İçeriğe geç

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri

Diğer adları: Irish Red and White Setter, IRWS, Kırmızı-beyaz İrlanda seteri

Dost canlısıNeşeliKararlı

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri, beyaz zemin üzerinde kırmızı adalarla bezeli tüyüyle tanınan, İrlanda'nın eski kuş köpeğidir. FCI onu nazik ve dost canlısı, ama kararlılık, cesaret ve yüksek moral taşıyan, güvenilir ve kolay eğitilen bir av köpeği olarak tanımlar. Tek renk kızıl İrlanda Seteri'nden daha eski olduğu kabul edilir; neşeli ve sevecen bir aile köpeğidir, ama çok enerjiktir ve her gün uzun koşulara ihtiyaç duyar.

Köken
İrlanda; en az 1600'lerden beri (AKC)
FCI grubu
7. grup, Pointer ve seterler · bölüm 2 Britanya ve İrlanda pointer ve seterleri · çalışma sınavlı
Boy (omuz)
Erkek 62–66 cm, dişi 57–61 cm (FCI)
Kilo
Erkek 42–60, dişi 35–50 libre; yaklaşık 19–27 ve 16–23 kg (AKC)
Yaşam süresi
11–15 yıl (AKC); 10 yılın üstünde (The Royal Kennel Club)
Tüy
Gövdede kısa ve düz, kulak, bacak arkası, göğüs ve kuyrukta ipeksi püskül
İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri nasıl bir köpek?

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri (Irish Red and White Setter), FCI'nin 7. grubunda, Britanya ve İrlanda pointer ve seterleri bölümünde yer alan İrlanda kökenli bir av köpeğidir. FCI ırkı 6 Haziran 1989'da kesin olarak tanımıştır; standardın resmî dili İngilizcedir ve ırk FCI'de çalışma sınavına tabidir. AKC onu Sporting grubunda, ağırlıkla avcılık için yetiştirilmiş atletik, orta boylu bir kuş köpeği olarak tanıtır.

FCI'nin tarih özetine göre İrlanda seteri büyük olasılıkla 17. yüzyılın sonunda kendi kimliğini kazanmıştır. İrlanda dışında pek bilinmez ama aslında iki İrlanda seteri vardır ve kırmızı-beyaz olanın daha eski olduğu, tek renk kızılın ise bilinçli seçici yetiştirmeyle ondan türediği oldukça kesin kabul edilir. AKC de tek renk kızıl seterden önce kırmızı-beyazın en az 1600'lerden beri İrlanda'nın tepelerinde ve bataklıklarında bulunduğunu yazar.

Seterin adı çalışma biçiminden gelir. AKC ve The Royal Kennel Club, eski dönemlerde seterlerin kuşlara karnının üstünde sürünerek yaklaştığını, sonra "set" denen çömelmiş bir duruşta donup kaldığını, avcıların da kuşların üstüne ağ attığını anlatır. Ağın yerini tüfek alınca en iyi seter soyları bu çömelme stilini yeni av biçimine uydurmuştur. The Royal Kennel Club'a göre ırk doğancılarla da kullanılmıştır ve kırmızı-beyaz renk uzakta çalışırken köpeğin kolay seçilmesini sağladığı için tercih edilmiştir.

Sonrası bir yok olma ve geri dönüş hikâyesidir. FCI'ye göre İrlanda seterleri 19. yüzyılın ortasından sonra gösteri ringlerine çıktığında doğru renk konusunda epey karışıklık yaşandı ve yüzyılın sonunda kızıl seter kırmızı-beyazı neredeyse tamamen gölgede bıraktı; ırk o kadar azaldı ki soyunun tükendiği düşünüldü. 1920'lerde ırkı canlandırma çabaları başladı, 1944'te ırk kendi kulübünü kuracak kadar toparlandı. Bugünkü kulüp 1981'de kuruldu ve ırk ulusal ve uluslararası düzeyde yerleşti.

The Royal Kennel Club İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri'ni bugün de "korunması gereken yerli ırk" (vulnerable native breed) olarak listeler; yani Birleşik Krallık'ta kayıt sayısı düşük bir ırktır. FCI'ye göre ırk bugün sahada diğer pointer ırklarıyla yarışmalarda başarılı olur ve epey sayıda saha ve gösteri şampiyonu vardır. AKC ise tüyünün "inci beyazı bir denizde yüzen canlı kırmızı adalar" gibi göründüğünü, bu rengin pratik bir işe de yaradığını, avcının köpeğini uzaktan seçmesini kolaylaştırdığını vurgular.

Bu sayfada İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri'ni bir aile köpeği olarak düşünenler için bildiklerimizi topladık: karakteri, kızıl İrlanda Seteri'nden farkı, bakımı, beslenmesi, eğitimi, sağlığı ve sahiplenme süreci. Bilgileri FCI, AKC ve The Royal Kennel Club'ın ırk sayfalarından, ırk kulübünün sağlık sayfasından ve VCA'nın veteriner kaynaklarından derledik.

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri özellikleri

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri temel özellikleri
Irk boyutuBüyük (The Royal Kennel Club); AKC orta-büyük kuş köpeği der [4]
Omuz yüksekliği (erkek)62–66 cm (24,5–26 inç) [1]
Omuz yüksekliği (dişi)57–61 cm (22,5–24 inç) [1]
Ağırlık (erkek)42–60 libre [3]
Ağırlık (dişi)35–50 libre [3]
Yaşam süresi11–15 yıl [3]
RenkBeyaz zemin üzerinde düz kırmızı lekeler (adalar) [1]
TüyGövdede kısa ve düz; kulak, bacak arkası ve kuyrukta ipeksi püskül [1]
Günlük egzersizGünde 2 saatten fazla [4]
TımarHaftada birden fazla [4]
Uygun evBüyük ev, büyük bahçe; şehir ya da kırsal [4]
Koruma durumuKorunması gereken yerli ırk (Birleşik Krallık) [4]
FCI kesin tanınma6 Haziran 1989 [2]
Irk kulübüIrish Red & White Setter Field & Show Society, 1981 [1]
Kalça puanı ortalaması2023'te 230 köpekte 4,29 (Birleşik Krallık ırk kulübü) [5]

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri karakteri

FCI standardı İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri'ni aristokrat, hevesli ve zeki diye tarif eder: nazik ve dost canlısı bir tavrı vardır, ama bu tavrın arkasında kararlılık, cesaret ve yüksek moral sezilmelidir. Standart ırkı çok dost canlısı, güvenilir ve kolay eğitilen bir av köpeği olarak özetler; kullanım tanımında da onu hem evde hem sahada çok iyi bir arkadaş sayar. AKC aynı resmi canlı bir dille çizer: eğlenceyi seven, arkadaş canlısı ve yüksek enerjili bir kuş köpeğidir; aileye bağlılığa, küçük çocuklarla uyuma, diğer köpeklerle uyuma ve yabancılara açıklığa 5 üzerinden 5 verir. Bekçilik içgüdüsü orta düzeydedir (5 üzerinden 3); yani yabancıyı havlayarak haber verebilir ama koruma köpeği değildir. Bu neşeli yapının bir bedeli vardır: AKC, sıkılmış ve yeterince egzersiz yapmamış bir kırmızı-beyaz seterin "başa çıkılması zor" olabileceğini yazar. Enerjisini harcayan, ailesinin yanında yaşayan bir seter ise evde sevecen ve uyumlu bir arkadaştır.

  • Aileye bağlılık
  • Küçük çocuklarla
  • Diğer köpeklerle
  • Yabancılara açıklık
  • Eğitilebilirlik
  • Enerji

Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her köpek kendine özgüdür.

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri renkleri

  • Beyaz zemin, kırmızı adalar

    FCI'nin tek kabul ettiği renk düzenidir: beyaz zemin üzerinde net sınırlı, düz kırmızı lekeler. İki rengin de canlı ve parlak olması istenir.

  • Yüz ve ayaklarda benekler

    FCI yüzde, ayaklarda, ön bacakta dirseğe ve arka bacakta topuğa kadar küçük kırmızı beneklere (flecking) izin verir; ama karışık kıl (roan) istenmez.

  • Gövdede karışık kıl ve benekstandart dışı

    FCI gövdenin diğer yerlerinde roan, benek ve alacayı istenmeyen bir özellik sayar; belirgin ve aşırı olanı gösteride elenme sebebidir.

  • Tek renk kızılstandart dışı

    Tek renk kızıl köpek bu ırk değil, ayrı bir ırk olan İrlanda Seteri'dir. FCI, tek renk kızılın seçici yetiştirmeyle kırmızı-beyazdan türediğini yazar.

Kendini bul

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri kime uygun?

Daha önce köpek beslemiş ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.

Uygun3 durum

  • Küçük çocuğum var

    AKC küçük çocuklarla uyumu 5 üzerinden 5 verir; enerjik oyunlar gözetim ister.

    Çok soruluyor
  • Evde zaten bir köpeğim var

    AKC diğer köpeklerle uyumu 5 üzerinden 5 verir.

  • Koşu ve doğa yürüyüşü yapıyorum

    AKC yetişkinlikte yürüyüş, doğa yürüyüşü ve bisiklet için ideal arkadaş sayar.

Dikkat ister2 durum

  • Evde kedim ya da kuşum var

    Kuş köpeğidir; birlikte büyüdüğü kediyle yaşayabilir, kuşlar risklidir.

  • İlk kez köpek sahipleneceğim

    Kolay eğitilir ve dost canlısıdır; ama enerjisi ve yüksek morali vakit ister.

Uygun değil2 durum

  • Apartmanda yaşıyorum

    The Royal Kennel Club büyük ev, büyük bahçe ve günde iki saati aşan egzersiz önerir.

    Çok soruluyor
  • Gün boyu evde değilim

    AKC sıkılmış ve egzersizsiz bir seterin başa çıkılması zor olabileceğini yazar.

Kısaca

Kimler için ideal: Büyük ve çitli bahçeli bir evde yaşayan, her gün uzun yürüyüş ve serbest koşuya vakit ayırabilen, avcılık, doğa yürüyüşü ya da köpek sporlarıyla ilgilenen, neşeli ve sevecen bir aile köpeği arayan kişiler ve aileler.

Kimler için zor: Küçük bir apartman dairesinde yaşayanlar, köpeği gün boyu yalnız bırakacak olanlar, sakin ve az hareketli bir köpek isteyenler ve düzenli tüy bakımına vakit ayıramayacak olanlar.

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri evde bakımı zor mu?

Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.

Bakım zorluğuOrta
Apartman yaşamıUygun değil
Günlük egzersizGünde 2 saatten fazla
EnerjiÇok enerjik
Aileye bağlılıkÇok bağlı
Küçük çocuklarlaÇok uyumlu

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri'nin tüy bakımı AKC'ye göre oldukça basittir: haftada bir kez yumuşak bir fırça ve tarakla yapılan genel tımar onu düzgün tutar. The Royal Kennel Club ise tımarı haftada birden fazla önerir; püsküllü tüyler çalı ve ot tohumu topladığı için arazi dönüşlerinde ek tarama gerekir. Asıl yük enerjidir: AKC bu ırkı yüksek enerjili ve çok egzersiz isteyen bir köpek olarak tanımlar, The Royal Kennel Club da günde iki saatten fazla egzersiz önerir.

The Royal Kennel Club büyük bir ev ve büyük bir bahçe önerir, şehirde ya da kırsalda yaşayabileceğini de not eder. AKC uyum yeteneğine 5 üzerinden 5 verir; yani ailesiyle birlikte olduğu sürece farklı ortamlara alışabilir. Ama küçük bir apartman dairesinde, günlük uzun koşu ve serbest hareket imkânı olmadan bu ırk mutlu olmaz. Çitli bir bahçe en iyi çözümdür; AKC de büyüme döneminde çitli alanda serbest egzersizi ideal sayar.

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri bakımı

Tüy bakımıHaftada 1–2 kez

AKC yumuşak fırça ve tarak ya da sık dişli fırçayla haftalık genel tımarı önerir; püsküllerde düğüm…

BanyoAyda bir kadar

AKC'ye göre ayda bir kadar banyo genellikle yeterlidir; çamurlu arazi dönüşlerinde ek yıkama…

KulakHaftada 1 kez

AKC kulakların fazla kir ve atık için haftalık kontrolünü önerir.

DişHaftada birkaç kez

Köpek diş macunuyla düzenli fırçalama ve yıllık ağız muayenesi.

TırnakBirkaç haftada bir

AKC tırnakların gerektikçe birkaç haftada bir kesilmesini önerir.

Tüy bakımı

Haftada 1–2 kez

FCI'nin tarifine göre bu seterin tüyü gövdede kısa, düz ve kıvrımsızdır; ön ve arka bacakların arkasında, kulak kepçesinin dışında, böğürde, göğüste ve boğazda ise "püskül" denen uzun, ipeksi ve ince kıllar bulunur. Kuyruk da iyi püsküllüdür. AKC'ye göre bakım oldukça basittir: haftada bir kez yumuşak bir fırçayla genel tımar ve düğümleri açmak için sık dişli bir fırça ya da tarak yeterlidir. AKC, ırkın olabildiğince doğal görünmesinin önemli olduğunu, makas ya da makinenin yalnızca kenarları düzeltmek için kullanılabileceğini yazar. The Royal Kennel Club tımarı haftada birden fazla önerir; özellikle kulak arkası, koltuk altı ve bacak püskülleri sık taranmazsa keçeleşir. Tüy bakımı rehberimiz genel ilkeleri anlatır.

Banyo ve deri

Ayda bir kadar

AKC ayda bir kadar banyonun genellikle yeterli olduğunu belirtir. Beyaz zeminli tüy çamuru ve lekeyi çabuk gösterir; araziden dönüşte önce kurumasını bekleyip fırçalamak, çamurun büyük kısmını yıkamadan almanızı sağlar. Banyoda köpekler için üretilmiş yumuşak bir şampuan kullanın, iyice durulayın ve püskülleri tamamen kurutun; nemli kalan uzun kıllar deride tahrişe yol açabilir. Kırsalda dolaşan bir seterde kene ve pire kontrolü bu rutinin parçası olmalıdır: iç ve dış parazit rehberimize bakabilirsiniz.

Kulaklar

Haftada 1 kez

FCI'ye göre kulaklar göz hizasında ve geride bağlıdır, başa yakın durur ve dış yüzü püsküllüdür. Bu yapı kulak kanalının havalanmasını azaltır. AKC kulakların fazla kulak kiri ve atık için her hafta kontrol edilmesini önerir. Kulak içinde kızarıklık, kötü koku, akıntı ya da köpeğin sık sık başını sallaması veteriner muayenesi gerektirir. Kulak altındaki püsküllerde ot tohumu sıkışabilir; arazi dönüşlerinde burayı özellikle kontrol edin. Ayrıntılar için kulak enfeksiyonu rehberimize bakabilirsiniz.

Diş bakımı

Haftada birkaç kez

FCI düzgün dişler ve ideal olarak makas ısırık ister; kıskaç ısırık da kabul edilir. Dişleri ömür boyu sağlıklı tutmak için yavruluktan itibaren düzenli fırçalamaya alıştırın: köpek diş macunu ve uygun boyda bir fırça kullanın, insan diş macunu kullanmayın. Yıllık veteriner kontrolünde ağız muayenesi diş taşı ve diş eti sorunlarını erken yakalar. Diş bakımı rehberimiz adım adım anlatır.

Tırnak ve ayaklar

Birkaç haftada bir

AKC tırnakların gerektikçe birkaç haftada bir kesilmesini önerir. FCI ayakları sıkı ve parmak aralarında bol püsküllü ister; bu püsküller çalılık arazide dikeni ve ot tohumunu tutabilir. Parmak arasındaki kılları ara sıra kısaltmak ve her arazi dönüşünde tabanları kontrol etmek, gözden kaçan bir kıymığın iltihaplanmasını önler. Tırnak kesimi rehberimiz kesimi güvenle yapmanıza yardımcı olur.

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri ne yer? Yaşa göre beslenme

Günde 3–4 öğün, sonra 2–3

AKC İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri'nin yaşına (yavru, yetişkin, yaşlı) ve aktivite düzeyine uygun, kaliteli bir mamayla beslenmesini önerir. AKC'ye göre ırkın büyüme dönemi yavruluktan 18 aya kadar sürer. VCA kalça displazisinin genetik olduğunu, ama beslenme, büyüme hızı ve kilonun da hastalığın gelişimini etkilediğini, büyük ırk yavruların büyürken zayıf ve normal kiloda tutulması gerektiğini yazar. Irk kulübü de kalça displazisini ırkta tanınan sorunlar arasında sayar. Bu yüzden yavruyu hızlı büyütmeye çalışmayın; öğünleri küçük porsiyonlara bölün ve kilosunu düzenli takip edin.

Bu ırka uygun mamalar ve güncel fiyatlar

71 mama 5 mağazada her gün izleniyor; stoktaki en düşük kg fiyatı 135 ₺ (son ölçüm). Yaşa, boya ve içeriğe göre süzüp mağaza mağaza karşılaştırın.

Mamaları karşılaştır

Yavru köpek mamalarıBüyük ırk köpek mamaları

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri eğitimi

FCI bu seteri kolay eğitilen bir av köpeği olarak tanımlar, AKC de eğitilebilirliğine 5 üzerinden 5 verir. Ama AKC aynı zamanda ırkın yüksek moralinin eğitimi zorlaştırabileceğini, anahtarın kısa, ilginç ve neşeli çalışmalar olduğunu yazar. Bu seter memnun etmeye çok heveslidir ve bol övgüye dayanan olumlu yöntemlere iyi yanıt verir; sert yöntemler ise bu nazik köpeği kapatır.

AKC erken sosyalleşmeyi ve yavru eğitim sınıflarını önerir; zekâsı, enerjisi ve sahibine bağlılığı onu itaat, avcılık, iz sürme ve çeviklik çalışmalarında doğal bir yetenek yapar. Bir kuş köpeği olarak kokuya ve kanat sesine çok duyarlıdır; geri çağırma ve dikkat toplama yavruluktan itibaren güçlendirilmelidir. Temel adımlar için köpek eğitimi rehberimize bakabilirsiniz.

Öncelik sırası

  1. Adına dönme ve güvenilir geri çağırma
  2. Kısa, neşeli ve ödüllü çalışma seansları
  3. Tasmayı çekmeden yürüme
  4. "Bekle" ve "bırak" komutları
  5. Yavru sınıfı ve erken sosyalleşme
  6. Evde sakin kalmayı ödüllendirme
  7. Kısa sürelerle yalnız kalma alıştırması

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri egzersiz ve oyun

Günlük ihtiyaç Günde 2 saatten fazla

AKC İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri'ni yüksek enerjili ve çok egzersiz isteyen bir köpek olarak tanımlar; The Royal Kennel Club da günde iki saatten fazla egzersiz önerir. AKC'ye göre yavruluktan 18 aya kadar süren büyüme döneminde düzenli egzersiz ve uzun yürüyüşler verilmeli ama gelişen eklemler korunmalıdır; yani bu dönemde köpekle koşuya ya da bisiklete çıkılmaz. Çitli bir alanda serbest egzersiz idealdir, çünkü yavru yorulduğunda kendiliğinden durur. Yetişkin olduğunda ise AKC'ye göre yürüyüş, doğa yürüyüşü ve bisiklet için ideal bir arkadaştır.

Sevdiği oyunlar

  • Uzun doğa yürüyüşleri
  • Çitli alanda serbest koşu
  • Yetişkinlikte koşu ve bisiklet eşliği
  • Kuş köpeği çalışmaları ve saha denemeleri
  • İz sürme ve koku oyunları
  • Çeviklik ve itaat sporları

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri çocuklarla ve diğer hayvanlarla

Çocuklarla

AKC İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri'ne küçük çocuklarla uyumda 5 üzerinden 5 verir; FCI de onu nazik ve dost canlısı bir köpek olarak tanımlar. Yine de enerjik ve güçlü bir seter, oyun sırasında küçük bir çocuğu istemeden devirebilir. Çocuklar ve köpek her zaman gözetim altında bir arada olmalı, çocuklara köpeğin yemek ve dinlenme alanına saygı göstermeyi öğretmelisiniz.

Kedilerle

Kaynaklarımız kedilerle uyum için ayrı bir değer vermez. Kırmızı-beyaz seter bir kuş köpeğidir; birlikte büyüdüğü bir kediyle çoğu zaman yaşayabilir, ama evde kuş ya da kümes hayvanı varsa dikkatli olun. Tanıştırmayı yavaş ve kontrollü yapın.

Köpeklerle

AKC diğer köpeklerle uyuma 5 üzerinden 5 verir. Dost canlısı ve oyuncu yapısıyla genellikle diğer köpeklerle iyi anlaşır; erken sosyalleşme bu uyumu pekiştirir.

Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler

AKC İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri'ni genellikle sağlıklı bir ırk olarak tanımlar ve ömrünü 11–15 yıl olarak verir; The Royal Kennel Club da ömrü 10 yılın üstünde gösterir. AKC'nin önemli bir uyarısı vardır: ırkın gen havuzu büyük değildir, bu yüzden genetik testler özellikle önemlidir ve sorumlu yetiştiriciler damızlıklarını ırkı etkileyebilecek hastalıklar için tarar. Birleşik Krallık'taki ırk kulübü, ırkta tanınan sorunları CLAD, von Willebrand hastalığı, kalça displazisi ve arka kutup kataraktı olarak sayar; DNA testlerinin, göz muayenelerinin, vWD testinin ve kalça puanlamasının yetiştiricilere açık olduğunu ve sonuçların The Royal Kennel Club'a kaydedildiğini yazar. Yavru alırken bu sonuçların belgelerini görmek isteyin. Aşı takvimi için köpek aşı takvimi rehberimize, ömür konusunda genel bilgi için köpekler kaç yıl yaşar rehberimize bakabilirsiniz.

Kalça displazisi

AKC ve ırk kulübü ırkta görülen sorunlar arasında sayar. Kulüp röntgenle kalça puanlamasını önerir; Birleşik Krallık'ta 2023 ırk ortalaması 230 köpekte 4,29'dur.

Arka kutup kataraktı (PPC)

Gözün arka bölümünde oluşan kalıtsal bir katarakt türüdür (AKC, ırk kulübü). Kulüp akredite bir göz uzmanında yıllık göz muayenesi önerir.

CLAD (köpek lökosit adezyon eksikliği)

Ak kan hücrelerinin enfeksiyonla savaşamadığı ciddi kalıtsal bir hastalıktır. Irk kulübüne göre sorumlu üretim sayesinde ırkta artık son derece nadirdir; ebeveynlerin DNA sonucunu isteyin.

Von Willebrand hastalığı

Kanın pıhtılaşmasını etkileyen kalıtsal bir hastalıktır (AKC). Irk kulübüne göre DNA testi ve tarama yapılabilir.

İlerleyici retina atrofisi

AKC ara sıra görülen sorunlar arasında sayar; retinanın zamanla bozulmasıyla görme kaybına yol açar.

Hipotiroidi ve bağışıklık bozuklukları

AKC ara sıra görülen sorunlar arasında sayar. Kilo alma, tüy kaybı ya da halsizlik varsa veterinerinize danışın.

Mide dönmesi (GDV)

VCA büyük ve derin göğüslü köpeklerde daha sık görüldüğünü yazar; hayati ve acil ameliyat gerektiren bir durumdur.

Rehber: Acil durum işaretleri

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri sahiplenme

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri sahiplenmek

Önce barınakları, hayvan derneklerini ve av köpeği sahiplendirme gruplarını kontrol edin. Saf bir kırmızı-beyaz seter Türkiye'de nadiren sahiplendirilir; ama seter ve pointer melezleri yuva bekleyebilir. Yetişkin bir köpek sahiplenmenin avantajı enerjisini ve karakterini önceden görebilmenizdir.

  • Belediye hayvan bakımevlerinin sahiplendirme ilanları
  • Hayvan derneklerinin koruyucu aile ağları
  • Av köpeği ve seter sahiplendirme grupları
  • Veteriner kliniklerinin duyuru panoları

Yetiştiriciden yavru almak

AKC, ırkın gen havuzu büyük olmadığı için genetik testlerin özellikle önemli olduğunu yazar. FCI'ye bağlı bir ulusal kulüpte kayıtlı, ebeveynlerin test sonuçlarını belgeleriyle paylaşan bir yetiştiriciyle çalışın. Birleşik Krallık'taki ırk kulübü sonuçların resmî kayda geçtiğini belirtir; yetiştiricinizden de aynı şeffaflığı bekleyin.

  • Ebeveynlerin CLAD ve von Willebrand DNA sonuçları
  • Ebeveynlerin kalça puanı
  • Akredite uzmandan güncel göz muayenesi
  • Soy kütüğü, aşı karnesi ve mikroçip kaydı

Yurt dışından getirme

Irk Türkiye'de çok nadir olduğu için yurt dışındaki kulüp kayıtlı yetiştiricilerle görüşmeniz gerekebilir. Evcil hayvanın ülkeye girişindeki aşı, mikroçip ve belge şartları zaman içinde değişebilir; güncel durumu ilgili kurumdan doğrulayın.

  • Kuduz aşısı ve bekleme süreleri
  • Uluslararası standartta mikroçip
  • Resmî sağlık sertifikası
  • Güvenli taşıma planı

Eve geldikten sonra

İlk hafta veteriner muayenesi yaptırın, aşı ve parazit takvimini planlayın. Yavrunun eklemleri gelişirken merdiven, kaygan zemin ve tekrarlı zıplamaları sınırlayın. Kısa ve neşeli eğitim seanslarına ve sosyalleşmeye hemen başlayın.

  • İlk hafta veteriner muayenesi
  • Kaygan zeminler için halı ya da paspas
  • Yavru eğitim sınıfı araştırması
  • Bahçe çiti ve kapı kontrolü

Sahiplenmeden önce: kontrol listeleri

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri'ni yalnızca o güzel kırmızı-beyaz tüyü için değil, çok enerjik, insan seven ve sahada çalışmak için yetiştirilmiş bir kuş köpeği olduğu için seçin. AKC'nin uyarısını hatırlayın: sıkılmış ve yeterince egzersiz yapmamış bir seterle yaşamak zordur. Aşağıdaki sorulara dürüstçe "evet" diyebiliyorsanız doğru yoldasınız.

Kendinize sorun

  • Her gün iki saati aşan egzersize, yağmurda ve kışın da, zaman ayırabilir miyim?
  • Çitli bir bahçem ya da güvenle serbest koşturabileceğim bir alan var mı?
  • Haftada birkaç kez püsküllü tüyü tarayıp arazi dönüşlerinde ayak ve kulak kontrolü yapabilir miyim?
  • Yavru döneminde (18 aya kadar) eklemleri koruyacak sabırlı bir egzersiz planı yapabilir miyim?
  • Kısa ve neşeli eğitim seanslarına, yavru sınıfına ve sosyalleşmeye vakit ayırabilir miyim?
  • Nadir bir ırk için ebeveynlerin DNA, kalça ve göz sonuçlarını isteyecek ve gerekirse bekleyecek miyim?
  • Köpeği uzun saatler yalnız bırakmayacak bir düzenim var mı?

İlan seçerken nelere bakılmalı?

  • Yavruyu annesiyle birlikte, yaşadığı ortamda görmeyi isteyin; babanın da fotoğraf ve sağlık bilgilerini sorun.
  • Ebeveynlerin kalça puanını ve güncel göz muayene sonucunu görün.
  • Renk beyaz zemin üzerinde kırmızı adalar olmalıdır; tek renk kızıl köpek ayrı bir ırk olan İrlanda Seteri'dir.
  • Soy kütüğünün FCI'ye bağlı bir kulüpten olduğunu kontrol edin.
  • Yavrunun aşı karnesini ve mikroçip numarasını görün.
  • Sekiz haftadan küçük yavruyu annesinden ayıran ilanlara itibar etmeyin.
  • Sizi acele ettiren, yavruyu görmeden ödeme ya da kargo öneren ilanlardan uzak durun.

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri nereden sahiplenilir?

Barınaklarda saf kırmızı-beyaz seter neredeyse hiç görülmez, ama seter ve pointer melezleri yuva bekleyebilir. Enerjisini tanıdığınız yetişkin bir av köpeği aktif bir aile için güzel bir başlangıç olabilir.

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri sahiplenirken fiyatı neler etkiler?

  • Irkın Türkiye'de çok nadir olması ve yurt dışından getirme masrafı
  • Ebeveynlerin DNA testleri (CLAD, von Willebrand)
  • Ebeveynlerin kalça puanlaması ve göz muayeneleri
  • Soy kütüğü, kulüp kaydı ve saha ya da gösteri geçmişi
  • Yavrunun aşıları, mikroçipi ve parazit uygulamaları
  • Yolculuk ve resmî belge giderleri
  • Düzenli tımar, mama ve veteriner masraflarının yıllık maliyeti

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri Türkiye'de çok nadirdir; önce barınakları ve av köpeği sahiplendirme gruplarını kontrol edin. Yavru alırken ebeveynlerin CLAD ve von Willebrand DNA sonuçlarını, kalça puanını, göz muayenesini, aşı karnesini ve mikroçip kaydını isteyin. Genel adımlar için köpek sahiplenme rehberimize bakabilirsiniz.

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri fiyatı ve bakım maliyeti 2026

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri için yavru fiyatı, mama, kuaför ve veteriner kalemlerini kaynaklı verilerden tek tabloda topladık. Veteriner rakamları oda tarifelerindeki alt sınır (en az) ücrettir; muayene, anestezi ve ilaç ayrıca eklenir. Kaynağı olmayan hücreye "veri yok" yazdık, tahmin yapmadık.

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri bakım maliyeti kalemleri
KalemTutarKaynak
Yavru fiyatı (ilan ve üretici sayfaları)veri yokEn az üç tarihli kaynak bulunmadığı için yazılmadı
Kuru mama, kg fiyatı (ortanca)425 ₺ / kg71 köpek kuru maması, mağaza fiyatları
Aylık mama maliyetiveri yokIrka özgü günlük mama miktarı için kaynaklı veri yok; tutar mamanın paket tablosuna ve köpeğin kilosuna göre hesaplanmalı
Kuaför: köpek tıraş (büyük ırk, 25 kg üzeri)2.800 ₺ – 4.000 ₺ (ortanca 3.800 ₺)3 işletme fiyatı
Kuaför: köpek banyo (büyük ırk)2.250 ₺ – 3.000 ₺ (ortanca 2.500 ₺)3 işletme fiyatı
Karma aşı (doz)1.700 ₺ – 2.000 ₺Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kuduz aşısı (doz)1.250 ₺ – 1.750 ₺Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Genel muayene1.500 ₺ – 2.000 ₺Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kısırlaştırma, dişi (büyük ırk)13.000 ₺ – 15.000 ₺Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kısırlaştırma, erkek (büyük ırk)9.500 ₺ – 11.250 ₺Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri hakkında sık sorulanlar

İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri nereden gelir?

İrlanda'dan. AKC ırkın en az 1600'lerden beri İrlanda'nın tepelerinde ve bataklıklarında bulunduğunu yazar; FCI de İrlanda seterinin büyük olasılıkla 17. yüzyılın sonunda kimliğini kazandığını belirtir. FCI ırkı 6 Haziran 1989'da kesin olarak tanımıştır.

İrlanda Seteri ile İrlanda Kırmızı-Beyaz Seteri aynı ırk mı?

Hayır, iki ayrı ırktır. FCI'ye göre kırmızı-beyaz olan daha eskidir ve tek renk kızıl seter ondan seçici yetiştirmeyle türemiştir. AKC kırmızı-beyazı kuzeni İrlanda Seteri'nden biraz daha kısa ve daha tıknaz bir köpek olarak tarif eder. En kolay fark renktir: kırmızı-beyazda beyaz zemin üzerinde kırmızı adalar vardır.

Ne kadar büyür?

FCI'ye göre erkekler omuzda 62–66 cm, dişiler 57–61 cm olur. AKC ağırlığı erkeklerde 42–60 libre (yaklaşık 19–27 kg), dişilerde 35–50 libre (yaklaşık 16–23 kg) olarak verir.

Ömrü ne kadardır?

AKC 11–15 yıl, The Royal Kennel Club 10 yılın üstünde bir ömür verir. İdeal kilo, düzenli veteriner kontrolü ve genetik taramalı ebeveynler uzun ve sağlıklı bir ömrün temelidir.

Tüy döker mi?

Döker, ama aşırı değil: AKC tüy dökümüne 5 üzerinden 2 verir. The Royal Kennel Club da ırkın tüy döktüğünü belirtir. Haftada bir-iki kez tarama hem dökülen kılı toplar hem püsküllerin keçeleşmesini önler.

Apartmanda yaşar mı?

Önermeyiz. AKC onu çok egzersiz isteyen yüksek enerjili bir köpek olarak tanımlar, The Royal Kennel Club da büyük bir ev, büyük bir bahçe ve günde iki saati aşan egzersiz önerir.

Ne kadar egzersiz ister?

The Royal Kennel Club günde iki saatten fazla önerir. AKC, yavruluktan 18 aya kadar uzun yürüyüşlerin ve çitli alanda serbest koşunun iyi olduğunu, ama eklemleri korumak için bu dönemde koşu ya da bisiklete çıkılmaması gerektiğini yazar.

Çocuklarla arası nasıldır?

Çok iyidir: AKC küçük çocuklarla uyuma 5 üzerinden 5 verir, FCI de onu nazik ve dost canlısı bir köpek olarak tanımlar. Enerjik oyunlar sırasında küçük çocukları istemeden devirebileceği için gözetim yine de gerekir.

Diğer köpeklerle anlaşır mı?

Genellikle evet. AKC diğer köpeklerle uyuma 5 üzerinden 5 verir. Erken sosyalleşme bu dost canlısı yapıyı pekiştirir.

Eğitilmesi kolay mı?

FCI onu kolay eğitilen bir av köpeği sayar, AKC eğitilebilirliğe 5 üzerinden 5 verir. Ama AKC yüksek moralinin eğitimi zorlaştırabileceğini, kısa, ilginç ve neşeli seansların ve bol övgünün işe yaradığını da ekler.

Bekçilik yapar mı?

Pek değil. AKC bekçilik içgüdüsüne 5 üzerinden 3, yabancılara açıklığa 5 üzerinden 5 verir. Gelen birini havlayarak haber verebilir, ama koruma köpeği değildir.

Çok havlar mı?

Orta düzeydedir: AKC havlamaya 5 üzerinden 3 verir. Sıkılmış ve yeterince egzersiz yapmamış bir seter daha çok ses çıkarabilir.

Yalnız kalabilir mi?

Kısa süreler için kalabilir, ama uzun saatler yalnız bırakılmaya uygun değildir. AKC sıkılmış ve egzersizsiz bir seterle yaşamanın zor olabileceğini yazar. Yalnız kalmaya yavruluktan kısa sürelerle alıştırın.

Sağlık sorunları nelerdir?

AKC genellikle sağlıklı bir ırk olduğunu, ama arka kutup kataraktı, kalça displazisi, ilerleyici retina atrofisi, von Willebrand hastalığı, hipotiroidi ve bağışıklık bozukluklarının ara sıra görülebildiğini yazar. Irk kulübü CLAD'ı da sayar ve sorumlu üretimle artık son derece nadir olduğunu belirtir. Gen havuzu küçük olduğu için genetik testler çok önemlidir.

CLAD nedir, yavru alırken neye bakmalıyım?

CLAD (köpek lökosit adezyon eksikliği), ırk kulübünün ciddi kalıtsal bir hastalık olarak tanımladığı, bağışıklık sistemini etkileyen bir durumdur. Hastalığa yol açan gen bulunmuş ve DNA testi geliştirilmiştir. Yavru alırken her iki ebeveynin de CLAD sonucunu belgeyle görmek isteyin.

Türkiye'de bulunur mu?

Çok nadirdir. Birleşik Krallık'ta bile The Royal Kennel Club onu korunması gereken yerli ırklar arasında sayar. Saf bir yavru için çoğu zaman yurt dışındaki, FCI'ye bağlı kulüplerde kayıtlı yetiştiricilerle görüşmek gerekir; ithalat şartlarını ilgili kurumdan doğrulayın. Barınaklarda seter ve pointer melezleri yuva bekleyebilir.

Kaynaklar

  1. FCI Standart No. 330 — Irish Red and White Setter (PDF)
  2. FCI ırk sayfası — Irish Red and White Setter (No. 330)
  3. American Kennel Club — Irish Red and White Setter ırk sayfası
  4. The Royal Kennel Club — Irish Red and White Setter
  5. Irish Red and White Setter Club — Health History
  6. VCA Animal Hospitals — Gastric Dilatation and Volvulus in Dogs
  7. VCA Animal Hospitals — Hip Dysplasia in Dogs

Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.

Benzer köpek ırkları