Cymric
Diğer adları: Uzun tüylü Manx, Longhair Manx, CYM
SadıkOyuncuYumuşak sesli
Cymric, Man Adası'nın kuyruksuz kedisi Manx'ın yarı uzun tüylü kardeşidir. Yuvarlak başı, kısa sırtı, arka bacaklarının ön bacaklardan uzun oluşu ve çoğu zaman hiç olmayan kuyruğuyla tanınır. Sadık, insancıl, oyuncu ve yumuşak sesli bir kedidir; getir oyunlarını sever. Kuyruksuzluk geni omurgayı fazla kısalttığında "Manx sendromu" görülebildiği için sağlıklı ve sorumlu bir üretim çok önemlidir.
- Köken
- Man Adası (Manx); uzun tüylü çeşit ilk kez Kanada'da kaydedildi (FIFe)
- Tanıyan kuruluşlar
- FIFe (Cymric, CYM); CFA'da uzun tüylü Manx
- Yapı
- Orta boy, yuvarlak, sağlam; arka bacaklar uzun, sağrı omuzdan yüksek (CFA)
- Tüy
- Yarı uzun, çift katlı, sık ve yumuşak; pantolon, karın ve yaka daha uzun
- Kuyruk
- Rumpy, rumpy riser, stumpy (≤3 cm) ya da longie (FIFe)
- Mizaç
- Sevgi dolu, sadık, zeki, getir oyunu sever, yumuşak sesli (FIFe)
- Kilo
- Erkek ortalama 10–12 libre (~4,5–5,5 kg)

Cymric nasıl bir kedi?
Cymric, FIFe'nin Manx'ın uzun tüylü, daha doğrusu yarı uzun tüylü çeşidi olarak tanıdığı kedidir. FIFe'nin ırk profiline göre bu çeşit ilk kez yaklaşık elli yıl önce Kanada'da kaydedilmiştir ve Manx ile Cymric birlikte çiftleştirilebilir; bu tür birleşimlerden doğan yavrular tüy uzunluklarına göre kaydedilir. CFA'da ise ayrı bir ırk adı yoktur: Manx kısa ve uzun tüylü olmak üzere iki tüy uzunluğunda değerlendirilir; Cymric, CFA'da uzun tüylü Manx'tır.
Manx'ın yurdu İrlanda Denizi'ndeki Man Adası'dır; FIFe Manx'ın adanın ulusal ırkı olduğunu yazar. CFA'ya göre kuyruksuz kediler ilk kez 16. yüzyılda adaya uğrayan denizciler tarafından kaydedilmiştir; FIFe ise ırkın erken belgelerinin 17. yüzyıla, soy kayıtlarının 1900 civarına uzandığını belirtir. Kuyruksuzluk büyük olasılıkla adanın yerli kısa tüylü kedilerinde ortaya çıkan bir mutasyondur ve baskın bir gen olduğu için adadaki diğer kedilere yayılmıştır. CFA uzun tüy geninin Vikinglerin uzun egemenliği sırasında, bugünkü Norveç Orman Kedisi'nin atalarıyla karışma yoluyla gelmiş olabileceğini yazar.
Manx gösteri dünyasının en eski ırklarından biridir. GCCF'ye göre ilk kayıtlı Manx 1885'te Londra'daki Olympia sergisinde gösterilmiş, ilk ırk standardı 1903'te yayımlanmıştır; CFA da Manx'ın 1906'da kayıt tutmaya başladığında tanıdığı ırklar arasında olduğunu yazar. FIFe'nin profiline göre Manx ve Cymric, FIFe'nin tanıdığı ilk soy kedileri arasındadır.
Görünüşü bütünüyle yuvarlaklıktır. CFA Manx'ı yuvarlak başlı, belirgin yanaklı, geniş göğüslü, kısa sırtı omuzlardan yuvarlak bir sağrıya doğru kavis çizen, kaldırınca beklenmedik kadar ağır bir kedi olarak tanımlar; arka bacaklar ön bacaklardan belirgin şekilde uzundur ve sağrı omuzlardan yüksektir. Uzun tüylünün tüyü çift katlı, orta uzunlukta, sık ve dolgundur; omuzlardan sağrıya doğru uzar, pantolon, karın ve boyun yakası daha uzundur. CFA erkeklerin ortalama 10–12 libre (yaklaşık 4,5–5,5 kg) geldiğini, dişilerin biraz daha küçük olduğunu yazar.
Kuyruk uzunluğu kediden kediye değişir. FIFe Manx ve Cymric'i dört çeşide ayırır: tamamen kuyruksuz "rumpy", kuyruksuz görünümü bozmayan çok kısa kuyruklu "rumpy riser", 3 cm'yi geçmeyen kuyruklu "stumpy" ve geleneksel olarak üretimde kullanılan, artık FIFe sergilerine de katılabilen orta uzun kuyruklu "longie". GCCF kuyruksuzluk geninin baskın olduğunu ve iki kopya taşımanın genellikle anne karnında ölümle sonuçlandığını, bu yüzden kuyruksuz kedilerin genin yalnız bir kopyasını taşıyabildiğini açıklar.
Biz bu sayfada Cymric'in kökenini, standardını, kuyruk çeşitlerini, renklerini, evde bakımın ne kadar zor olduğunu, tüy bakımını, beslenmesini, oyun ihtiyacını, çocuklar ve diğer hayvanlarla ilişkisini, Manx sendromu başta olmak üzere sağlık konularını ve sahiplenirken dikkat edilecekleri kaynaklarıyla anlatıyoruz. Kısa kuyruklu ve uzun tüylü diğer kedileri merak edenler Manx, Amerikan Bobtail ve Norveç Orman Kedisi sayfalarımıza bakabilir.
Cymric özellikleri
| Irk boyutu | Orta; sağlam kemikli, kaldırınca beklenmedik kadar ağır [3] |
|---|---|
| Ağırlık | Erkek ortalama 10–12 libre (~4,5–5,5 kg); dişi biraz daha küçük [3] |
| Baş | Yuvarlak, belirgin yanaklı; güçlü çene; beşik sallanır gibi hafif dışa açık kulaklar [3] |
| Gövde | Kısa sırt omuzlardan sağrıya kavis çizer; derin böğür; arka bacaklar ön bacaklardan uzun [3] |
| Kuyruk çeşitleri | Rumpy (kuyruksuz), rumpy riser, stumpy (3 cm'ye kadar), longie (orta uzun) [2] |
| Tüy yapısı | Orta uzun, çift katlı, sık ve dolgun; yumuşak ve ipeksi; pantolon, karın ve boyun yakası daha uzun [3] |
| Renkler | Çok sayıda renk ve tabby deseni; CFA'da çikolata, lavanta ve colourpoint gibi melezleme izi taşıyan renkler kabul edilmez [3] |
|---|---|
| Mizaç | Sevgi dolu, sadık, insan arkadaşlığına düşkün, zeki; getir oyunu sever; yumuşak sesli [2] |
| Tüy bakımı | Haftada bir geniş dişli tarakla; bacak altları ve yüz yanları keçelenmeye yatkın [3] |
| Kalıtım | Kuyruksuzluk geni baskın; iki kopya genellikle anne karnında ölümcül [4] |
| Bilinen sağlık konuları | Manx sendromu (omurga, arka bacak, mesane ve bağırsak sorunları), megakolon, sağrı kıvrımı iltihabı, kornea distrofisi [4] |
| Yaşam süresi | Kaynaklar ırka özgü bir değer vermiyor [3] |
| Olgunlaşma | Geç olgunlaşır; ilk yıl yavru maması önerilir (GCCF) [4] |
Cymric karakteri
FIFe Manx ve Cymric'i sevgi dolu, sadık ve insan arkadaşlığına düşkün kediler olarak tanımlar: eve dönüşünüzü sabırsızlıkla bekler, sizi odadan odaya izler, getir oyunuyla sahiplerini eğlendirmeyi sever; şefkatli yapıları onları diğer ev hayvanlarıyla uyumlu kılar ve yumuşak sesleriyle tanınırlar. CFA da onların çoğu zaman sessiz ve bağlı birer arkadaş olduğunu, ama ara sıra gecenin bir saatinde görünmez nesneleri kovalamaya başlayan oyuncu bir yanları bulunduğunu anlatır; Manx'ın vaktinin çoğunu kanepede ya da kucakta geçirdiğini, ama tam tembel sandığınız anda tek sıçrayışta buzdolabının üstüne çıkabileceğini yazar. CFA'ya göre Manx genellikle ailenin bir ya da iki üyesine güçlü biçimde bağlanır, bu yüzden eve yeni gelenlere alışması zaman alabilir; getir oyununu ve etkileşimli oyunları sevdiği için "köpek gibi" diye anılır. GCCF de Manx'ın diğer kedilere göre daha az bölgeci olduğunu ve çatışmadan kaçındığını, çocuklu ve hayvanlı ailelerde genellikle rahat olduğunu belirtir. Cymric'le yaşamak, sizi izleyen, sizinle oynayan, mırıltı ve cıvıltılarla konuşan sakin ama oyunbaz bir arkadaşla yaşamak demektir.
- İnsanlara bağlılık
- Oyunculuk
- Konuşkanlık
- Diğer hayvanlarla uyum
- Tüy bakımı ihtiyacı
Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her kedi kendine özgüdür.
Cymric renkleri
Düz renkler
siyah, mavi, kırmızı, krem, beyaz
CFA düz renklerin kökten uca aynı tonda olmasını ister: kömür siyahı, açık tonu tercih edilen mavi, parlak kırmızı ve beyaz gibi.
Tabby
çizgili, benekli, klasik
CFA Manx'ta tabby desenlerini tanır; desenin belirgin olması istenir.
Kaplumbağa ve calico
Düz renk üzerinde kırmızı ya da krem lekeler, beyazla birlikte calico deseni de görülebilir (CFA renk sınıfları).
İki renkli
bi-color
Beyazla birlikte bir ana rengin bulunduğu desendir; CFA yalnız madalyon ya da düğme kadar beyazı olan kedileri iki renkli saymaz, ana rengine göre değerlendirir.
Çikolata, lavanta ve colourpointstandart dışı
CFA melezleme izi taşıyan çikolata, lavanta ve colourpoint renklerini ya da bunların beyazla birleşimlerini Manx'ta kabul etmez.
Kendini bul
Cymric kime uygun?
Daha önce kedi beslemiş ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.
Uygun3 durum
- Küçük çocuğum var
CFA sabırlı ve hoşgörülü olduğunu, her yaştan çocukla iyi geçindiğini yazar; gözetim yine şart.
Çok soruluyor - Apartmanda yaşıyorum
Ev içinde yaşamaya uygundur; yüksek raflar ve günlük oyun yeter.
- Evde zaten bir kedim var
CFA diğer kedilerle iyi geçindiğini, GCCF daha az bölgeci olduğunu belirtir.
Dikkat ister2 durum
- İlk kez kedi sahipleneceğim
Mizacı kolaydır, ama sağlıklı ve belgeli yavru seçimi Manx sendromu bilgisi ister.
- Az bakım isteyen bir kedi arıyorum
Haftada bir tarama ve sağrı kontrolü gerekir; tüy kolay keçelenmez.
Uygun değil1 durum
- Evde kuşum ya da kemirgenim var
GCCF iyi bir avcı olduğunu yazar; küçük hayvanlarla güvenli ayrım şarttır.
Kısaca
Kimler için ideal: Sadık, insancıl ve oyuncu ama genelde sakin bir kedi isteyen, getir oyunlarından keyif alan, çocuklu ya da çok hayvanlı aileler için uygundur. Haftalık taramaya ve sağrı kontrolüne vakit ayırabilen, yavruyu sağlığı netleşene kadar beklemeye razı sahiplerle mutlu olur.
Kimler için zor: Evde küçük kemirgen ya da kuşların serbest dolaştığı evler, uzun tüy bakımına hiç vakit ayıramayanlar ve belgesiz, çok erken teslim edilen "kuyruksuz kedi" ilanlarına yönelen kişiler için uygun değildir.
Cymric evde bakımı zor mu?
Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.
Cymric'in tüy bakımı uzun tüylü bir kedi için orta düzeydedir. CFA uzun tüylü Manx için geniş dişli bir tarak önerir ve keçenin en çok bacak altlarında ve yüzün yanlarında başladığını, bu bölgelere özel dikkat gösterilmesini yazar; haftada bir tarama önerilir ve tüy yapısı kolay keçelenmeye yatkın değildir. GCCF tüy değişim mevsiminde sık tüyden dökülen tüylerin alınması için taramanın gerektiğini, kedi yaşlanıp kendi bakımını daha az yapabildiğinde keçeyi önlemek için daha fazla ilgi gerekebileceğini belirtir. Kuyruksuz kedilerde sağrı bölgesinin temiz kalması da bakımın parçasıdır; GCCF ırkın sağrı kıvrımı iltihabına yatkın olduğunu yazar.
CFA Manx'ın vaktinin çoğunu kanepede ya da kucakta geçirdiğini, ama güçlü arka bacaklarıyla tek sıçrayışta buzdolabının üstüne çıkabileceğini yazar; GCCF de ırkın çok hızlı ve etkileyici bir zıplayıcı olduğunu belirtir. Bu yüzden ev içinde yaşamaya uygundur, yeter ki tırmanma rafları, yüksek dinlenme yerleri ve oyun imkânı olsun; PDSA ev kedileri için bu tür zenginleştirmeyi önerir. GCCF Manx'ın iyi bir avcı olduğunu, dışarı çıkabiliyorsa fare, tarla faresi ya da kuş getirebileceğini yazar ve kapalı bir balkon ya da bahçe kafesi (catio) düşünülmesini önerir.
Cymric bakımı
Geniş dişli tarakla taranır; bacak altları ve yüz yanları keçe açısından kontrol edilir.
Kuyruksuz sağrının kıvrımları kızarıklık, nem ve kirlenme açısından kontrol edilir.
Getir oyunu, olta oyuncağı ve tırmanma rafları güçlü arka bacaklarını çalıştırır.
Tırnaklar kısaltılır, dişler fırçalanır, kulaklar kontrol edilir.
Tüy bakımı ve banyo
Haftada bir tarama
CFA'ya göre uzun tüylü Manx'ın tüyü çift katlı, orta uzunlukta, sık ve dolgundur; omuzlardan sağrıya doğru uzar, pantolon, karın ve boyun yakası daha uzundur, parmak araları ve kulaklarda püskül istenir. CFA bu tüy için geniş dişli bir tarak önerir ve keçenin en çok bacak altlarında ve yüzün yanlarında başladığını, haftada bir taramanın önerildiğini yazar; çoğu Manx'ın gösteri dışında düzenli banyoya ihtiyacı yoktur. GCCF tüy değişim mevsiminde taramanın sıklaştırılmasını, yaşlı kedilerde keçeye karşı daha fazla ilgi gösterilmesini önerir. Ayrıntılar için tüy bakımı ve kedi tüy yumağı rehberlerimize bakın.
Sağrı ve arka bölge bakımı
Haftada bir kontrol
GCCF Manx'ın sağrı kıvrımı iltihabına (intertrigo) yatkın olduğunu yazar. Kuyruksuz kedilerde sağrıdaki deri kıvrımlarını haftada bir nazikçe açıp kızarıklık, nem, kötü koku ya da yara olup olmadığına bakın; uzun tüylü Cymric'te bu bölgedeki tüylerin dışkıyla kirlenmemesine de dikkat edin. Kızarıklık ya da akıntı varsa kendi başınıza krem sürmeyin, veteriner hekime gösterin. Dışkılamada zorlanma, kabızlık ya da idrar kaçırma Manx sendromu belirtisi olabilir; bunları da veteriner hekiminize bildirin.
Kulak bakımı
Haftada bir kontrol
PDSA sağlıklı bir kedinin kulaklarını genellikle kendisi temiz tuttuğunu, kulak içine pamuklu çubuk sokulmamasını ve yalnız görünen kirin veteriner hekimin önerdiği bir temizleyiciyle nemlendirilmiş pamukla silinmesini önerir. Kulakta koyu kahverengi kir, kötü koku, kızarıklık, sık baş sallama ya da kaşınma varsa veteriner hekime gidin; bunlar kulak akarı ya da enfeksiyon belirtisi olabilir.
Tırnak bakımı
Gerektiğinde, 2–4 haftada bir kontrol
International Cat Care ev içinde yaşayan kedilerin tırnaklarının yeterince aşınmayabileceğini, tırnağın yalnız şeffaf ucunun kesilmesini ve pembe canlı kısma dokunulmamasını önerir. Kediyi yavruyken patilerine dokunulmasına alıştırın; tırmalama tahtası tırnak sağlığının parçasıdır. Ayrıntılar için tırnak kesimi ve kedi tırmalama rehberlerimize bakın.
Diş bakımı
Mümkünse her gün
International Cat Care diş fırçalamanın kedilerde diş taşı ve diş eti hastalığını önlemenin en etkili yolu olduğunu, işe kedi diş macununu parmakla tattırarak başlayıp kademeli ilerlemeyi önerir; insan diş macunu kullanılmaz. Ağız kokusu, salya, yemek yerken zorlanma ya da diş etinde kızarıklık veteriner muayenesi gerektirir. Bkz. diş bakımı.
Kum kabı
Her gün temizlik
International Cat Care kum kabının kedinin boyunun bir buçuk katı uzunlukta olmasını, sessiz ve kolay ulaşılır bir yerde, mama ve sudan uzakta durmasını, her gün temizlenmesini ve evde kedi sayısından bir fazla kap bulunmasını önerir. Kum seçimi için kedi kumu rehberimize bakın.
Cymric ne yer? Yaşa göre beslenme
6 aya kadar günde 3, sonra 2 öğün (Cornell)
GCCF Manx'ın geç olgunlaştığını ve kemik gelişimi süren ilk yıl boyunca en az bir yıl yavru maması verilmesi gerektiğini yazar; CFA da Manx'ın geç olgunlaşabileceğini belirtir. Cornell Feline Health Center 6 aylıktan küçük yavrular için günde üç öğünü, 6–12 ay arasında günde iki öğünü önerir; VCA da günlük miktarın 3–4 küçük öğüne bölünmesinin çoğu yavru için uygun olduğunu belirtir. Uygun bir yavru maması seçildiyse veteriner hekim önermedikçe vitamin ya da mineral takviyesi eklenmez. Yavrunun dışkılama düzenini ilk aylarda yakından izleyin; zorlanma ya da kabızlık veteriner muayenesi gerektirir.
Günde 1–2 öğün (Cornell)
Kediler zorunlu etçildir, besin ihtiyaçlarını hayvansal kaynaklardan karşılar. Cornell yetişkin kedilerin çoğunun günde bir ya da iki öğünle beslenebileceğini, ödül mamasının günlük kalorinin yüzde 10–15'ini geçmemesi gerektiğini belirtir; konserve mamalarda nem oranı en az yüzde 75'tir ve su içmeyi az seven kedide yaş mama sıvı alımını artırır. CFA Manx'ın kısa, yuvarlak ve kaldırınca beklenmedik kadar ağır bir kedi olduğunu yazar; bu yuvarlaklık ile fazla kiloyu karıştırmamak gerekir. Uzun tüy de bel çizgisini gizleyebilir; kondisyonu elle kontrol edin. Lifli ve yeterli sıvılı beslenme düzenli dışkılamayı destekler; GCCF bazı kuyruksuz kedilerde megakolon (tekrarlayan kabızlık) görülebildiğini yazar. Kaburgalar ince bir yağ tabakasının altında kolayca hissedilmeli, yukarıdan bakınca bel çizgisi seçilmelidir. Mamayı mutfak tartısıyla ölçün ve kediyi düzenli tartın. Ayrıntılar için kedi ne yer rehberimize bakın.
Günde 2–4 küçük öğün (VCA)
International Cat Care'e göre kısırlaştırma genellikle cinsel olgunluktan önce, yaklaşık 4 aylıkken yapılır ve kısırlaştırılan kediler kilo almaya daha yatkındır. Ameliyattan sonraki haftalarda Cymric kedinizi düzenli tartın; kilo artıyorsa porsiyonu küçültmek ya da kısırlaştırılmış kediler için hazırlanmış bir mamaya geçmek için veteriner hekiminize danışın. Günlük mamanın bir bölümünü bulmaca besleyicilerle vermek hem kaloriyi hem can sıkıntısını dengeler.
VCA kedileri 7–10 yaş arasında olgun, 10 yaşın üstünde yaşlı sayar. Yaşlı kedinin tek bir standart menüsü yoktur: kimi kilo almaya, kimi kas ve kilo kaybetmeye yatkındır. Günlük miktarı 2–4 küçük öğüne bölün ve evin farklı yerlerine su kapları koyun. VCA yaşlı kedilerin yılda iki kez veteriner kontrolünden geçmesini, yaşlı mamasına geçişin muayeneden sonra yapılmasını önerir. Kabızlık, dışkılamada zorlanma ya da idrar alışkanlığında değişiklik yaşlı Cymric'te de veteriner muayenesi gerektirir.
70 mama 5 mağazada her gün izleniyor; stoktaki en düşük kg fiyatı 249 ₺ (son ölçüm). Yaşa ve içeriğe göre süzüp mağaza mağaza karşılaştırın.
Cymric eğitimi
FIFe Manx ve Cymric'i zeki kediler olarak tanımlar ve getir oyunuyla sahiplerini eğlendirmeyi sevdiklerini yazar; CFA da getir ve etkileşimli oyunları sevdikleri için "köpek gibi" diye anıldıklarını, size atmanızı istedikleri bir nesneyle kibarca geldiklerini anlatır. Bu, ödüllü ve oyunlu kısa çalışmalara iyi karşılık veren bir kedi demektir: kum kabı ve tırmalama tahtası alışkanlığı, adına gelme, taşıma çantasına kendiliğinden girme ve bakım sırasında sakin durma kolayca öğretilebilir.
CFA Manx'ın ailenin bir ya da iki üyesine güçlü biçimde bağlandığını, bu yüzden eve yeni gelenlere alışmasının zaman alabileceğini yazar. Yeni insanları ve hayvanları zorlamadan, kedinin kendi hızında tanıtın. Güçlü arka bacaklarıyla yükseğe çok kolay çıktığı için tezgâh ve dolap üstü yerine ona tırmanabileceği raflar sunun; istenen davranışı ödüllendirin. Ceza ve bağırma kedide korku ve güvensizlik yaratır.
Öncelik sırası
- Kum kabını ve tırmalama tahtasını ilk günden gösterme
- Getir oyununu ödülle pekiştirme
- Taşıma çantasını dinlenme yeri olarak tanıtma
- Tarama ve sağrı kontrolü için ellenmeye alıştırma
- Yeni insanlar ve hayvanlarla zorlamasız tanışma
- Tezgâh yerine raf ve tırmanma kulesine yönlendirme
Cymric egzersiz ve oyun
Günlük ihtiyaç Günde en az 2 kez 15–20 dakika oyun
GCCF Manx'ın güçlü arka bacakları sayesinde çok yükseğe zıplayabildiğini, hızla hızlanıp dönebildiğini yazar; CFA da sakin görünen bu kedinin ara sıra oyuncu atakları olduğunu, getir ve etkileşimli oyunlara bayıldığını anlatır. PDSA günde iki kez 15–20 dakikalık oyunla başlamayı ve kedi formlandıkça süreyi uzatmayı önerir; kediler şafakta ve alacakaranlıkta oyuna daha isteklidir. Top ya da küçük oyuncak getirme, olta oyuncağı ve yüksek raflar arasında tırmanma bu kedinin en sevdiği uğraşlardır. Lazer ışığı kedinin yakalayabileceği bir şey bırakmadığı için tek başına önerilmez; ip, yün ve kurdele başıboş bırakılmamalıdır. Oyun fikirleri için kedi oyuncakları rehberimize bakın.
Sevdiği oyunlar
- Top ya da küçük oyuncak getirme
- Olta (tüylü çubuk) oyuncağı
- Tırmanma kulesi ve yüksek raflar
- Bulmaca besleyici ve saklanan ödül
- Karton kutu ve tünel keşfi
- Kapalı balkon ya da bahçe kafesinde (catio) gözlem
Cymric çocuklarla ve diğer hayvanlarla
Çocuklarla
CFA Manx'ın sabırlı ve hoşgörülü olduğunu, her yaştan çocukla çok iyi geçindiğini yazar: bir çocuk onu fazla sıkı tutarsa saldırgan tepki vermek yerine güçlü arka bacaklarıyla kıvrılıp kurtulmayı ve hızla uzaklaşmayı tercih eder. GCCF de Manx'ın çocuklu ve hayvanlı bir ailenin parçası olmaktan genellikle mutlu olduğunu belirtir. International Cat Care yine de küçük çocuklar ile kedinin her zaman gözetim altında olmasını, çocuklara kediyi düz avuçla okşamayı ve kedi uzaklaşmak istediğinde onu bırakmayı öğretmeyi önerir. Kuyruksuz sağrının ve arka bacakların çekiştirilmemesine özellikle dikkat edin.
Kedilerle
CFA Manx'ın diğer kedilerle de iyi geçinme eğiliminde olduğunu, GCCF diğer kedilere göre daha az bölgeci olduğunu ve çatışmadan kaçındığını yazar; FIFe de şefkatli yapısıyla diğer ev hayvanlarıyla uyumlu olduğunu belirtir. Tanıştırmayı önce ayrı odalarda koku değişimiyle başlatın, sonra kısa ve gözetimli görüşmelerle ilerleyin; kum kabı, mama ve su kaplarını kedi sayısından bir fazla tutun.
Köpeklerle
CFA Manx'ın köpeklerle iyi geçinme eğiliminde olduğunu yazar; getir oyunlarını sevmesi nedeniyle "köpek gibi" diye anılır. Kedilere karşı sakin ve dostça bir köpekle iyi bir tanıştırmadan sonra uyum sağlayabilir. Köpeği tasmalıyken, kediyi kaçabileceği yüksek bir yere ulaşabilecekken tanıştırın. GCCF'nin belirttiği güçlü avcılık güdüsü nedeniyle evde kuş ya da kemirgen varsa onları ayrı ve güvenli tutun.
Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler
Cymric'in sağlığında belirleyici olan, ırkı tanımlayan kuyruksuzluk genidir. Buckingham ve arkadaşlarının (2013) çalışması kısa kuyruklu Manx kedilerin yüzde 95'inin T (Brachyury) genindeki mutasyonlar için heterozigot olduğunu, yani genin tek kopyasını taşıdığını göstermiştir. GCCF genin baskın ve yüksek etkili olduğunu, iki kopya taşımanın genellikle anne karnında ölümle sonuçlandığını, bu yüzden yetiştiricilerin iki tamamen kuyruksuz kediyi birbiriyle çiftleştirmekten genellikle kaçındığını yazar. Gen omurgayı fazla kısalttığında "Manx sendromu" denen tablo ortaya çıkar: GCCF'ye göre bu durum omuriliği ve sinirleri ciddi biçimde etkileyerek bir tür spina bifidaya, bağırsak, mesane ve sindirim sorunlarına yol açabilir; bir çalışmada Manx kedilerin yaklaşık yüzde 30'unu etkilediği, ama bu vakaların neredeyse tamamının en uç görünümdeki tamamen kuyruksuz (rumpy) kediler olduğu bildirilmiştir. GCCF bu sorunların bugün nadir olduğunu ve kuyruklu Manx'ların üretimde kullanılması ile kuyruksuz-kuyruksuz çiftleştirmelerin art arda kuşaklarda sınırlandırılması gibi iyi üretim uygulamalarıyla önlenebildiğini vurgular. CFA da sorunların genellikle yavru 4 aylık olmadan fark edildiğini, bu yüzden yetiştiricilerin yavruları sağlıkları netleşene kadar bekletebildiğini yazar. GCCF ayrıca bazı kuyruksuz kedilerde megakolon, ırkta sağrı kıvrımı iltihabı ve kornea distrofisine yatkınlık, bazı kısmi kuyruklarda ağrılı artrit görülebildiğini belirtir. FIFe'nin ırk profili ise soy kayıtlı Manx kedilerin her zaman çok sağlıklı olduğunu, kayıtlı yetiştiricilerin DNA testleri kullanıp güncel genetik araştırmaları izlediğini yazar. Kaynaklar Cymric için ırka özgü bir yaşam süresi vermiyor; genel bilgi için kedi kaç yıl yaşar rehberimize bakın. Biz ilaç adı ya da doz vermiyoruz; tanı ve tedavi kararı veteriner hekimindir.
GCCF kuyruksuzluk geninin omurgayı fazla kısalttığında omuriliği ve sinirleri ciddi biçimde etkileyebildiğini, bir tür spina bifidaya, bağırsak, mesane ve sindirim sorunlarına yol açabildiğini yazar. CFA da arka bacakların, mesanenin ve kalın bağırsağın işleviyle ilgili sorunların genellikle yavru 4 aylık olmadan fark edildiğini belirtir.
GCCF bazı kuyruksuz kedilerde kalın bağırsağın dışkıyı ilerletme yeteneğini kaybettiği, tekrarlayan ve izlenmezse hayati olabilen bir kabızlık durumu görülebildiğini yazar.
GCCF ırkın sağrıdaki deri kıvrımlarında iltihaba yatkın olduğunu belirtir.
GCCF Manx'ın kornea distrofisine yatkın olduğunu yazar; gözde bulanıklık veteriner muayenesi gerektirir.
Rehber: Kedide göz akıntısıGCCF bazı kısmi kuyruklarda kediye şiddetli ağrı veren bir tür artrit görülebildiğini belirtir.
Cymric sahiplenme
Cymric sahiplenmek
Cymric çok nadir bir ırk olduğu için önce belediye bakımevlerine, hayvan derneklerine ve sahiplendirme gruplarına bakın. Yavru almak istiyorsanız FIFe ya da CFA'ya bağlı bir kulüpte kayıtlı, şecere ve sağlık belgelerini paylaşan bir yetiştiriciyle çalışın. CFA, maliyet bir sorunsa tam ya da kısmi kuyruklu bir Manx sahiplenmeyi önerir; bu kediler gösteri kalitesindeki Manx'ın bütün kişilik özelliklerini taşır ama daha uygun olabilir. FIFe de kuyruklu "longie" çeşidinin üretim programlarında özellikle önemli olduğunu yazar.
- Belediye hayvan bakımevleri ve hayvan hakları derneklerinin sahiplendirme ilanları
- Uzun tüylü kedilerle ilgilenen sahiplendirme grupları
- FIFe ya da CFA'ya bağlı kulüplerde kayıtlı, sağlık geçmişini paylaşan yetiştiriciler
- Kedi sergileri: CFA ırkla ve yetiştiricilerle tanışmanın en iyi yolunun sergi ziyareti olduğunu belirtir
Kuyruksuz mu, kuyruklu mu?
FIFe Manx ve Cymric'i kuyruk uzunluğuna göre dört çeşide ayırır ve hepsi aynı ırkın parçasıdır. Aile kedisi arıyorsanız kuyruk uzunluğu karakteri değiştirmez; CFA kuyruklu ve kısmi kuyruklu kedilerin de ırkın bütün kişilik özelliklerini taşıdığını yazar. GCCF ise Manx sendromu vakalarının neredeyse tamamının en uç görünümdeki tamamen kuyruksuz (rumpy) kedilerde görüldüğünü bildirir.
- Rumpy: tamamen kuyruksuz; ırkın en bilinen görünümüdür.
- Rumpy riser: kuyruksuz görünümü bozmayan çok kısa bir kuyruk çıkıntısı.
- Stumpy: 3 cm'yi geçmeyen kısa kuyruk; GCCF bazı kısmi kuyruklarda ağrılı artrit görülebildiğini yazar.
- Longie: orta uzun kuyruk; üretimde genetik denge için önemlidir ve FIFe sergilerine de katılabilir.
Barınaktan sahiplenme
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'na göre büyükşehir ve il belediyeleri ile nüfusu 25 bini aşan belediyeler hayvan bakımevi kurmakla yükümlüdür. Kimliklendirme yönetmeliğine göre bakımevinden sahiplenilen kedinin pasaportunu ve PETVET kaydını belediyenin yetkili veteriner hekimi sahiplendirmeden itibaren 10 gün içinde yapar. Mevzuat değişebilir; güncel durumu belediyenizden ve il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünden doğrulayın.
- Bulunduğunuz yerin belediye bakımevini arayın; sahiplendirme şartlarını ve istenen belgeleri sorun.
- Hayvanı birkaç kez ziyaret edin; insanlarla ve diğer hayvanlarla ilişkisini gözleyin.
- Mikroçip numarasının PETVET'te sizin adınıza işlendiğini kontrol edin; bir kişiden sahiplendiyseniz sahip değişikliğini 60 gün içinde bildirin.
- Kuduz Yönetmeliği'ne göre üç aydan büyük kediler yılda bir kez kuduza karşı aşılanır.
- Hayvanınız kaybolursa 7 gün içinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirin; ev hayvanını terk etmek yasaktır.
İlk hafta: eve alışma
International Cat Care yeni gelen kedinin ilk günlerini tek ve sakin bir odada geçirmesini, ev düzenine yavaş yavaş alıştırılmasını önerir. CFA Manx'ın ailenin bir ya da iki üyesine güçlü biçimde bağlandığını ve yeni gelenlere alışmasının zaman alabileceğini yazar; ilk günlerde ziyaretçi yükünü azaltın ve kedinin size kendi hızında yaklaşmasına izin verin. Kaygılı bir kedi ilk günlerde yalnız gece yiyip kum kabını kullanabilir; bu durum bir iki günden uzun sürerse veterinerle görüşün.
- Kedi gelmeden önce sessiz bir oda hazırlayın: mama ve su kabı, kum kabı, yatak, oyuncak ve tırmalama tahtası.
- Pencereleri, kabloları ve dolapları güvene alın; ilaç ve temizlik ürünlerini ulaşamayacağı yere kaldırın.
- İlk günlerde önceki mamasını verin; mama değiştirecekseniz eskisiyle karıştırarak geçin, inek sütü vermeyin.
- İlk hafta içinde veteriner kontrolüne gidin; aşı, parazit ve kısırlaştırma takvimini planlayın.
- Evde başka hayvan varsa tanıştırmayı acele etmeden, önce koku değişimiyle yapın.
Sahiplenmeden önce: kontrol listeleri
Cymric'i kuyruksuz görünüşü için değil, sadık, oyuncu ve insanına bağlı bir kediyle yaşamaya, onun özel sağlık riskini sorumlulukla yönetmeye hazır olduğunuz için seçin. Aşağıdaki sorulara dürüstçe "evet" diyebiliyorsanız doğru yoldasınız.
Kendinize sorun
- Uzun tüyü haftada bir tarayıp sağrı bölgesini düzenli kontrol edebilir miyim?
- Yavruyu sağlığı netleşene kadar, en az 4 aylık olana kadar beklemeye razı mıyım?
- Yetiştiriciden ebeveynlerin kuyruk durumunu ve soyda Manx sendromu geçmişini sorgulayabilir miyim?
- Dışkılama ve idrar alışkanlıklarını izleyip değişiklikte veteriner hekime gidebilir miyim?
- Evde tırmanma rafları ve günlük oyun imkânı sağlayabilir miyim?
- Mama, aşı, kısırlaştırma ve olası hastalık masraflarını yıllarca karşılayabilir miyim?
İlan seçerken nelere bakılmalı?
- Şecerede ırkın Cymric (CYM) ya da CFA'da uzun tüylü Manx olarak yazıldığını, kaydın hangi kuruluşa ait olduğunu kontrol edin.
- Yavrunun kuyruk çeşidini (rumpy, rumpy riser, stumpy, longie) ve ebeveynlerin kuyruk durumunu sorun; iki tamamen kuyruksuz ebeveynden üretim GCCF'ye göre genellikle kaçınılan bir uygulamadır.
- Soyda Manx sendromu, megakolon ya da yürüme ve dışkılama sorunu geçmişini açıkça sorun.
- Yavrunun arka bacaklarını rahat kullandığını, zıplayıp koşabildiğini, dışkı ve idrarını sorunsuz yaptığını görün; tavşan gibi seken yürüyüş GCCF'ye göre ırkın normal özelliği değildir.
- CFA Manx sendromunun genellikle 4 aylıktan önce fark edildiğini, FIFe kuralları da yavrunun 14 haftalık olmadan teslim edilmemesini şart koşar; daha erken verilen yavrulardan kaçının.
- Aşı karnesini, iç-dış parazit uygulamalarını ve mikroçip numarasını belgeyle karşılaştırın.
- Büyük ve iadesiz kapora isteyen, yavruyu görmeden kargoyla gönderen ya da soruları yanıtsız bırakan satıcılardan uzak durun (CFA).
Cymric nereden sahiplenilir?
Cymric sahiplenirken fiyatı neler etkiler?
- Irkın Türkiye'de çok nadir olması ve yurt dışından getirilme masrafı
- Şecere ve kulüp kaydı (FIFe, CFA ya da bağlı kulüp)
- Kuyruk çeşidi (rumpy, stumpy, longie) ve sergi niteliği
- Ebeveynlerin sağlık geçmişi ve yavrunun veteriner kontrolü
- Renk ve desen
- Yavrunun yaşı (en az 4 aylık teslim), aşı ve parazit kayıtları
- Damızlık hakkı ya da kısırlaştırma şartlı satış
Cymric Türkiye'de çok az bulunan bir ırktır; önce barınaklara ve sahiplendirme gruplarına bakın. Yavru alırken FIFe ya da CFA'ya bağlı bir kulüpte kayıtlı şecereyi, yavrunun kuyruk çeşidini, ebeveynlerin kuyruk durumunu ve soyda Manx sendromu geçmişini sorun; yavruyu en erken 4 aylıkken, aşıları tamamlanmış ve veteriner kontrolünden geçmiş olarak alın.
Cymric fiyatı ve bakım maliyeti 2026
Cymric için yavru fiyatı, mama, kuaför ve veteriner kalemlerini kaynaklı verilerden tek tabloda topladık. Veteriner rakamları oda tarifelerindeki alt sınır (en az) ücrettir; muayene, anestezi ve ilaç ayrıca eklenir. Kaynağı olmayan hücreye "veri yok" yazdık, tahmin yapmadık.
| Kalem | Tutar | Kaynak |
|---|---|---|
| Yavru fiyatı (ilan ve üretici sayfaları) | veri yok | En az üç tarihli kaynak bulunmadığı için yazılmadı |
| Kuru mama, kg fiyatı (ortanca) | 558 ₺ / kg | 58 kedi kuru maması, mağaza fiyatları |
| Aylık mama maliyeti | veri yok | Irka özgü günlük mama miktarı için kaynaklı veri yok; tutar mamanın paket tablosuna ve köpeğin kilosuna göre hesaplanmalı |
| Kuaför: kedi makine tıraş | 1.650 ₺ – 2.000 ₺ (ortanca 2.000 ₺) | 3 işletme fiyatı |
| Kuaför: kedi banyo | 1.500 ₺ (ortanca 1.500 ₺) | 1 işletme fiyatı |
| Karma aşı (doz) | 1.700 ₺ – 2.000 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Kuduz aşısı (doz) | 1.250 ₺ – 1.750 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Genel muayene | 1.500 ₺ – 2.000 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Kısırlaştırma, dişi | 7.500 ₺ – 10.000 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
| Kısırlaştırma, erkek | 5.500 ₺ – 7.500 ₺ | Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik) |
Cymric hakkında sık sorulanlar
Cymric nedir, Manx'tan farkı ne?
Cymric, Manx'ın yarı uzun tüylü çeşididir. FIFe ikisini ayrı adlarla tanır ama birbiriyle çiftleştirilebileceklerini, yavruların tüy uzunluğuna göre kaydedildiğini yazar. CFA'da ise ayrı bir ad yoktur; Cymric uzun tüylü Manx olarak değerlendirilir.
Cymric nereden gelir?
Manx'ın yurdu İrlanda Denizi'ndeki Man Adası'dır. FIFe'nin ırk profiline göre uzun tüylü çeşit ilk kez yaklaşık elli yıl önce Kanada'da kaydedilmiştir; CFA uzun tüy geninin Viking döneminde Norveç Orman Kedisi'nin atalarıyla karışma yoluyla adaya gelmiş olabileceğini yazar.
Cymric neden kuyruksuz?
Kuyruksuzluk, Man Adası'nın kedilerinde ortaya çıkıp yayılan baskın bir mutasyondan kaynaklanır. Buckingham ve ark. (2013) kısa kuyruklu Manx kedilerin yüzde 95'inin T (Brachyury) genindeki mutasyonlar için heterozigot olduğunu göstermiştir.
Bütün Cymric'ler kuyruksuz mu doğar?
Hayır. FIFe dört çeşit tanımlar: tamamen kuyruksuz rumpy, çok kısa kuyruklu rumpy riser, 3 cm'ye kadar kuyruklu stumpy ve orta uzun kuyruklu longie. GCCF aynı batında her kuyruk uzunluğunun görülebildiğini, oranın önceden kestirilemediğini yazar.
Manx sendromu nedir?
GCCF'ye göre kuyruksuzluk geni omurgayı fazla kısalttığında omurilik ve sinirler etkilenir; bir tür spina bifida, bağırsak, mesane ve sindirim sorunları ortaya çıkabilir. CFA arka bacak, mesane ve kalın bağırsak işlevini etkileyen bu sorunların genellikle yavru 4 aylık olmadan fark edildiğini belirtir.
İki kuyruksuz Cymric çiftleştirilir mi?
GCCF iki kopya kuyruksuzluk geni taşımanın genellikle anne karnında ölümle sonuçlandığını, bu yüzden yetiştiricilerin iki tamamen kuyruksuz kediyi çiftleştirmekten genellikle kaçındığını ve kuyruklu Manx'ları üretimde kullandığını yazar. FIFe de longie çeşidinin üretim programlarında özellikle önemli olduğunu belirtir.
Cymric ne kadar büyür?
CFA erkeklerin ortalama 10–12 libre (yaklaşık 4,5–5,5 kg) geldiğini, dişilerin biraz daha küçük olduğunu yazar. Kısa ve yuvarlak gövdeli, kaldırınca beklenmedik kadar ağır bir kedidir; GCCF geç olgunlaştığını belirtir.
Cymric kaç yıl yaşar?
Kaynaklar Cymric için ırka özgü bir yaşam süresi vermiyor. GCCF Manx sendromundan etkilenen kedilerde ömrün çok kısalabildiğini, ama iyi üretim uygulamalarıyla bu sorunların bugün nadir olduğunu yazar. Genel bilgi için kedi kaç yıl yaşar rehberimize bakın.
Cymric'in tüy bakımı zor mu?
Orta düzeydedir. CFA uzun tüylü Manx için haftada bir geniş dişli tarakla taramayı, keçenin en çok bacak altlarında ve yüzün yanlarında başladığını yazar; tüy yapısı kolay keçelenmeye yatkın değildir. GCCF tüy değişim mevsiminde daha sık tarama önerir.
Cymric tüy döker mi?
Evet. CFA tüy dökümünü kontrol etmek için düzenli tarama önerir; GCCF de tüy değişim mevsiminde sık tüydeki dökülen kılların taranarak alınması gerektiğini belirtir.
Cymric apartmanda yaşar mı?
Evet. CFA vaktinin çoğunu kanepede ya da kucakta geçirdiğini, ama tek sıçrayışta buzdolabının üstüne çıkabileceğini yazar; yüksek raflar ve günlük oyunla apartmanda rahat yaşar. GCCF dışarı çıkacaksa kapalı bir bahçe kafesi (catio) önerir.
Cymric çocuklarla anlaşır mı?
CFA Manx'ın sabırlı ve hoşgörülü olduğunu, her yaştan çocukla çok iyi geçindiğini, fazla sıkı tutulunca saldırmak yerine kıvrılıp kaçmayı tercih ettiğini yazar. Yine de International Cat Care küçük çocuklarla gözetim önerir.
Cymric diğer kedi ve köpeklerle anlaşır mı?
CFA köpekler ve diğer kedilerle iyi geçinme eğiliminde olduğunu, GCCF diğer kedilere göre daha az bölgeci olduğunu ve çatışmadan kaçındığını yazar. GCCF iyi bir avcı olduğunu da belirttiği için kuş ve kemirgenleri ayrı tutun.
Cymric konuşkan bir kedi mi?
FIFe Manx ve Cymric'in yumuşak sesleriyle tanındığını, CFA da konuşkan ama yüksek sesli olmadığını, cıvıltı, mırıltı ve kafa sürtmeyle iletişim kurduğunu yazar.
Cymric neden köpek gibi diye anılır?
CFA getir oyununu ve etkileşimli oyunları çok sevdikleri, atmanızı istedikleri bir nesneyle size geldikleri için Manx'ların köpek gibi diye anıldığını yazar. FIFe de sahiplerini getir oyunuyla eğlendirmeyi sevdiklerini belirtir.
Cymric yavrusu kaç aylıkken alınmalı?
CFA Manx sendromunun genellikle 4 aylıktan önce fark edildiğini ve yetiştiricilerin yavruları sağlıkları netleşene kadar bekletebildiğini, GCCF de soy kedilerinin çoğunun 4 aylıktan önce verilmediğini yazar. FIFe kuralları da 14 haftalıktan önce teslimi yasaklar.
Cymric Türkiye'de bulunur mu?
Çok nadir bulunur. Önce barınaklara ve sahiplendirme gruplarına bakmanızı, yavru alacaksanız FIFe ya da CFA'ya bağlı bir kulüpte kayıtlı, soy ve sağlık bilgisini paylaşan bir yetiştiriciyle çalışmanızı öneriyoruz.
Cymric fiyatı neye göre değişir?
Fiyat; ırkın Türkiye'de çok nadir olması, şecere ve kulüp kaydı, kuyruk çeşidi ve sergi niteliği, ebeveynlerin sağlık geçmişi, renk ve yavrunun yaşına göre değişir. Biz fiyat tahmini yazmıyoruz. CFA kuyruklu ya da kısmi kuyruklu kedilerin daha uygun olabileceğini belirtir.
Kaynaklar
- FIFe — Cymric ırk sayfası
- FIFe — Manx & Cymric ırk profili (PDF)
- CFA — Manx ırk sayfası ve standardı (kısa ve uzun tüylü)
- GCCF — Manx ırk sayfası (köken, kalıtım, sağlık)
- Buckingham KJ ve ark. (2013), Multiple mutant T alleles cause haploinsufficiency of Brachyury and short tails in Manx cats, Mamm Genome
- Cornell Feline Health Center — How often should you feed your cat?
- Cornell Feline Health Center — Feeding your cat
- VCA Animal Hospitals — Feeding growing kittens
- VCA Animal Hospitals — Feeding mature, senior and geriatric cats
- International Cat Care — Neutering your cat
- International Cat Care — Trimming your cat's claws
- International Cat Care — How to brush your cat's teeth
- PDSA — How to clean your cat's ears
- International Cat Care — Choosing a litter tray for your cat
- PDSA — Keeping indoor and house cats
- PDSA — Exercising your cat
- International Cat Care — Introducing cats to children
- International Cat Care — Helping your new cat or kitten settle in
- CFA — Could this kitten be a scam?
- FIFe — Health & Welfare Rules (yavru teslim yaşı)
- 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (md. 4, 5, 14, Ek md. 1)
- Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik (md. 5, 12)
- Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği (md. 9–10)
Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.













