Kedi hastalıkları: belirtiler, bulaşıcı hastalıklar ve korunma
Kediler hastalığı saklamakta ustadır; çoğu zaman ilk işaret iştahta, kum kabında ya da davranışta küçük bir değişikliktir. Bu sayfa, sitemizdeki kedi sağlığı rehberlerini tek yerde toplar: en sık bulaşıcı hastalıklar, sindirim ve idrar yolu sorunları, parazitler, insana geçebilen hastalıklar ve hemen veteriner gerektiren işaretler. Her başlığın ayrıntısı kendi rehberinde, kaynaklarıyla.
Önce acil işaretler
Aşağıdaki durumlar beklemez; kliniği arayıp yola çıkın. Emin değilseniz yine de arayın.
- Kuma gidip ıkındığı hâlde hiç ya da çok az idrar yapma (özellikle erkek kedide). Tam tıkanmada tedavi edilmeyen kedi kısa sürede ölebilir. Bkz. Kedide idrar yolu.
- Ağız açık soluma, nefes almakta zorlanma.
- Gün içinde tekrar tekrar kusma, kusmukta kan, zehirlenme şüphesi; yavru kedide kusma. Bkz. Kedim kusuyor.
- Çok yüksek ateş: iCatCare'e göre 40 °C ve üzeri acildir. Bkz. Kedi ateşi.
- Zambak yeme ya da polenine temas: kediler için çok zehirlidir. Bkz. Kedi ne yer?.
- Çökme, nöbet, durmayan kanama. Genel liste: Acil durum işaretleri.
Bulaşıcı hastalıklar
Herpesvirüs ve kalisivirüsün yol açtığı üst solunum yolu enfeksiyonu: hapşırma, burun ve göz akıntısı, ateş, iştahsızlık. İnsana geçmez; aşı korur. Kedi gribi
Kedi parvovirüsünün yol açtığı, çok bulaşıcı ve sıklıkla ölümcül hastalık; en çok aşısız yavruları etkiler, virüs ortamda bir yıldan uzun kalabilir. Panlökopeni
Yaygın ve çoğunlukla zararsız kedi koronavirüsünün değişime uğramasıyla gelişir; bugün antiviral tedaviyle kedilerin çoğu iyileşebiliyor. FIP hastalığı
En sık nedeni konjonktivit; herpes, calici, Chlamydophila ve Mycoplasma başlıca etkenler. Tedavi edilmeyen göz enfeksiyonu kalıcı hasar bırakabilir. Kedide göz akıntısı
Sindirim, idrar yolu ve ateş
- Kusma: Ara sıra kusma ve bir iki haftada bir tüy yumağı çıkarmak sık görülür; haftada birden sık kusma ya da halsizlik, iştahsızlık, ishalle birlikte kusma veteriner gerektirir. Kedim kusuyor · Tüy yumağı
- İshal: Ani mama değişikliği ya da stres kısa süreli ishale yol açabilir; bir iki günden uzun süren ya da iştahsızlıkla birlikte olan ishal veteriner gerektirir. Reçetesiz ilaç vermeyin. Kedilerde ishal
- İdrar yolu: Sık sık az idrar, idrarda kan, kum kabı dışına idrar ve genital bölgeyi sık yalama aynı gün muayene ister. Kedide idrar yolu
- Ateş: Kedinin normal vücut ısısı yaklaşık 38,0–39,2 °C'dir; ateş bir belirtidir, evde insan ilacıyla düşürülmeye çalışılmaz. Kedi ateşi
- Diş ve ağız: Diş taşı fırçayla çıkmaz; dişler yılda en az bir kez muayene edilmelidir. Diş bakımı
Parazitler
Pire ve bağırsak kurtları kedilerde en sık parazitlerdir; çoğu ağır olmadıkça belirti vermez ve bazıları insana geçebilir. Avrupa parazit kurulu ESCCAP, bireysel risk değerlendirilemiyorsa yılda en az dört kez koruyucu uygulama ya da dışkı muayenesi önerir.
- Pire: iCatCare'e göre pirelerin büyük kısmı hayvanın üzerinde değil evdedir; evdeki bütün hayvanlar ve ev birlikte ele alınır. Köpek için üretilmiş pire ürünleri kedilere zehirli olabilir. Kedi piresi
- Bağırsak kurdu: Şişkin karın, kilo kaybı, donuk tüy, dışkıda pirinç tanesine benzeyen parçalar. Hangi kurt olduğunu dışkı muayenesi gösterir. Bağırsak kurdu
- Kene: Gövdesini sıkmadan, deriye en yakın yerinden tutup çıkarın. Kene
- Koruma takviminin bütünü: İç ve dış parazit.
İnsana geçebilen hastalıklar
- Toksoplazma: Kediler paraziti yalnız ilk enfeksiyonda ve kısa süre dışkıyla atar; insanlar çoğunlukla az pişmiş et ve yıkanmamış sebzeyle enfekte olur. Hamilelikte kum kabını başkasına bırakmak önerilir. Toksoplazma
- Kedi tırmığı hastalığı: Bartonella bakterisi; kediler çoğunlukla pire yoluyla alır. Tırmık sonrası lenf bezi şişmesi görülebilir. Kedi tırmığı hastalığı
- Kuduz: Ani davranış değişikliği, aşırı salya ve felç; kesin tanı yalnız laboratuvarda konur. Isırık ya da tırmıkta yarayı hemen yıkayıp aynı gün sağlık kuruluşuna gidin. Kuduz belirtileri
Korunma: aşı, kısırlaştırma, düzenli kontrol
-
Yavru
Temel aşılar
Panlökopeni, herpes ve calici aşıları genellikle 8–9 haftalıkken başlar ve son yavru dozu 16 haftalık ya da daha büyükken yapılır. Kedi aşı takvimi
12 -
Her yıl
Kuduz aşısı
Türkiye'de üç aydan büyük kedilerin yılda bir kez kuduza karşı aşılatılması yasal zorunluluktur. Kuduz aşısı
3 -
Yaklaşık 4 ay
Kısırlaştırma
iCatCare, kedilerin cinsel olgunluktan önce, yaklaşık dört aylıkken kısırlaştırılmasını önerir; dişide rahim iltihabı ve meme tümörü riskini azaltır. Kedi kısırlaştırma
22 -
Sürekli
Değişikliği izleyin
İştah, su içme, kum kabı ve davranıştaki değişiklik çoğu hastalığın ilk işaretidir. Yaşa göre beklenen ömür ve evreler: Kedi kaç yıl yaşar?
12
Popüler kedi ırkları
Sık sorulanlar
Kedilerde en sık görülen hastalıklar hangileri?
Kedi gribi (üst solunum yolu enfeksiyonu), panlökopeni, FIP, idrar yolu sorunları, kusma ve ishal ile pire ve bağırsak kurdu gibi parazitler en sık karşılaşılan başlıklardır. Her birinin ayrıntısı bu sayfadaki bağlantılarda.
Kedi hasta olduğunu nasıl belli eder?
Kediler hastalığı saklar; iştahta azalma, saklanma, tüy bakımını bırakma, kum kabı alışkanlığında ya da su içmede değişiklik çoğu zaman ilk işarettir. Bu değişiklikler bir iki günden uzun sürerse veteriner hekime gidin.
Hangi belirtiler acildir?
Kuma gidip idrar yapamama, nefes almakta zorlanma, tekrar tekrar kusma, 40 °C ve üzeri ateş, zambak yeme, çökme ve nöbet acildir; kliniği arayıp hemen yola çıkın.
Kedi aşıları hangi hastalıklara karşı korur?
Temel aşılar panlökopeni, herpesvirüs ve calicivirüse karşı korur; kuduz aşısı Türkiye'de yılda bir kez yasal zorunluluktur. Kedinize özel takvimi veteriner hekiminiz belirler.
Kedi gribi insana geçer mi?
Hayır. Kedi gribinin insan gribiyle ilgisi yoktur ve insanlara geçmez; ama kediler arasında kolay bulaşır.
Kediden insana hangi hastalıklar geçebilir?
Toksoplazma, kedi tırmığı hastalığı, bazı bağırsak kurtları ve kuduz insana geçebilir. Düzenli parazit koruması, el hijyeni ve kuduz aşısı riski azaltır.
Kedime evde ilaç verebilir miyim?
Hayır. Reçetesiz ilaçların bazıları kedilere zarar verir; ateş, ishal ya da kusmayı evde insan ilacıyla tedavi etmeye çalışmayın, veteriner hekime danışın.
Kaynaklar
- 2024 Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats · WSAVA Aşılama Kılavuzları Grubu (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Vaccinating your cat · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği · Tarım ve Orman Bakanlığı · mevzuat metni Lexpera (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Feline Lower Urinary Tract Disease · Cornell Feline Health Center, Cornell Üniversitesi (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Vomiting · Cornell Feline Health Center, Cornell Üniversitesi (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Fever in cats · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 25 Ekim 2026)
- When is it a pet emergency? · Animal Trust (Birleşik Krallık, kâr amacı gütmeyen veteriner hizmeti) (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Cat flu · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Feline Panleukopenia Virus · Cornell Feline Health Center, Cornell Üniversitesi (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Guideline for Feline Infectious Peritonitis · ABCD — European Advisory Board on Cat Diseases (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Conjunctivitis · Cornell Feline Health Center, Cornell Üniversitesi (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Feeding Your Cat · Cornell Feline Health Center, Cornell Üniversitesi (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Diarrhea · Cornell Feline Health Center, Cornell Üniversitesi (kontrol: 25 Ekim 2026)
- How to take your cat's temperature · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Dental disease in cats · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 25 Ekim 2026)
- GL1: Worm Control in Dogs and Cats · ESCCAP (European Scientific Counsel Companion Animal Parasites) (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Fleas and flea control in cats · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Worms in cats · PDSA Pet Health Hub (Birleşik Krallık veteriner yardım kuruluşu) (kontrol: 25 Ekim 2026)
- About Toxoplasmosis · CDC (ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri) (kontrol: 25 Ekim 2026)
- About Cat Scratch Disease (Bartonella) · CDC (ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri) (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Kuduz Profilaksi Rehberi (2019, Yayın No 1134) · T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü (kontrol: 25 Ekim 2026)
- Neutering your cat · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 25 Ekim 2026)
- People Foods to Avoid Feeding Your Pets · ASPCA Animal Poison Control Center (kontrol: 25 Ekim 2026)
Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.
