Havana Kedisi: Özellikleri, Bakımı, Fiyatı ve Sahiplenme

Havana Kedisi nasıl bir kedi?

Havana kedisi, İngilizce adıyla Havana Brown, tüyünün baştan sona aynı sıcak çikolata kahvesi tonunda olmasıyla tanınır. CFA'nın anlattığına göre 1800'lerin sonunda İngiltere'de ve Avrupa'da düz kahverengi, Siyam tipi kediler vardı, ama mavi gözlü, renk uçlu Siyam kedileri popüler oldukça bu kediler gözden düştü. GCCF ise İngiltere'deki ilk düz kahverengi kedi kaydının 1894'te Mrs French'in Avrupa'dan getirdiği çikolata renkli bir dişiye ait olduğunu yazar.

Bugünkü ırkın temeli II. Dünya Savaşı'ndan sonra atıldı. CFA'ya göre İngiliz yetiştiriciler "düz kahverengi" (self-brown) bir kedi elde etmek için Siyam kedilerini siyah kısa tüylü ev kedileriyle çaprazladı. GCCF, 1951'de Baroness von Ullman'ın çikolata geninin kalıtımını inceleyip düz çikolata renkli "yabancı" (foreign) tipte bir kedi için yetiştirme programı planladığını, bunun Havana'ya yol açtığını anlatır. GCCF ırkı 1958'de tanıdı; ilk adı Chestnut Brown Foreign Short-hair idi ve 1970'te Havana olarak değiştirildi.

Havana kedisinin hikâyesi bundan sonra iki kıtada ayrı yollara ayrıldı. CFA'ya göre ilk çaprazlardan bazıları Amerika'ya gönderildi ve oradaki yetiştiriciler görünümü korumaya ve gen havuzunu büyütmeye çalıştı; CFA ırkı 1959'da kayda aldı ve 1964'te şampiyonluk statüsü verdi. İngiltere'de ise Siyam ve Oriental tipinin gelişmesiyle Havana'nın tipi ve tüyü değişti; GCCF bugün "Havana" adını Oriental çikolata için kullanır. GCCF'nin anlattığına göre küçük bir İngiliz yetiştirici grubu orijinal tipi geri getirmek için Fransa'dan bir Havana Brown getirdi ve bu kedilere Suffolk adını verdi; Suffolk 2014'te yeni ırk, 2018'de şampiyonluk statüsü aldı.

Bu yüzden "Havana kedisi" ararken hangi kuruluşun dilini kullandığınıza dikkat etmek gerekir. WCF'nin EMS listesine göre Havana (HAV) WCF, TICA ve LOOF'ta, GCCF'de ise Suffolk adıyla tanınır; CFA ırkı Havana Brown adıyla tanır. FIFe bu ırkı ayrı bir ırk olarak tanımaz. Türkiye'de çikolata renkli kısa tüylü bir kedi "Havana" diye sunulduğunda, onun Havana Brown mu yoksa Oriental çikolata mı olduğunu şecerede yazan ırk kodundan anlarsınız.

CFA'nın standardına göre Havana Brown orta boylu, biraz uzun hatlı ve iyi kaslı bir kedidir; Siyam atalarının ince, tüp gibi gövdesinden daha sağlamdır. Başı yukarıdan bakınca enine göre uzundur; burnu yuvarlak, biraz dar ve bıyık yastıklarının arkasında belirgin bir kırılma vardır. CFA bu kafa biçiminin çoğu zaman "portakala saplanmış mısır koçanı" ya da "ampul" diye tarif edildiğini yazar. Kulakları iri, yuvarlak uçlu, aralıklı ve öne eğiktir. Gözleri oval, orta boylu, aralıklı ve canlı, düz bir yeşil tondadır; başka göz rengi diskalifiye nedenidir. Bıyıkları da kahverengidir.

Biz bu sayfada Havana kedisinin tarihini, Havana Brown, Havana ve Suffolk adları arasındaki farkı, rengini, bakımını, beslenmesini, sağlığını ve gen havuzu sorununu, çocuklar ve diğer hayvanlarla ilişkisini ve sahiplenirken dikkat edilecekleri kaynaklarıyla anlatıyoruz. Atalarını ve akraba ırkları karşılaştırmak isteyenler Siyam kedisi, Oriental Kısa Tüylü, Burma kedisi ve Rus Mavisi sayfalarımıza bakabilir; bütün ırkları kedi ırkları sayfamızda topladık.

Havana Kedisi özellikleri

Havana Kedisi temel özellikleri
Irk boyutu	Orta [1]
Gövde	Orta uzunlukta, sıkı ve iyi kaslı; Siyam atalarından daha sağlam [1]
Baş	Yukarıdan bakınca enine göre uzun; yuvarlak, biraz dar burun ve bıyık yastıkları arkasında belirgin kırılma [1]
Kulaklar	İri, yuvarlak uçlu, aralıklı, öne eğik; içi ve dışı az tüylü [1]
Gözler	Oval, orta boy, aralıklı; canlı, düz yeşil (koyu yeşil tercih); başka renk diskalifiye [1]
Bacaklar, pati ve kuyruk	Düz bacaklar, arka bacaklar biraz uzun; oval sıkı patiler, önde 5 arkada 4 parmak; orta boy ince kuyruk [1]

Tüy yapısı	Kısa-orta uzunlukta, düz, parlak; alt tüy yok [1]
Renk	Eşit, zengin, sıcak kahverengi (çikolata); burun derisi gül tonlu kahve, bıyıklar kahverengi [1]
Mizaç	Zeki, meraklı, sevecen ama sırnaşık değil; orta derecede hareketli ve oyuncu [1]
CFA tanınma	Kayıt 1959, şampiyonluk 1964 [1]
GCCF tanınma (Havana)	1958; adı 1970'te Havana oldu [2]
Dış çapraz programı	CFA'da 2019'dan beri denetimli program [1]
Ağırlık ve ömür (Suffolk)	GCCF: dişi ≈3 kg, erkek 4–5 kg; 10–15 yıl [2]
Tanıyan kuruluşlar	WCF, TICA, LOOF (HAV); GCCF'de Suffolk (SUF) [3]

Havana Kedisi karakteri

CFA Havana Brown'u zeki, meraklı ve sevecen ama sırnaşık olmayan bir kedi olarak tanımlar; sevgisini patileriyle göstermesiyle bilinir. Yetiştiriciler bu kedilere İskoç halk inanışındaki yardımsever ev perisinden esinlenerek "Brownie" der. CFA kişiliklerin değişebildiğini de açıkça yazar: kimi Havana utangaçtır ve tek bir kişiye sıkıca bağlanır, kimi dışa dönüktür. Orta derecede hareketli ve oyuncudur, diğer evcil hayvanlarla genellikle uyumludur. CFA, yetiştiricilerin çoğunlukla iki Havana birden almayı, tek kedi istenecekse dişi seçmeyi önerdiğini not eder. GCCF ise Suffolk için köpek gibi sahibine ve ailesine bağlı, çok konuşkan, cesur, oyuncu ve çok meraklı bir kedi tarif eder; uzun süre getir-götür oynamayı sevdiğini, gezmektense sahibinin yanında olmayı tercih ettiğini ve ev içi yaşama uygun olduğunu yazar. Suffolk ile Havana Brown aynı kökü paylaşsa da ayrı programlarla yetiştirildiği için bu tarifleri birebir aynı kedi için okumamak gerekir.

İnsanlara bağlılık
Oyunculuk
Tüy bakımı ihtiyacı
Diğer hayvanlarla uyum
Yalnız kalma

Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her kedi kendine özgüdür.

Havana Kedisi renkleri

Çikolata kahvesi
CFA'nın kabul ettiği tek renktir: tüy boyunca eşit, zengin ve sıcak bir kahverengi; daha açık ya da koyu tonlar tercih edilmez. Burun derisi gül tonlu kahve, pati yastıkları pembemsi, bıyıklar kahverengidir.
Lila
Suffolk
GCCF Suffolk'ta çikolatanın seyreltilmiş hali olan, güvercin grisini andıran pembemsi buzlu griyi de tanır. CFA'nın Havana Brown standardında bu renk yoktur.
Tarçın ve fawn
Suffolk
GCCF'nin ırk sayfasına göre Suffolk'ta tarçın ve fawn renkleri 27 Haziran 2026'dan itibaren tanınmıştır. Bu renkler CFA Havana Brown'unda kabul edilmez.
Yavrulardaki hayalet tekir izleri
CFA yavru ve genç kedilerde hafif hayalet tekir izlerine izin verir; GCCF de Suffolk yavrularında hafif tekir izlerinin büyüdükçe kaybolduğunu yazar.
Madalyon, düğme ve yanlış göz rengistandart dışı
CFA standardında beyaz madalyon ya da düğme leke, kıvrık kuyruk, yanlış parmak sayısı ve yeşil dışında göz rengi diskalifiye nedenidir.

Kendini bul

Havana Kedisi kime uygun?

Daha önce kedi beslemiş ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.

Uygun2 durum

Apartmanda yaşıyorum
GCCF gezmektense sahibinin yanında olmayı tercih ettiğini ve ev içi yaşama uygun olduğunu yazar.
Evde zaten bir kedim var
CFA diğer hayvanlarla uyumlu olduğunu, yetiştiricilerin çoğunlukla iki Havana önerdiğini yazar.

Dikkat ister3 durum

Gün boyu işteyim
Yetiştiriciler çoğunlukla iki Havana önerir; uzun yalnızlıkta ikinci bir kedi gerekebilir.
Sessiz bir kedi istiyorum
GCCF Suffolk'u çok konuşkan diye tanımlar; CFA ses için ayrı bilgi vermez.
İlk kez kedi sahipleneceğim
Bakımı kolay ve uyumlu, ama nadir bir ırk; belgeli yavru bulmak zordur.

Uygun değil1 durum

Kedi alerjim var
Alerji tükürük ve derideki proteinlerden gelir; az dökmesi alerji yapmayacağı anlamına gelmez.
Çok soruluyor

Kısaca

Kimler için ideal: Evde vakit geçiren, zeki ve meraklı bir kediyle oynamaktan hoşlanan, kısa ama düzenli bir tüy bakımı rutinini sevebilecek, başka hayvanı olan ya da iki kedi sahiplenmeyi düşünen kişiler ve aileler için uygundur.

Kimler için zor: Gün boyu evde olmayan ve kediye arkadaş sağlayamayacak olanlar, çok sessiz bir kedi arayanlar, nadir bir ırk için belgeli bir yavruyu bekleyemeyecek olanlar ve "alerji yapmayan kedi" arayanlar için doğru seçim değildir.

Havana Kedisi evde bakımı zor mu?

Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.

Bakım zorluğuKolay

Apartman yaşamıUygun

Günlük egzersizGünde en az 2 kez 15–20 dakika oyun

Yalnız kalmaZorlanır

OyunculukOrta

İnsanlara bağlılıkÇok bağlı

Havana kedisinin tüyü az döker ve bakımı kolaydır. CFA günlük olarak yumuşak domuz kılı bir fırçayla taramayı, ayda iki üç kez de bütün vücudu yumuşak kauçuk bir fırçayla ovup ardından güderi ya da ipek bir eşarpla parlatmayı önerir; sergi kedisi değilse düzenli banyo genellikle gerekmez. Bu rutin parlak çikolata tüyü korur ve kediyle yakınlık zamanı da yaratır.

Ev içi yaşama uygundur; GCCF Suffolk'un gezmektense sahibinin yanında olmayı tercih ettiğini ve ev kedisi olarak yaşamaya uygun olduğunu yazar. PDSA ev içinde yaşayan kedilerin tırmanma rafları, tırmalama tahtası, saklanma yerleri ve her gün oynanan oyunlarla mutlu olabileceğini vurgular. CFA yetiştiricilerin çoğunlukla iki Havana birden almayı önerdiğini yazdığı için gün boyu boş kalan bir evde ikinci bir kedi bu ırk için ayrıca düşünülmeye değer.

Havana Kedisi bakımı

TüyHer gün kısa tarama

CFA yumuşak domuz kılı fırçayla günlük tarama, ayda 2–3 kez kauçuk fırça ve güderiyle parlatma…

Oyun ve arkadaşlıkHer gün

Orta derecede hareketli ve oyuncudur; günlük oyun ve birlikte geçen zaman ayırın, ikinci bir kediyi düşünün.

Kiloİki haftada bir tartı

GCCF bazı Suffolk'ların fazla yemeye yatkın olduğunu, kilonun izlenmesi gerektiğini yazar.

Tırnak, diş ve kulakHaftalık kontrol

Tırnakları gerektiğinde kısaltın, dişleri mümkünse her gün fırçalayın, iri kulaklara düzenli bakın.

Tüy bakımı ve banyo

Her gün kısa tarama; ayda 2–3 kez parlatma

CFA Havana Brown tüyünü kısa-orta uzunlukta, düz, parlak ve alt tüysüz olarak tanımlar ve tüyün fazla dökülmeye yatkın olmadığını yazar. Önerdiği rutin şöyledir: her gün yumuşak bir domuz kılı fırçayla kısa bir tarama; ayda iki üç kez bütün vücudu yumuşak kauçuk bir fırçayla ovma ve ardından güderi ya da ipek bir eşarpla silerek parlatma. Kedi sergiye katılmayacaksa düzenli banyo genellikle gerekmez; yaparsanız kediye özel şampuan kullanın, iyice durulayın ve kedi kuruyana kadar sıcak bir odada tutun. Ayrıntılar tüy bakımı rehberimizde.

Kulak bakımı

Haftada bir bakış

PDSA, kedi kulaklarının veteriner hekim istemedikçe rutin olarak temizlenmemesini, ama düzenli olarak bakılmasını önerir. Koyu kulak kiri, kızarıklık, kötü koku, şişlik ya da sık baş sallama görürseniz veterinere başvurun. Kulağın içine pamuklu çubuk sokmayın; kiri içeri iter ve kulak zarına zarar verebilir. Gerekirse yalnız görünen kısmı, kediler için hazırlanmış bir temizleyiciyle nemlendirilmiş pamukla nazikçe silin. Havana kedisi yavrusunu küçükten kulaklarına dokunulmasına alıştırmak, ileride muayeneyi de kolaylaştırır.

Tırnak bakımı

Ayda bir kontrol

International Cat Care, çoğu kedinin tırmalayarak tırnağını kendisi uygun uzunlukta tuttuğunu belirtir; tırnak halıya takılıyor ya da sert zeminde tıkırdıyorsa kısaltma zamanı gelmiştir. Yalnız tırnağın şeffaf ucunu kedi tırnak makasıyla alın, pembe görünen canlı kısma dokunmayın; ilk kesimi veteriner ekibinin göstermesini isteyin. Evde hem dikey hem yatay, sağlam bir tırmalama yüzeyi bulunsun; tırmalama kedinin doğal ihtiyacıdır. Ayrıntılar için tırnak kesimi ve kedi tırmalama rehberlerimize bakın.

Diş bakımı

Mümkünse her gün

International Cat Care dişlerin, kedi kabul ettiği sürece her gün kedilere özel diş macunuyla fırçalanmasını önerir; insan diş macunu kullanılmaz. Önce ağız çevresine dokunmaya, sonra parmaktan macun yalamaya alıştırın; fırçaya geçince her yanda kısa sürelerle başlayıp süreyi yavaşça uzatın. Diş taşı ve dişeti sorunları kedilerde her yaşta sık görüldüğü için yıllık ağız muayenesini aksatmayın. Diş bakımı rehberimizde adım adım anlatıyoruz.

Kum kabı

Günde 2 kez temizlik

International Cat Care her kedi için bir kum kabı ve bir tane fazlasını, birbirinden ayrı ve sessiz yerlere koymayı önerir. Kabın boyu kedinin burnundan kuyruk köküne kadar olan uzunluğun bir buçuk katı olmalı, yaklaşık 3 cm kum yeterlidir. Kap günde en az iki kez temizlenir; topaklanan kumda 2–4 haftada, topaklanmayan kumda haftada bir tamamen boşaltılıp yıkanır. Mama ve su kaplarından uzak bir köşe seçin. Kum seçimi için kedi kumu rehberimize bakabilirsiniz.

İlgili rehberTüy bakımı: kedi ve köpek ne sıklıkla taranır?Kedi kumu ve kum kabı

Havana Kedisi ne yer? Yaşa göre beslenme

6 aya kadar günde 3, sonra 2 öğün (Cornell)

Yavruya büyüme dönemine uygun, tam ve dengeli bir yavru maması verin. Cornell Feline Health Center 6 aylıktan küçük yavrular için günde üç öğünü, 6–12 ay arasında günde iki öğünü önerir; VCA da günlük miktarın 3–4 küçük öğüne bölünmesinin çoğu yavru için uygun olduğunu belirtir. Hedef hızlı değil dengeli büyümedir; sürekli dolu tutulan mama kabı yavrunun gereğinden fazla kilo almasına yol açabilir. Uygun bir yavru maması seçildiyse veteriner hekim önermedikçe vitamin ya da mineral takviyesi eklenmez. Yeni gelen yavruya ilk günlerde önceki evindeki mamasını verin; değiştirecekseniz eskisiyle karıştırarak birkaç günde geçin. Genel bilgiler için yavru kedi bakımı rehberimize bakabilirsiniz.

Bu ırka uygun kedi mamaları ve güncel fiyatlar

70 mama 5 mağazada her gün izleniyor; stoktaki en düşük kg fiyatı 249 ₺ (son ölçüm). Yaşa ve içeriğe göre süzüp mağaza mağaza karşılaştırın.

Mamaları karşılaştır

Yavru kedi mamaları Kısırlaştırılmış kedi mamaları

İlgili rehberKedi ne yer?Yavru kedi: ilk aylarda bakım, beslenme ve gelişim

Havana Kedisi eğitimi

Eğitim zorluğuKolay

CFA'nın zeki ve meraklı diye tanımladığı Havana kedisi, ödülle yapılan kısa çalışmalara genellikle iyi karşılık verir. GCCF Suffolk'un uzun süre getir-götür oynamayı sevdiğini, hatta göğüs tasmasıyla sahibiyle birlikte yolculuk etmekten hoşlandığını yazar. Kum kabı ve tırmalama tahtası alışkanlığını ilk günden göstermek, taşıma çantasına kendiliğinden girmeyi ve bakım sırasında sakin durmayı öğretmek zor değildir.

Göğüs tasmasına alıştırmak isteyenler bunu yavaş yapmalıdır: önce tasmayı evde koklatıp ödüllendirin, sonra kısa süre takın, en son evin içinde kısa yürüyüşler deneyin. Her kedi tasmayı kabul etmez; zorlamayın. CFA bazı Havana'ların utangaç olabildiğini yazar; çekingen bir kedide eğitimi daha da kısa ve sakin tutun. Ceza ve bağırma kedide korku yaratır ve ilişkinizi zedeler.

Öncelik sırası

Kum kabını ve tırmalama tahtasını ilk günden gösterme
Taşıma çantasını dinlenme yeri olarak tanıtma
Getir-götür ve adına gelme oyunları
Tırnak, diş ve kulak kontrolü için ellenmeye alıştırma
İstenirse göğüs tasmasına kademeli alıştırma
Kısa süreli yalnız kalmaya kademeli alıştırma

İlgili rehberKedi tırmalama Kedi oyuncakları

Havana Kedisi egzersiz ve oyun

Günlük ihtiyaç Günde en az 2 kez 15–20 dakika oyun

CFA Havana Brown'u orta derecede hareketli ve oyuncu olarak tanımlar; GCCF de Suffolk'un uzun süre getir-götür oynamayı sevdiğini yazar. PDSA günde iki kez 15–20 dakikalık oyunla başlamayı ve kedi formlandıkça süreyi uzatmayı önerir; kediler şafakta ve alacakaranlıkta oyuna daha isteklidir. Oyuncakları birkaç günde bir değiştirin, oyunu parmakla değil oyuncakla oynayın. Lazer ışığı tek başına önerilmez; ip, yün ve kurdele başıboş bırakılmamalıdır, yutulursa bağırsak tıkanmasına yol açabilir. Fikirler için kedi oyuncakları rehberimize bakın.

Sevdiği oyunlar

Getir-götür (küçük top ya da kâğıt topu)
Olta (tüylü çubuk) oyuncağı
Bulmaca besleyici ve saklanan ödül
Tırmanma kulesi ve duvar rafları
Karton kutu ve tünel keşfi
Ödülle kısa numara çalışmaları

Havana Kedisi çocuklarla ve diğer hayvanlarla

Çocuklarla

CFA'nın Havana Brown sayfası çocuklarla uyum için ayrı bir bilgi vermez; GCCF ise Suffolk'un çocuklara karşı sabırlı olduğunu yazar. CFA bazı Havana'ların utangaç olabildiğini de belirttiği için uyum kedinin kendi mizacına bağlıdır. International Cat Care küçük çocuklar ile kedinin her zaman gözetim altında olmasını, çocuklara kediyi düz avuçla okşamayı, karın ve patilerden uzak durmayı ve kedi uzaklaşmak istediğinde onu bırakmayı öğretmeyi önerir. Olta oyuncakları çocukların kediyi kucaklamadan oyuna katılmasını sağlar; kedinin çocuklardan uzaklaşabileceği yüksek bir rafı olsun.

Kedilerle

CFA Havana Brown'un diğer evcil hayvanlarla genellikle uyumlu olduğunu, GCCF de Suffolk'un diğer kedilerle iyi geçindiğini yazar. CFA yetiştiricilerin çoğunlukla iki Havana birden almayı önerdiğini not eder. Yeni kediyle tanıştırmayı önce ayrı odalarda koku değişimiyle başlatın, sonra kısa ve gözetimli görüşmelerle ilerleyin; kum kabı, mama ve su kaplarını kedi sayısından bir fazla tutun.

Köpeklerle

CFA Havana Brown'un diğer evcil hayvanlarla genellikle uyumlu olduğunu, GCCF de Suffolk'un köpeklerle iyi geçindiğini yazar. Sonuç yine köpeğin kedilere karşı tavrına ve tanıştırmanın sabrına bağlıdır. Köpeği tasmalıyken, kediyi kaçabileceği yüksek bir yere ulaşabilecekken tanıştırın; kedinin köpeğin giremeyeceği bir odası ve mama yeri bulunsun.

Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler

CFA'nın Havana Brown sayfası ırka özgü bir hastalık adı vermez; ırkın asıl sağlık konusu gen havuzunun küçüklüğüdür. CFA yetiştiricilerin gen havuzu çeşitliliğini artırmak için çalıştığını, 2019'da denetimli bir dış çapraz programı başladığını yazar: saf Havana'lar belirli renklerdeki Oriental Kısa Tüylü'lerle, seal ya da çikolata point Siyam kedileriyle ya da kayıtsız siyah veya mavi kısa tüylü ev kedileriyle çiftleştirilebilir ve bu çaprazlardan gelip yeniden saf Havana'yla çiftleştirilen yavrular standarda uyuyorsa Havana olarak kaydedilebilir. CFA bütün damızlık kedilerin genetik testten geçmesini, özellikle dış çapraz programında, daha sağlıklı ve çeşitli bir ırk için şart sayar. GCCF ise Suffolk'u sağlam bir ırk olarak tanımlar ve bugüne kadar kayıtlı kalıtsal bir hastalık olmadığını, ama Oriental atası nedeniyle o ırkı etkileyen bazı sorunlara yatkın olabileceğini yazar. Biz bu yüzden "şu hastalığa yatkındır" diye bir liste yazmıyoruz; yavru alırken yetiştiriciden ebeveynlerin genetik test sonuçlarını ve soy çeşitliliğini nasıl koruduğunu anlatmasını isteyin. HCM gibi bütün kedilerde görülen sorunlar bu ırk için de geçerlidir. GCCF Suffolk için yaşam süresini 10–15 yıl olarak verir. Biz ilaç adı ya da doz vermiyoruz; tanı ve tedavi kararı veteriner hekimindir.

Küçük gen havuzu

CFA yetiştiricilerin gen havuzu çeşitliliğini artırmaya çalıştığını, 2019'da denetimli bir dış çapraz programı başladığını ve bütün damızlıkların genetik testinin şart olduğunu yazar.

Oriental ve Siyam kökenli sorunlar

GCCF Suffolk için kayıtlı kalıtsal bir hastalık olmadığını, ama Oriental atası nedeniyle o ırkı etkileyen bazı sorunlara yatkın olabileceğini yazar.

Fazla kilo

GCCF bazı kedilerin fazla yemeye yatkın olduğunu belirtir; ideal kilonun korunması birçok sorunun önüne geçer.

Hipertrofik kardiyomiyopati (HCM)

Cornell'e göre kedilerde en sık görülen kalp hastalığıdır ve her ırkta görülebilir. Hızlı ya da ağız açık soluma ve arka bacaklarda ani felç acil durumdur.

Diş ve dişeti hastalıkları

Ağız kokusu, salya ve yemek yerken zorlanma diş sorunlarının işareti olabilir; yıllık ağız muayenesi önerilir.

Rehber: Kedi ve köpekte diş bakımı

Sağlık rehberleriKedi aşı takvimi İç ve dış parazitler

Havana Kedisi sahiplenme

Havana kedisi sahiplenmek

Havana Brown dünyada az yetiştirilen bir ırktır; CFA'nın gen havuzunu genişletmek için dış çapraz programı başlatması da bunu gösterir. Türkiye'de ırka özel bir yetiştiricilik bilgisine ulaşamadık. Yavru almak istiyorsanız CFA, TICA ya da WCF'ye bağlı bir kulüpte kayıtlı, şecere ve genetik test belgelerini paylaşan bir yetiştiriciyle çalışın.

Belediye hayvan bakımevleri ve hayvan hakları derneklerinin sahiplendirme duyuruları
CFA, TICA ya da WCF'ye bağlı kulüplerde kayıtlı, şecere ve test belgelerini paylaşan yetiştiriciler
Yurt dışındaki kayıtlı yetiştiriciler (kedi pasaportu, aşı ve giriş kurallarını önceden öğrenerek)
İlan platformları (satıcının kimliğini, kedinin belgelerini ve görüşme imkânını doğrulayarak)

Havana Brown, Havana, Suffolk ve Oriental çikolata

Bu adlar aynı kökten gelir ama bugün farklı kedileri anlatabilir. Şecerede yazan ırk kodu ve kuruluş, hangi kediyle karşı karşıya olduğunuzu söyler.

Havana Brown (CFA) ve Havana (TICA, WCF, LOOF; kod HAV): orta yapılı, "ampul" başlı, yeşil gözlü çikolata kedisi.
Suffolk (GCCF): orijinal Havana tipini yeniden kurmak için İngiltere'de yürütülen program; 2018'de şampiyonluk.
Havana (GCCF): GCCF'de bu ad Oriental çikolata için kullanılır; ayrıntılar için Oriental Kısa Tüylü sayfamız.
Siyam kedisi: renk uçlu, mavi gözlü ata ırk; Siyam kedisi sayfamız.

Barınaktan sahiplenme

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'na göre yerel yönetimler sahipsiz hayvanlar için bakımevi kurar ve sahiplendirilene kadar bakımlarını sağlar. Kimliklendirme yönetmeliğine göre bakımevinden sahiplenilen kedinin pasaportunu ve PETVET kaydını belediyenin yetkili veteriner hekimi, sahiplendirmeden itibaren 10 gün içinde yeni sahip adına düzenler. Mevzuat değişebileceği için güncel durumu belediyenizden ya da il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünden doğrulayın.

Bulunduğunuz yerin belediye hayvan bakımevini arayın; sahiplendirme şartları belediyeye göre değişir.
Kediyi birkaç kez ziyaret edin; alışkanlıklarını, diğer hayvanlarla ilişkisini ve bilinen sağlık sorunlarını sorun.
Mikroçip numarasının PETVET'te sizin adınıza işlendiğini kontrol edin; bir kişiden sahiplendiyseniz sahip değişikliğini 60 gün içinde bildirin.
Kuduz Yönetmeliği'ne göre üç aydan büyük kediler yılda bir kez kuduza karşı aşılanır; bu yasal bir yükümlülüktür.
Kedi kaybolursa 7 gün içinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirin; ev hayvanını terk etmek yasaktır.

İlk hafta: eve alışma

International Cat Care yeni gelen kedinin ilk günlerini tek ve sakin bir odada geçirmesini, ev düzenine yavaş yavaş alıştırılmasını önerir. CFA bazı Havana'ların utangaç olabildiğini yazar; çekingen bir kediyi saklandığı yerden zorla çıkarmayın. Kaygılı bir kedi ilk günlerde yalnız gece yiyip kum kabını kullanabilir; bu durum bir iki günden uzun sürerse veterinerle görüşün.

Kedi gelmeden önce sessiz bir oda hazırlayın: mama ve su kabı, kum kabı, yatak, oyuncak ve tırmalama tahtası.
Pencereleri, kabloları ve dolapları güvene alın; ilaç ve temizlik ürünlerini ulaşamayacağı yere kaldırın.
İlk günlerde önceki mamasını verin; mama değiştirecekseniz eskisiyle karıştırarak geçin, inek sütü vermeyin.
İlk hafta içinde veteriner kontrolüne gidin; aşı, parazit ve kısırlaştırma takvimini planlayın.
Evde başka hayvan varsa tanıştırmayı acele etmeden, önce koku değişimiyle yapın.

Sahiplenmeden önce: kontrol listeleri

Havana kedisini yalnız çikolata rengi tüyü ve yeşil gözleri için değil, zeki ve meraklı bir kediyle uzun yıllar yaşamak istediğiniz için seçin. Aşağıdaki sorulara dürüstçe "evet" diyebiliyorsanız doğru yoldasınız.

Kendinize sorun

Her gün kısa bir tarama ve oyun zamanı ayırabilir miyim?
Ev uzun saatler boş kalıyorsa ikinci bir kedi düşünebilir miyim?
Konuşkan bir kediyle yaşamak bana uyar mı?
Türkiye'de nadir bir ırk için yurt dışıyla iletişime ve beklemeye hazır mıyım?
Yetiştiriciden ebeveynlerin genetik test sonuçlarını isteyecek miyim?
Aşı, parazit koruması, kısırlaştırma, mama ve beklenmedik veteriner masraflarını yıllarca karşılayabilir miyim?

İlan seçerken nelere bakılmalı?

Şecerede ırkın Havana Brown (CFA), Havana (HAV; TICA, WCF) ya da Suffolk (GCCF) olarak yazıldığını ve kaydın hangi kuruluşa ait olduğunu kontrol edin; GCCF'de "Havana" Oriental çikolata demektir.
Gözlerin canlı yeşil olduğuna, tüyde beyaz madalyon ya da düğme leke bulunmadığına bakın; CFA bunları diskalifiye sayar.
Ebeveynlerin genetik test sonuçlarını ve yetiştiricinin soy çeşitliliğini nasıl koruduğunu sorun (CFA).
Anne ve babayı, yavruların büyüdüğü ortamı görün; görüntülü görüşme ve güncel tarihli videolar isteyin.
FIFe kuralları yavrunun 14 haftalık olmadan ve temel aşıları tamamlanmadan teslim edilmemesini şart koşar; daha küçük yaşta verilen yavrulara temkinli yaklaşın.
Aşı karnesini, iç-dış parazit uygulamalarını ve mikroçip numarasını belgeyle karşılaştırın.
Gözlerin ve burnun akıntısız, kulakların temiz, tüyün parlak ve kilonun yerinde olduğuna bakın.
Yazılı sözleşme, sağlık garantisi ve sorun çıkarsa ne yapılacağı hakkında net bilgi isteyin.
Büyük ve iadesiz kapora isteyen, yavruyu görmeden kargoyla gönderen ya da soruları yanıtsız bırakan satıcılardan uzak durun (CFA).

Havana Kedisi nereden sahiplenilir?

Havana kedisi Türkiye'de çok nadir olduğu için önce belediye bakımevlerine ve hayvan derneklerine bakın. Yavru almak istiyorsanız CFA, TICA ya da WCF'ye bağlı bir kulüpte kayıtlı, şecere ve genetik test belgelerini paylaşan bir yetiştiriciyle çalışın; çoğu durumda yurt dışındaki kayıtlı yetiştiricilerle görüşmek ve bekleme listesine girmek gerekir. İlan platformlarında satıcının kimliğini, kedinin kayıtlarını ve görüşme imkânını mutlaka doğrulayın.

Barınaklarda ve sahiplendirme ilanlarında kahverengi ya da çikolata tonlu kısa tüylü kırma kediler de yuva bekleyebilir. Belgesiz bir kedide ırk adından çok kedinin sağlığına ve mizacına bakın.

İlgili rehberKedi sahiplenme Barınaktan sahiplenme

Havana Kedisi sahiplenirken fiyatı neler etkiler?

Irkın nadir olması ve yurt dışından getirilme masrafı
Şecere ve kulüp kaydı (CFA, TICA, WCF ya da bağlı kulüp)
Ebeveynlerin genetik test sonuçları
Saf hat ya da dış çapraz programından gelme
Yavrunun yaşı, aşı ve parazit kayıtları
Damızlık hakkı ya da kısırlaştırma şartlı satış
Mikroçip, sözleşme ve sağlık garantisi

Havana kedisi Türkiye'de çok nadirdir; önce barınakları ve sahiplendirme gruplarını kontrol edin. Yavru alırken şecerede ırkın Havana Brown ya da Havana (HAV) mı, yoksa Oriental çikolata mı olduğunu, kaydın hangi kuruluşa ait olduğunu, ebeveynlerin genetik test sonuçlarını, aşı karnesini ve mikroçip kaydını görün.

Havana Kedisi fiyatı ve bakım maliyeti 2026

Havana Kedisi için yavru fiyatı, mama, kuaför ve veteriner kalemlerini kaynaklı verilerden tek tabloda topladık. Veteriner rakamları oda tarifelerindeki alt sınır (en az) ücrettir; muayene, anestezi ve ilaç ayrıca eklenir. Kaynağı olmayan hücreye "veri yok" yazdık, tahmin yapmadık.

Havana Kedisi bakım maliyeti kalemleri
Kalem	Tutar	Kaynak
Yavru fiyatı (ilan ve üretici sayfaları)	veri yok	En az üç tarihli kaynak bulunmadığı için yazılmadı
Kuru mama, kg fiyatı (ortanca)	558 ₺ / kg	58 kedi kuru maması, mağaza fiyatları
Aylık mama maliyeti	veri yok	Irka özgü günlük mama miktarı için kaynaklı veri yok; tutar mamanın paket tablosuna ve köpeğin kilosuna göre hesaplanmalı
Kuaför: kedi makine tıraş	1.650 ₺ – 2.000 ₺ (ortanca 2.000 ₺)	3 işletme fiyatı
Kuaför: kedi banyo	1.500 ₺ (ortanca 1.500 ₺)	1 işletme fiyatı
Karma aşı (doz)	1.700 ₺ – 2.000 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kuduz aşısı (doz)	1.250 ₺ – 1.750 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Genel muayene	1.500 ₺ – 2.000 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kısırlaştırma, dişi	7.500 ₺ – 10.000 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kısırlaştırma, erkek	5.500 ₺ – 7.500 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)

Havana Kedisi hakkında sık sorulanlar

Havana kedisi nereden gelir?

Birleşik Krallık'tan gelir. CFA'ya göre II. Dünya Savaşı'ndan sonra İngiliz yetiştiriciler düz kahverengi bir kedi elde etmek için Siyam kedilerini siyah kısa tüylü ev kedileriyle çaprazladı. GCCF ırkı 1958'de tanıdı; ilk adı Chestnut Brown Foreign Short-hair idi, 1970'te Havana oldu.

Havana kedisinin adı nereden gelir?

Irkın ilk İngiliz adı Chestnut Brown Foreign Short-hair idi ve GCCF'ye göre 1970'te Havana olarak değiştirildi. Adın neden seçildiğini açıklayan resmî bir kaynak bulamadık; bu yüzden yaygın anlatıları aktarmıyoruz.

Havana Brown ile Oriental çikolata arasındaki fark nedir?

İkisi de çikolata renkli ve Siyam kökenlidir ama farklı tiptedir. CFA'nın Havana Brown'u orta yapılı, yuvarlak ve biraz dar burunlu, "ampul" başlı bir kedidir. GCCF ise "Havana" adını bugün Oriental çikolata için kullanır; Oriental daha ince ve uzun yapılıdır. Orijinal tipi GCCF'de Suffolk adıyla bulursunuz.

Suffolk kedisi nedir?

GCCF'ye göre Suffolk, 1950'lerde geliştirilen orijinal Havana tipini yeniden kurmak için İngiltere'nin Suffolk bölgesindeki iki geleneksel Havana yetiştiricisinin yaklaşık on yılda geliştirdiği programdır. Fransa'dan bir Havana Brown getirildi; ırk 2014'te yeni ırk, 2016'da ön statü, 2018'de şampiyonluk statüsü aldı.

Havana kedisi kaç kilo olur?

CFA Havana Brown için kilo vermez; orta boylu, iyi kaslı, yetişkin erkeklerin genellikle daha iri olduğu bir kedi tarif eder. GCCF Suffolk için dişilerde yaklaşık 3 kg, erkeklerde 4–5 kg verir. İdeal kiloyu veteriner hekiminiz vücut kondisyonuna bakarak belirler.

Havana kedisi kaç yıl yaşar?

CFA Havana Brown için bir ömür vermez. GCCF Suffolk için yaşam süresini 10–15 yıl olarak verir. Düzenli veteriner kontrolü, ideal kilo ve diş bakımı ömrü destekler; ayrıntılar kedi kaç yıl yaşar rehberimizde.

Havana kedisinin gözleri ne renk?

CFA standardına göre gözler oval, orta boylu ve canlı, düz bir yeşil tondadır; daha koyu yeşil tercih edilir. Yeşil dışında her göz rengi diskalifiye nedenidir. GCCF de Suffolk için berrak, yoğun ve canlı yeşil ister.

Havana kedisi tüy döker mi?

Az döker. CFA tüyün fazla dökülmeye yatkın olmadığını yazar ve günlük kısa bir tarama ile ayda iki üç kez kauçuk fırça ve güderiyle parlatmayı önerir. GCCF de Suffolk tüyünü az döken ve bakımı kolay bir tüy olarak tanımlar.

Havana kedisi alerji yapar mı?

Evet, alerjisi olan kişilerde tepkiye yol açabilir. International Cat Care kedi alerjisinin tüyden değil, kedinin tükürüğü ve derisindeki proteinlerden kaynaklandığını belirtir. Az tüy dökmesi alerji yapmayacağı anlamına gelmez.

Havana kedisinin karakteri nasıldır?

CFA onu zeki, meraklı ve sevecen ama sırnaşık olmayan, sevgisini patileriyle gösteren bir kedi olarak tanımlar; kimi utangaç ve tek kişiye bağlı, kimi dışa dönüktür. GCCF Suffolk'u köpek gibi bağlı, çok konuşkan, oyuncu ve meraklı olarak anlatır.

Havana kedisi yalnız kalabilir mi?

Birkaç saat yalnız kalabilir, ama CFA yetiştiricilerin çoğunlukla iki Havana birden almayı, tek kedi istenecekse dişi seçmeyi önerdiğini yazar. Ev uzun saatler boş kalıyorsa iyi tanıştırılmış ikinci bir kediyi düşünün ve akşamları oyun zamanı ayırın.

Havana kedisi apartmanda yaşar mı?

Evet. GCCF Suffolk'un gezmektense sahibinin yanında olmayı tercih ettiğini ve ev içi yaşama uygun olduğunu yazar; PDSA da ev kedilerinin raflar, tırmalama tahtası ve günlük oyunla iyi yaşayabileceğini belirtir.

Havana kedisi çocuklarla ve diğer hayvanlarla anlaşır mı?

CFA Havana Brown'un diğer evcil hayvanlarla genellikle uyumlu olduğunu yazar; GCCF Suffolk'un çocuklara sabırlı olduğunu ve kedi ve köpeklerle iyi geçindiğini belirtir. Küçük çocuklarla kedinin her zaman gözetim altında olması gerekir (International Cat Care).

Havana kedisinde hangi sağlık sorunları görülür?

CFA ırka özgü bir hastalık adı vermez; asıl konu küçük gen havuzudur ve CFA 2019'da denetimli bir dış çapraz programı başlatmıştır. GCCF Suffolk için kayıtlı kalıtsal hastalık olmadığını, ama Oriental atası nedeniyle bazı sorunlara yatkın olabileceğini yazar. Ebeveynlerin genetik testlerini isteyin.

Havana kedisi nasıl beslenmeli?

Yaşına uygun, tam ve dengeli bir mama tartılarak verilir; Cornell yetişkin kediler için günde bir ya da iki öğünü yeterli bulur. GCCF bazı kedilerin fazla yemeye yatkın olduğunu yazdığı için kiloyu düzenli izleyin. Ayrıntılar kedi ne yer rehberimizde.

Havana kedisi Türkiye'de var mı?

Türkiye'de ırka özel bir yetiştiricilik bilgisine ulaşamadık; Havana Brown dünyada da az yetiştirilir. Bu adla bir ilan görürseniz şecerede ırkın Havana Brown ya da HAV olarak yazıldığını, Oriental çikolata olmadığını ve kaydın CFA, TICA ya da WCF'ye bağlı bir kulübe ait olduğunu kontrol edin.

Kaynaklar

Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.