Donskoy (Don Sfenksi): Tüysüz Kedinin Karakteri ve Bakımı

Donskoy nasıl bir kedi?

Donskoy, FIFe'nin Don Sphynx (DSP) adıyla tanıdığı, TICA'nın ise Donskoy adıyla kaydettiği tüysüz bir kedi ırkıdır. FIFe onu orta boylu, sağlam yapılı, dokununca yumuşak ve sıcak hissettiren bir kedi olarak tanımlar; ırkın ayırt edici özelliği tüysüzlüğüdür. Türkçede "Donskoy", "Don Sfenksi" ya da "Don Sphynx" diye aranır; adı Rusya'daki Don Nehri'nden ve ırkın doğduğu Rostov-na-Donu kentinden gelir.

FIFe'ye göre ırkın hikâyesi 1987'de, yavruyken kurtarılan Varvara adlı bir dişi kedinin büyüdükçe tüylerini kaybetmesiyle başlar. Varvara daha sonra hem tüylü hem tamamen tüysüz yavrular doğurdu; tüylü doğan yavrular da tıpkı anneleri gibi zamanla tüylerini kaybetti. Bu tüysüz yavrular ırkın temelini oluşturdu ve birkaç yıl içinde Donskoy kedi kulüplerinde tanınmaya başladı; FIFe ırkı 2011'de tanıdı. World Cat Congress'in üye kuruluşları karşılaştırmasına göre TICA'da ırkın şampiyonluk statüsü 2016'dan beri vardır ve izin verilen tek dış kan, tanınmış bir ırka ait olmayan kısa tüylü ev kedisidir.

FIFe standardı Donskoy'u orta uzunlukta, oldukça güçlü ve kaslı gövdeli, geniş ve yuvarlak göğüslü, sağlam omuzlu ve geniş kalçalı bir kedi olarak tarif eder; erkekler dişilerden belirgin biçimde iridir. Başı kama biçimlidir, boyundan biraz uzundur, kaş kemerleri ve elmacık kemikleri belirgindir. Kulakları büyüktür, uçları yuvarlaktır ve içi tamamen tüysüzdür. Gözleri badem biçimli, hafif çekik ve dikkatli bakışlıdır. Uzun ve belirgin parmakları FIFe'de "maymun parmakları" diye anılır. Donskoy'un ağırlığı ve ortalama ömrü konusunda kaynaklar bir değer vermiyor; FIFe standardı sayısal ölçü içermez.

Derisi ırkın imzasıdır. FIFe'ye göre deri esnektir; baş, boyun, bacaklar ve karında belirgin kırışıklar bulunur, özellikle burun çevresinde, kulakların arasında ve omuzlarda kırışık istenir, ama kırışıklık kedinin normal işlevlerini etkileyecek kadar abartılı olmamalıdır. Bıyıklar kıvırcık, kalın ve kırık olabilir. FIFe dört farklı tüy tipinden söz eder ve birisi dışındakilerin genellikle tüysüzlüğe vardığını yazar; standartta tamamen tüysüz görünen kediler ile bütün gövdede 2 mm'yi geçmeyen kalıntı hav (flock) taşıyanlar şampiyonluk alabilir, "brush" denen dalgalı, sert tüylü çeşit ise yalnız kayıt ve üretim için kabul edilir. Bütün renk ve desenler, her oranda beyazla kabul edilir.

Mizacı tüysüz görünüşü kadar ilgi çeker. FIFe Donskoy'u çok özgün, meraklı, yumuşak kalpli ve sosyal bir kedi olarak tanımlar; nazik tavrıyla insan arkadaşlığını sever, derisi sıcak ve yumuşak olduğu için sarılmak iki taraf için de çok hoştur. Aynı kaynak onun hareketli olduğunu ve oyalanmak için yeterli uyarana ihtiyaç duyduğunu, insanlarının ve evdeki diğer hayvanların yakınında olmayı sevdiğini, bu yüzden arkadaşlığa ihtiyaç duyduğunu ve yalnız kalmaktan hoşlanmadığını vurgular. Tüysüz deri ise bakım ister: soğukta ısı kaybeder, güneşte yanar ve yağlanır. Tüysüz olması alerji yapmayacağı anlamına da gelmez.

Biz bu sayfada Donskoy'un tarihini, FIFe standardını, tüy tiplerini ve renklerini, evde bakımın ne kadar zor olduğunu, deri, kulak ve banyo bakımını, beslenmesini, oyun ve eğitim ihtiyacını, çocuklar ve diğer hayvanlarla ilişkisini, sağlık konularını ve sahiplenirken dikkat edilecekleri kaynaklarıyla anlatıyoruz. Diğer tüysüz kedileri merak edenler Sfenks Kedisi, Peterbald ve Ukrayna Levkoy sayfalarımıza bakabilir.

Donskoy özellikleri

Donskoy temel özellikleri
Irk boyutu	Orta; sağlam, kaslı; erkekler dişilerden belirgin iri [1]
Gövde	Orta uzun, oldukça güçlü ve kaslı; geniş yuvarlak göğüs, geniş kalça [2]
Baş	Kama biçimli, boyundan biraz uzun; belirgin kaş kemerleri ve elmacık kemikleri [2]
Kulaklar	Büyük, uçları yuvarlak, içi tamamen tüysüz; başın çizgisini sürdürür [2]
Gözler	Badem biçimli, hafif çekik, orta boy; rengi deri ya da tüy rengine uygun [2]
Bacak ve pati	Orta uzun; arka bacaklar öndekilerden uzun; oval pati, uzun "maymun parmakları" [2]
Deri	Esnek; baş, boyun, bacak ve karında kırışık; kırışıklık işlevi etkileyecek kadar abartılı değil [2]

Tüy tipleri	Tüysüz ve en çok 2 mm hav (flock) şampiyonluk alır; brush çeşidi yalnız kayıt ve üretim için [2]
Renkler	Bütün renk çeşitleri ve desenler; her oranda beyaz [2]
Mizaç	Çok özgün, meraklı, yumuşak kalpli ve sosyal; insanlarına ve evdeki hayvanlara bağlı [1]
Yalnız kalma	Arkadaşlığa ihtiyaç duyar, yalnız kalmaktan hoşlanmaz [1]
Tanınma	FIFe 2011 (Don Sphynx, DSP, kategori 4); TICA şampiyonluk 2016 [3]
İzin verilen dış kan (TICA)	Tanınmış bir ırka ait olmayan kısa tüylü ev kedisi [3]
Ağırlık ve yaşam süresi	Kaynaklar bu konuda bir değer vermiyor [2]

Donskoy karakteri

FIFe Donskoy'u çok özgün, meraklı, yumuşak kalpli ve sosyal bir kedi olarak tanımlar. Nazik tavrıyla insan arkadaşlığını sever; derisi sıcak ve yumuşak olduğu için sarılmak FIFe'nin deyişiyle iki taraf için de son derece hoştur. Hareketli bir kedidir ve oyalanmak için yeterli uyarana ihtiyaç duyar; insanlarının ve evdeki diğer hayvanların yakınında olmayı sever ve onlara çok bağlıdır. FIFe bu yüzden Donskoy'un arkadaşlığa ihtiyaç duyduğunu, yalnız kalmaktan hoşlanmadığını, evde bir Donskoy olmasının bütün işlerinizde bir yol arkadaşınız ve her an sıcak bir sevgi demek olduğunu yazar ve tek bir öğüt verir: onun için orada olun. Aynı tüysüz yapıdaki Sfenks için CFA da kedinin vücut ısısı arayıp uzun süre sahibine sokulduğunu, ilgi ve yemek isteklerini açıkça belli ettiğini, uzun süre yalnız kalmaya iyi dayanmadığını not eder.

İnsanlara bağlılık
Yalnızlığa dayanıklılık
Oyunculuk ve merak
Deri bakımı ihtiyacı
Soğuk ve güneşe hassasiyet

Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her kedi kendine özgüdür.

Donskoy renkleri

Bütün renkler ve desenler
FIFe bütün renk çeşitlerini ve desenleri, beyazlı olanlar dahil kabul eder; her oranda beyaz serbesttir. Tüysüz kedide renk derinin pigmentinde görülür.
Pembe ve beyaz deri
Beyaz ya da açık renkli kedilerin derisi pembe görünür. International Cat Care beyaz ve tüysüz kedilerin ciddi güneş yanığı riskini vurgular; açık derili Donskoy'larda güneş önlemi daha da önemlidir.
Koyu deri
siyah, mavi, çikolata vb.
Koyu pigmentli deri siyah, gri-mavi ya da kahve tonlarında görünür; desenler (tekir, renk noktası, beyazlı) derinin üzerinde gölge gibi seçilebilir.
Brush tüy tipistandart dışı
Bütün gövdede ince dalgalı, çoğu zaman sert tüy ve başta, ense ya da sırtta kel alanlar taşıyan çeşittir. FIFe'de şampiyonluk almaz; yalnız kayıt ve üretim için kabul edilir.

Kendini bul

Donskoy kime uygun?

Daha önce kedi beslemiş ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.

Uygun3 durum

Apartmanda yaşıyorum
Tüysüz bir kedi zaten ev içinde, sıcak ve korunaklı bir ortamda yaşamalıdır.
Kucağa sokulan bir kedi istiyorum
FIFe yumuşak kalpli, sosyal; sıcak derisiyle sarılmanın iki taraf için de hoş olduğunu yazar.
Evde başka bir kedim var
FIFe evdeki diğer hayvanların yakınında olmayı sevdiğini yazar; tanıştırma kademeli olmalı.

Dikkat ister2 durum

İlk kez kedi sahipleneceğim
Tarama gerekmez, ama deri temizliği, banyo, soğuk ve güneşten korunma bilgisi ister.
Küçük çocuğum var
Sosyaldir, ama derisi narindir; çocukların nazik davranmayı bilmesi ve gözetim gerekir.

Uygun değil2 durum

Gün boyu işteyim
FIFe arkadaşlığa ihtiyaç duyduğunu ve yalnız kalmaktan hoşlanmadığını yazar.
Kedi alerjim var
Tüysüz kediler de alerji yapabilir; alerji tüyden değil deri ve tükürük proteinlerinden gelir.
Çok soruluyor

Kısaca

Kimler için ideal: Evde çok vakit geçiren, kucağına sokulan ve onu her yerde izleyen sevecen bir kedi isteyen, deri temizliğine ve banyoya düzenli zaman ayırabilen, evini kışın sıcak tutabilecek ve kediyi güneşten koruyabilecek kişiler ve aileler için uygundur. Evde başka bir kedi ya da sakin bir köpek varsa Donskoy çoğu zaman onların arkadaşlığından hoşlanır.

Kimler için zor: Kedi alerjisi olanlar (tüysüz kediler alerji yapmaz değildir), gün boyu evde olmayanlar, kedisini bahçeye ya da sokağa bırakmayı düşünenler, soğuk ve cereyanlı bir evde yaşayanlar ve deri bakımına zaman ayıramayacak olanlar için uygun değildir.

Donskoy evde bakımı zor mu?

Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.

Bakım zorluğuOrta

Apartman yaşamıUygun

Günlük egzersizHer gün birden çok oyun seansı

Yalnız kalmaArkadaşlığa ihtiyaç duyar, yalnız kalmaktan hoşlanmaz

Oyunculuk ve merakÇok oyuncu

İnsanlara bağlılıkÇok bağlı

Donskoy'un bakımı taramaktan çok deriye gider. Tüysüz deri, tüyün emdiği doğal yağı ve kiri tutar; aynı tüysüz yapıdaki Sfenks için CFA derinin çok yağlı olduğunu ve düzenli banyo gerektirdiğini, derinin narin olduğunu ve sert ellenmeye uygun olmadığını yazar. Kedinin yattığı battaniye ve yataklarda kahverengimsi yağ izleri görmeniz olağandır; bunları sık yıkamak gerekir. Kulakların içi FIFe'ye göre tamamen tüysüzdür ve kir ile yağ burada da birikir.

Donskoy apartman yaşamına çok uygundur; zaten tüysüz bir kedinin ev içinde, sıcak ve korunaklı bir ortamda yaşaması gerekir. Tüy olmadan ısı kaybı hızlıdır: kışın cereyandan uzak, sıcak bir yatak, battaniyeler ve gerekirse ince bir kazak işe yarar. Yazın ise doğrudan güneş tehlikelidir; International Cat Care tüysüz kedilerin ciddi güneş yanığı yaşayabileceğini ve tekrarlayan yanığın deri kanserine yol açabileceğini yazar. FIFe'nin vurguladığı gibi yalnız kalmaktan hoşlanmayan bu kedi için gün boyu boş kalan bir ev uygun değildir; uzun saatler dışarıdaysanız iyi anlaşan ikinci bir kedi düşünün.

Donskoy bakımı

Deri temizliği ve banyoHaftalık silme, gerektiğinde banyo

Tüysüz deri yağlanır; ılık, nemli bezle silinir, gerektiğinde kedi şampuanıyla yıkanıp iyice…

Soğuk ve güneşMevsime göre her gün

Kışın sıcak yatak ve battaniye, yazın gölge; tüysüz deri güneşte ciddi yanabilir (International Cat…

Kulak ve gözHaftada 1

Tüysüz kulak içinde kir ve yağ birikir; nazikçe temizlenir.

Tırnak ve parmak aralarıHaftada 1

"Maymun parmakları" arasında ve tırnak diplerinde yağ birikir; silinir, tırnaklar kısaltılır.

Deri bakımı

Haftada 1–2 silme; her gün kısa kontrol

FIFe Donskoy'un derisini esnek, baş, boyun, bacaklar ve karında kırışık olarak tarif eder. Tüysüz deri, tüylü bir kedide kürkün emeceği yağı ve kiri tutar; aynı tüysüz yapıdaki Sfenks için CFA derinin çok yağlı olduğunu ve düzenli banyo gerektirdiğini, narin olduğu için sert ellenmeye uygun olmadığını yazar. Banyolar arasında ılık suyla nemlendirilmiş yumuşak bir bez ya da kediler için uygun, kokusuz bir ıslak mendille deriyi silin; kırışıkların içine ve koltuk altlarına özellikle dikkat edin. Deride kızarıklık, sivilce benzeri siyah noktalar, kabuk ya da kötü koku görürseniz veteriner hekime gösterin; kendi başınıza krem ya da ilaç sürmeyin. FIFe kırışıklığın kedinin normal işlevlerini etkileyecek kadar abartılı olmamasını şart koşar.

Banyo

Gerektiğinde, çoğu zaman düzenli

Banyonun sıklığı kediden kediye değişir; deri yağlandığında, yataklarda yağ izi bıraktığında ya da kedi kötü kokmaya başladığında banyo zamanı gelmiştir. CFA aynı tüysüz yapıdaki Sfenks için düzenli banyonun deri üzerindeki alerjenleri de azalttığını, ama yeni yıkanmış bir kedinin bile alerji yapmayan bir kedi olmadığını belirtir. Ilık su ve kediler için hazırlanmış yumuşak bir şampuan kullanın, iyice durulayın ve kediyi hemen sıcak bir havluyla kurulayıp cereyansız, ılık bir odada tutun. Tüysüz bir kedi banyodan sonra çok çabuk üşür.

Soğuk, güneş ve ısınma

Mevsime göre her gün

Tüy olmadan kedi ısısını kolay kaybeder; Donskoy'lar bu yüzden sıcak yerleri, battaniyeleri ve insanların kucağını arar. FIFe derisinin dokununca sıcak hissettirdiğini yazar; bu, ısının doğrudan deriden dışarı verildiği anlamına gelir. Kışın evin cereyansız bir köşesinde kapalı ve sıcak bir yatak hazırlayın; kedi isterse ince ve yumuşak bir kazak giydirilebilir. Isıtıcı ve sobalara çok yaklaşması yanığa yol açabilir; koruma kafesi kullanın. Yazın International Cat Care tüysüz kedilerin ciddi güneş yanığı yaşayabileceğini, tekrarlayan yanığın deri kanserine yol açabileceğini belirtir; kedinin pencere önünde uzun süre doğrudan güneşte kalmasını engelleyin. ICC, isteyenlerin yalnız evcil hayvanlar için üretilmiş, kediler için güvenli olduğu yazılı güneş koruyucuyu önce küçük bir deri alanında deneyerek kullanabileceğini yazar.

Kulak ve göz bakımı

Haftada 1

FIFe'ye göre Donskoy'un kulakları büyüktür ve içi tamamen tüysüzdür. Tüy olmadığı için kulak içinde kahverengi kir ve yağ daha hızlı birikir; haftada bir, veteriner hekiminizin önerdiği bir temizleyiciyle ıslatılmış pamukla yalnız görünen kısmı nazikçe silin, kulak kanalına pamuklu çubuk sokmayın. Kötü koku, kızarıklık ya da sık baş sallama varsa veteriner hekime danışın. Kirpik desteği zayıf olan tüysüz kedilerde göz kenarında akıntı birikebilir; nemli, temiz bir pamukla silin, akıntı artarsa ya da göz kızarırsa muayene gerekir.

Tırnak, parmak araları ve diş bakımı

Tırnak ve parmak arası haftada 1; diş mümkünse her gün

FIFe'nin "maymun parmakları" dediği uzun parmaklar arasında ve tırnak diplerinde yağ ve kir birikir; haftada bir silin ve tırnakları uç kısımlarından kısaltın. Dişleri kedi diş macunuyla, mümkünse her gün fırçalamak diş taşı ve diş eti hastalığını önlemenin en etkili yoludur. Bkz. tırnak kesimi ve diş bakımı.

İlgili rehberTüy bakımı: kedi ve köpek ne sıklıkla taranır?Kedi kumu ve kum kabı

Donskoy ne yer? Yaşa göre beslenme

Günde birkaç küçük öğün

Cornell Feline Health Center kedilerin besin ihtiyacının yaşam dönemine göre değiştiğini ve mama etiketinin hangi dönem için tam ve dengeli olduğunu belirtmesi gerektiğini yazar. Donskoy yavrusuna etikette yavrular ya da bütün yaşam dönemleri için tam ve dengeli yazan bir mama verin ve günlük miktarı birkaç küçük öğüne bölün. Tüysüz yavrular üşümeye daha yatkındır; sıcak bir ortamda beslenmeleri ve uyumaları büyümelerini destekler. Ayrıntılar için yavru kedi bakımı ve kedi ne yer rehberlerimize bakın.

Bu ırka uygun kedi mamaları ve güncel fiyatlar

70 mama 5 mağazada her gün izleniyor; stoktaki en düşük kg fiyatı 249 ₺ (son ölçüm). Yaşa ve içeriğe göre süzüp mağaza mağaza karşılaştırın.

Mamaları karşılaştır

Yavru kedi mamaları Kısırlaştırılmış kedi mamaları

İlgili rehberKedi ne yer?Yavru kedi: ilk aylarda bakım, beslenme ve gelişim

Donskoy eğitimi

Eğitim zorluğuKolay

FIFe'nin meraklı ve sosyal diye tanımladığı Donskoy, insanlarının yakınında olmayı sevdiği için ödüllü kısa çalışmalara genellikle iyi karşılık verir. Kum kabını ve tırmalama tahtasını ilk günden göstermek, taşıma çantasını dinlenme yeri olarak tanıtmak ve banyo, deri silme, kulak temizliği gibi bakımlara yavruyken kısa ve ödüllü denemelerle alıştırmak bu ırkla çok önemlidir; çünkü tüysüz bir kedinin bakımı hayat boyu sürer.

Hareketli ve meraklı kediler istenmeyen alışkanlıkları da çabuk öğrenir. Sıcak yer arayan Donskoy ocak, ısıtıcı ve fırın üstüne çıkmayı deneyebilir; bu yerleri yasaklamak yerine ona sıcak ve yüksek, güvenli dinlenme yerleri sunun. FIFe'nin vurguladığı gibi oyalanmak için yeterli uyarana ihtiyaç duyar; sıkılan kedi kendine uğraş arar. Ceza ve bağırma kedide korku yaratır; istenen davranışı ödüllendirin.

Öncelik sırası

Kum kabını ve tırmalama tahtasını ilk günden gösterme
Banyo, deri silme ve kulak temizliğine kademeli alıştırma
Taşıma çantasını dinlenme yeri olarak tanıtma
Isıtıcı ve ocak yerine sıcak, güvenli yataklara yönlendirme
Kazak ya da battaniye gibi sıcak tutan eşyaları kademeli tanıtma
Adına gelme ve ödülle oyun başlatma

İlgili rehberKedi tırmalama Kedi oyuncakları

Donskoy egzersiz ve oyun

Günlük ihtiyaç Her gün birden çok oyun seansı

FIFe Donskoy'un hareketli olduğunu ve oyalanmak için yeterli uyarana ihtiyaç duyduğunu yazar. Ev içinde yaşayan bu kedi için her gün birkaç kısa oyun seansı, tırmanma kulesi ve duvar rafları hem enerjisine çıkış yolu açar hem de vücudunu ısıtır. Oyunu parmakla değil oyuncakla oynayın; tüysüz derisi narin olduğu için sert pençe ve diş oyunlarına izin vermeyin. İp, yün ve kurdele başıboş bırakılmamalıdır, yutulursa bağırsak tıkanmasına yol açabilir. Oyuncakları birkaç günde bir değiştirmek ilgiyi canlı tutar. Tırmanma raflarının ve kulelerin yüzeyleri yumuşak ve kaymaz olsun; tüysüz deri sert ve pürüzlü yüzeylerde çabuk çizilir. Bkz. kedi oyuncakları ve kedi tırmalama.

Sevdiği oyunlar

Olta (tüylü çubuk) oyuncağı
Bulmaca besleyici ve saklanan ödül
Tırmanma kulesi ve yumuşak kaplı raflar
Top ve fare oyuncağı kovalama
Battaniye altında saklambaç
Ödülle kısa numara çalışmaları

Donskoy çocuklarla ve diğer hayvanlarla

Çocuklarla

FIFe'nin sosyal ve yumuşak kalpli diye tanımladığı Donskoy, kendisine nazik davranan çocuklarla iyi bir arkadaş olabilir. Ama derisi narindir; aynı tüysüz yapıdaki Sfenks için CFA sert ellenmeye uygun olmadığını ve çocukların nazik davranmayı anlayacak yaşta olması gerektiğini yazar. Çocuklara kediyi düz avuçla okşamayı, sıkmamayı ve kedi uzaklaşmak istediğinde onu bırakmayı öğretin; küçük çocuklar ile kediyi gözetimsiz bırakmayın. Olta oyuncakları çocukların kediyi kucaklamadan oyuna katılmasını sağlar.

Kedilerle

FIFe Donskoy'un evdeki diğer hayvanların yakınında olmayı sevdiğini ve onlara bağlı olduğunu yazar. İyi tanıştırılmış bir kedi arkadaş, Donskoy'un yalnız kaldığı saatlerde hem oyun hem sıcaklık kaynağı olabilir. Tanıştırmayı önce ayrı odalarda koku değişimiyle başlatın, sonra kısa ve gözetimli görüşmelerle ilerleyin; kum kabı, mama ve su kaplarını kedi sayısından bir fazla tutun. Diğer kedinin sert pençe atması tüysüz deride kolay çizik bırakır; ilk haftalarda oyunu izleyin.

Köpeklerle

FIFe Donskoy'un evdeki diğer hayvanlarla birlikte olmayı sevdiğini belirtir; köpeklerle uyuma dair ırka özgü ayrı bir bilgi yoktur. Kedilere alışkın, sakin bir köpekle kontrollü tanıştırma çoğu zaman iyi sonuç verir. Köpeği tasmalıyken tanıştırın, kedinin kaçabileceği yüksek yerler olsun; tüysüz derisi korumasız olduğu için sert oyunlara izin vermeyin.

Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler

Donskoy'un ortalama ömrü ve ırka özgü hastalıkların sıklığı konusunda kaynaklar bir değer vermiyor; FIFe ırk sayfası ve standardı sağlık verisi içermez. Bilinen riskler çoğunlukla tüysüz deriden kaynaklanır. International Cat Care beyaz, ince tüylü ya da tüysüz kedilerin ciddi güneş yanığı yaşayabileceğini, tekrarlayan güneş yanığının deride hasara ve deri kanserine yol açabileceğini, deride kabuk ya da iyileşmeyen yaraların bu açıdan önemli olduğunu yazar. Tüysüz deri ayrıca yağlanır ve kir tutar; düzenli temizlenmeyen deride tahriş ve sivilce benzeri lezyonlar görülebilir. Soğukta ısı kaybı hızlıdır; yavrular ve yaşlı kediler özellikle korunmalıdır. FIFe standardı kırışıklığın kedinin normal işlevlerini etkileyecek kadar abartılı olmamasını şart koşar; göz çevresindeki aşırı kırışıklık göz tahrişine yol açabilir. Cornell Feline Health Center şişmanlığı kedilerde en yaygın beslenme sorunu sayar. Biz ilaç adı ya da doz vermiyoruz; tanı ve tedavi kararı veteriner hekimindir. Acil durum işaretleri: nefes darlığı ya da ağız açık soluma; idrar yapmaya çalışıp yapamama; bir günden uzun iştahsızlık; soğukta titreme, halsizlik ve vücudun soğuk hissettirmesi; güneşte kaldıktan sonra kızarık, şiş ya da su toplamış deri görülürse vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurun.

Güneş yanığı ve deri kanseri

International Cat Care tüysüz ve ince tüylü kedilerin ciddi güneş yanığı yaşayabileceğini, tekrarlayan yanığın deri kanserine yol açabileceğini yazar. Deride iyileşmeyen yara ya da kabuk veteriner muayenesi gerektirir.

Üşüme

Tüysüz deri ısıyı kolay kaybeder; özellikle yavrular ve yaşlı kediler soğukta hızla üşür. Sıcak ve cereyansız bir ortam şarttır.

Deri sorunları

Yağlanan deride kızarıklık, sivilce benzeri lezyonlar ve tahriş görülebilir; düzenli temizlik önemlidir. Kalıcı deri sorunlarında veteriner hekime gidin.

Şişmanlık

Cornell şişmanlığı kedilerde en yaygın beslenme sorunu sayar; iştahlı tüysüz kedilerde kilo izlenmelidir.

Rehber: Kedi ne yer?

Irka özgü kalıtsal hastalıklar

Donskoy'a özgü kalıtsal hastalıkların sıklığını gösteren bir araştırma bulamadık; kaynaklar bu konuda bir değer vermiyor. Yetiştiriciye ebeveynlerin sağlık geçmişini sorun.

Sağlık rehberleriKedi aşı takvimi İç ve dış parazitler

Donskoy sahiplenme

Donskoy sahiplenmek

Donskoy nadir olduğu için Türkiye'de ırka özel sahiplendirme ilanı az çıkar. Yine de barınaklara, hayvan derneklerine ve tüysüz kedilerle ilgilenen gruplara bakmak, yuvasını değiştirmek zorunda kalan bir kediye ulaşmanın yoludur. Yavru almak istiyorsanız FIFe ya da TICA'ya bağlı bir kulüpte kayıtlı, kedilerini ve yavruların büyüdüğü ortamı gösteren, sizi de sorgulayan bir yetiştiriciyle çalışın; gerekirse yurt dışındaki kayıtlı yetiştiricilerle görüşün.

Belediye hayvan bakımevleri ve hayvan hakları derneklerinin sahiplendirme ilanları
Tüysüz kedilerle (Sfenks, Donskoy, Peterbald) ilgilenen sahiplendirme ve kurtarma grupları
FIFe ya da TICA'ya bağlı kulüplerde kayıtlı, şecere ve sağlık belgelerini paylaşan yetiştiriciler
İlan platformları (satıcının kimliğini, kedinin belgelerini ve görüşme imkânını doğrulayarak)

Donskoy mu, Sfenks mi?

İki ırk da tüysüzdür ama ayrı kökenlerden gelir. FIFe'ye göre Donskoy Rusya'da 1987'de bulunan bir değişimden gelir; tüylü doğan yavrular bile zamanla tüylerini kaybedebilir. Sfenks ise ayrı bir kökenden gelen başka bir ırktır. Görünüşte Donskoy'un başı kama biçimli, kaş kemerleri ve elmacık kemikleri belirgindir, derisi baş, boyun, bacak ve karında kırışıktır (FIFe). İlanlarda iki ırk sık karıştırıldığı için şecerede yazan ırk adına ve koduna (FIFe'de DSP) bakın.

Donskoy (Don Sphynx): Rusya kökenli; FIFe kodu DSP.
Sfenks: ayrı kökenli başka bir tüysüz ırk; ayrıntılar için Sfenks Kedisi sayfamız.
Peterbald: başka bir tüysüz ırk; ayrıntılar için Peterbald sayfamız.

Yavru mu yetişkin mi sahiplenmeli?

Donskoy yavrusunun tüy durumu ilk aylarda değişebilir; FIFe'ye göre ırkın ilk kuşağında tüylü doğan yavrular zamanla tüylerini kaybetmiştir ve standart genç kedilerde burunda ince, kısa hav bulunmasına izin verir. Yetişkin bir kedinin ise tüy tipi, deri yapısı ve mizacı bellidir.

Yavru: banyo ve bakım alışkanlıklarını baştan siz kurarsınız; üşümeye karşı daha dikkatli olmanız gerekir.
Yetişkin: tüy tipi, deri hassasiyeti ve diğer hayvanlarla ilişkisi bellidir.
Yaşlı kedi: yaşlı tüysüz kedilere de yuva olabilirsiniz; ısınma ve deri bakımını baştan veterinerle konuşun.

Barınaktan sahiplenme

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun ek 1. maddesine göre büyükşehir ve il belediyeleri ile nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler hayvan bakımevi kurmakla yükümlüdür; aynı kanunun 14. maddesi ev hayvanını terk etmeyi yasaklar. Saf bir Donskoy barınakta çok nadir görülür, ama benzer tüy yapısında ya da mizaçta kırma kediler de yuva bekler. Sahiplendirme şartları belediyeden belediyeye değişebildiği için güncel durumu ilgili kurumdan doğrulayın.

Belediye bakımevini ve hayvan derneklerini arayın; sahiplendirme şartlarını sorun.
Kediyi birkaç kez ziyaret edin; elle tutulmaya, seslere ve diğer kedilere tepkisini gözleyin.
Mikroçip ve aşı kayıtlarını sahiplendirme sırasında kontrol edin.
Kediyi terk etmek yasaktır; bakamayacağınız bir durum olursa bakımevi ya da sahiplendirme grubuyla konuşun.

İlk günler: eve alışma

Yeni gelen Donskoy için kum kabı, mama ve su kabı ile kapalı, sıcak bir yatağın bulunduğu sakin ve cereyansız bir oda hazırlayın. Kedi kendiliğinden yanınıza geldiğinde ödülle ve oyunla karşılık verin; ilk günlerde yalnız kalacağı süreyi kısa tutun.

Kum kabını yemek yerinden uzak, sessiz bir köşeye koyun; bkz. kedi kumu.
Birkaç yıkanabilir battaniye ve kapalı bir yatak hazırlayın.
İlk günlerde önceki mamasını verin; değiştirecekseniz kademeli geçin.
İlk hafta veteriner kontrolüne gidin; aşı, parazit, deri bakımı ve kısırlaştırmayı konuşun (kedi kısırlaştırma).

Sahiplenmeden önce: kontrol listeleri

Donskoy'u sıra dışı görünüşü için değil, insanına çok bağlı, yalnız kalmaktan hoşlanmayan ve derisi hayat boyu bakım isteyen bir kediyle yaşamaya hazır olduğunuz için seçin. Aşağıdaki sorulara dürüstçe "evet" diyebiliyorsanız doğru yoldasınız.

Kendinize sorun

Evde kedimle yeterince vakit geçirebilir miyim, ya da ona iyi anlaşan bir arkadaş sağlayabilir miyim?
Deriyi düzenli silmeye, gerektiğinde yıkayıp kurulamaya ve yatakları sık yıkamaya hazır mıyım?
Evimi kışın cereyansız ve sıcak tutabilir, yazın kedimi doğrudan güneşten koruyabilir miyim?
Evde kedi alerjisi olan biri yok mu, ya da alerjiyi önceden bir tüysüz kediyle sınadık mı?
Belgeli bir Donskoy için kayıtlı bir yetiştiriciyi ve bekleme süresini göze alabilir miyim?
Kedimin mama, aşı, kısırlaştırma, bakım ve veteriner masraflarını yıllarca karşılayabilir miyim?

İlan seçerken nelere bakılmalı?

Şecerede ırk adının Don Sphynx (FIFe kodu DSP) ya da Donskoy olarak yazıldığını ve kaydın hangi kuruluşa (FIFe, TICA ya da bunlara bağlı bir kulüp) ait olduğunu kontrol edin.
Anne ve babayı, yavruların büyüdüğü ortamı görün; görüntülü görüşme ve güncel tarihli videolar isteyin.
Yavrunun tüy tipini sorun; FIFe'de "brush" tipi kediler şampiyonluk almaz, yalnız kayıt ve üretim için kabul edilir.
Derinin temiz, kızarıksız ve yarasız, kırışıklıkların gözü tahriş etmeyecek ölçüde olduğuna bakın.
Aşı karnesini, iç-dış parazit uygulamalarını ve mikroçip numarasını belgeyle karşılaştırın.
Yavrunun sıcak bir ortamda büyütüldüğünü ve üşümediğini gözleyin; titreyen, halsiz yavrulara temkinli yaklaşın.
Görmeden kapora isteyen, yavruyu kargoyla gönderen ya da belge göstermekten kaçınan satıcılardan uzak durun.

Donskoy nereden sahiplenilir?

Donskoy sahiplenmek için önce barınaklara ve tüysüz kedilerle ilgilenen sahiplendirme gruplarına bakın. Yavru almak istiyorsanız FIFe ya da TICA'ya bağlı bir kulüpte kayıtlı, şecere ve sağlık belgelerini paylaşan bir yetiştiriciyle çalışın; Türkiye'de bulamazsanız yurt dışındaki kayıtlı yetiştiricilerle görüşmek ve bekleme listesine girmek gerekebilir. İlan platformlarında satıcının kimliğini, kedinin kayıtlarını ve yüz yüze görüşme imkânını mutlaka doğrulayın.

Barınaklarda saf Donskoy nadir görülür, ama tüysüz ya da seyrek tüylü kırma kediler de yuva bekleyebilir. Belgesiz bir kedide ırk adından çok kedinin kendi derisine, sağlığına ve mizacına bakın.

İlgili rehberKedi sahiplenme Barınaktan sahiplenme

Donskoy sahiplenirken fiyatı neler etkiler?

Irkın Türkiye'de nadir olması ve yurt dışından getirilme masrafı
FIFe ya da TICA şeceresi ve kulüp kaydı
Tüy tipi (tüysüz, flock ya da brush)
Renk ve desen
Yavrunun yaşı, aşı, parazit ve mikroçip kayıtları
Kısırlaştırma durumu, sözleşme ve sağlık garantisi

Donskoy Türkiye'de nadir bir ırktır ve tüysüz kediler arasında en çok Sfenks ile karıştırılır. Önce barınaklara ve tüysüz kedilerle ilgilenen sahiplendirme gruplarına bakın. Yavru alırken FIFe ya da TICA şeceresini, ırk adının Don Sphynx (DSP) ya da Donskoy olarak yazıldığını, aşı karnesini ve mikroçip kaydını kontrol edin.

Donskoy fiyatı ve bakım maliyeti 2026

Donskoy için yavru fiyatı, mama, kuaför ve veteriner kalemlerini kaynaklı verilerden tek tabloda topladık. Veteriner rakamları oda tarifelerindeki alt sınır (en az) ücrettir; muayene, anestezi ve ilaç ayrıca eklenir. Kaynağı olmayan hücreye "veri yok" yazdık, tahmin yapmadık.

Donskoy bakım maliyeti kalemleri
Kalem	Tutar	Kaynak
Yavru fiyatı (ilan ve üretici sayfaları)	veri yok	En az üç tarihli kaynak bulunmadığı için yazılmadı
Kuru mama, kg fiyatı (ortanca)	558 ₺ / kg	58 kedi kuru maması, mağaza fiyatları
Aylık mama maliyeti	veri yok	Irka özgü günlük mama miktarı için kaynaklı veri yok; tutar mamanın paket tablosuna ve köpeğin kilosuna göre hesaplanmalı
Kuaför: kedi makine tıraş	1.650 ₺ – 2.000 ₺ (ortanca 2.000 ₺)	3 işletme fiyatı
Kuaför: kedi banyo	1.500 ₺ (ortanca 1.500 ₺)	1 işletme fiyatı
Karma aşı (doz)	1.700 ₺ – 2.000 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kuduz aşısı (doz)	1.250 ₺ – 1.750 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Genel muayene	1.500 ₺ – 2.000 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kısırlaştırma, dişi	7.500 ₺ – 10.000 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kısırlaştırma, erkek	5.500 ₺ – 7.500 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)

Donskoy hakkında sık sorulanlar

Donskoy nereden gelir?

FIFe'ye göre Donskoy, Rusya'nın Rostov-na-Donu kentinde bulunan doğal bir değişimden gelir. Irkın hikâyesi 1987'de yavruyken kurtarılan Varvara adlı bir dişi kedinin büyüdükçe tüylerini kaybetmesiyle başlar; onun tüysüz yavruları ırkın temelini oluşturmuştur.

Donskoy ile Don Sfenksi aynı ırk mı?

Evet. FIFe ırkı Don Sphynx (kod DSP) adıyla, TICA ise Donskoy adıyla kaydeder. Türkçede ikisi de kullanılır; ilanlarda iki adın aynı ırkı anlattığını bilin.

Donskoy hangi kuruluşlarca tanınır?

FIFe ırkı 2011'de Don Sphynx adıyla tanıdı. World Cat Congress'in karşılaştırmasına göre TICA'da Donskoy'un şampiyonluk statüsü 2016'dan beri vardır. Diğer kuruluşların güncel tanıma durumunu ilgili kuruluştan doğrulayın.

Donskoy tamamen tüysüz mü?

Çoğu öyledir, ama hepsi değil. FIFe dört tüy tipinden söz eder ve birisi dışındakilerin genellikle tüysüzlüğe vardığını yazar. Standartta tamamen tüysüz görünenler ve gövdede en çok 2 mm hav (flock) taşıyanlar şampiyonluk alır; dalgalı, sert tüylü "brush" tipi yalnız kayıt ve üretim için kabul edilir. Genç kedilerde burunda ince hav olabilir.

Donskoy kaç kilo olur?

Kaynaklar bu konuda bir değer vermiyor. FIFe standardı Donskoy'u orta boy, sağlam ve kaslı bir kedi olarak tarif eder ve erkeklerin dişilerden belirgin biçimde iri olduğunu yazar, ama sayısal bir ağırlık aralığı vermez.

Donskoy kaç yıl yaşar?

Kaynaklar bu konuda bir değer vermiyor; ırka özgü bir ömür araştırması bulamadık. Kedilerin ömrünü etkileyen genel etkenler için kedi kaç yıl yaşar rehberimize bakabilirsiniz.

Donskoy alerji yapar mı?

Yapabilir. International Cat Care kedi alerjisinin tüyden değil, derideki yağ bezlerinden gelen Fel d 1 ve tükürükteki Fel d 4 gibi proteinlerden kaynaklandığını ve Sfenks gibi çok az tüylü kedilerin bile alerjik tepkiye yol açabileceğini yazar. Tüysüz olması alerji yapmayacağı anlamına gelmez.

Donskoy yıkanmalı mı?

Evet, çoğu zaman düzenli olarak. Tüysüz deri yağ ve kir tutar; aynı tüysüz yapıdaki Sfenks için CFA derinin çok yağlı olduğunu ve düzenli banyo gerektirdiğini yazar. Banyonun sıklığı kediye göre değişir; ılık su ve kedi şampuanı kullanın, kediyi hemen kurulayıp ılık bir odada tutun.

Donskoy üşür mü?

Evet. Tüy olmadan ısı kaybı hızlıdır; FIFe derisinin dokununca sıcak hissettirdiğini yazar, bu ısının doğrudan deriden dışarı verildiğini gösterir. Kışın cereyansız, sıcak bir yatak ve battaniye gerekir; kedi isterse ince bir kazak giydirilebilir.

Donskoy güneşte yanar mı?

Yanabilir. International Cat Care tüysüz kedilerin ciddi güneş yanığı yaşayabileceğini ve tekrarlayan yanığın deri kanserine yol açabileceğini yazar. Kediyi pencere önünde uzun süre doğrudan güneşte bırakmayın; gerekirse veteriner hekiminizle kediler için güvenli güneş koruyucuyu konuşun.

Donskoy apartmanda yaşar mı?

Evet, apartman ona çok uygundur; tüysüz bir kedinin zaten ev içinde, sıcak ve korunaklı bir ortamda yaşaması gerekir. Tırmanma rafları ve günlük oyun hareketli yapısına iyi gelir.

Donskoy yalnız kalabilir mi?

Uzun süre kalmamalıdır. FIFe Donskoy'un arkadaşlığa ihtiyaç duyduğunu ve yalnız kalmaktan hoşlanmadığını yazar. Gün boyu evde değilseniz iyi anlaşan ikinci bir kedi düşünün ve yalnız kaldığı saatleri kısa tutun.

Donskoy diğer hayvanlarla anlaşır mı?

Genellikle evet. FIFe Donskoy'un insanlarının ve evdeki diğer hayvanların yakınında olmayı sevdiğini ve onlara bağlı olduğunu yazar. Tanıştırmayı kademeli yapın; tüysüz derisi pençe çiziklerine karşı korumasız olduğu için ilk haftalarda oyunu izleyin.

Donskoy ile Sfenks arasındaki fark nedir?

İki ayrı ırktır: Donskoy Rusya'da 1987'de bulunan bir değişimden gelir (FIFe), Sfenks ise ayrı bir kökenden gelir. Donskoy'da tüylü doğan yavrular zamanla tüylerini kaybedebilir. Ayrıntılar için Sfenks Kedisi sayfamıza bakın.

Donskoy'un sağlık sorunları nelerdir?

Irka özgü kalıtsal hastalıkların sıklığı konusunda kaynaklar bir değer vermiyor. Bilinen riskler tüysüz deriyle ilgilidir: güneş yanığı ve deri kanseri riski (International Cat Care), üşüme, yağlanan deride tahriş. Cornell şişmanlığı kedilerde en yaygın beslenme sorunu sayar.

Donskoy Türkiye'de bulunur mu?

Nadiren. Türkiye'de tüysüz kediler arasında en çok Sfenks görülür. Belgeli bir Donskoy için FIFe ya da TICA'ya bağlı kulüplerde kayıtlı yetiştiricilerle, gerekirse yurt dışındakilerle görüşmek gerekebilir.

Donskoy fiyatı neye göre değişir?

Fiyat; ırkın Türkiye'de nadir olması ve yurt dışından getirilme masrafı, FIFe ya da TICA şeceresi, tüy tipi, renk, yavrunun yaşı, aşı kayıtları ve kısırlaştırma durumuna göre değişir. Biz fiyat tahmini yazmıyoruz.

Kaynaklar

Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 29 Ekim 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.