolün böbrek yetmezliği ve ölüme neden olduğunu, belirtiler arasında uyuşukluk, kusma ve yutulduktan 12–24 saat sonra idrarın tamamen kesilmesinin sayıldığını yazar. Zehirlenmeden şüphelenildiğinde hemen veteriner hekime başvurulmasını ister.

Korunmanın yolu basittir: antifriz kaplarını sıkıca kapalı ve köpeğin ulaşamayacağı yerde saklayın, sızıntıları ve dökülenleri hemen temizleyin, yürüyüşte köpeğin yerdeki birikintilerden su içmesine izin vermeyin ve eve dönünce patilerini silin. Zehirlenme şüphesinde beklemeden gece de açık olan bir kliniğe gidin; nöbetçi veteriner sayfamız bunun için var.

Titreme, uyuşukluk, şaşkınlık, sendeleme ve solgun diş etleri köpeğin fazla üşüdüğünü gösterir; titremenin durması iyiye değil kötüye işaret olabilir. PDSA hipotermide köpeğin titrediğini, soğuk ağırlaştığında ise titremeyi tamamen bırakabileceğini, uyku hâli, şaşkınlık, koordinasyon kaybı, solgun diş etleri ve bayılma görülebileceğini yazar.

Üşüyen köpeği hemen içeri alın, ıslaksa kurulayın ve battaniyeye sarın. PDSA köpeği yavaş yavaş ısıtmayı, sıcak su torbası gibi ısı kaynaklarını doğrudan derisine değdirmemeyi ve uyanıksa yalnız ılık su vermeyi önerir; köpek toparlanmış görünse bile veteriner kontrolü ister. Bahçede kalan köpekler için doğru barınağı köpek kulübesi nasıl seçilir yazımızda anlattık.

Kışın yürüyüşleri kısaltmak ama aksatmamak, köpeği tasmalı tutmak ve donmuş su birikintilerinden uzak durmak gerekir. RSPCA köpeğin tasmalı tutulmasının onu donmuş göller gibi tehlikeli yerlere gitmekten alıkoyacağını, ince buzun köpeğin ağırlığıyla kırılabileceğini ve karın derin ya da tehlikeli toprak çukurlarını gizleyebileceğini yazar. Yürüyüş boyunca köpeğin üşüme ya da rahatsızlık işaretlerini izleyip eve dönünce onu ısıtmayı önerir.

Karanlığın erken bastığı kış akşamlarında aydınlatılmış yolları seçin, köpeğe yansıtıcı tasma ya da ışık takın. Yürüyüş sonrası ıslak köpeği kurulamak, montunu çıkarıp kurumaya asmak ve patilerini kontrol etmek bu rutinin parçası olmalıdır. Yavru köpeğiniz varsa kış yürüyüşlerini aşı takvimiyle birlikte planlamak için yavru köpek bakımı rehberimize göz atın.