Kedi tırmığı hastalığı: belirtiler, bulaşma ve korunma
Kedi tırmığı hastalığı, çoğunlukla belirtisiz kedilerden tırmık ya da ısırıkla insana geçen bakteriyel bir enfeksiyondur. Çoğu kişide hafif seyreder; bağışıklığı zayıf kişilerde dikkat gerekir.
Hastalık nedir, nasıl bulaşır?
Bartonella henselae, kedilerde pire dışkısıyla yayılan bir bakteridir. Kediler çoğu zaman belirti göstermez; bazı kediler ateş, halsizlik ya da lenf bezi büyümesi yaşayabilir.
İnsanlara en sık tırmalama, ısırma ya da açık yaranın yalanmasıyla geçer. Yavru kedilerin bakteriyi taşıma ihtimali yetişkinlere göre daha yüksektir. Hastalık insandan insana geçmez.
Genellikle sağlıklı görünür; bakteriyi taşıyıcı olabilir.
Tırmıktan birkaç gün–birkaç hafta sonra belirtiler çıkar.
Pire kontrolü ve yara bakımı riski belirgin azaltır.
İnsanda belirtiler
- Tırmık ya da ısırık yerinde kırmızı, kabarık nokta ya da küçük sivilce benzeri oluşum
- Çoğunlukla tırmıktan 1–3 hafta sonra ortaya çıkan koltuk altı, boyun ya da kasık lenf bezi şişmesi
- Hafif ateş, halsizlik, baş ağrısı, iştah azalması
- Nadiren göz kızarıklığı ya da görme şikâyeti
- Çok nadiren kalp, karaciğer, beyin gibi organ tutulumu (özellikle bağışıklığı zayıf kişilerde)
Kaynak: 3
Korunma: kedi sahipleri neler yapabilir?
-
Sürekli
Pire kontrolü
Bakteri kedilere pireyle bulaşır. Pire önleme programı için veteriner hekime danışın. Kedi piresi sayfasına bakın.
12 -
Düzenli
Tırnakları kısa tutun
Kısa tırnak, tırmığın deriyi açma olasılığını azaltır; bkz. tırnak kesimi.
2 -
Oyun sırasında
Elle oynamayın
Özellikle yavru kedilerle oyunda elinizi ya da ayağınızı oyuncak yapmayın; olta ve toplarla oynayın. Bkz. kedi oyuncakları.
2 - Yara olursa
Ne zaman hekime gidilmeli?
Hemen sağlık kuruluşu
- Yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, kafa karışıklığı
- Gözde ağrı, kızarıklık ya da görme bozukluğu
- Tırmık yerinde yayılan kızarıklık, şişlik ve irin
Birkaç gün içinde hekim
- Lenf bezinin bir haftadan uzun büyümesi ve ağrılı olması
- Aralıksız hafif ateş ve halsizlik
- Bağışıklığı zayıf, kemoterapi gören, organ nakilli ya da hamile kişilerde herhangi bir tırmık sonrası belirti
Takip
- Yara temiz kalıyor mu, kızarıklık yayılıyor mu
- Kedinin pire programı güncel mi
Kaynak: 3
Videolarla öğrenin
Veteriner hekimlerin ve eğitici kanalların anlatımları. Videolar kendi kanallarına aittir; tıklayınca YouTube'un çerezsiz oynatıcısı açılır.
Videolar genel bilgi içindir; ilaç ya da doz önerisi içeriyorsa uygulamayın, hayvanınıza özel kararı veteriner hekiminiz verir.
Kedi sahipleri için
Sık sorulanlar
Kedi tırmığı hastalığı nedir?
Bartonella henselae bakterisinin kedilerden insana tırmık, ısırık ya da yalama yoluyla geçmesiyle oluşan bir enfeksiyondur.
Kedim tırmaladı, hastalık kapar mıyım?
Çoğu tırmık sorunsuz geçer. Yarayı hemen bol su ve sabunla yıkayın; kızarıklık, şişlik, ateş ya da lenf bezi büyürse hekime gidin.
Kedi tırmığı hastalığı insandan insana bulaşır mı?
Hayır, bulaşmaz. Bulaşma kediden insana olur.
Kediler bu hastalıktan hasta olur mu?
Genellikle belirti göstermezler. Nadiren ateş ya da lenf bezi büyümesi görülebilir; hasta görünen kedi için veteriner hekime başvurun.
Yavru kedi ile risk daha mı yüksek?
Yavru kedilerin bakteriyi taşıma olasılığı yetişkinlere göre daha yüksektir; yavruyla elle oynamaktan kaçının ve pire kontrolünü ihmal etmeyin.
Bağışıklığı zayıf kişiler kedi besleyebilir mi?
Çoğu zaman evet, ama pire kontrolü, kısa tırnak ve yara hijyenine daha çok özen gerekir. Karar için hekiminize danışın.
Hamilelikte kedi tırmığı tehlikeli mi?
Hamilelikte herhangi bir enfeksiyon belirtisi hekime bildirilmelidir. Kedi bakarken pire kontrolü ve tırnak bakımı yapın; tereddütte kadın doğum uzmanına danışın.
Kediye bu hastalık için test yaptırmak gerekir mi?
Sağlıklı kedilerde rutin test önerilmez; sonuçlar bulaşıcılık konusunda net bilgi vermez. Pire kontrolü ve tırnak bakımı daha etkilidir.
Kaynaklar
- About Cat Scratch Disease (Bartonella) · CDC (ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri) (kontrol: 26 Ekim 2026)
- Cat bites and scratches · International Cat Care (iCatCare) (kontrol: 26 Ekim 2026)
- Disorders affecting multiple body systems of cats · MSD/Merck Veterinary Manual (hayvan sahibi sürümü) (kontrol: 26 Ekim 2026)
Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 29 Ekim 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.
