Azawakh (Tuareg Tazısı): Karakteri, Bakımı ve Sağlığı

Azawakh nasıl bir köpek?

Azawakh, FCI'nin kökenini Mali ve Nijer'in kuzey sınırları, Azawakh vadisinin yamaçları olarak verdiği, ırk koruyuculuğunu Fransa'nın üstlendiği bir Afrika tazısıdır. FCI onu 10. grupta (tazılar) kısa tüylü tazılar bölümünde, çalışma sınavsız olarak sınıflandırır. Tuareg dilinde "Oska" diye anılır; AKC ırkın Tuareg Sloughi olarak da bilindiğini ve Tuareg göçebelerinin ona "özgür insanların tazısı" anlamına gelen "idii n'illeli" dediğini yazar.

FCI standardına göre Azawakh, Orta Sahra'daki binlerce yıllık duvar resimlerinde görülen tiplerden gelen bir Afrika tazısıdır. Sahra giderek kuraklaştıkça Tuareg, Dahoussahaq ve Peul çoban-avcıları köpekleriyle birlikte daha yaşanabilir Sahel topraklarına, kuru Azawakh vadisi boyunca tarım ve av için uygun bölgelere göç etmiştir. Avrupalı meraklılar ırkı 1968'den itibaren Avrupa'ya götürülen ilk hatlarla tanımış ve yetiştiricilerin yardımıyla seçmeye başlamıştır. AKC ırkın Amerika'ya 1980'lerin ortasında geldiğini ve 2019'da tanındığını yazar.

Azawakh hem avcı hem bekçidir. FCI onu ceylan, tavşan ve deve kuşu avlayan, sırtlan, çakal ve aslan gibi yırtıcıları savan; göçebelerin aile ve kamp hayatının önemli bir parçası olan bir tazı olarak tanımlar. The Royal Kennel Club da sürü hâlinde, sırayla koşarak ceylanı yorduklarını ve kampın bekçisi olarak kullanıldıklarını yazar. AKC'ye göre düz yolda saatte 35 mile (yaklaşık 56 km) kadar hız yapabilir.

FCI omuz yüksekliğini erkeklerde 64–74 cm, dişilerde 60–70 cm (2 cm tolerans), ağırlığı erkeklerde 20–25 kg, dişilerde 15–20 kg olarak verir. Gövde, uzun kenarı dikey duran bir dikdörtgene sığar; yani köpek boyundan daha uzun değil, uzundan daha yüksektir. Kemik yapısı ve kasları ince, kuru derinin altından görünür; kalça kemikleri belirgindir ve omuz yüksekliğinde ya da daha yüksektedir. Tüy kısa ve incedir, karın altında neredeyse yoktur.

FCI ırkın mizacını hızlı, dikkatli ve mesafeli olarak tanımlar; yabancılara karşı çok çekingen olabildiğini, ama ailesine ve kabul ettiği insanlara karşı nazik ve sevecen olduğunu yazar. The Royal Kennel Club Azawakh'ı tazıların en uç örneği, çok hassas yapılı ve her zaman nazik muamele isteyen, sahibine son derece sadık bir köpek olarak anlatır. AKC yabancılara açıklığı 5 üzerinden 1, havlamayı ise 5 üzerinden 1 puanlar.

Biz bu sayfada Azawakh'ın kökenini, ırk standardını, renklerini, evde bakımın ne kadar zor olduğunu, tüy, deri ve pati bakımını, beslenmesini, eğitimini, egzersiz ihtiyacını, çocuklar ve diğer hayvanlarla ilişkisini, sağlık sorunlarını ve sahiplenirken dikkat edilecekleri kaynaklarıyla anlatıyoruz. Diğer tazıları merak edenler Whippet, Greyhound ve Afgan Tazısı sayfalarımıza bakabilir.

Azawakh özellikleri

Azawakh temel özellikleri
Irk boyutu	Büyük (uzun bacaklı, çok ince yapılı) [3]
Boy (erkek)	64–74 cm, ±2 cm tolerans [1]
Boy (dişi)	60–70 cm, ±2 cm tolerans [1]
Ağırlık	Erkek 20–25 kg, dişi 15–20 kg [1]
Ağırlık (AKC)	Erkek 44–55 libre, dişi 33–44 libre [2]
Tüy yapısı	Kısa ve ince, karın altında neredeyse yok; deri ince ve gergin [1]
Renkler (FCI)	Açık kumdan koyu maun tonuna kadar her tonda açık kahve (fawn); siyah çizgili (brindle) olabilir; uçlarda sınırlı beyaz; siyah maske olabilir [1]
Renkler (AKC)	Her renk ve renk birleşimi; AKC'de renk ya da desen diskalifiyesi yok [2]

Mizaç	Hızlı, dikkatli, mesafeli; yabancılara çok çekingen olabilir; ailesine nazik ve sevecen [1]
Egzersiz	Günde 2 saatten fazla [3]
Tüy bakımı	Haftada bir; The Royal Kennel Club'a göre tüy dökmez, AKC dökümü 2/5 puanlar [3]
Havlama	Çok az (AKC 1/5) [2]
Yaşam süresi	12–15 yıl [2]
Bilinen sağlık sorunları	Nöbet/epilepsi, hipotiroidi, çiğneme kası miyoziti, omurga kanalı darlığı, çeşitli otoimmün sorunlar (Amerikan Azawakh Derneği) [5]
FCI sınıfı	10. grup, 3. bölüm kısa tüylü tazılar; çalışma sınavsız; standart no. 307 [1]

Azawakh karakteri

FCI standardı Azawakh'ı hızlı, dikkatli ve mesafeli olarak tanımlar; yabancılara karşı çok çekingen olabildiğini, ama ailesine ve kabul ettiği insanlara karşı nazik ve sevecen davrandığını yazar. AKC mizacını bağımsız, sadık ve derinden sevecen diye özetler; yabancılara açıklığı 5 üzerinden 1, ailesine bağlılığı 5 üzerinden 3, eğitilebilirliği 5 üzerinden 2 puanlar. The Royal Kennel Club ise Azawakh'ın çok hassas yapılı olduğunu, her zaman nazik muamele beklediğini ve sahibine yoğun biçimde sadık olduğunu vurgular. Göçebe kamplarında bekçilik yapmış bir ırk olduğu için evine yabancı geldiğinde temkinli, hatta kaçınan bir tavır göstermesi doğaldır; bu mesafe saldırganlıkla karıştırılmamalı, ama erken ve sabırlı sosyalleşmeyle dengelenmelidir. Azawakh'la yaşamak, ona güvenini kazanmak için zaman tanımak, sert davranmadan sınır koymak ve tazı güdüsüne güvenli bir koşu alanı açmak demektir.

Aileye bağlılık
Küçük çocuklarla
Diğer köpeklerle
Yabancılara açıklık
Eğitilebilirlik
Havlama
Tüy bakımı ihtiyacı

Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her köpek kendine özgüdür.

Azawakh renkleri

Açık kahve (fawn), açık kumdan maun tonuna
FCI standardına göre ırkın temel rengidir; açık kum renginden koyu maun tonuna kadar bütün tonlar kabul edilir. Namluda siyah maske olabilir.
Siyah çizgili (brindle) açık kahve
FCI çizgilerin yalnız siyah olmasını ister; başka renkte çizgi diskalifiye sebebidir.
Beyaz işaretler
FCI'ye göre her bacakta, en azından patide iz olarak beyaz çorap bulunur; göğüste beyaz leke ya da ince şerit, kuyruk ucunda beyaz olabilir. Beyaz ön bacakta dirseği, arka bacakta uyluğu geçmemelidir; beyaz yaka ve yayılan beyaz FCI'de kabul edilmez.
Kırmızı, siyah, mavi, kahverengi ve alacalıstandart dışı
AKC
AKC tüyün her renk ve renk birleşiminde olabileceğini, kırmızı, siyah, mavi, kahverengi ve çoğunluğu beyaz alacalı köpeklerin de görüldüğünü ve renk ya da desen diskalifiyesi olmadığını yazar. FCI ise mavi ve leylak gibi açılmış renklere karşı uyarır; FCI'ye bağlı sergilerde bu renkler standart dışıdır.

Kendini bul

Azawakh kime uygun?

Daha önce köpek beslemiş ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.

Uygun2 durum

Sessiz bir köpek istiyorum
AKC havlama düzeyini 5 üzerinden 1 olarak verir.
Koşu ve yürüyüş arkadaşı arıyorum
Günde iki saatten fazla egzersiz ister; koşu güvenli, çevrili alanda olmalı.

Dikkat ister2 durum

Küçük çocuğum var
Ailesine nazik ama hassastır; AKC çocuklarla uyumu 3/5 puanlar, gözetim şart.
Evde kedim var
Tazı güdüsü güçlüdür; birlikte büyüyen köpek kabul edebilir, tanışma çok dikkatli olmalı.

Uygun değil2 durum

Apartmanda yaşıyorum
The Royal Kennel Club büyük ev ve bahçe, günde iki saatten fazla egzersiz önerir.
Çok soruluyor
İlk kez köpek sahipleneceğim
Bağımsız, hassas ve yabancılara çok mesafelidir; eğitimi deneyim ister.

Kısaca

Kimler için ideal: Tazı deneyimi olan, geniş ve yüksek çitli bir bahçeye sahip, köpeğine her gün uzun yürüyüş ve güvenli koşu imkânı sunabilen, sakin bir evde yaşayan kişiler için uygundur. Az havlayan, ailesine çok sadık ve mesafeli bir köpeği seven, onun güvenini kazanmak için sabır gösterebilen sahiplerle mutlu olur.

Kimler için zor: Apartman dairesinde yaşayanlar, ilk kez köpek sahiplenecekler, tasmasız gezdirmeye güvenilebilecek bir köpek arayanlar, sürekli misafir ağırlanan kalabalık evler, küçük evcil hayvanları serbest dolaşan evler ve herkese sevgi gösteren bir köpek bekleyenler için uygun değildir.

Azawakh evde bakımı zor mu?

Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.

Bakım zorluğuOrta

Apartman yaşamıUygun değil

Günlük egzersizGünde 2 saatten fazla, tercihen kapalı alanda koşu dahil

HavlamaSessiz

Aileye bağlılıkOrta

Küçük çocuklarlaOrta

Azawakh'ın tüy bakımı kolaydır; The Royal Kennel Club haftada bir bakımı yeterli görür ve ırkın tüy dökmediğini yazar, AKC de bakım sıklığını ve tüy dökümünü 5 üzerinden 2 puanlar. Bakımı zorlaştıran tüy değil, bedenin yapısıdır. FCI'ye göre deri ince ve gergin, tüy kısa ve ince, karın altında neredeyse yoktur; kemikler ve kaslar derinin altından görünür. Bu yapı serin havada çabuk üşümeye, sert zeminde yatınca dirsek ve kalça kemiklerinin sürtünmesine ve dikenli çalılıkta derinin çizilmesine yol açabilir. Evde yumuşak ve kalın bir yatak, kışın da gerektiğinde bir köpek montu bakımın parçasıdır.

The Royal Kennel Club Azawakh için büyük bir ev, büyük bir bahçe ve günde iki saatten fazla egzersiz önerir. Hız için yetiştirilmiş bir tazı olduğu için asıl ihtiyacı yürüyüşten çok, güvenli ve tamamen çevrili bir alanda tam hızla koşabilmektir. Bahçe çiti yüksek ve sağlam olmalıdır; av güdüsü güçlü, çok hızlı bir köpek bir kez kaçarsa geri çağırmak zordur. Bu nedenle apartman yaşamını önermiyoruz. Evde ise genellikle sakindir, AKC havlama düzeyini 5 üzerinden 1 olarak verir; ama yabancılara mesafeli olduğu için kalabalık ve sürekli misafirli bir ev ona yorucu gelebilir.

Azawakh bakımı

Tüy ve deriHaftada 1 kez

Kısa tüy kauçuk eldivenle silinir; ince deri çizik, sürtünme ve kızarıklık açısından kontrol edilir.

Soğuk ve sıcakMevsime göre

Kışın mont ve kalın yatak, yazın gölgeli dinlenme yeri ve bol su sağlanır.

Kulak ve gözHaftada 1 kontrol

İnce, sarkık kulakların içi kızarıklık ve koku açısından kontrol edilir.

Tırnak ve dişTırnak ayda 1–2, diş haftada birkaç kez

Tırnaklar kısaltılır, dişler fırçalanır.

Tüy ve deri bakımı

Haftada 1 kez

FCI standardına göre Azawakh'ın tüyü kısa ve incedir, karın altında neredeyse hiç yoktur; deri ince ve gergindir. The Royal Kennel Club haftada bir bakımı yeterli görür. Haftada bir kauçuk eldiven ya da yumuşak bir bezle tüyü silmek ölü kılları alır ve deriyi uyarır. Asıl önemli olan deriyi kontrol etmektir: koşu sonrası bacaklarda, göğüste ve karında çizik, kesik, kızarıklık ya da sürtünme yarası olup olmadığına bakın. Sert zeminde yatan ince yapılı köpeklerde dirsek ve kalça çıkıntılarında nasır ve tahriş oluşabilir; yumuşak bir yatak bunu önler.

Soğuk ve sıcaktan korunma

Mevsime göre

Azawakh sıcak ve kurak Sahel'de yetişmiş bir köpektir; ince deri ve kısa tüy onu soğuğa karşı az korur. Serin ve yağışlı havada yürüyüşlerde vücudu saran bir köpek montu, evde cereyandan uzak ve kalın bir yatak sağlayın. Sıcağa daha dayanıklı olsa da her köpek gibi yazın gölge ve bol su ister; yürüyüşleri öğle sıcağı yerine sabah ve akşama kaydırın, sıcak havada aşırı soluma ve halsizliğe dikkat edin.

Kulak bakımı

Haftada 1 kontrol

FCI standardına göre kulaklar ince, her zaman sarkık ve düz, geniş tabanlıdır ve yanaklara yapışık durur. Haftada bir kulak içine bakın; kızarıklık, kötü koku, akıntı ya da sık baş sallama varsa veteriner hekime gidin. Kulak içine pamuklu çubuk sokmayın, görünen kısmı veteriner hekiminizin önerdiği bir temizleyiciyle silin. İnce kulak kepçeleri koşu sırasında dikenli çalılarda çizilebilir; yürüyüş sonrası kulak kenarlarını da kontrol edin.

Tırnak, pati ve diş bakımı

Tırnak ayda 1–2, diş haftada birkaç kez

FCI'ye göre patiler yuvarlak, parmaklar ince, sıkı ve kemerli, yastıklar pigmentlidir. Hızla koşan bir köpekte uzun tırnak hem yürüyüşü bozar hem kırılıp yaralanabilir; sert zeminde tıkırdamaya başlayınca kısaltın. Koşu sonrası yastıkları kesik ve diken açısından kontrol edin. Dişleri köpek diş macunuyla haftada birkaç kez fırçalayın. Bkz. tırnak kesimi ve diş bakımı.

Banyo

Gerektiğinde

Kısa tüy kiri kolay bırakır, sık banyo gerekmez. Kirlendiğinde ılık su ve köpek şampuanıyla yıkayın, iyice durulayın ve hemen kurulayın; ince tüylü köpek ıslakken çabuk üşür. Banyodan sonra sıcak bir odada kurumasını bekleyin.

İlgili rehberTüy bakımı: kedi ve köpek ne sıklıkla taranır?Tırnak kesimi

Azawakh ne yer? Yaşa göre beslenme

Günde 3–4 öğün, sonra 2–3

VCA'nın yavru beslenmesi rehberi, yavruların yaşa ve vücut kondisyonuna göre ölçülü miktarlarda ve düzenli saatlerde, büyüme dönemine uygun tam ve dengeli bir mamayla beslenmesini önerir. Azawakh uzun bacaklı, iri bir ırktır; büyük ırklarda hedef hızlı değil, yavaş ve dengeli büyümedir. Veteriner hekim önermedikçe ek kalsiyum ya da vitamin vermeyin. Büyüme döneminde sert zeminde uzun koşuları ve yüksekten atlamayı sınırlayın.

Bu ırka uygun mamalar ve güncel fiyatlar

71 mama 5 mağazada her gün izleniyor; stoktaki en düşük kg fiyatı 135 ₺ (son ölçüm). Yaşa, boya ve içeriğe göre süzüp mağaza mağaza karşılaştırın.

Mamaları karşılaştır

Yavru köpek mamaları Büyük ırk köpek mamaları

İlgili rehberKöpek ne yer?Yavru köpek bakımı

Azawakh eğitimi

Eğitim zorluğuZor

AKC Azawakh'ın eğitilebilirliğini 5 üzerinden 2 puanlar ve mizacını bağımsız diye tanımlar. FCI ırkı hızlı, dikkatli ve mesafeli; The Royal Kennel Club da çok hassas yapılı ve her zaman nazik muamele isteyen bir köpek olarak anlatır. Bu, sert düzeltmenin bu ırkta işe yaramayacağı, aksine güveni kıracağı anlamına gelir. Kısa, sakin ve ödüllü oturumlar; tekrar yerine anlamlı, köpeğin işine yarayan hedefler en iyi sonucu verir.

En önemli konu sosyalleşmedir. FCI yabancılara karşı çok çekingen olabildiğini, AKC de yabancılara açıklığı 5 üzerinden 1 puanlar. Yavruluktan itibaren farklı insanlarla, seslerle ve ortamlarla zorlamadan, köpeğin kendi hızında tanışmasını sağlayın; tanımadığı insanların onu sevmeye çalışmasına izin vermeyin, yaklaşma kararını ona bırakın. İkinci önemli konu geri çağırmadır: bir tazı olarak hareketli küçük hayvanları gözle fark edip kovalar; tasmasız yürüyüşü yalnız tamamen kapalı alanlarda yapın. Ayrıntılar için köpek eğitimi rehberimize bakın.

Öncelik sırası

Yavru yaştan itibaren zorlamasız, köpeğin hızında sosyalleşme
Ziyaretçileri uzaktan, sakin karşılama
Uzun tasmayla geri çağırma çalışması
Veteriner muayenesi, tırnak ve diş bakımı için ellenmeye alıştırma
Kapıdan ve arabadan izinsiz fırlamama
Yalnız kalmaya kademeli alıştırma
Kapalı alanda yapay tavşan kovalama (lure coursing) ile güdüyü kontrollü yönlendirme

İlgili rehberKöpek eğitimi Köpek tuvalet eğitimi

Azawakh egzersiz ve oyun

Günlük ihtiyaç Günde 2 saatten fazla, tercihen kapalı alanda koşu dahil

The Royal Kennel Club Azawakh için günde iki saatten fazla egzersiz önerir. AKC ırkın düz yolda saatte 35 mile kadar hız yapabildiğini ve Amerika'da yapay tavşan kovalama (lure coursing) sporunda başarılı olduğunu yazar. Bu yüzden Azawakh'ın egzersizi yalnız tasmalı yürüyüşten ibaret olmamalı; haftada birkaç kez güvenli, tamamen çevrili ve zemini yumuşak bir alanda tam hızla koşabilmelidir. Tasmasız bırakmak açık alanda risklidir: av güdüsüyle hareket eden bir hayvanı gördüğünde çağrıya gelmeyebilir ve çok hızlı olduğu için trafik kazası riski yüksektir. FCI'ye göre çok ince derili olduğundan dikenli ve sert çalılık arazide koşu sonrası deriyi kontrol edin. Soğukta koşudan önce ısınma yürüyüşü yapın, koşu sonrası mont giydirin. Büyüme döneminde uzun ve sert zemindeki koşuları sınırlayın.

Sevdiği oyunlar

Kapalı alanda serbest koşu
Yapay tavşan kovalama (lure coursing)
Uzun tasmayla doğa yürüyüşü
Saklanan ödülü bulma
Flört direği (ucunda oyuncak olan çubuk) ile kısa oyunlar
Zekâ oyuncakları

Azawakh çocuklarla ve diğer hayvanlarla

Çocuklarla

AKC Azawakh'ın küçük çocuklarla uyumunu 5 üzerinden 3 puanlar. FCI ailesine nazik ve sevecen olduğunu yazar, ama The Royal Kennel Club çok hassas olduğunu ve her zaman nazik muamele beklediğini vurgular. Gürültülü, koşturmalı ve çekiştirmeli oyunlar bu ırkı tedirgin edebilir; ince ve uzun bacakları da sert oyunda yaralanabilir. Daha büyük ve sakin çocuklu ailelere daha uygundur; küçük çocuklarla her zaman gözetim gerekir ve köpeğin geri çekilebileceği sessiz bir yeri olmalıdır.

Kedilerle

Azawakh bir tazıdır; FCI onu tavşan ve ceylan avlayan bir köpek olarak tanımlar. Hareket eden küçük hayvanları gözle fark edip kovalama güdüsü güçlüdür. Kedilerle birlikte büyüyen bazı köpekler evdeki kediyi kabul edebilir, ama dışarıdaki kedilere ve küçük hayvanlara güvenilmemelidir. Kaynaklar bu konuda ırka özgü bir uyum değeri vermiyor; tanıştırmayı çok dikkatli ve tasmalı yapın, küçük kemirgen ve tavşanlarla birlikte beslemeyi önermiyoruz.

Köpeklerle

AKC diğer köpeklerle uyumu 5 üzerinden 3 puanlar. Göçebe kamplarında sürü hâlinde avlanmış bir ırktır; The Royal Kennel Club da sürü hâlinde, sırayla koşarak avlandıklarını yazar. Kendi tanıdığı köpeklerle uyumlu olabilir, yabancı köpeklere karşı mesafeli kalabilir. Küçük ırk köpeklerle koşu oyunlarında av güdüsü tetiklenebileceği için gözetim gerekir.

Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler

AKC Azawakh'ın ömrünü 12–15 yıl, The Royal Kennel Club 10 yılın üzerinde verir; bu, iri bir ırk için iyi bir yaşam süresidir. The Royal Kennel Club ırk için kategori 1 değerlendirmesi yapar, yani hakemlerin özellikle dikkat etmesi gereken ırka özgü bir yapı sorunu belirlenmemiştir; üretimde genetik çeşitliliğin korunmasını öne çıkarır. AKC'nin sağlık testi sayfasında ulusal ırk kulübünün önerdiği bir test bulunmaz. Amerikan Azawakh Derneği AKC'ye gönderdiği 2015 tarihli yazıda ırkta bilinen sağlık sorunlarını nöbetler ve epilepsi, hipotiroidi, çiğneme kası miyoziti, omurga kanalı darlığı ve çeşitli otoimmün sorunlar olarak sıralar. VCA nöbetlerin genellikle birkaç saniye ile birkaç dakika sürdüğünü, durmayan ya da kısa aralıklarla art arda gelen nöbetlerin status epileptikus denen ciddi bir tabloya ilerleyebildiğini yazar. Azawakh'ın çok ince yapısı da sağlık açısından önemlidir: FCI standardı aşırı zayıflığı diskalifiye sebebi sayar, yani ırk ince olmalı ama bitkin ve kassız görünmemelidir. Kas kaybı, iştahsızlık, tüy ve deri değişiklikleri, ağız açmada zorlanma ya da yürüyüş bozukluğu görürseniz veteriner hekiminize gidin. Biz ilaç adı ya da doz vermiyoruz; tanı ve tedavi kararı veteriner hekimindir.

Nöbetler ve epilepsi

Amerikan Azawakh Derneği nöbet ve epilepsiyi ırkın bilinen sağlık sorunları arasında sayar. VCA genelleşmiş nöbetlerde boyun ve bacaklarda kasılma, düşme, salya, bacakların kürek çeker gibi hareketi ve idrar kaçırma görülebildiğini yazar.

Hipotiroidi

Tiroit bezinin yeterli hormon üretmemesidir; Amerikan Azawakh Derneği ırkta bilinen sorunlar arasında listeler.

Çiğneme kası miyoziti

Çene kaslarını etkileyen bağışıklık kaynaklı bir iltihaptır; aynı dernek ırkta bildirildiğini yazar. Ağzı açmada zorlanma ve çene kaslarında şişlik ya da erime veteriner muayenesi gerektirir.

Omurga kanalı darlığı (spinal stenoz)

Amerikan Azawakh Derneği'nin bildirdiği sorunlardandır; yürüyüş bozukluğu, ağrı ve güçsüzlükle kendini gösterebilir.

Çeşitli otoimmün sorunlar

Dernek ırkta farklı otoimmün sorunların da görüldüğünü belirtir; tanı için veteriner hekim değerlendirmesi şarttır.

Sağlık rehberleriKöpek aşı takvimi İç ve dış parazitler

Azawakh sahiplenme

Azawakh sahiplenmek

Azawakh sahiplenmek için önce barınakları, hayvan derneklerini ve tazılarla ilgilenen sahiplendirme gruplarını kontrol edin; yetişkin bir tazının yabancılara ve diğer hayvanlara tavrı belli olduğu için evinize uyup uymadığını daha kolay görürsünüz. Yavru almak istiyorsanız ebeveynleri gösteren, sağlık geçmişini açıkça paylaşan, kayıtlı ve sizi de sorgulayan bir yetiştiriciyle çalışın. Irk Türkiye'de çok nadir olduğu için yurt dışındaki kulüp kayıtlı yetiştiricilerle görüşmek gerekebilir.

Belediye hayvan bakımevleri ve hayvan hakları derneklerinin sahiplendirme ilanları
Tazılarla ilgilenen sahiplendirme ve kurtarma grupları
Ebeveynlerin sağlık geçmişini belgeleyen, FCI'ye bağlı kulüplerde kayıtlı yetiştiriciler
İlan platformları (satıcının kimliğini, yavrunun belgelerini ve görüşme imkânını doğrulayarak)

Yavru mu yetişkin mi sahiplenmeli?

Azawakh yavrusunun sosyalleşmesi yoğun emek ister; yabancılara mesafeli bir ırkta ilk aylar belirleyicidir. Yetişkin bir köpeğin ise insanlarla, köpeklerle ve kedilerle ilişkisi bellidir.

Yavru: sosyalleşmeyi baştan siz şekillendirirsiniz; ama bu ırkta zaman ve sabır ister.
Yetişkin: yabancılara ve diğer hayvanlara tavrı bellidir; tazı deneyimi olanlar için iyi bir seçenektir.
Yaşlı köpek: 8 yaşın üstündeki bir Azawakh'ın sağlık durumunu ve kas kondisyonunu baştan veterinerle konuşun.

Barınaktan sahiplenme

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'na göre büyükşehir ve il belediyeleri ile nüfusu 25 bini aşan belediyeler hayvan bakımevi kurmakla yükümlüdür. Kimliklendirme yönetmeliğine göre bakımevinden sahiplenilen köpeğin pasaportunu ve PETVET kaydını belediyenin yetkili veteriner hekimi sahiplendirmeden itibaren 10 gün içinde yapar. Mevzuat değişebilir; güncel durumu belediyenizden ve il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünden doğrulayın.

Bulunduğunuz yerin belediye bakımevini arayın; sahiplendirme şartlarını ve istenen belgeleri sorun.
Hayvanı birkaç kez ziyaret edin; insanlarla ve diğer hayvanlarla ilişkisini gözleyin.
Mikroçip numarasının PETVET'te sizin adınıza işlendiğini kontrol edin; bir kişiden sahiplendiyseniz sahip değişikliğini 60 gün içinde bildirin.
Kuduz Yönetmeliği'ne göre üç aydan büyük köpekler yılda bir kez kuduza karşı aşılanır.
Hayvanınız kaybolursa 7 gün içinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirin; ev hayvanını terk etmek yasaktır.

İlk günler: eve alışma

Dogs Trust yeni gelen köpeğe sakin bir dinlenme alanı ayırmayı, ilk günlerde ziyaretçi ve yeni ortam yükünü azaltmayı ve rutini baştan kurmayı önerir. Hassas ve mesafeli bir Azawakh için bu çok önemlidir: ilk haftalarda misafir ağırlamayın, köpeğin size kendi hızında yaklaşmasına izin verin.

Kalın, yumuşak bir yatak ve kış için bir köpek montu hazırlayın.
Bahçe çitindeki boşlukları kapatın; kapı ve araba açılırken köpeği tasmalı tutun.
İlk günlerde önceki mamasını verin; değiştirecekseniz kademeli geçin.
İlk hafta veteriner kontrolüne gidin; aşı, iç ve dış parazit takvimini konuşun.

Sahiplenmeden önce: kontrol listeleri

Azawakh'ı zarif görünüşü için değil, hassas, bağımsız, yabancılara mesafeli ve koşmak için yaratılmış bir tazıyla yaşamaya hazır olduğunuz için seçin. Aşağıdaki sorulara dürüstçe "evet" diyebiliyorsanız doğru yoldasınız.

Kendinize sorun

Her gün iki saatten fazla egzersiz ve haftada birkaç kez güvenli bir alanda tam hızla koşu imkânı sağlayabilir miyim?
Yüksek ve sağlam çitle çevrili bir bahçem ya da güvenli bir koşu alanım var mı?
Yabancılara mesafeli bir köpeği zorlamadan, sabırla sosyalleştirebilir miyim?
Sert yöntemler kullanmadan, nazik ve tutarlı bir eğitim verebilir miyim?
İnce derili bir köpeği kışın soğuktan, koşuda çizik ve sürtünmelerden koruyabilir miyim?
Evdeki kedi ya da küçük hayvanları tazı güdüsünden koruyabilir miyim?
Mama, aşı, parazit ve olası nörolojik ya da bağışıklık hastalıklarının masraflarını yıllarca karşılayabilir miyim?

İlan seçerken nelere bakılmalı?

Yavruyu annesiyle birlikte, yaşadığı ortamda görmeyi isteyin; ebeveynlerin mizacını yerinde gözleyin.
Ebeveynlerde ve yakın akrabalarda nöbet, tiroit ya da otoimmün hastalık geçmişini açıkça sorun (Amerikan Azawakh Derneği'nin bildirdiği sorunlar).
Ebeveynlerin FCI standardına uygun olup olmadığını, kayıt ve şecere belgelerini görün.
Yavrunun aşırı çekingen ya da tersine saldırgan olmadığına bakın; FCI her ikisini de diskalifiye sebebi sayar.
Aşı karnesini, iç-dış parazit uygulamalarını ve mikroçip kaydını görün; numarayı belgeyle karşılaştırın.
Yavru en az 8 haftalık olmadan ve sütten tamamen kesilmeden anneden ayrılmamalıdır (RSPCA); daha erken teslim teklif eden ilanlardan uzak durun.
Görmeden kapora isteyen, kargoyla şehir dışına yavru gönderen ya da belge göstermekten kaçınan satıcılara para göndermeyin.

Azawakh nereden sahiplenilir?

Barınaklarda saf Azawakh görmek çok nadirdir, ama ince yapılı tazı melezleri yuva bekleyebilir. Yetişkin bir tazının mizacı belli olduğu için deneyimli sahipler için iyi bir başlangıçtır.

İlgili rehberKöpek sahiplenme Barınaktan sahiplenme

Azawakh sahiplenirken fiyatı neler etkiler?

Irkın Türkiye'de çok nadir bulunması ve yurt dışından getirilme masrafı
Şecere ve FCI'ye bağlı kulüp kaydı
Ebeveynlerin sağlık geçmişi ve belgeleri
Renk ve FCI standardına uygunluk (FCI yalnız açık kahve tonlarını kabul eder)
Ebeveyn hattı: şov ya da koşu (coursing) hattı
Yavrunun yaşı, aşı, parazit ve mikroçip kayıtları
Sözleşme, sağlık garantisi ve yetiştiricinin bilinirliği

Azawakh Türkiye'de çok nadir bulunan bir ırktır; önce barınakları ve tazılarla ilgilenen sahiplendirme gruplarını kontrol edin, tazı melezleri de yuva bekleyebilir. Yavru alırken ebeveynlerin mizacını, sağlık geçmişini (nöbet, tiroit ve otoimmün hastalıklar), aşı karnesini ve mikroçip kaydını isteyin.

Azawakh fiyatı ve bakım maliyeti 2026

Azawakh için yavru fiyatı, mama, kuaför ve veteriner kalemlerini kaynaklı verilerden tek tabloda topladık. Veteriner rakamları oda tarifelerindeki alt sınır (en az) ücrettir; muayene, anestezi ve ilaç ayrıca eklenir. Kaynağı olmayan hücreye "veri yok" yazdık, tahmin yapmadık.

Azawakh bakım maliyeti kalemleri
Kalem	Tutar	Kaynak
Yavru fiyatı (ilan ve üretici sayfaları)	veri yok	En az üç tarihli kaynak bulunmadığı için yazılmadı
Kuru mama, kg fiyatı (ortanca)	425 ₺ / kg	71 köpek kuru maması, mağaza fiyatları
Aylık mama maliyeti	veri yok	Irka özgü günlük mama miktarı için kaynaklı veri yok; tutar mamanın paket tablosuna ve köpeğin kilosuna göre hesaplanmalı
Kuaför: köpek tıraş (büyük ırk, 25 kg üzeri)	2.800 ₺ – 4.000 ₺ (ortanca 3.800 ₺)	3 işletme fiyatı
Kuaför: köpek banyo (büyük ırk)	2.250 ₺ – 3.000 ₺ (ortanca 2.500 ₺)	3 işletme fiyatı
Karma aşı (doz)	1.700 ₺ – 2.000 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kuduz aşısı (doz)	1.250 ₺ – 1.750 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Genel muayene	1.500 ₺ – 2.000 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kısırlaştırma, dişi (büyük ırk)	13.000 ₺ – 15.000 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kısırlaştırma, erkek (büyük ırk)	9.500 ₺ – 11.250 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)

Azawakh hakkında sık sorulanlar

Azawakh nereden gelir?

FCI ırkın kökenini Mali ve Nijer'in kuzey sınırları, Azawakh vadisinin yamaçları olarak verir; ırkın koruyucu ülkesi Fransa'dır. Tuareg, Dahoussahaq ve Peul çoban-avcılarının köpeğidir; Avrupa'ya ilk hatlar 1968'den itibaren götürülmüştür.

Azawakh ne kadar büyür?

FCI omuz yüksekliğini erkeklerde 64–74 cm, dişilerde 60–70 cm (2 cm tolerans), ağırlığı erkeklerde 20–25 kg, dişilerde 15–20 kg olarak verir. Boyuna göre çok hafif, uzun bacaklı ve ince bir köpektir.

Azawakh kaç yıl yaşar?

AKC ömrünü 12–15 yıl, The Royal Kennel Club 10 yılın üzerinde verir. Düzenli veteriner kontrolü ve ideal kondisyon ömrü destekler; ayrıntılar köpek kaç yıl yaşar rehberimizde.

Azawakh neden bu kadar zayıf görünür?

Bu ırkın doğal yapısıdır. FCI standardı Azawakh'ın kemik yapısının ve kaslarının ince, kuru derinin altından görünmesini, kalça kemiklerinin belirgin olmasını ister. Yine de aşırı zayıflık FCI'de diskalifiye sebebidir; köpeğinizin ideal kondisyonunu veteriner hekiminizle belirleyin.

Azawakh ne kadar hızlı koşar?

AKC ırkın düz yolda saatte 35 mile, yani yaklaşık 56 km'ye kadar hız yapabildiğini yazar. FCI de dörtnalının yaylı olduğunu ve hareketin ırkın temel özelliklerinden biri olduğunu vurgular.

Azawakh tüy döker mi?

The Royal Kennel Club ırkın tüy dökmediğini yazar; AKC tüy dökümünü 5 üzerinden 2 puanlar. Kısa ve ince tüy haftada bir silmekle bakılır.

Azawakh apartmanda yaşar mı?

Önermiyoruz. The Royal Kennel Club büyük bir ev, büyük bir bahçe ve günde iki saatten fazla egzersiz önerir. Evde sakin ve az havlayan bir köpek olsa da güvenli bir alanda tam hızla koşma ihtiyacı küçük bir dairede karşılanamaz.

Azawakh havlar mı?

Çok az. AKC havlama düzeyini 5 üzerinden 1 olarak verir. Yine de bekçi kökenli olduğu için yabancı bir şey fark ettiğinde uyarı verebilir.

Azawakh yabancılara nasıl davranır?

Mesafeli davranır. FCI yabancılara karşı çok çekingen olabildiğini, AKC de yabancılara açıklığı 5 üzerinden 1 puanlar. Bu doğal mesafe saldırganlık değildir; ama erken ve zorlamasız sosyalleşme gerektirir.

Azawakh çocuklarla anlaşır mı?

AKC küçük çocuklarla uyumunu 5 üzerinden 3 puanlar. FCI ailesine nazik ve sevecen olduğunu yazar; The Royal Kennel Club ise çok hassas olduğunu ve nazik muamele beklediğini vurgular. Sakin ve daha büyük çocuklu ailelere daha uygundur.

Azawakh kedilerle yaşar mı?

Kaynaklar bu konuda ırka özgü bir değer vermiyor. Azawakh tavşan ve ceylan avlamak için kullanılmış bir tazıdır ve hareketli küçük hayvanları kovalama güdüsü güçlüdür; birlikte büyüyen bazı köpekler evdeki kediye alışabilir, ama tanıştırma çok dikkatli yapılmalıdır.

Azawakh tasmasız gezdirilir mi?

Yalnız tamamen çevrili alanlarda. Hızlı ve av güdüsü güçlü bir tazı olduğu için açık alanda hareket eden bir hayvanı gördüğünde çağrıya gelmeyebilir; AKC de eğitilebilirliği 5 üzerinden 2 puanlar.

Azawakh eğitimi zor mu?

Evet, kolay değildir. AKC eğitilebilirliği 5 üzerinden 2 puanlar ve ırkı bağımsız diye tanımlar; The Royal Kennel Club her zaman nazik muamele beklediğini yazar. Sert yöntem yerine kısa, sakin ve ödüllü oturumlarla çalışılmalıdır; ayrıntılar köpek eğitimi rehberimizde.

Azawakh'ta hangi sağlık sorunları görülür?

Amerikan Azawakh Derneği ırkta bilinen sorunları nöbetler ve epilepsi, hipotiroidi, çiğneme kası miyoziti, omurga kanalı darlığı ve çeşitli otoimmün sorunlar olarak sıralar. AKC'nin listesinde ulusal kulübün önerdiği bir tarama testi bulunmaz.

Azawakh soğuğa dayanıklı mı?

Pek değildir. FCI standardına göre derisi ince, tüyü kısa ve incedir, karın altında neredeyse tüy yoktur; ırk sıcak ve kurak Sahel'de yetişmiştir. Serin ve yağışlı havada mont, evde kalın ve sıcak bir yatak önermekteyiz.

Azawakh ile Sloughi arasındaki fark nedir?

AKC Azawakh'ın Tuareg Sloughi olarak da anıldığını yazar, ama FCI Sloughi'yi ayrı bir standartla (no. 188) tanır. Azawakh'ın kökeni FCI'ye göre Mali ve Nijer sınırındaki Azawakh vadisidir ve gövdesi uzun kenarı dikey bir dikdörtgene sığar, yani uzunluğundan daha yüksektir.

Azawakh Türkiye'de bulunur mu?

Çok nadir bulunur. Önce barınakları ve tazı sahiplendirme gruplarını kontrol etmenizi, yavru alacaksanız ebeveynlerin sağlık geçmişini paylaşan, FCI'ye bağlı bir kulüpte kayıtlı yetiştiriciyle çalışmanızı öneriyoruz; yurt dışı bağlantısı gerekebilir.

Azawakh fiyatı neye göre değişir?

Fiyat; ırkın Türkiye'de çok nadir olması ve yurt dışından getirilme masrafı, şecere ve kulüp kaydı, ebeveynlerin sağlık geçmişi, FCI standardına uygunluk ve yavrunun aşı kayıtlarına göre değişir. Biz fiyat tahmini yazmıyoruz.

Kaynaklar

Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 29 Ekim 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.