Türk Tazısı (Anadolu Tazısı): Özellikleri, Bakımı ve Sahiplenme

Türk Tazısı nasıl bir köpek?

Türk Tazısı, Anadolu'nun yerli av köpeklerinden biridir ve Türkçede çoğu zaman yalnızca "tazı" ya da "Anadolu tazısı" diye anılır. Erdoğan ve arkadaşlarının (2012) aktardığına göre 1996'da Konya'da düzenlenen Uluslararası Türk Çoban Köpekleri Sempozyumu'nda yerli köpekler iki gruba ayrılmış; Kangal, Akbaş ve Kars çoban köpekleri birinci grupta, Türk Tazısı ise ikinci grupta, yerli av köpeği olarak kabul edilmiştir.

Yılmaz ve Ertuğrul'a (2012) göre Türk Tazısı, Türk Standartları Enstitüsü tarafından 27.11.2002 tarihinde TS 12893 numarasıyla ırk olarak tescil edilmiştir. Aynı yazarlar Türk Tazısı'nı, sayısı çok fazla olmasa da Türkiye köpek ırkları içinde hakkında en eski tarihî belgeler bulunan ırk olarak tanıtır: 16. yüzyıldan kalan bazı Osmanlı minyatürlerinde resmedilmiş, Kanuni Sultan Süleyman'ın bir şehzadesi tazıyla avlanırken tasvir edilmiştir.

Kökeni hakkında kesin bir bilgi yoktur. Yılmaz ve Ertuğrul, Türk Tazısı'nın Kırgız tazısından geldiğinin ve Orta Asya'dan Anadolu'ya yapılan göçler sırasında Türkler tarafından getirildiğinin "iddia edildiğini" yazar; ırkın günümüz tazılarından İran'ın Saluki'sine benzediğini, ama ondan daha iri yapılı olduğunu belirtir. FCI, AKC ve The Kennel Club Türk Tazısı'nı tanımaz; uluslararası bir ırk standardı yoktur.

Yapısı tipik bir tazı yapısıdır: Yılmaz ve Ertuğrul'a göre ayakları uzun, vücudu ince, başı ince ve uzun, boynu uzun, göğsü derin ve karnı çekiktir. Yetişkin erkeklerin ortalama omuz yüksekliği yaklaşık 63 cm, dişilerinki yaklaşık 61 cm; ortalama ağırlıkları erkeklerde yaklaşık 19 kg, dişilerde yaklaşık 17,8 kg'dır. Erdoğan ve arkadaşları baş uzunluğunun baş çevresine oranını 0,76 bularak ırkın uzun başlı (dolikosefal) yapısını sayılarla göstermiştir.

Türk Tazısı, Yılmaz ve Ertuğrul'a göre daha çok bıldırcın, keklik, tavşan ve tilki avının yapıldığı Orta ve Güney Anadolu'nun sulak yörelerinde yetiştirilir. Erdoğan ve arkadaşları da ırkın en çok orta ve güney Türkiye'de görüldüğünü ve tavşan, tilki gibi küçük av hayvanlarının avında kullanıldığını yazar. Köylüler, soğuk mevsimlerde üşümesin diye tazının sırtına çul ya da örtü sarar.

Bu sayfada Türk Tazısı'nı yalnız hakemli Türk bilimsel yayınlarına dayanarak anlattık: ölçüleri, post renkleri ve tüy çeşitleri, bakımı, beslenmesi ve bir tazıyla yaşamanın gerektirdikleri. Kaynakların bilgi vermediği konularda (ömür, ırka özgü hastalıklar, mizaç ölçümleri) değer uydurmuyoruz ve bunu açıkça belirtiyoruz. İlaç adı ya da doz vermiyoruz; tanı ve tedavi kararı veteriner hekiminizindir.

Türk Tazısı özellikleri

Türk Tazısı temel özellikleri
Irk boyutu	Orta; ince ve uzun bacaklı tazı (Türk yerli köpekleri genellikle orta ya da küçük yapılıdır) [1]
Boy (erkek)	Ortalama yaklaşık 63,1 cm omuz yüksekliği [1]
Boy (dişi)	Ortalama yaklaşık 61,0 cm omuz yüksekliği [1]
Ağırlık (erkek)	Ergin canlı ağırlık ortalama yaklaşık 19,0 kg [1]
Ağırlık (dişi)	Ergin canlı ağırlık ortalama yaklaşık 17,8 kg [1]
Ölçüm çalışması (122 köpek)	Ortalama canlı ağırlık 18,4, omuz yüksekliği 62 cm, kuyruk uzunluğu 44,8 cm, kulak uzunluğu 12,3 cm [2]
Baş yapısı	Uzun başlı (dolikosefal); baş uzunluğu / baş çevresi oranı 0,76 [3]

Tüy çeşitleri	Püsküllü (incelenen 30 köpeğin %73'ü) ve düz kısa tüylü (%27); tüy ipeksi [3]
Post renkleri	Siyah %35,2, boz %25,4, kahverengi %12,3, açık kahve (ten) %10,7, beyaz %8,2, alaca %8,2 (122 köpek) [2]
Yetiştirildiği yöreler	Orta ve Güney Anadolu; ölçülen köpekler Konya, Afyon, Eskişehir ve Ankara köylerinden [3]
Kullanım	Bıldırcın, keklik, tavşan ve tilki avı [1]
Tescil	Türk Standartları Enstitüsü, TS 12893, 27.11.2002 [1]
Benzer ırk	İran'ın Saluki'sine benzer, ondan daha iri yapılıdır [1]
Uluslararası tanınma	FCI, AKC ve The Kennel Club tanımaz; uluslararası ırk standardı yok [1]
Yaşam süresi	Irka özgü yayımlanmış bir değer bulunmuyor [1]

Türk Tazısı renkleri

Aşağıdaki 5 rengin hepsi ırk standardında kabul edilir.

Siyah ve siyah-ten
Yılmaz ve Ertuğrul'un 122 köpeklik çalışmasında en sık renk siyahtır (%35,2). Erdoğan ve arkadaşları da incelediği 30 köpeğin %60'ını, siyah-ten işaretliler dahil, siyah olarak kaydetmiştir.
Boz
Yılmaz ve Ertuğrul'un çalışmasında ikinci en sık renktir (%25,4).
Kahverengi
Köpeklerin %12,3'ünde kahverengi post görülmüştür (Yılmaz ve Ertuğrul, 2011). Erdoğan ve arkadaşları karaciğer (koyu kahve) renkli köpekler de kaydetmiştir.
Açık kahve (ten), krem ve gri
Açık kahve (ten) köpeklerin %10,7'sinde görülmüştür (Yılmaz ve Ertuğrul, 2011); Erdoğan ve arkadaşları krem, gümüş ve gri köpekler de kaydetmiştir.
Beyaz ve alaca
Beyaz ve alaca köpeklerin her biri %8,2 oranında görülmüştür (Yılmaz ve Ertuğrul, 2011). Erdoğan ve arkadaşları da renk desenlerini iki renkli, kırçıl (grizzle), tek renkli ve alaca olarak ayırmıştır.

Kendini bul

Türk Tazısı kime uygun?

Daha önce köpek beslemiş ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.

Uygun2 durum

Koşu ve yürüyüş arkadaşı arıyorum
Hızlı koşmak için seçilmiş bir av köpeğidir; koşu güvenli, çitle çevrili alanda yapılmalı.
Çok soruluyor
Az bakım isteyen bir köpek istiyorum
Kısa ve ipeksi tüyü haftada bir fırçalama yeterlidir.

Dikkat ister3 durum

İlk kez köpek sahipleneceğim
Tüy bakımı kolaydır, ama geri çağırma ve kovalama içgüdüsü sabırlı eğitim ister.
Evde kedim var
Tavşan ve tilki avında kullanılır; kaçan kediyi kovalayabilir, tanışma tasmalı ve kontrollü olmalı.
Küçük çocuğum var
Kaynaklar ölçmemiştir; hızlı ve uzun bacaklı bir köpek küçük çocuğu devirebilir, gözetim şart.

Uygun değil1 durum

Apartmanda yaşıyorum
Uzun bacaklı ve hızlı bir tazının koşu ihtiyacı küçük dairede karşılanmaz.
Çok soruluyor

Kısaca

Kimler için ideal: Bahçeli bir evde ya da kırsalda yaşayan, köpeğine her gün güvenli bir alanda koşma imkânı sunabilen, Anadolu'nun yerli av köpeği mirasına ilgi duyan, geri çağırma eğitimine sabırla zaman ayırabilen ve az tüy bakımı isteyen kişiler için uygundur.

Kimler için zor: Küçük bir apartman dairesinde yaşayanlar, köpeği açık alanda tasmasız gezdirmek isteyenler, evde kaçan küçük hayvanları (kedi, tavşan, kuş) kovalamaya yatkın bir köpekle yaşamaya hazır olmayanlar ve kış soğuğunda ince tüylü bir köpeği koruyamayacak olanlar için uygun olmayabilir.

Türk Tazısı evde bakımı zor mu?

Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.

Bakım zorluğuOrta

Apartman yaşamıUygun değil

Günlük egzersizGünde en az 1–2 saat (kaynaklarda ırka özgü değer yok)

Türk Tazısı'nın tüy bakımı ağır değildir. Erdoğan ve arkadaşlarına göre ırkta iki tüy çeşidi vardır: püsküllü köpeklerde kulaklarda, kuyruk altında, bacaklarda ve uyluk arkasında ipeksi uzun tüyler bulunur, düz tüylülerde ise bütün vücut kısa ve ipeksi tüyle kaplıdır. Haftada bir fırçalama, püsküllü köpeklerde kulak ve kuyruk tüylerinin taranması, kulak ve pati kontrolü ve düzenli parazit koruması temel bakımı oluşturur.

Asıl iş yaşam düzenidir. Türk Tazısı avını görerek kovalamak için seçilmiş, uzun bacaklı ve hızlı bir av köpeğidir; küçük bir apartman dairesi ve kısa tasma yürüyüşleri ona yetmez. Bahçeli bir ev, sağlam ve yüksek bir çit ve her gün güvenli, kapalı bir alanda koşma imkânı gerekir. İnce tüylü ve yağsız yapılı olduğu için soğuğa karşı korunması da önemlidir: Yılmaz ve Ertuğrul köylülerin soğuk mevsimlerde tazının sırtına çul ya da örtü sardığını yazar. Evde de yumuşak ve sıcak bir yatak, kışın rüzgârsız ve kuru bir dinlenme yeri sağlayın.

Türk Tazısı bakımı

Tüy bakımıHaftada 1 kez

Kısa ve ipeksi tüy haftada bir fırçalanır; püsküllü köpeklerde kulak ve kuyruk tüyleri taranır.

Soğuktan korunmaKış aylarında her gün

İnce tüylü ve yağsız yapılıdır; soğukta örtü ya da mont, evde sıcak ve yumuşak bir yatak gerekir.

Kulak ve parazit kontrolüHer yürüyüş ve av sonrası

Kulaklar, pati araları ve deri kene, kılçık ve diken açısından kontrol edilir.

Tırnak ve dişTırnak ayda 1–2, diş haftada birkaç kez

Tırnaklar düzenli kısaltılır, dişler fırçalanır.

Tüy bakımı

Haftada 1 kez

Erdoğan ve arkadaşları (2012) Türk Tazısı'nda iki tüy çeşidi kaydetmiştir: incelenen 30 köpeğin 22'si (%73) püsküllü, 8'i (%27) düz tüylüdür. Püsküllü köpeklerde kulaklarda, kuyruğun altında, bacaklarda ve uyluk arkasında ipeksi, dökümlü uzun tüyler bulunur; düz tüylülerde bütün vücut kısa ve ipeksi tüyle kaplıdır. Yılmaz ve Ertuğrul (2012) ise ırkı kısa tüylü ve ince, tüysüz kuyruklu olarak tanımlar; bu fark, ırkta iki tüy çeşidinin birlikte bulunduğunu gösterir. Kısa tüyü haftada bir yumuşak bir fırça ya da kauçuk eldivenle fırçalamak yeterlidir; püsküllü köpeklerde kulak ve kuyruk tüylerini seyrek dişli bir tarakla açın. Ayrıntılı yöntem için tüy bakımı rehberimize bakın.

Deri, soğuk ve yatak

Her gün

Tazılar ince gövdeli ve kısa ya da ince tüylü köpeklerdir; Yılmaz ve Ertuğrul köylülerin soğuk mevsimlerde tazının sırtına çul ya da örtü sardığını yazar. Kış aylarında yürüyüşte ince tüylü bir köpek için mont ya da örtü kullanmak, evde de yumuşak ve kalın bir yatak sağlamak hem ısı kaybını hem de kemik çıkıntılarının sert zeminde tahriş olmasını önler. Koşu ve oyun sırasında ince deride çizik ve kesikler olabilir; her koşudan sonra deriyi kontrol edin.

Kulak bakımı

Haftada 1 kontrol, av sonrası her zaman

Püsküllü tazılarda kulaklar uzun ipeksi tüyle kaplıdır ve otlu arazide kulağa kılçık kaçabilir. VCA baş sallama, kulak kaşıma, kızarıklık, kötü koku ve akıntının kulak enfeksiyonu belirtisi olduğunu yazar. Her arazi gezisinden sonra kulağın içine bakın; kanala pamuklu çubuk sokmayın, görünen kısmı veteriner hekiminizin önerdiği temizleyiciyle silin. Ayrıntılar için köpek kulak enfeksiyonu rehberimize bakın.

Kene ve parazit kontrolü

Her arazi gezisinden sonra

Arazide koşan ve avlanan köpekler kenelere, pirelere ve kum sineklerine daha çok maruz kalır. Atasoy ve arkadaşları (2010) Ege kıyısındaki illerde incelenen sokak köpeklerinde kum sinekleriyle bulaşan leishmaniasis antikoru bulmuştur; Türkiye'de bu hastalık her köpek sahibinin bilmesi gereken bir risktir. Her yürüyüş ve av sonrası köpeğin derisini, kulaklarını ve pati aralarını kontrol edin; koruma planını veteriner hekiminizle yapın. Ayrıntılar için köpek kenesi ve iç-dış parazit rehberlerimize bakın.

Tırnak, pati ve diş bakımı

Tırnak ayda 1–2, diş haftada birkaç kez

Hızlı koşan bir köpekte pati ve tırnak sağlığı çok önemlidir. Tırnaklar zeminde tıkırdıyorsa kısaltın; uzun tırnak koşuda kırılabilir. Koşudan sonra pati yastıklarını diken, cam ve kesik açısından kontrol edin. VCA üç yaşın üzerindeki köpeklerin üçte ikisinden fazlasında bir derece diş eti hastalığı görüldüğünü ve günlük diş fırçalamanın en iyi koruma olduğunu yazar. Ayrıntılar için tırnak kesimi ve diş bakımı rehberlerimize bakın.

İlgili rehberTüy bakımı: kedi ve köpek ne sıklıkla taranır?Tırnak kesimi

Türk Tazısı ne yer? Yaşa göre beslenme

Günde 3–4 öğün, sonra 2–3

Türk Tazısı'na özgü bir beslenme çalışması yoktur; yetişkinleri yaklaşık 61–63 cm boyunda orta boy köpeklerdir (Yılmaz ve Ertuğrul, 2012). VCA yavruların büyüme dönemine uygun, dengeli bir yavru mamasıyla, yaşa ve vücut kondisyonuna göre ölçülü miktarlarda ve düzenli saatlerde beslenmesini önerir; uzun bacaklı ve hızlı büyüyen yavrularda hedef hızlı değil, dengeli büyümedir. Ek kalsiyum ya da vitamin takviyesini veteriner hekim önermedikçe vermeyin. Büyüme döneminde sert zeminde uzun ve sert koşulardan kaçının. Genel ilkeler için köpek ne yer rehberimize bakın.

Bu ırka uygun mamalar ve güncel fiyatlar

71 mama 5 mağazada her gün izleniyor; stoktaki en düşük kg fiyatı 135 ₺ (son ölçüm). Yaşa, boya ve içeriğe göre süzüp mağaza mağaza karşılaştırın.

Mamaları karşılaştır

Yavru köpek mamaları

İlgili rehberKöpek ne yer?Yavru köpek bakımı

Türk Tazısı eğitimi

Eğitim zorluğuOrta

Kaynaklar Türk Tazısı'nın eğitilebilirliği için bir değer vermez. Avını görerek kovalayan hızlı bir av köpeğinin eğitiminde en zor konu, köpeğin ilgisini çeken bir hareket gördüğü andır: kaçan bir kedi, tavşan ya da kuş, çağrınızdan daha güçlü bir uyarıcı olabilir. Bu yüzden geri çağırmayı çitle çevrili bir alanda ve uzun bir eğitim tasmasıyla, yıllarca ödülle pekiştirin; açık ve trafiğe yakın alanlarda köpeği tasmasız bırakmayın. Temel komutlar için köpek eğitimi rehberimize bakabilirsiniz.

Sert düzeltme yerine kısa, oyunlu ve ödüllü oturumlar tercih edin. Av köpeği olarak yetişmiş bir tazı ev yaşamına geçerken kapalı mekânlara, merdivenlere, kalabalığa ve evdeki seslere alışmaya ihtiyaç duyabilir; bu süreci sabırla ve kademeli yürütün. Evde başka küçük hayvanlar varsa tanışmaları tasmalı ve kontrollü yapın. Tuvalet eğitimi için tuvalet eğitimi rehberimize bakın.

Öncelik sırası

Uzun tasmayla ve çitli alanda geri çağırma
Kaçan hayvanı görünce dikkatini size çevirme
Gevşek tasmayla yürüme
Kapalı mekâna, sese ve kalabalığa alışma
Evdeki küçük hayvanlarla kontrollü tanışma
Patilere, kulaklara ve dişlere dokunulmaya alıştırma
Yalnız kalmaya kademeli alıştırma

İlgili rehberKöpek eğitimi Köpek tuvalet eğitimi

Türk Tazısı egzersiz ve oyun

Günlük ihtiyaç Günde en az 1–2 saat (kaynaklarda ırka özgü değer yok)

Kaynaklar Türk Tazısı için gün bazında bir egzersiz süresi vermez; biz bu değeri ırkın tanımından çıkarıyoruz. Yılmaz ve Ertuğrul uzun bacaklı, derin göğüslü ve çekik karınlı bir av köpeği tarif eder, Erdoğan ve arkadaşları da tavşan ve tilki avında kullanıldığını yazar; yani hızlı koşmak için seçilmiş bir köpektir. Böyle bir köpek için her gün tempolu yürüyüşler ve haftada birkaç kez tamamen kapalı, güvenli bir alanda serbest koşu iyi bir başlangıçtır. Koşuyu açık arazide değil, çitle çevrili bir alanda yaptırın: hızlı koşan bir tazı bir hareketi gördüğünde çağrıyı duymayabilir. Yaz sıcağında egzersizi sabah erken ve akşam serinliğine kaydırın; VCA aşırı soluma, halsizlik ve sendelemenin sıcak çarpması belirtisi olduğunu yazar. Kışın ise ince tüylü köpeği soğuktan koruyun.

Sevdiği oyunlar

Tempolu yürüyüşler
Kapalı ve güvenli alanda serbest koşu
Uzun tasmayla keşif yürüyüşü
Oyuncak çekme ve kovalama oyunları (lure benzeri)
Saklanan ödülü bulma
Zekâ oyuncakları

Türk Tazısı çocuklarla ve diğer hayvanlarla

Çocuklarla

Kaynaklar Türk Tazısı'nın çocuklarla ilişkisini ölçmemiştir. Yaklaşık 18–19 kg ağırlığında, hızlı ve uzun bacaklı bir köpek koşarken küçük bir çocuğu devirebilir. Çocuklara köpeğin dinlenmesine saygı duymayı öğretin, oyunları gözetin ve köpeğin geri çekilebileceği sakin bir yer bırakın.

Kedilerle

Kaynaklar kedilerle ilişki için bir değer vermez. Ancak Türk Tazısı tavşan ve tilki gibi küçük hayvanların avında kullanılan bir köpektir (Erdoğan ve ark., 2012); kaçan bir kedi kovalama isteğini tetikleyebilir. Kedili bir eve tazı alırken çok dikkatli olun: tanışmaları tasmalı, kısa ve kontrollü yapın, kedinin kaçabileceği yüksek yerler bırakın ve ikisini uzun süre gözetimsiz bırakmayın.

Köpeklerle

Kaynaklar diğer köpeklerle ilişki için bir değer vermez. Köylerde ve av sırasında çoğu zaman başka köpeklerle birlikte yaşayan bir ırk olsa da her köpek bireydir; yeni bir köpekle tanışmayı tarafsız bir alanda ve tasmalı yapın. Çok küçük köpeklerle oyunda hız ve boy farkına dikkat edin.

Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler

Türk Tazısı için yayımlanmış ırka özgü bir sağlık çalışması, ortalama ömür verisi ya da önerilen bir genetik tarama programı bulamadık; FCI ve diğer uluslararası kulüpler ırkı tanımadığı için kulüp sağlık anketleri de yoktur. Erdoğan ve arkadaşları (2012) ırkın özelliklerini ve genetik yapısını belirlemek için daha ayrıntılı çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurgular. Bu yüzden biz Türk Tazısı'na ırka özgü bir hastalık listesi yazmıyoruz; yalnız yaşam tarzından doğan, bütün av ve arazi köpeklerini ilgilendiren riskleri sıralıyoruz. Arazide koşan bir köpek kenelere, pirelere, kum sineklerine, dikenlere ve yaralanmalara daha çok maruz kalır. Atasoy ve arkadaşlarının 2010 çalışması Ege kıyısındaki illerde incelenen 300 sokak köpeğinin yüzde 9'unda leishmaniasis antikoru bulmuştur; koruyucu önlemleri veteriner hekiminizle planlayın. İnce ve yağsız yapılı bir köpek olduğu için sıcakta yoğun koşudan kaçının, kışın soğuktan koruyun. Düzenli aşı (özellikle kuduz aşısı), iç-dış parazit uygulamaları ve yılda en az bir genel muayene temel korumayı oluşturur; aşı programı için köpek aşı takvimi rehberimize bakın. Biz ilaç adı ya da doz vermiyoruz; tanı ve tedavi kararı veteriner hekimindir. Acil durum işaretleri: koşuda derin kesik, şiddetli kanama ya da topallama; sıcakta aşırı soluma, sendeleme ve yığılma; tekrarlayan kusma ya da karında şişkinlik görülürse vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurun.

Leishmaniasis

Kum sinekleriyle bulaşan paraziter bir hastalıktır. Atasoy ve arkadaşları (2010) Ege kıyısındaki illerde incelenen 300 sokak köpeğinin yüzde 9'unda antikor bulmuştur. Arazide ve açık havada çok vakit geçiren köpekler için koruyucu önlemleri veteriner hekiminizle planlayın.

Kene ve kenelerin taşıdığı hastalıklar

Arazide koşan ve avlanan köpekler kenelere daha çok maruz kalır; her gezi sonrası kontrol ve veteriner hekimin önerdiği koruma planı gerekir.

Rehber: Kene: kedi ve köpekte kene, güvenli çıkarma ve korunma

Yaralanmalar

Hızlı koşan av köpeklerinde ince deride çizik ve kesikler, pati ve tırnak yaralanmaları görülebilir. Koşuyu güvenli zeminde yaptırın, her koşudan sonra deriyi ve patileri kontrol edin.

Kulak enfeksiyonları

Püsküllü kulaklara kaçan kılçık ve nem enfeksiyona zemin hazırlayabilir. VCA'ya göre baş sallama, kötü koku ve akıntı enfeksiyon işaretidir.

Rehber: Köpek kulak enfeksiyonu

Sıcak çarpması ve soğuk

VCA aşırı soluma, halsizlik ve sendelemenin sıcak çarpması belirtisi olduğunu yazar; sıcakta yoğun koşu tehlikelidir. Kışın ise ince tüylü köpek soğuktan korunmalıdır.

Rehber: Yaz sıcağında evcil hayvan

Sağlık rehberleriKöpek aşı takvimi İç ve dış parazitler

Türk Tazısı sahiplenme

Türk Tazısı sahiplenmek

Türk Tazısı'nın FCI'ye bağlı bir kulüp kaydı ya da uluslararası şeceresi yoktur; Erdoğan ve arkadaşları da Türk yerli köpek ırkları için resmî bir kayıt ya da saflık belgesi sistemi bulunmadığını yazar. Bu yüzden köpek ararken belgeden çok gözleme ve güvene dayanırsınız: anne ve babayı, köpeklerin yaşadığı ortamı ve yetiştiricinin köpeklere nasıl baktığını görün. Barınaklarda ve av köpeği sahiplendirme gruplarında da tazılar ve tazı melezleri yuva bekleyebilir.

Belediye hayvan bakımevleri ve hayvan hakları derneklerinin sahiplendirme ilanları
Av köpekleri ve tazılarla ilgilenen sahiplendirme ve kurtarma grupları
Ebeveynleri görmenize izin veren, köpeklerini iyi koşullarda yetiştiren yöre yetiştiricileri
İlan platformları (satıcının kimliğini, yavrunun belgelerini ve görüşme imkânını doğrulayarak)

Yavru mu yetişkin mi sahiplenmeli?

Tazı yavrusu hızla uzun bacaklı, hızlı bir köpeğe dönüşür; ilk iki yıl geri çağırma, sosyalleşme ve ev yaşamına alışmayla yoğun geçer. Yetişkin bir tazının ise boyu, kovalama isteğinin gücü, diğer hayvanlarla ilişkisi ve ev alışkanlıkları bellidir; bu, kedili ya da küçük çocuklu evler için önemli bir bilgidir.

Yavru: eğitimi ve sosyalleşmeyi baştan siz kurarsınız; büyüme döneminde sert koşuları sınırlamanız gerekir.
Yetişkin: boyu ve mizacı bellidir; kedilerle ve diğer köpeklerle ilişkisi önceden gözlenebilir.
Avdan emekli köpek: ev yaşamına, merdivenlere ve kapalı mekâna alışması için sabır gerekir.

Barınaktan sahiplenme

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'na göre büyükşehir ve il belediyeleri ile nüfusu 25 bini aşan belediyeler hayvan bakımevi kurmakla yükümlüdür. Kimliklendirme yönetmeliğine göre bakımevinden sahiplenilen köpeğin pasaportunu ve PETVET kaydını belediyenin yetkili veteriner hekimi sahiplendirmeden itibaren 10 gün içinde yapar. Barınakta saf bir Türk Tazısı bulmak her zaman mümkün olmasa da benzer yapıda melezler yuva bekleyebilir; mevzuatın güncel hâlini ilgili kurumdan doğrulayın.

Bulunduğunuz yerin belediye bakımevini arayın; sahiplendirme şartlarını ve istenen belgeleri sorun.
Köpeği birkaç kez ziyaret edin; tasmada nasıl yürüdüğünü, diğer köpeklerle ve insanlarla ilişkisini gözleyin.
Mikroçip numarasının PETVET'te sizin adınıza işlendiğini kontrol edin; bir kişiden sahiplendiyseniz sahip değişikliğini 60 gün içinde bildirin.
Kuduz Yönetmeliği'ne göre üç aydan büyük köpekler yılda bir kez kuduza karşı aşılanır.
Köpek kaybolursa 7 gün içinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirin; ev hayvanını terk etmek yasaktır.

İlk günler: eve alışma

Dogs Trust yeni gelen köpeğe sakin bir dinlenme alanı ayırmayı, ilk günlerde ziyaretçi ve yeni ortam yükünü azaltmayı ve rutini baştan kurmayı önerir. Köyde ya da avcının yanında yaşamış bir tazı için ev içi yepyeni bir ortamdır: kaygan zeminler, merdivenler ve evdeki sesler ilk günlerde ürkütücü olabilir.

Yumuşak ve kalın bir yatak, kış için örtü ya da mont, iyi oturan bir göğüs tasması hazırlayın.
Bahçe çitini ve kapıları kaçışa karşı kontrol edin; ilk haftalarda köpeği tasmasız dışarı çıkarmayın.
İlk hafta veteriner kontrolüne gidin; aşı, parazit, kene ve leishmaniasis korumasını konuşun.
Evdeki kedi ve diğer hayvanlarla tanıştırmayı tasmalı, kısa ve kontrollü görüşmelerle yapın.

Sahiplenmeden önce: kontrol listeleri

Türk Tazısı'nı zarif görünüşü için değil, hızlı koşmak ve kovalamak için seçilmiş bir av köpeğine her gün güvenli bir koşu alanı ve sabırlı bir eğitim sunmaya hazır olduğunuz için seçin. Irkın kayıtlı yetiştiricisi ve şeceresi olmadığından belgeden çok gözleme dayanırsınız: anne ve babayı, köpeklerin yaşadığı ortamı ve yetiştiricinin köpeklere nasıl baktığını görün.

Kendinize sorun

Köpeğe her gün güvenli, çitle çevrili bir alanda koşma imkânı sunabilir miyim?
Bahçemin çiti hızlı ve atlayabilen bir köpek için yeterince yüksek ve sağlam mı?
Evde kedi ya da başka küçük hayvan varsa onların güvenliğini sağlayabilir miyim?
Köpeği açık alanda tasmasız gezdirmemem gerektiğini kabul ediyor muyum?
Kışın ince tüylü bir köpeği soğuktan koruyabilir miyim?
Av köpeği olarak yetişmiş bir köpeğin ev yaşamına alışmasına sabırla eşlik edebilir miyim?
Köpeği uzun saatler yalnız bırakmak zorunda kalacak mıyım?

İlan seçerken nelere bakılmalı?

Yavruyu annesiyle birlikte, yaşadığı ortamda görmeyi isteyin; babanın da fotoğraf ve videolarını görün.
Ebeveynlerin boyunu ve yapısını gözleyin; Türk Tazısı yetişkinleri ortalama 61–63 cm boyunda, ince ve uzun bacaklıdır (Yılmaz ve Ertuğrul).
Türk Tazısı için uluslararası şecere yoktur; "şecereli" ya da "FCI kayıtlı Türk Tazısı" ilanlarında bu belgenin ne olduğunu sorun.
Köpeklerin yaşadığı ortamın temiz olduğuna, yavruların besili ve hareketli olduğuna bakın.
Yavrunun gözlerinin, kulaklarının ve derisinin temiz olduğunu, kene ve pire bulunmadığını kontrol edin.
Aşı karnesini, iç-dış parazit uygulamalarını ve mikroçip kaydını görün; numarayı belgeyle karşılaştırın.
Yavru en az 8 haftalık olmadan ve sütten tamamen kesilmeden anneden ayrılmamalıdır (RSPCA); daha erken teslim teklif eden ilanlardan uzak durun.
Görmeden kapora isteyen, kargoyla şehir dışına yavru gönderen ya da belge göstermekten kaçınan satıcılara para göndermeyin.

Türk Tazısı nereden sahiplenilir?

Türk Tazısı sahiplenmek için önce barınakları ve av köpeği sahiplendirme gruplarını kontrol edin. Yavru almak istiyorsanız ırkın yetiştirildiği Orta ve Güney Anadolu'da, ebeveynleri görmenize izin veren ve köpeklerini iyi koşullarda yetiştiren yöre yetiştiricileriyle görüşün. Irkın uluslararası kulüp kaydı olmadığı için belgeden çok gözleme dayanırsınız; ilan platformlarında ilanı verenin kimliğini, yavrunun aşı ve mikroçip kayıtlarını ve görüşme imkânını mutlaka doğrulayın.

Barınaklarda ve sahiplendirme gruplarında tazılar ve tazı melezleri yuva bekleyebilir; avdan emekli ya da terk edilmiş tazılar da sahiplendirilir. Yetişkin bir tazının kedilerle ve diğer köpeklerle ilişkisi önceden gözlenebilir.

İlgili rehberKöpek sahiplenme Barınaktan sahiplenme

Türk Tazısı sahiplenirken fiyatı neler etkiler?

Yavrunun yaşı, aşı, parazit ve mikroçip kayıtları
Ebeveynlerin av performansı ve yöre yetiştiricisinin bilinirliği
Köpeğin av eğitimi alıp almadığı
Tüy çeşidi (püsküllü ya da düz tüylü) ve renk
Yetiştiricinin yöresi ve ulaşım masrafı
Ebeveynlerin görülebilmesi ve yetiştirme koşulları

Türk Tazısı'nın uluslararası kulüp kaydı ya da şeceresi yoktur; ırk daha çok Orta ve Güney Anadolu'daki avcılar ve köy yetiştiricileri arasında yaşar. Önce barınakları ve av köpeği sahiplendirme gruplarını kontrol edin; yavru alırken anne ve babayı görün, aşı karnesini ve mikroçip kaydını isteyin.

Türk Tazısı fiyatı ve bakım maliyeti 2026

Türk Tazısı için yavru fiyatı, mama, kuaför ve veteriner kalemlerini kaynaklı verilerden tek tabloda topladık. Veteriner rakamları oda tarifelerindeki alt sınır (en az) ücrettir; muayene, anestezi ve ilaç ayrıca eklenir. Kaynağı olmayan hücreye "veri yok" yazdık, tahmin yapmadık.

Türk Tazısı bakım maliyeti kalemleri
Kalem	Tutar	Kaynak
Yavru fiyatı (ilan ve üretici sayfaları)	veri yok	En az üç tarihli kaynak bulunmadığı için yazılmadı
Kuru mama, kg fiyatı (ortanca)	425 ₺ / kg	71 köpek kuru maması, mağaza fiyatları
Aylık mama maliyeti	veri yok	Irka özgü günlük mama miktarı için kaynaklı veri yok; tutar mamanın paket tablosuna ve köpeğin kilosuna göre hesaplanmalı
Kuaför (tıraş, banyo)	veri yok	Irkın kilo aralığı kaynakta olmadığı için boy sınıfı eşlenemedi
Karma aşı (doz)	1.700 ₺ – 2.000 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kuduz aşısı (doz)	1.250 ₺ – 1.750 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Genel muayene	1.500 ₺ – 2.000 ₺	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kısırlaştırma, dişi	veri yok	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kısırlaştırma, erkek	veri yok	Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)

Türk Tazısı hakkında sık sorulanlar

Türk Tazısı nereden gelir?

Türk Tazısı Türkiye'nin yerli av köpeğidir ve en çok Orta ve Güney Anadolu'da yetiştirilir (Yılmaz ve Ertuğrul, 2012; Erdoğan ve ark., 2012). Kökeni kesin değildir; Yılmaz ve Ertuğrul ırkın Kırgız tazısından geldiğinin ve Orta Asya'dan Anadolu'ya göçler sırasında getirildiğinin iddia edildiğini yazar. 16. yüzyıldan kalan Osmanlı minyatürlerinde tazıyla av sahneleri bulunur.

Türk Tazısı tescilli bir ırk mı?

Yılmaz ve Ertuğrul'a (2012) göre Türk Tazısı, Türk Standartları Enstitüsü tarafından 27.11.2002 tarihinde TS 12893 numarasıyla ırk olarak tescil edilmiştir. FCI, AKC ve The Kennel Club ise ırkı tanımaz; uluslararası bir standart yoktur. Güncel tescil durumunu ilgili kurumdan doğrulayın.

Türk Tazısı kaç kilo olur?

Yılmaz ve Ertuğrul'a (2012) göre ergin ağırlık ortalaması erkeklerde yaklaşık 19,0 kg, dişilerde yaklaşık 17,8 kg'dır. Aynı yazarların 122 köpeği ölçtüğü 2011 çalışmasında ortalama canlı ağırlık 18,4 olarak bildirilmiştir.

Türk Tazısı boyu kaç cm?

Yılmaz ve Ertuğrul'a (2012) göre ortalama omuz yüksekliği erkeklerde yaklaşık 63,1 cm, dişilerde yaklaşık 61,0 cm'dir. Erdoğan ve arkadaşlarının (2012) 30 köpekte ölçtüğü ortalama omuz yüksekliği de 62,45 cm'dir.

Türk Tazısı kaç yıl yaşar?

Kaynaklar bu konuda bir değer vermiyor; Türk Tazısı'na özgü yayımlanmış bir ömür verisi bulamadık. Genel bilgi için köpek kaç yıl yaşar rehberimize bakabilirsiniz; uzun ve sağlıklı bir ömrün temeli düzenli aşı, parazit koruması ve veteriner kontrolüdür.

Türk Tazısı hangi renklerde olur?

Çok çeşitli renklerde olur. Yılmaz ve Ertuğrul'un (2011) 122 köpeklik çalışmasında renkler siyah (%35,2), boz (%25,4), kahverengi (%12,3), açık kahve (%10,7), beyaz (%8,2) ve alaca (%8,2) olarak dağılmıştır. Erdoğan ve arkadaşları da krem, gümüş, gri ve karaciğer renkli köpekler kaydetmiştir.

Türk Tazısı tüylü mü, kısa tüylü mü?

İkisi de olur. Erdoğan ve arkadaşları (2012) incelediği 30 köpeğin %73'ünü püsküllü (kulaklarda, kuyruk altında, bacaklarda ve uyluk arkasında ipeksi uzun tüylü), %27'sini düz kısa tüylü olarak kaydetmiştir. Her iki çeşitte de tüy ipeksidir ve bakımı kolaydır.

Türk Tazısı ne avlar?

Yılmaz ve Ertuğrul'a (2012) göre Türk Tazısı daha çok bıldırcın, keklik, tavşan ve tilki avının yapıldığı yörelerde yetiştirilir; Erdoğan ve arkadaşları da tavşan ve tilki gibi küçük av hayvanlarının avında kullanıldığını yazar. Avda köpek kullanımına ilişkin kurallar her av döneminde Merkez Av Komisyonu kararlarıyla belirlenir; güncel durumu Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nden doğrulayın.

Türk Tazısı ile Saluki arasındaki fark nedir?

Yılmaz ve Ertuğrul Türk Tazısı'nın İran'ın Saluki'sine benzediğini, ama ondan daha iri yapılı olduğunu yazar. Saluki FCI'nin tanıdığı, uluslararası standardı olan bir ırktır; Türk Tazısı'nın ise yalnız TSE standardı vardır. Karşılaştırma için Saluki ve Afgan Tazısı sayfalarımıza bakın.

Türk Tazısı ile Zağar arasındaki fark nedir?

İkisi de yerli av köpeğidir ama av biçimleri ve yapıları farklıdır. Türk Tazısı uzun bacaklı, ince gövdeli ve derin göğüslü, avını görerek kovalayan bir tazıdır (Yılmaz ve Ertuğrul, 2012); Zağar ise koku izi süren, daha küçük yapılı bir izci köpektir. Ayrıntılar için Zağar sayfamıza bakın.

Türk Tazısı apartmanda yaşar mı?

Önermiyoruz. Hızlı koşmak için seçilmiş uzun bacaklı bir tazının koşu ihtiyacı küçük bir dairede ve kısa tasma yürüyüşlerinde karşılanmaz. Bahçeli bir ev, sağlam ve yüksek bir çit ve her gün güvenli bir alanda koşma imkânı daha uygundur.

Türk Tazısı ev köpeği olur mu?

İhtiyaçları karşılanırsa evde yaşayabilir. Tüy bakımı kolaydır; asıl gereken güvenli bir alanda her gün koşma imkânı, sabırlı geri çağırma eğitimi ve kışın soğuktan korunmadır. Av köpeği olarak yetişmiş bir tazının ev yaşamına, merdivenlere ve evdeki seslere alışması zaman alabilir.

Türk Tazısı kedilerle anlaşır mı?

Kaynaklar bu konuda bir değer vermez. Ancak tavşan ve tilki avında kullanılan bir köpek olduğu için kaçan bir kedi kovalama isteğini tetikleyebilir. Kedili bir eve tazı alırken tanışmaları tasmalı ve kontrollü yapın; mümkünse kedilerle ilişkisi önceden gözlenmiş yetişkin bir köpek seçin.

Türk Tazısı çocuklarla anlaşır mı?

Kaynaklar bu konuyu ölçmemiştir. Yaklaşık 18–19 kg ağırlığında, hızlı ve uzun bacaklı bir köpek oyun ya da koşu sırasında küçük bir çocuğu devirebilir; oyunları gözetin ve köpeğin geri çekilebileceği sakin bir yer bırakın.

Türk Tazısı'nın sağlık sorunları nelerdir?

Türk Tazısı'na özgü yayımlanmış bir sağlık çalışması bulamadık. Arazide koşan bir köpek olarak kene, kum sineği ve yaralanma riskine daha çok maruz kalır; Atasoy ve arkadaşları (2010) Ege kıyısındaki illerde incelenen 300 sokak köpeğinin yüzde 9'unda leishmaniasis antikoru bulmuştur. Koruyucu önlemleri ve aşı programını veteriner hekiminizle planlayın.

Türk Tazısı fiyatı neye göre değişir?

Biz fiyat rakamı vermiyoruz. Fiyat yavrunun yaşına ve aşı kayıtlarına, ebeveynlerin av performansına, köpeğin av eğitimi alıp almadığına, tüy çeşidine ve yetiştiricinin yöresine göre değişir. Barınaklarda ve sahiplendirme gruplarında yuva bekleyen tazılar da vardır.

Kaynaklar

Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 29 Ekim 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.