Somali Kedisi

Hayır, Somali kedisi Somali'den gelmez. CFA'ya göre ırk, Habeş kedisinin uzun tüylü yavrularından 1960'ların ortasında ABD'de geliştirilmeye başlanmış ve adını Habeşistan'ın (bugünkü Etiyopya) komşusu Somali'den almıştır. CFA Somali'yi 1976'da kayda, 1979'da şampiyonluk statüsüne kabul etmiştir; bugün FIFe ve TICA da ırkı tanır.

Somali, Habeş kedisinin uzun tüylü çeşididir; temel fark tüy boyundadır. CFA, Somali'nin Habeş'in canlı rengini, renk bantlı (ticked) tüyünü ve enerjisini taşıdığını, ama orta uzun ipeksi tüy, gür yaka ve tilkiyi andıran kabarık bir kuyruğa sahip olduğunu belirtir. İki ırkın mizacı da meraklı, hareketli ve oyuncudur.

Hayır, uzun tüylü bir kedi için kolaydır. CFA tüyün düğümlenmeye ve keçelenmeye dirençli olduğunu, haftalık taramanın yeterli olduğunu; VCA da haftada bir iki kez taramayı önerir. Yağlanan bireylerde kuyruk dibi ve sırtta topaklanma olursa ara sıra banyo gerekebilir. Mevsim geçişlerinde tarama sıklığını artırmak tüy yumağını azaltır.

Genellikle hayır. CFA'ya göre Somali'ler insanlarla iletişimde ustadır ama bu her zaman sesli olmaz; ilgi, oyun ya da yemek istediklerini çoğunlukla beden dilleriyle, peşinizden gelerek ve kafa sürterek gösterirler. Sessiz değil ama aşırı konuşkan da olmayan bir ırktır; çok miyavlama başlarsa ağrı ya da hastalık olasılığını veteriner hekime danışın.

Somali'ye yaşına uygun, tam ve dengeli bir kedi maması verilir; miktar kas yapısına, hareket düzeyine ve vücut kondisyonuna göre ayarlanır. Kediler zorunlu etçildir; Cornell ödüllerin günlük kalorinin yüzde 10–15'ini geçmemesini önerir. Böbrek sağlığı için su tüketimini artırmak adına birden fazla su kabı ya da su çeşmesi kullanılabilir. Yetişkinlerde günde 2–3 öğün yaygın bir düzendir.

VCA, Somali'nin yaşam süresini 13–17 yıl olarak verir. Uzun ve sağlıklı bir ömür için düzenli veteriner kontrolü, aşı ve parazit takvimi, ideal kilonun korunması ve diş bakımı önemlidir. CFA, soyda böbrek amiloidozu öyküsünün sorulmasını önerir; yaşlılıkta çok su içme ve kilo kaybı gibi belirtileri veteriner hekime gösterin.

VCA, yetişkin Somali'nin ağırlığını yaklaşık 2,7–5,4 kg (6–12 lb) olarak verir. CFA ırkı orta boylu, dengeli, sağlam ve kaslı olarak tanımlar. Uzun tüyü kediyi olduğundan iri gösterebilir; kilo kontrolünde tüyün altındaki kaburgaları elle yoklayın. Kaburgalar kolayca hissedilmeli, karında sarkma olmamalıdır.

CFA standardında dört renk vardır: ruddy (kızıl-kahve), cinnamon (tarçın), mavi ve fawn (açık bej). VCA da büyük kedi kulüplerinin ruddy, fawn, mavi ve kızıl (red) renkleri tanıdığını belirtir; tarçın renk bazı kulüplerde red ya da sorrel diye anılır. Her tüy teli birden fazla renk bandı taşır ve göz rengi yoğun yeşilden zengin bakıra uzanır.

Evet, apartmanda yaşayabilir; ama çok hareketli ve meraklı bir kedi olduğu için yüksek tırmanma kuleleri, raflar, zekâ oyuncakları ve her gün etkileşimli oyun gerekir. VCA, düzenli oyun seanslarının sıkılmaya bağlı istenmeyen davranışları önlediğini belirtir. Dolapları açabileceği için temizlik ürünlerini kilitli tutun, pencere ve balkonları güvenli hale getirin.

Evet, genellikle iyi anlaşır. VCA, Somali'nin çocuklara karşı nazik olduğunu, diğer evcil hayvanlara iyi uyum sağladığını ve misafirlerle çok sosyal davrandığını belirtir. Oyuncu yapısı çocuklarla ortak oyunu kolaylaştırır. International Cat Care küçük çocuklar ile kedinin her zaman gözetim altında olmasını önerir.

CFA, Habeş ve Somali yetiştiricilerinin genetik testler sayesinde eskiden kansızlık ve körlüğe yol açan kalıtsal hastalıkların taşıyıcılarını üretimden çıkarabildiğini; böbrek amiloidozunun ise genetik testle taranamadığını belirtir. VCA amiloidozun kedilerde nadir olduğunu ama Habeş kedileri gibi bazı ırklarda daha sık görüldüğünü yazar. Yavru alırken test sonuçlarını ve soy öyküsünü sorun.

Evde vakit geçirebilen ve oyun oynamayı seven yeni başlayanlar için uygun olabilir. Tüy bakımı uzun tüylü bir kedi için kolaydır ve çocuklarla iyi anlaşır. Ancak çok hareketli, meraklı ve zaman zaman inatçı olması deneyimsiz sahipleri zorlayabilir. Kararsızsanız mizacı belli bir yetişkin Somali ya da daha sakin bir ırk düşünün.

Somali kedisi sahiplenmek için önce belediye hayvan bakımevlerini, hayvan hakları derneklerini ve ırka özel sahiplendirme gruplarını kontrol edin; bakımevinden sahiplenilen kedinin pasaport ve PETVET kaydı 10 gün içinde belediyenin veteriner hekimince yapılır. Yavru almak istiyorsanız ebeveynlerin genetik testlerini belgeyle gösteren ve soydaki amiloidoz öyküsünü paylaşan bir yetiştirici seçin.

Ücretsiz sahiplendirme ilanları belediye bakımevlerinin ve hayvan derneklerinin duyurularında, ırk gruplarında ve ilan platformlarının sahiplendirme bölümlerinde yayımlanır; nadir bir ırk olduğu için Somali ya da Habeş kırması ilanları seyrek çıkar. İlanı verenin kimliğini, kedinin mikroçip ve aşı kayıtlarını doğrulayın; görmeden kapora isteyen ya da yavruyu kargoyla gönderen ilanlardan uzak durun.

Fiyat; ebeveynlerin genetik test belgeleri, şecere ve kulüp kaydı, renk ve ticking kalitesi, yavrunun yaşı, aşı ve parazit kayıtları ile damızlık hakkı olup olmamasına göre değişir. Türkiye'de nadir görülen bir ırk olduğu için yurt dışından getirilme de fiyatı etkiler. Belgesiz ve çok ucuz yavrular ileride daha yüksek veteriner masrafı anlamına gelebilir.