Pakistan Papağanı

Pakistan papağanının bakım altında 34 yıla kadar yaşadığı bildirilmiştir (Animal Diversity Web). Doğadaki ömrü için güvenilir bir veri yoktur. Evde uzun ömrü dengeli pelet temelli beslenme, her gün kafes dışı uçuş ve kuşlara bakan bir veteriner hekimle düzenli kontrol destekler. Bu süre, kuşun ileride kime emanet edileceğinin baştan planlanmasını gerektiren onlarca yıllık bir sorumluluk demektir.

Yetişkin erkeği boynundaki halkadan ayırt ederiz. Animal Diversity Web'e göre erkeklerde yaklaşık 3 yaşında koyu, pembe-siyah bir boyun halkası belirir; dişilerde ve gençlerde bu halka yoktur ya da soluk gri bir gölge vardır. 3 yaşından küçük kuşlarda cinsiyet dış görünüşten güvenilir biçimde anlaşılmaz; kesin sonuç için veteriner hekimin aldığı tüy ya da kan örneğiyle DNA testi yapılır.

Pakistan papağanı kuyruk dahil 38–42 cm boya ve ortalama 137 g ağırlığa ulaşır (Animal Diversity Web). Kuyruğu 25 cm'ye kadar uzar ve boyunun yarısından fazlasını oluşturur. Asya kökenli kuşlar Afrika kökenlilerden daha iri ve büyük gagalıdır. Uzun kuyruk nedeniyle kafes seçerken yalnız gövde değil, kuyruğun bükülmeden dönebileceği yükseklik de hesaba katılır.

Pakistan papağanı evde ağırlıklı olarak pelet yemle, yanına sebze ve az miktarda meyveyle beslenir. RSPCA papağan besininin yaklaşık dörtte üçünün pelet, dörtte birinin yıkanmış sebze ve meyve olmasını önerir. Doğada besininin yaklaşık %80'i tohum olsa da yalnız tohum karışımı evde şişmanlık ve vitamin eksikliğine yol açar. Avokado ve soğan zehirlidir, asla verilmez.

Evet, Pakistan papağanı konuşabilir ve hem dişiler hem erkekler insan sesini taklit edebilir. Wikipedia'daki tür maddesi, elde büyütülen yavruların insana kolay alıştığını ve öğrenmeye daha açık olduğunu, konuşmalarının diğer papağanlara göre çok net olabildiğini aktarır. Yine de her kuş konuşmaz; öğrenme, kuşun bireysel yeteneğine, sahibiyle bağına ve her gün duyduğu kelimelere bağlıdır.

Pakistan papağanını konuşturmak için önce güven kurulur, sonra kısa ve anlamlı kelimeler her gün aynı anlarda tekrarlanır. Kuşun adı, selamlaşma ve yiyecek adları iyi başlangıçlardır. Kuş bir sesi denediğinde hemen sevdiği bir ödül verin. RSPCA, eğitimin oyunlu, kısa ve cezasız olmasını önerir. Kayıttan saatlerce ses dinletmek yerine canlı, sakin etkileşim daha iyi sonuç verir.

Pakistan papağanında boyun halkası yalnız erkeklerde ve yaklaşık 3 yaşında, cinsel olgunlukla birlikte belirir (Animal Diversity Web). Halka önce silik başlar, sonraki tüy değişimlerinde belirginleşir. Dişilerde halka çıkmaz; yerinde en fazla soluk gri bir gölge görülür. Bu yüzden genç bir kuşta halkanın olmaması dişi olduğu anlamına gelmez; kesin sonuç DNA testiyle alınır.

Pakistan papağanı ortalama 4, 1 ile 7 arasında yumurta yapar. Animal Diversity Web'e göre yılda bir kez ürer; doğal yayılış alanında kur dönemi aralık ve ocakta başlar, yumurtalar şubat ve martta bırakılır. Kuluçka yaklaşık 3 hafta sürer, yavrular yaklaşık 7 haftalıkken yuvadan çıkar. Evde eşsiz bir dişinin tekrar tekrar yumurtlaması halinde veteriner hekime danışılmalıdır.

Pakistan papağanı kafesi geniş, dikdörtgen, yatay telli ve uzun kuyruğun bükülmeden sığacağı yükseklikte olmalıdır. RSPCA, kuş çoğunlukla kafesteyse kafesin her kenarının kanat açıklığının en az iki katı olmasını önerir. İçinde farklı kalınlıkta doğal ahşap tünekler, kemirme oyuncakları ve ayrı yem-su kapları bulunur; kafes cereyandan ve mutfaktan uzakta, bir duvara dayalı durur.

Pakistan papağanının eğitimi zor değildir ama sabır ister. Zeki ve öğrenmeye yatkın bir kuştur; elde büyütülmüş genç kuşlar daha kolay evcilleşir. Bazı bireyler ergenlikte ısırma ve elden kaçma gösterebilir. RSPCA, eğitime ele çık-in komutuyla başlamayı, kuşun hızına uymayı ve hatayı asla cezalandırmamayı önerir. Kısa, her gün tekrarlanan ödüllü oturumlar en iyi sonucu verir.

Evet, Pakistan papağanı darı yer ve genellikle çok sever. Ancak darı ve diğer tohumlar yağ ve enerji yönünden yüksek, temel besinler yönünden fakirdir; RSPCA tohum ve kuruyemişin yalnız ödül olarak, az miktarda verilmesini önerir. Darıyı eğitimde ödül olarak kullanmak iyi bir yöntemdir. Günlük beslenmenin temeli pelet yem ve taze sebze olmalıdır.

Sultan papağanı genellikle daha sakin ve ilk papağan için daha kolay bir seçenektir; Pakistan papağanı ise daha sesli, daha hareketli ve daha çok uğraş isteyen bir kuştur. Pakistan papağanı kuyruğuyla daha uzundur ve kafes ihtiyacı daha büyüktür. Her iki tür de onlarca yıl yaşayabilir. Seçimi evinizin ses toleransı ve her gün ayırabileceğiniz zamana göre yapmanızı öneriyoruz.

İskender papağanı (Psittacula eupatria) Pakistan papağanından belirgin biçimde iridir: yaklaşık 56–62 cm boy ve 200–300 g ağırlığa ulaşır. Omuzlarında kırmızı bir leke ve çok iri, kırmızı bir gaga bulunur; Pakistan papağanında omuz lekesi yoktur. İskender'in sesi daha derin ve serttir. İki tür İstanbul'un kent parklarında birlikte ürer (Şahin ve Arslangündoğdu, 2019).

Monk papağanı (quaker) yaklaşık 29 cm boyuyla Pakistan papağanından daha kısadır; gri alnı ve göğsüyle kolay tanınır. Papağanlar arasında çubuklardan dış yuva ören birkaç türden biridir ve sesi yüksek, boğuktur. İspanya'da 2013'ten beri bulundurulması yasaktır. Her iki tür de sesli ve zekidir; seçimde ses toleransı, kafes alanı ve günlük ayrılabilecek zaman belirleyicidir.

Hayır, Pakistan papağanı asla doğaya salınmamalıdır. Kaçan ve salınan kuşlar Türkiye dahil birçok ülkede yabani popülasyon kurmuştur; Per'in 2018 çalışması türün Türkiye'de 26 ilde kaydedildiğini bildirir. Animal Diversity Web, yerli oyuk yuvalayan kuşlarla yuva yeri için yarıştığını ve tarıma zarar verebildiğini belirtir. Bakamıyorsanız kuşu bir kurtarma grubuna ya da yeni bir aileye devredin.