Bearded Collie (Sakallı Collie): Karakteri, Tüy Bakımı ve Sağlığı

Bearded Collie nasıl bir köpek?

Bearded Collie, FCI'nin Büyük Britanya kökenli saydığı, 1. grupta (çoban ve sığır köpekleri) çalışma sınavsız olarak sınıflandırdığı orta boy bir çoban köpeğidir. Adını çenesinden göğsüne doğru uzayan, sakal gibi duran tüylerinden alır; Türkçede "sakallı collie", sahipleri arasında kısaca "Beardie" diye anılır. AKC ırkın Highland Collie, Mountain Collie ya da Hairy Mou'ed Collie gibi eski adlarla da bilindiğini yazar.

FCI standardına göre İskoç kayıtlarında Bearded Collie'ye benzeyen bir köpekten 16. yüzyıla uzanan sözler vardır; ırk uzun zamandır İskoçya ve Kuzey İngiltere'de koyun gütmek için yetiştirilmiştir. Aynı standart, yaklaşık beş yüz yıl önce İskoçya kıyılarına bırakılan ve Polonya Ova Çoban Köpeği'nin de atası sayılan köpeklerin yerli çoban köpekleriyle karıştığını aktarır. The Royal Kennel Club da ırkın son beş yüz yılda İskoç sınır bölgesi ve dağlık bölgelerinde sığır ve koyun güttüğünü yazar.

Bugünkü Bearded Collie'nin hikâyesi neredeyse bir kazayla yeniden başlar. The Royal Kennel Club'a göre ilk ırk standardı 1912'de yazıldı, ama 1940'lara gelindiğinde ırk çok azalmıştı. Bayan G. Olive Willison bir çiftçiden Shetland Çoban Köpeği istedi; gelen yavru bir Bearded Collie çıktı. Jeannie adını verdiği bu dişiye Bailey adlı bir erkek buldu ve kurduğu Bothkennar üretimi modern ırkın temelini oluşturdu. Yeni Bearded Collie Kulübü 1955'te kuruldu, The Kennel Club ırkı 1959'da tanıdı. AKC ise ırkı 1976'da kayda almıştır.

FCI ideal omuz yüksekliğini erkeklerde 53–56 cm, dişilerde 51–53 cm olarak verir; AKC'ye göre ağırlık yaklaşık 45–55 libredir (yaklaşık 20–25 kg). Gövde boyundan uzundur, yapı zayıf ve atiktir; ağır görünmemelidir. Çift katlı tüyün alt katı yumuşak ve sıkı, üst katı düz, sert ve dağınıktır; FCI tüyün hiçbir şekilde kesilip düzeltilmemesini ister. Renkler arduvaz gri, kızılımsı açık kahve, siyah, mavi, grinin bütün tonları, kahverengi ve kum rengidir; beyaz işaretler olabilir, merle hiçbir zaman kabul edilmez.

FCI ırkı uyanık, canlı, kendinden emin ve aktif; dengeli ve zeki bir çalışma köpeği olarak tanımlar; ürkeklik ya da saldırganlık istenmez. AKC Bearded Collie'nin bağımsız karar vermek için yetiştirildiğini, bu yüzden zaman zaman inatçı olabildiğini ama her zaman dost canlısı olduğunu yazar; çocuklarla ve diğer köpeklerle uyumunu en yüksek puanla değerlendirir. Öte yandan havlama düzeyini de en yüksek puanla verir ve çabuk sıkıldığını, eğitimin ilginç tutulması gerektiğini vurgular.

Biz bu sayfada Bearded Collie'nin kökenini, ırk standardını, renklerini, evde bakımın ne kadar zor olduğunu, tüy, kulak ve pati bakımını, beslenmesini, eğitimini, egzersiz ihtiyacını, çocuklar ve diğer hayvanlarla ilişkisini, sağlık sorunlarını ve sahiplenirken dikkat edilecekleri kaynaklarıyla anlatıyoruz. Benzer çoban köpeklerini merak edenler Border Collie, Collie ve Australian Shepherd sayfalarımıza bakabilir.

Bearded Collie özellikleri

Bearded Collie temel özellikleri
Irk boyutu	Orta [3]
Boy (erkek)	53–56 cm ideal (FCI); 21–22 inç (AKC) [1]
Boy (dişi)	51–53 cm ideal (FCI); 20–21 inç (AKC) [1]
Ağırlık	45–55 libre, yaklaşık 20–25 kg (AKC); FCI ağırlık vermez [2]
Tüy yapısı	Çift katlı: yumuşak, sıkı alt kat; düz, sert, güçlü ve dağınık üst kat; hafif dalga olabilir, kıvırcık olmaz [1]
Renkler	Arduvaz gri, kızılımsı açık kahve, siyah, mavi, grinin tonları, kahverengi, kum rengi; beyaz işaretli ya da işaretsiz; merle yok [1]
Mizaç	Uyanık, canlı, kendinden emin, aktif; dengeli ve zeki; ürkek ya da saldırgan değil [1]

Havlama	Çok sesli (AKC 5/5) [2]
Egzersiz	Günde 1 saate kadar (The Royal Kennel Club); enerji düzeyi yüksek (AKC 4/5) [3]
Tüy bakımı	Her gün (The Royal Kennel Club); tüy döker [3]
Yaşam süresi	12–14 yıl [2]
Önerilen sağlık testleri	Kalça ve dirsek taraması, CEA/CH DNA testi (The Royal Kennel Club); yıllık göz muayenesi ve tiroit değerlendirmesi (BCCA) [5]
FCI sınıfı	1. grup, 1. bölüm çoban köpekleri; çalışma sınavsız; standart no. 271 [1]
Tanınma	The Kennel Club 1959; AKC 1976 [3]

Bearded Collie karakteri

FCI standardı Bearded Collie'yi uyanık, canlı, kendinden emin ve aktif; dengeli ve zeki bir çalışma köpeği olarak tanımlar ve ürkekliği ya da saldırganlığı diskalifiye sebebi sayar. AKC ırkın mizacını akıllı, hareketli ve karizmatik diye özetler; Beardie'lerin bağımsız karar verecek şekilde yetiştirildiğini, bu yüzden zaman zaman inatçı olabildiklerini ama her zaman dost canlısı kaldıklarını yazar. AKC'nin puanlarında ailesine bağlılık 4, küçük çocuklarla uyum 5, diğer köpeklerle uyum 5, yabancılara açıklık 4 ve oyunculuk 4'tür; havlama ise 5 üzerinden 5'tir. AKC aynı zamanda iyi sosyalleşmiş Beardie'lerin diğer hayvanlar ve çocuklarla iyi geçindiğini, ama çabuk sıkıldıklarını ve eğitimin ilginç tutulması gerektiğini vurgular. Bearded Collie'yle yaşamak; neşesine, enerjisine ve sesine alan açan, onu hem bedenen hem zihnen meşgul eden bir aileyle mutlu bir ortaklık demektir.

Aileye bağlılık
Küçük çocuklarla
Diğer köpeklerle
Eğitilebilirlik
Havlama
Tüy bakımı ihtiyacı
Enerji

Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her köpek kendine özgüdür.

Bearded Collie renkleri

Arduvaz gri
slate
FCI'nin saydığı ana renklerden biridir; koyu, kurşuni bir gridir. Burun genellikle siyahtır.
Siyah
Siyah doğan yavruların tüyü büyüdükçe açılabilir; yetişkin rengi çoğu zaman yavrulukta göründüğünden daha açıktır. FCI siyahı kabul edilen renkler arasında sayar.
Mavi
FCI'ye göre mavi ve kahverengi köpeklerde burun rengi genellikle tüy rengini izler; göz rengi de tüyle uyumlu olmalıdır.
Kahverengi
Kahverengi köpeklerde burun, dudak ve göz kapağı kenarı da kahverengi tonda olur; FCI pigmentin lekesiz, tek renk olmasını ister.
Kızılımsı açık kahve (fawn) ve kum rengi
FCI standardında kızılımsı açık kahve ve kum rengi ayrı ayrı sayılır; The Royal Kennel Club da fawn ve fawn-beyazı standart renkler arasında listeler.
Beyaz işaretler
Beyaz yüzde, kafada akıtma olarak, kuyruk ucunda, göğüste, bacaklarda ve patilerde görülebilir; boyun çevresindeyse kökleri omuz arkasına geçmemelidir. FCI'ye göre arka bacakların dış yüzünde topuk üstüne beyaz çıkmamalıdır.
Hafif ten işaretler
Kaşlarda, kulak içinde, yanaklarda, kuyruk kökünün altında ve bacaklarda beyazın ana renge karıştığı yerlerde hafif ten (açık kahve) işaretler kabul edilir.
Merlestandart dışı
benekli
FCI standardı merle ya da benekli deseni açıkça kabul edilemez sayar; merle bir köpek bu ırkın standardına uymaz.

Kendini bul

Bearded Collie kime uygun?

Daha önce köpek beslemiş ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.

Uygun3 durum

Koşu ve yürüyüş arkadaşı arıyorum
AKC her havada açık havada egzersizi sevdiğini, enerjisini 5 üzerinden 4 puanlar.
Küçük çocuğum var
AKC çocuklarla uyumunu 5/5 puanlar; enerjik olduğu için gözetim yine şart.
Çok soruluyor
Evde zaten bir köpeğim var
AKC diğer köpeklerle uyumunu 5 üzerinden 5 puanlar.

Dikkat ister2 durum

Apartmanda yaşıyorum
Büyük ev ve bahçe önerilir; günlük egzersiz ve havlama eğitimiyle dairede de yaşayabilir.
Çok soruluyor
İlk kez köpek sahipleneceğim
Dost canlıdır ama bağımsız ve zaman zaman inatçıdır; her gün tüy bakımı ister.

Uygun değil2 durum

Sessiz bir köpek istiyorum
AKC havlama düzeyini 5 üzerinden 5 olarak verir.
Az bakım isteyen bir köpek istiyorum
The Royal Kennel Club uzun, çift katlı tüy için her gün bakım önerir.

Kısaca

Kimler için ideal: Her gün yürüyüşe, oyuna ve eğitime vakit ayırabilen, köpek sporlarına ilgi duyan, açık havayı seven aktif aileler ve çocuklu evler için uygundur. Uzun tüyün her gün taranmasını sorun etmeyen ve neşeli, sesli bir köpekle yaşamaktan keyif alan kişiler Beardie'yle mutlu olur.

Kimler için zor: Gün boyu evde olmayan, egzersize ve tüy bakımına vakit ayıramayan, sessiz bir köpek isteyen ya da temiz ve tüysüz bir ev bekleyen kişiler için uygun değildir. Duvar paylaşılan bir dairede havlamayı yönetmeye hazır olmayanlar da düşünmelidir.

Bearded Collie evde bakımı zor mu?

Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.

Bakım zorluğuZor

Apartman yaşamıKoşullu

Günlük egzersizGünde en az 1 saat, zihinsel uğraşla birlikte

HavlamaÇok sesli

EnerjiÇok enerjik

Aileye bağlılıkÇok bağlı

Bearded Collie'nin bakımında asıl iş tüydür. The Royal Kennel Club ırk için her gün tüy bakımı önerir ve tüy döktüğünü belirtir; AKC de bakım sıklığını 5 üzerinden 4 puanlar. Çift katlı, uzun ve dağınık tüy, özellikle koltuk altı, kulak arkası ve bacak içlerinde fırçalanmazsa kısa sürede keçelenir. FCI standardı tüyün kesilmemesini, köpeğin doğal görünmesini ister; bu nedenle düzenli tarama kestirmeden daha önemlidir. Yağmurlu ve çamurlu havada eve gelen bir Beardie'nin bacak ve karın tüyleri su ve kir tutar; kapı yanında bir havlu ve kurulama alışkanlığı işinizi kolaylaştırır.

The Royal Kennel Club ırk için büyük bir ev ve büyük bir bahçe önerir, şehir ya da kırsalın ikisini de uygun görür; egzersiz ihtiyacını günde bir saate kadar verir. AKC ise enerji düzeyini 5 üzerinden 4, havlamayı 5 üzerinden 5 puanlar ve ırkın çabuk sıkıldığını vurgular. Bu yüzden apartmanda yaşamak imkânsız değildir, ama her gün düzenli yürüyüş, oyun ve zihinsel uğraş olmadan bir Beardie sesli ve huzursuz bir ev arkadaşına dönüşebilir. Komşularla duvar paylaşılan bir dairede havlamaya erken yaşta çalışmak gerekir.

Bearded Collie bakımı

Tüy bakımıHer gün

Uzun ve çift katlı tüy, katman katman fırçalanarak keçeden korunur; tüy kesilmez, yalnız patiler…

Kulak bakımıHaftada 1 kontrol

Tüylü, sarkık kulakların içi kızarıklık, koku ve kir açısından kontrol edilir; görünen kısım…

Tırnak ve dişTırnak ayda 1–2, diş haftada birkaç kez

Tırnaklar uzadıkça kısaltılır, dişler köpek macunuyla fırçalanır.

Göz ve sakalHer gün bakış

Kaş ve sakal tüyleri göze girmeyecek biçimde taranır; yemek sonrası sakal silinip kurulanır.

Tüy bakımı

Her gün

FCI standardına göre Bearded Collie'nin tüyü çift katlıdır: altta yumuşak, tüylü ve sıkı bir kat, üstte düz, sert, güçlü ve dağınık bir kat bulunur. The Royal Kennel Club bu tüy için her gün bakım önerir. Yalnız üst katı taramak yetmez; tüyü elinizle ayırıp katman katman, deriye kadar fırçalamak keçelenmeyi önler. Önce uzun dişli bir tarak ya da tel fırçayla düğümleri gevşetin, sonra ince tarakla deriye yakın bölgeleri kontrol edin. Koltuk altları, kulak arkası, kasık ve arka bacakların içi en hızlı keçelenen yerlerdir. Tüy tamamen kuruyken taramak tüyü kırabilir; hafifçe nemlendiren bir sprey işe yarar. FCI tüyün hiçbir şekilde kesilmemesini ister; aile köpeğinde de tıraş tüy yapısını bozabileceği için son çaredir. Ayrıntılar için tüy bakımı rehberimize bakın.

Mevsimsel tüy dökümü ve yavru tüyünün değişimi

Dönemsel, günlük tarama

The Royal Kennel Club Bearded Collie'nin tüy döktüğünü belirtir; AKC tüy dökümünü 5 üzerinden 3 puanlar. Alt kat değiştiği dönemlerde ölü tüy üst katın arasında kalır ve fırçalanmazsa keçe oluşturur; bu haftalarda tarama süresini uzatın. Yavru tüyünden yetişkin tüyüne geçiş dönemi de keçelenmenin en hızlı olduğu zamandır. Bu dönemde yavruyu tarağa ve masaya alıştırmak, ömür boyu sürecek bakımı ikiniz için de kolaylaştırır.

Kulak bakımı

Haftada 1 kontrol

FCI standardına göre kulaklar orta boyda ve sarkıktır, AKC'ye göre uzun tüylerle örtülüdür. Bu yapı kulak kanalının havalanmasını azaltabilir. Haftada bir kulak içine bakın; kızarıklık, kötü koku, kahverengi akıntı, sık baş sallama ya da kaşınma varsa veteriner hekime gidin. Kulak içine pamuklu çubuk sokmayın, görünen kısmı veteriner hekiminizin önerdiği bir temizleyiciyle silin. Kulak kanalındaki tüylerin alınması gerekip gerekmediğini de veteriner hekiminize sorun.

Göz, kaş ve sakal bakımı

Her gün bakış

FCI standardı kaşların yukarı ve öne doğru kavislenmesini, ama gözleri örtecek kadar uzun olmamasını ister. Gözün önüne düşen tüyleri göze girmeyecek şekilde yana tarayın. Irka adını veren sakal, yemek ve su sonrası ıslanıp kirlenir; yumuşak bir bezle silip kurulayın, sakal arasında yemek artığı kalmasın. Gözde kızarıklık, bulanıklık ya da sürekli akıntı görürseniz veteriner hekime gösterin.

Tırnak, pati ve diş bakımı

Tırnak ayda 1–2, diş haftada birkaç kez

FCI standardına göre patiler oval, yastıkları dolgun, parmaklar kemerli ve birbirine yakın; parmak araları ve yastıkların arası da tüylüdür. Bu tüyler kar, çamur ve diken toplar; makasla yastık hizasında kısaltmak yürüyüşü rahatlatır. Tırnaklar sert zeminde tıkırdıyorsa kısaltma zamanı gelmiştir. Dişleri köpek diş macunuyla haftada birkaç kez fırçalayın. Bkz. tırnak kesimi ve diş bakımı.

Banyo

Gerektiğinde

Banyodan önce tüyü mutlaka tarayın: ıslanan keçe sıkılaşır ve açılması zorlaşır. Köpek şampuanıyla yıkayıp şampuanı deriye kadar iyice durulayın, sonra tüyü havluyla sıkıştırmadan kurulayın ve fön makinesiyle düşük ısıda katman katman kurutun. Alt katın nemli kalması deride tahrişe yol açabilir. Sık banyo yerine çamurlu bacakları ve karnı ılık suyla durulamak çoğu zaman yeterlidir.

İlgili rehberTüy bakımı: kedi ve köpek ne sıklıkla taranır?Tırnak kesimi

Bearded Collie ne yer? Yaşa göre beslenme

Günde 3–4 öğün, sonra 2–3

VCA'nın yavru beslenmesi rehberi, yavruların yaşa ve vücut kondisyonuna göre ölçülü miktarlarda ve düzenli saatlerde beslenmesini, büyüme dönemine uygun tam ve dengeli bir mama kullanılmasını önerir. Bearded Collie orta boy bir ırk olsa da kalça ve dirsek displazisi ırkta taranan konular arasındadır; VCA kalça displazisinde hızlı büyümenin ve fazla kilonun rol oynayabileceğini belirtir. Bu yüzden yavruyu tombul değil, ince ve hareketli tutun; veteriner hekim önermedikçe ek kalsiyum ya da vitamin vermeyin. Mama değişikliklerini bir haftaya yayarak kademeli yapın.

Bu ırka uygun mamalar ve güncel fiyatlar

71 mama 5 mağazada her gün izleniyor; stoktaki en düşük kg fiyatı 135 ₺ (son ölçüm). Yaşa, boya ve içeriğe göre süzüp mağaza mağaza karşılaştırın.

Mamaları karşılaştır

Yavru köpek mamaları

İlgili rehberKöpek ne yer?Yavru köpek bakımı

Bearded Collie eğitimi

Eğitim zorluğuOrta

AKC Bearded Collie'nin eğitilebilirliğini 5 üzerinden 3 puanlar ve ırkın bağımsız karar verecek şekilde yetiştirildiğini, bu yüzden zaman zaman inatçı olabildiğini yazar. FCI standardı ise onu zeki ve dengeli bir çalışma köpeği olarak tanımlar. Yani Beardie öğrenmekte zorlanmaz; zorlandığı şey, sıkıcı bulduğu bir işi tekrar etmektir. AKC çabuk sıkıldıklarını ve eğitimin ilginç tutulması gerektiğini vurgular. Kısa, oyunlu ve ödüllü oturumlar, sert düzeltmeden çok daha iyi sonuç verir.

AKC ırkın havlama düzeyini 5 üzerinden 5 olarak verir; sesli uyarı ve oyun sırasında havlama bu ırkta yaygındır. Havlamayı yavru yaştan yönetmek, sessiz olmayı ödüllendirmek ve köpeğe yeterli egzersiz ve uğraş vermek apartman yaşamında özellikle önemlidir. Çoban köpeği kökeni nedeniyle koşan çocukları ya da bisikletlileri toplamaya çalışabilir; bu davranışı oyuncağa yönlendirmek ve geri çağırmayı güçlendirmek gerekir. Ayrıntılar için köpek eğitimi rehberimize bakın.

Öncelik sırası

Adına dönme ve güvenilir geri çağırma
Havlamayı yönetme: sessizliği ödüllendirme
Gevşek tasmayla yürüme
Tarama masasında sakin durma ve ellenmeye alıştırma
Koşan çocukları, bisikletlileri toplama davranışını oyuncağa yönlendirme
Yalnız kalmaya kademeli alıştırma
Agility, itaat ve rally gibi sporlarla zihinsel uğraş

İlgili rehberKöpek eğitimi Köpek tuvalet eğitimi

Bearded Collie egzersiz ve oyun

Günlük ihtiyaç Günde en az 1 saat, zihinsel uğraşla birlikte

The Royal Kennel Club Bearded Collie için günde bir saate kadar egzersiz önerir; AKC ise enerji düzeyini 5 üzerinden 4 puanlar ve Beardie'nin her havada açık havada egzersizden hoşlandığını yazar. AKC mutlu bir Bearded Collie'nin anahtarının egzersiz, zihinsel uğraş, eğitim ve sosyalleşme olduğunu, ırkın agility, itaat ve rally gibi köpek sporlarında başarılı olduğunu belirtir. Pratikte bu, günde bir ya da iki tempolu yürüyüş, güvenli bir alanda koşu ve oyun, üstüne de kısa eğitim ya da koku oyunları demektir. Yağmur ve soğuk bu ırkı pek durdurmaz; sıcak havada ise kalın tüylü bir köpek olduğunu unutmayın, yürüyüşleri sabah erken ve akşam serinliğine kaydırın ve sıcak havada dikkatli olun. Büyüme döneminde uzun koşuları ve sert zeminde tekrarlı zıplamayı sınırlayın.

Sevdiği oyunlar

Agility
İtaat ve rally çalışmaları
Top ve frizbi (kapalı alanda)
Koku oyunları ve saklanan ödül
Uzun doğa yürüyüşleri
Uygun ortamda çobanlık denemeleri

Bearded Collie çocuklarla ve diğer hayvanlarla

Çocuklarla

AKC Bearded Collie'nin küçük çocuklarla uyumunu 5 üzerinden 5 puanlar ve iyi sosyalleşmiş Beardie'lerin çocuklarla iyi geçindiğini yazar; FCI de ırkın ürkek ya da saldırgan olmamasını ister. Yine de enerjik ve neşeli bir köpektir, oyun sırasında küçük çocuğu devirebilir; çoban köpeği kökeni nedeniyle koşan çocukları toplamaya, topuklarına doğru hamle yapmaya çalışabilir. Köpek ile küçük çocuklar gözetimsiz bırakılmamalı, çocuklara köpeğin yemeğine ve yatağına dokunmamayı öğretmek gerekir.

Kedilerle

AKC iyi sosyalleşmiş Beardie'lerin diğer hayvanlarla iyi geçindiğini belirtir. Kedilerle birlikte büyüyen bir Bearded Collie çoğu zaman uyum sağlar; ama güdüleri nedeniyle kaçan kediyi kovalayabilir ya da toplamaya çalışabilir. Tanışmayı tasmalı ve kontrollü yapın, kedinin köpeğin ulaşamayacağı yüksek yerleri olsun.

Köpeklerle

AKC Bearded Collie'nin diğer köpeklerle uyumunu 5 üzerinden 5 puanlar. Genellikle oyun arkadaşlığından hoşlanan, sosyal bir köpektir. Yavru yaşta farklı köpeklerle olumlu karşılaşmalar bu uyumu pekiştirir; aynı cinsiyetten iki yetişkin köpeği tanıştırırken yine de kısa ve gözetimli görüşmelerle ilerleyin.

Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler

AKC Bearded Collie'nin ömrünü 12–14 yıl, The Royal Kennel Club 12 yılın üzerinde verir; bu, orta boy bir ırk için iyi bir yaşam süresidir. Irkta en çok konuşulan sağlık konusu Addison hastalığıdır (hipoadrenokortisizm). Hanson ve arkadaşlarının (2016) İsveç'te sigortalı köpek popülasyonuna dayanan çalışmasında Bearded Collie, hastalığın göreceli riskinin diğer ırklara göre anlamlı derecede yüksek olduğu ırklar arasındadır; Gershony ve arkadaşları (2020) da Bearded Collie'nin Addison hastalığı açısından artmış risk taşıdığını ve ırkta otoimmün hastalıkların görece sık görüldüğünü yazar. VCA, Addison hastalığının belirtilerinin halsizlik, ishal, kusma, çok su içme, çok idrar yapma ve açıklanamayan kilo kaybı gibi belirsiz olduğunu, gelip geçebildiğini; ani güçsüzlük, şiddetli kusma ve ishal ile yığılmanın görüldüğü Addison krizinin acil durum olduğunu belirtir. Amerika Bearded Collie Kulübü üretimde kullanılacak köpekler için kalça değerlendirmesi, her yıl göz muayenesi ve otoimmün tiroidit için tiroit değerlendirmesi önerir; dirsek değerlendirmesini isteğe bağlı sayar. The Royal Kennel Club ise kalça ve dirsek taramasını ve collie göz anomalisi (CEA/CH) DNA testini önerir. Biz ilaç adı ya da doz vermiyoruz; tanı ve tedavi kararı veteriner hekimindir. Köpeğinizde tekrarlayan halsizlik, kusma ve ishal atakları, açıklanamayan kilo kaybı, tüy ve deri değişiklikleri ya da topallama görürseniz veteriner hekiminize gidin.

Addison hastalığı (hipoadrenokortisizm)

Böbrek üstü bezlerinin yeterli hormon üretemediği bir hastalıktır. İsveç'te sigortalı köpeklerde yapılan bir çalışmada (Hanson ve ark., 2016) Bearded Collie'nin göreceli riski diğer ırklara göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. VCA belirtilerin halsizlik, kusma, ishal ve kilo kaybı gibi belirsiz olduğunu yazar.

Otoimmün tiroidit ve diğer otoimmün hastalıklar

Gershony ve ark. (2019, 2020) Bearded Collie'de otoimmün hastalıkların görece sık olduğunu bildirir. Amerika Bearded Collie Kulübü (BCCA) üretimde kullanılacak köpeklerde tiroit değerlendirmesini 5 yaşına kadar her yıl, sonra iki yılda bir önerir.

Kalça ve dirsek displazisi

Eklemlerin gelişim bozukluğudur. The Royal Kennel Club üretimden önce kalça ve dirsek taramasını en iyi uygulama olarak önerir; BCCA da kalça değerlendirmesini ister.

Collie göz anomalisi (CEA/CH)

Gözün arka tabakasını etkileyen kalıtsal bir bozukluktur. The Royal Kennel Club ırk için CEA/CH DNA testini en iyi uygulama arasında sayar.

Kalıtsal göz hastalıkları

BCCA üretimde kullanılacak köpeklerin her yıl bir veteriner göz uzmanı tarafından muayene edilmesini önerir.

Sağlık rehberleriKöpek aşı takvimi İç ve dış parazitler

Bearded Collie sahiplenme

Bearded Collie sahiplenmek

Bearded Collie sahiplenmek için önce barınakları, hayvan derneklerini ve çoban köpekleriyle ilgilenen sahiplendirme gruplarını kontrol edin; yetişkin bir köpeğin karakteri, sesi ve tüy bakımına alışkanlığı belli olduğu için yaşam düzeninize uyup uymadığını daha kolay görürsünüz. Yavru almak istiyorsanız ebeveynlerin sağlık sonuçlarını paylaşan, kayıtlı ve sizi de sorgulayan bir yetiştiriciyle çalışın. Irk Türkiye'de az bulunduğu için yurt dışındaki kulüp kayıtlı yetiştiricilerle görüşmek gerekebilir.

Belediye hayvan bakımevleri ve hayvan hakları derneklerinin sahiplendirme ilanları
Çoban köpekleri ve uzun tüylü ırklarla ilgilenen sahiplendirme ve kurtarma grupları
Ebeveynlerin kalça, dirsek, göz ve CEA/CH sonuçlarını belgeleyen, FCI'ye bağlı kulüplerde kayıtlı yetiştiriciler
İlan platformları (satıcının kimliğini, yavrunun belgelerini ve görüşme imkânını doğrulayarak)

Yavru mu yetişkin mi sahiplenmeli?

Bearded Collie yavrusu çok sevimlidir, ama ilk yıllar enerji, kemirme, havlama ve tüy değişimiyle yoğun geçer. Yetişkin bir köpeğin ise ses düzeyi, diğer hayvanlarla ilişkisi ve tarama alışkanlığı bellidir.

Yavru: eğitimi, sosyalleşmeyi ve tarama alışkanlığını baştan siz şekillendirirsiniz.
Yetişkin: mizacı, sesi ve enerjisi bellidir; çoğu zaman tuvalet alışkanlığı oturmuştur.
Yaşlı köpek: uzun ömürlü bir ırk olduğu için 8 yaşın üstündeki bir Beardie de size yıllarca eşlik edebilir; sağlık durumunu veterinerle konuşun.

Barınaktan sahiplenme

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'na göre büyükşehir ve il belediyeleri ile nüfusu 25 bini aşan belediyeler hayvan bakımevi kurmakla yükümlüdür. Kimliklendirme yönetmeliğine göre bakımevinden sahiplenilen köpeğin pasaportunu ve PETVET kaydını belediyenin yetkili veteriner hekimi sahiplendirmeden itibaren 10 gün içinde yapar. Mevzuat değişebilir; güncel durumu belediyenizden ve il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünden doğrulayın.

Bulunduğunuz yerin belediye bakımevini arayın; sahiplendirme şartlarını ve istenen belgeleri sorun.
Hayvanı birkaç kez ziyaret edin; insanlarla ve diğer hayvanlarla ilişkisini gözleyin.
Mikroçip numarasının PETVET'te sizin adınıza işlendiğini kontrol edin; bir kişiden sahiplendiyseniz sahip değişikliğini 60 gün içinde bildirin.
Kuduz Yönetmeliği'ne göre üç aydan büyük köpekler yılda bir kez kuduza karşı aşılanır.
Hayvanınız kaybolursa 7 gün içinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirin; ev hayvanını terk etmek yasaktır.

İlk günler: eve alışma

Dogs Trust yeni gelen köpeğe sakin bir dinlenme alanı ayırmayı, ilk günlerde ziyaretçi ve yeni ortam yükünü azaltmayı ve rutini baştan kurmayı önerir. Bearded Collie meraklı ve hareketlidir: ilk günlerden kısa oyun ve yürüyüşlerle enerjisini atmasına yardım edin, tarama alışkanlığını da ilk haftadan, ödülle ve kısa süreli başlatın.

Tarak, tel fırça ve kaymaz bir tarama yüzeyi hazırlayın.
İlk günlerde önceki mamasını verin; değiştirecekseniz kademeli geçin.
İlk hafta veteriner kontrolüne gidin; aşı, iç ve dış parazit takvimini konuşun.
Evdeki diğer hayvanlarla tanıştırmayı tasmalı ve kısa görüşmelerle yapın.

Sahiplenmeden önce: kontrol listeleri

Bearded Collie'yi dağınık tüyü ve neşeli yüzü için değil, enerjik, sesli ve her gün bakım isteyen bir çoban köpeğiyle yaşamaya hazır olduğunuz için seçin. Aşağıdaki sorulara dürüstçe "evet" diyebiliyorsanız doğru yoldasınız.

Kendinize sorun

Her gün en az bir saat yürüyüş, oyun ve eğitime zaman ayırabilir miyim?
Uzun ve çift katlı tüyü her gün, katman katman taramaya hazır mıyım?
Sesli bir köpeğin havlamasını yönetebilir, komşularla sorun yaşamadan yaşayabilir miyim?
Bağımsız düşünen bir köpeği sabırla, ödülle ve eğlenceli oturumlarla eğitebilir miyim?
Evde tüy, çamurlu pati ve ıslak sakal izlerine katlanabilir miyim?
Mama, aşı, parazit, olası hastalık ve bakım masraflarını yıllarca karşılayabilir miyim?
Uzun ömürlü bir köpek için 12 yıl ve üzeri bir sorumluluğa hazır mıyım?

İlan seçerken nelere bakılmalı?

Yavruyu annesiyle birlikte, yaşadığı ortamda görmeyi isteyin; babanın da fotoğraf ve sağlık belgelerini görün.
Ebeveynlerin kalça ve dirsek tarama sonuçlarını ve göz muayenesi kayıtlarını belge olarak isteyin (The Royal Kennel Club ve BCCA önerisi).
Collie göz anomalisi (CEA/CH) DNA testi sonucunu sorun.
Ailede Addison hastalığı, tiroit ya da başka otoimmün hastalık geçmişini açıkça sorun.
Merle desenli ya da standart dışı renkte "nadir" diye sunulan yavrulara dikkat edin; FCI standardı merleyi kabul etmez.
Aşı karnesini, iç-dış parazit uygulamalarını ve mikroçip kaydını görün; numarayı belgeyle karşılaştırın.
Yavru en az 8 haftalık olmadan ve sütten tamamen kesilmeden anneden ayrılmamalıdır (RSPCA); daha erken teslim teklif eden ilanlardan uzak durun.
Görmeden kapora isteyen, kargoyla şehir dışına yavru gönderen ya da belge göstermekten kaçınan satıcılara para göndermeyin.

Bearded Collie nereden sahiplenilir?

Barınaklarda saf Bearded Collie az görülür, ama uzun tüylü çoban köpeği melezleri yuva bekleyebilir. Yetişkin bir köpek, yavru dönemindeki yoğun eğitim yükü olmadan size uygun bir arkadaş olabilir.

İlgili rehberKöpek sahiplenme Barınaktan sahiplenme

Bearded Collie sahiplenirken fiyatı neler etkiler?

Irkın Türkiye'de az bulunması ve yurt dışından getirilme masrafı
Şecere ve FCI'ye bağlı kulüp kaydı
Ebeveynlerin kalça, dirsek, göz ve CEA/CH belgeleri
Renk (siyah, mavi, kahverengi, açık kahve; beyaz işaretli ya da işaretsiz)
Ebeveyn hattı: çalışma hattı ya da şov hattı
Yavrunun yaşı, aşı, parazit ve mikroçip kayıtları
Sözleşme, sağlık garantisi ve yetiştiricinin bilinirliği

Bearded Collie Türkiye'de az bulunan bir ırktır; önce barınakları ve çoban köpeği sahiplendirme gruplarını kontrol edin, uzun tüylü çoban köpeği melezleri de yuva bekleyebilir. Yavru alırken ebeveynlerin kalça, dirsek ve göz kontrol sonuçlarını, CEA/CH DNA testini, aşı karnesini ve mikroçip kaydını isteyin; ailede Addison ya da tiroit hastalığı geçmişini sorun.

Bearded Collie fiyatı ve bakım maliyeti 2026

Bearded Collie için yavru fiyatı, mama, kuaför ve veteriner kalemlerini kaynaklı verilerden tek tabloda topladık. Veteriner rakamları oda tarifelerindeki alt sınır (en az) ücrettir; muayene, anestezi ve ilaç ayrıca eklenir. Kaynağı olmayan hücreye "veri yok" yazdık, tahmin yapmadık.

Bearded Collie bakım maliyeti kalemleri
Kalem	Tutar	Kaynak
Yavru fiyatı (ilan ve üretici sayfaları)	veri yok	En az üç tarihli kaynak bulunmadığı için yazılmadı
Kuru mama, kg fiyatı (ortanca)	425 ₺ / kg	71 köpek kuru maması, mağaza fiyatları
Aylık mama maliyeti	veri yok	Irka özgü günlük mama miktarı için kaynaklı veri yok; tutar mamanın paket tablosuna ve köpeğin kilosuna göre hesaplanmalı
Kuaför: köpek tıraş (orta ırk, 10–25 kg)	2.250 ₺ – 3.500 ₺ (ortanca 3.100 ₺)	4 işletme fiyatı
Kuaför: köpek banyo (orta ırk)	2.000 ₺ (ortanca 2.000 ₺)	2 işletme fiyatı
Karma aşı (doz)	1.700 ₺ – 2.000 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kuduz aşısı (doz)	1.250 ₺ – 1.750 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Genel muayene	1.500 ₺ – 2.000 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kısırlaştırma, dişi (orta ırk)	11.000 ₺ – 12.800 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kısırlaştırma, erkek (orta ırk)	8.000 ₺ – 9.100 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)

Bearded Collie hakkında sık sorulanlar

Bearded Collie nereden gelir?

FCI ırkın kökenini Büyük Britanya olarak verir; İskoç kayıtlarında ona benzeyen köpeklerden 16. yüzyıla uzanan sözler vardır ve ırk İskoçya ile Kuzey İngiltere'de koyun gütmek için yetiştirilmiştir. The Royal Kennel Club da son beş yüz yılda İskoç sınır bölgesi ve dağlık bölgelerde sığır ve koyun güttüğünü yazar.

Bearded Collie neden sakallı collie diye anılır?

FCI standardına göre yanaklardan, alt dudaktan ve çenenin altından başlayan tüyler göğse doğru uzayarak tipik bir sakal oluşturur. Irkın İngilizce adı da bu sakaldan gelir; Türkçede "sakallı collie", sahipleri arasında "Beardie" denir.

Bearded Collie ne kadar büyür?

FCI ideal omuz yüksekliğini erkeklerde 53–56 cm, dişilerde 51–53 cm olarak verir. AKC'ye göre ağırlık yaklaşık 45–55 libredir, yani 20–25 kg civarıdır. Orta boy, zayıf ve atik yapılı bir köpektir; ağır görünmemelidir.

Bearded Collie kaç yıl yaşar?

AKC ömrünü 12–14 yıl, The Royal Kennel Club 12 yılın üzerinde verir. İdeal kilo, düzenli veteriner kontrolü ve Addison hastalığı gibi ırkta sık bildirilen sorunların erken fark edilmesi ömrü destekler; ayrıntılar köpek kaç yıl yaşar rehberimizde.

Bearded Collie çok tüy döker mi?

Evet, döker. The Royal Kennel Club ırkın tüy döktüğünü belirtir, AKC tüy dökümünü 5 üzerinden 3 puanlar. Alt kat değişirken ölü tüy üst katın arasında kalır; her gün taranmazsa keçe oluşur.

Bearded Collie'nin tüy bakımı zor mu?

Evet, emek ister. The Royal Kennel Club her gün tüy bakımı önerir, AKC bakım sıklığını 5 üzerinden 4 puanlar. FCI tüyün kesilmemesini istediği için düzenli, deriye kadar inen tarama keçelenmeyi önlemenin tek yoludur.

Bearded Collie apartmanda yaşar mı?

Yaşayabilir, ama kolay değildir. The Royal Kennel Club büyük bir ev ve bahçe önerir; AKC enerji düzeyini 5 üzerinden 4, havlamayı 5 üzerinden 5 puanlar. Her gün en az bir saat egzersiz, zihinsel uğraş ve havlama eğitimi verilebiliyorsa apartmanda da mutlu olabilir.

Bearded Collie çok havlar mı?

AKC ırkın havlama düzeyini en yüksek puan olan 5 üzerinden 5 olarak verir. Heyecanını ve uyarısını sesle göstermeye yatkındır; sessizliği ödüllendiren bir eğitim ve yeterli egzersiz havlamayı azaltır.

Bearded Collie çocuklarla anlaşır mı?

AKC küçük çocuklarla uyumunu 5 üzerinden 5 puanlar ve iyi sosyalleşmiş Beardie'lerin çocuklarla iyi geçindiğini yazar. Enerjik bir köpek olduğu için oyun sırasında küçük çocuğu devirebilir ya da koşan çocukları toplamaya çalışabilir; gözetim her zaman gereklidir.

Bearded Collie diğer köpeklerle ve kedilerle anlaşır mı?

AKC diğer köpeklerle uyumunu 5 üzerinden 5 puanlar ve iyi sosyalleşmiş Beardie'lerin diğer hayvanlarla iyi geçindiğini belirtir. Kedilerle birlikte büyüyen köpekler çoğu zaman uyum sağlar; çoban güdüsüyle kaçan kediyi kovalayabileceği için tanışma kontrollü olmalıdır.

Bearded Collie eğitimi zor mu?

Orta düzeydedir. AKC eğitilebilirliği 5 üzerinden 3 puanlar; ırkın bağımsız karar vermek için yetiştirildiğini, zaman zaman inatçı olabildiğini ve çabuk sıkıldığını yazar. Kısa, oyunlu ve ödüllü oturumlarla iyi ilerler; ayrıntılar köpek eğitimi rehberimizde.

Bearded Collie günde ne kadar egzersiz ister?

The Royal Kennel Club günde bir saate kadar egzersiz önerir; AKC ise enerji düzeyini 5 üzerinden 4 puanlar ve egzersizle birlikte zihinsel uğraşın da şart olduğunu vurgular. Agility, itaat ve rally gibi sporlar bu ihtiyacı karşılamanın iyi yollarıdır.

Bearded Collie yalnız kalabilir mi?

Kaynaklar bu konuda ırka özgü bir süre vermiyor. AKC'nin vurguladığı çabuk sıkılma ve yüksek havlama düzeyi, uzun süre yalnız kalan bir Beardie'nin sesli ya da yıkıcı davranışlara yönelebileceğini düşündürür. Yalnız kalmaya kademeli alıştırmak, öncesinde egzersiz ve zekâ oyuncakları vermek önemlidir.

Bearded Collie'de hangi sağlık sorunları görülür?

Hanson ve ark. (2016) Bearded Collie'de Addison hastalığı riskinin diğer ırklara göre anlamlı derecede yüksek olduğunu bildirir; ırkta otoimmün hastalıklar da görece sıktır. The Royal Kennel Club kalça ve dirsek taraması ile CEA/CH DNA testini, Amerika Bearded Collie Kulübü yıllık göz muayenesi ve tiroit değerlendirmesini önerir.

Bearded Collie ile Old English Sheepdog arasındaki fark nedir?

AKC iki ırkın uzaktan birbirine benzediğini, ama Bearded Collie'nin tüyün altında daha zayıf ve köşeli yapılı olduğunu yazar. FCI standardı Bearded Collie'nin ağır görünmemesini, gövde altında bol boşluk görünmesini ve tüyün vücut hatlarını örtmeyecek uzunlukta olmasını ister; kuyruğu da uzundur.

Bearded Collie Türkiye'de bulunur mu?

Bulunur, ama az sayıdadır. Bu nedenle önce barınakları ve sahiplendirme gruplarını kontrol etmenizi, yavru alacaksanız ebeveynlerin sağlık belgelerini paylaşan, FCI'ye bağlı bir kulüpte kayıtlı yetiştiriciyle çalışmanızı öneriyoruz; bekleme listesi ya da yurt dışı bağlantısı gerekebilir.

Bearded Collie fiyatı neye göre değişir?

Fiyat; ırkın Türkiye'de az bulunması, şecere ve kulüp kaydı, ebeveynlerin kalça, dirsek, göz ve CEA/CH belgeleri, renk, çalışma ya da şov hattı ve yavrunun aşı kayıtlarına göre değişir. Biz fiyat tahmini yazmıyoruz. Belgesiz ve çok ucuz yavrular ileride daha yüksek veteriner masrafı anlamına gelebilir.

Kaynaklar

Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 29 Ekim 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.