Muhabbet kuşu muz yer mi? Hangi meyveler verilir, hangileri zararlı

Evet, muhabbet kuşu muz yer ve muz, veteriner kaynaklarının muhabbet kuşuna verilebilecek meyveler listesinde yer alır. VCA hastanelerinin muhabbet kuşu beslenme rehberi, uygun meyve ve sebzeler arasında muzu açıkça sayar. Muzun yumuşak dokusu kuşun gagasıyla kolayca koparabileceği bir besindir; bu yüzden pek çok muhabbet kuşu muzu ilk denemede kabul eder.

Bizim önerimiz muzu ödül gibi düşünmek ve küçük bir parça vermektir. Muz tatlı ve doyurucu bir meyvedir; kuş tatlı tadı sevdiği için muzu tercih edip asıl yemini bırakabilir. VCA, kuşların sağlıklı beslenmeyi kendi başına seçemediğini, tadı güzel olana yöneldiğini ve bunun beslenme dengesizliğine yol açabileceğini hatırlatır. Kuşunuz muzu çok sevdiyse miktarı azaltın ya da bir süre ara verin; VCA'nın genel kuralı da budur: kuş tek bir besine düşkünlük gösterirse o besin azaltılır ya da geçici olarak kesilir.

Muhabbet kuşunun genel bakımını, kafes düzenini ve günlük ihtiyaçlarını muhabbet kuşu bakımı rehberimizde ayrıntılı anlattık. Türün özelliklerini, ömrünü ve karakterini merak ediyorsanız muhabbet kuşu sayfamıza bakabilirsiniz.

Muhabbet kuşu karpuz, kavun ve salatalık yer; bu besinler VCA'nın muhabbet kuşu için uygun meyve ve sebze listesinde bulunur. Listede kavun türleri (melons, cantaloupe) ve salatalık ayrıca sayılır. Karpuzu vermeden önce çekirdeklerini ayıklamanızı ve yalnız kırmızı etli kısmından küçük bir parça vermenizi öneririz; sulu meyveler kafeste çabuk bozulur.

Marul konusunda ayrım yapmak gerekir. VCA, uygun yeşillikler arasında koyu yeşil yapraklı marul türünü (romaine) sayarken, açık renkli ve çok sulu sebzelerin, örneğin göbek (aysberg) marulun ve kerevizin besin değerinin düşük olduğunu belirtir. Bu yüzden muhabbet kuşunuza marul vermek istiyorsanız koyu yeşil yapraklı türleri seçin; ıspanak, karalahana ve brokoli de aynı listede yer alan yeşilliklerdir.

Salatalık ve karpuz gibi su oranı yüksek besinler kuşun ilgisini çeker ama doyurucu değildir. Bu besinleri tek başına bir öğün gibi değil, karışık bir sebze ve meyve tabağının parçası olarak sunmak daha doğrudur. Hangi besinin kuşunuzun beslenmesine ne kattığını tartmak için temel yemin ne olması gerektiğini aşağıdaki "ne kadar meyve" bölümünde anlattık.

Muhabbet kuşu portakal yer; VCA'nın listesinde portakal ve greyfurt bulunur, mandalina da aynı turunçgil ailesinden olduğu için biz onu da portakal gibi az ve ara sıra vermeyi uygun buluyoruz. Kabuğu soyulmuş, çekirdekleri çıkarılmış bir dilimin küçük bir parçası yeterlidir.

Turunçgilleri ölçülü vermenin bir nedeni var. Merck Veteriner El Kitabı, C vitamini bakımından zengin turunçgillerin besinlerdeki demirin emilimini artırdığını yazar; kitap ayrıca nektarla beslenen bazı kuş türlerinin demire duyarlı olduğunu ve bu kuşlara turunçgil verilmemesi gerektiğini belirtir. Muhabbet kuşu bu türlerden biri olarak sayılmaz, ama bu bilgi turunçgillerin günlük ve bol verilecek bir besin olmadığını gösterir. ASPCA da turunçgillerin sap, yaprak ve kabuğunda tahriş edici yağlar bulunduğunu, meyveden küçük bir parça yemenin ise genellikle hafif mide rahatsızlığından öteye geçmediğini belirtir.

Evinizde muhabbet kuşunun yanı sıra sultan papağanı ya da kanarya gibi başka kuşlar da varsa her türün beslenme ihtiyacının farklı olabileceğini unutmayın; tür sayfalarımızda beslenme notlarını ayrıca topladık.

Muhabbet kuşu çilek ve elma yer; ikisi de VCA'nın uygun meyveler listesindedir, ama elmanın çekirdekleri ve çekirdekli meyvelerin çekirdeği mutlaka çıkarılır. Merck Veteriner El Kitabı, kuş sahiplerine verilmemesi gereken besinler arasında elma çekirdeğini ayrıca sayar. VCA da listesinde kirazı "çekirdeksiz" kaydıyla verir.

Çilek yüzeyi pürüzlü bir meyvedir ve yıkanması özen ister. VCA, meyve ve sebzelerin üzerindeki kimyasalları gidermek için iyice yıkanmasını ve kuşun boyuna uygun küçük parçalara doğranmasını önerir; kabuğun soyulmasının şart olmadığını da ekler. Biz yine de mumlanmış ya da kabuğu kalın meyvelerde kabuğu soymayı daha güvenli buluyoruz.

VCA'nın listesinde bunların yanında armut, şeftali, kayısı, erik, kivi, mango, papaya, ananas, nar, yaban mersini ve ahududu gibi meyveler de bulunur. Liste geniş olsa da her yeni besini tek tek ve küçük miktarda denemek, kuşun dışkısında ya da davranışında bir değişiklik olup olmadığını izlemeyi kolaylaştırır. Köpekler için meyve listesini merak ediyorsanız köpekler hangi meyveleri yer yazımızda türler arasındaki farkları görebilirsiniz; bir türe uygun olan meyve diğerine her zaman uygun değildir.

En çok sorulan meyveleri kaynaklarımızın önerisine göre tek tabloda topladık; "evet" yazan her meyve de küçük miktarda ve yıkanıp doğranarak verilir.

Meyve, sebze ve yeşillikler muhabbet kuşunun günlük beslenmesinin en fazla yüzde 20–25'i kadar olmalıdır; VCA bu oranı açıkça verir ve beslenmenin yaklaşık yüzde 60–80'inin küçük kuşlar için hazırlanmış pelet yemden oluşmasını önerir. Merck Veteriner El Kitabı da pelet yemin yanında her gün az miktarda taze sebze ve meyve verilmesini önerir.

Sadece tohum yemi ile beslenen kuşlarda meyve sorusu çoğu zaman asıl sorunu gölgeler. VCA, ticari tohum karışımlarının yağ ve karbonhidrat bakımından yüksek, protein bakımından düşük olduğunu, vitamin ve mineralden yoksun kaldığını ve yalnız tohumla beslenmenin kuşun ömrünü kısaltabileceğini yazar; muhabbet kuşlarının obeziteye ve iyot eksikliğine yatkın olduğunu da ekler. Darı dalının ayda yalnız bir iki kez ve az miktarda verilmesini, ballı çubukların ise çoğu kuş hekimince hiç önerilmediğini belirtir. Merck de yalnız tohumla beslenen kuşlarda A vitamini eksikliğinin sık görüldüğünü anlatır.

İnsan yiyeceklerinde ölçü için VCA'nın benzetmesi akılda kalıcıdır: bir muhabbet kuşu için başparmak tırnağı büyüklüğünde bir parça, bir insan için bir yemek tabağı kadar porsiyona karşılık gelir. Yani bir dilim muz değil, o dilimin küçük bir köşesi yeterlidir. Yağla ya da tereyağıyla pişmiş ve işlenmiş yiyecekler ise hiç verilmez.

Meyve iyice yıkanır, kuşun boyuna uygun küçük parçalara doğranır, yem kabından ayrı bir kapta verilir ve birkaç saat içinde kafesten alınır. Bu adımların hepsi VCA'nın muhabbet kuşu rehberinde yer alır; Merck de taze besinin kafeste uzun süre bırakılmamasını, çünkü bozulabileceğini vurgular.

Avokado muhabbet kuşuna asla verilmez; çikolata, kahve ve çay gibi kafeinli içecekler, alkol ve tuzlu atıştırmalıklar da yasak listesindedir. ASPCA Hayvan Zehir Kontrol Merkezi, avokadonun kuşlarda kalp ve dolaşım sistemi hasarına ve ölüme yol açabildiğini belirtir; VCA da avokadonun potansiyel olarak zehirli olduğunu ve bir kuşa hiçbir zaman verilmemesi gerektiğini yazar. Merck Veteriner El Kitabı avokadoyu evdeki zehirli maddeler arasında sayar.

Merck ayrıca soğanı, süt ürünlerini, abur cuburu ve elma çekirdeğini kuşlara verilmemesi gereken besinler arasında listeler. VCA, kuşların laktozu sindiremediği için süt ürünlerinin ancak çok ölçülü olabileceğini, cips, kraker ve patlamış mısır gibi çok tuzlu yiyeceklerin, çikolatanın, kafeinli içeceklerin ve alkolün ise hiç verilmemesi gerektiğini belirtir. Mutfakta kuşunuzu serbest bıraktığınızda tabaklardaki yiyeceklere ulaşmasını engelleyin.

Kuşlar hastalıklarını gizleme eğilimindedir; Merck, doğada zayıf görünmemek için belirtileri sakladıklarını anlatır. Bu yüzden zararlı bir şey yediğinden şüphelendiğiniz kuşta belirti beklemeden veteriner hekime danışmanızı öneririz. Kuşlarda sık görülen hastalıkları ve belirtilerini muhabbet kuşu hastalıkları rehberimizde anlattık.

Meyve yemeyen muhabbet kuşu sabırla ve küçük adımlarla alıştırılır; VCA, kuşun beslenmesini değiştirmenin günler, haftalar hatta aylar sürebileceğini belirtir. Muhabbet kuşları doğada yerde ya da yere yakın beslenir; VCA bu yüzden yemi düz bir yüzeye serpip kuşun aralarında yürümesini teşvik etmeyi önerir. Aynı yöntem doğranmış meyve için de denenebilir.

Yeni besini kuşun en aç olduğu sabah saatlerinde sunmak, sevdiği bir besinin yanına küçük bir parça koymak ve sizi yerken görmesini sağlamak işe yarayabilir. Kuşunuzla etkileşimi artırmanın yollarını muhabbet kuşu konuşturma rehberimizde anlattık; birlikte vakit geçirmek, yeni yiyecekleri denemeyi de kolaylaştırır. Kuşunuz yemek yemiyorsa ya da kilo kaybediyor gibi görünüyorsa Merck'in önerisiyle onu veteriner hekime gösterin; iştah kaybı hastalığın ilk işaretlerinden biri olabilir.

Kuş türleri arasında beslenme ihtiyacı farklıdır; evinize yeni bir kuş almayı düşünüyorsanız kuş türleri sayfamızda türlerin bakım ve beslenme notlarını karşılaştırabilirsiniz. Muhabbet kuşunun dişi mi erkek mi olduğunu anlamak için de muhabbet kuşu cinsiyeti rehberimize bakabilirsiniz; yumurtlayan dişilerin özel beslenme ihtiyacı olabilir ve VCA bu durumda veteriner hekime danışmayı önerir.