İçeriğe geç

Chartreux

Diğer adları: Kartezyen kedisi, Fransız mavi kedisi, Chartreux kedisi

SakinSessizSadık

Fransa'nın ulusal kedisi sayılan, yalnızca mavi renkte olan, iri ve kaslı kısa tüylü bir ırktır. Sakin, uysal ve sessizdir; sahibini odadan odaya izleyen, köpeğe benzer davranışlarıyla bilinir. Yoğun, yünsü ve su iten tüyü mevsimsel dökülme dönemlerinde sık tarama ister.

Köken
Fransa (FIFe: Fransa'nın ulusal kedisi)
Tanıyan kulüpler
FIFe, CFA, TICA
Yapı
Orta-iri, kaslı, geniş omuzlu; erkekler 14 lb'ye (yaklaşık 6,4 kg) kadar çıkabilir, dişiler belirgin küçüktür (CFA)
Olgunlaşma
Yetişkin yapısına 3–5 yaşında ulaşır (CFA)
Tüy
Kısa, çok sık, yünsü ve hafif su itici; yalıtkan alt tüylü (CFA)
Renk ve göz
Yalnız mavi (açıktan ortaya); gözler altın, amber ya da bakır (CFA, FIFe)
Yaşam süresi
12–15 yıl (VCA)
Chartreux

Chartreux nasıl bir kedi?

Chartreux, yalnızca mavi renkte olan, sık ve yünsü tüylü, iri ve kaslı yapılı bir Fransız kedi ırkıdır. FIFe onu Fransa'nın ulusal kedisi olarak anar; CFA da Fransa'nın mavi kedilerinden 16. yüzyıl edebiyatında söz edildiğini, ırkın seçici yetiştirmesinin 1920'lerde doğal Fransız mavi kedi kolonilerinden başladığını yazar. Sakin, sessiz ve sahibine bağlı yapısıyla bilinir.

CFA'ya göre Chartreux yetişkin yapısına 3–5 yaşında ulaşır; erkekler 14 lb'ye (yaklaşık 6,4 kg) kadar çıkabilir, dişiler belirgin şekilde küçüktür. Gözleri altından bakıra uzanan tonlardadır; FIFe amber, altın ve bazı hatlarda bakır göz renklerini sayar. Tüyü kısa, çok sık ve hafif su iticidir; soğuğa karşı yalıtan bir alt tüyü vardır. Adının, monastırlardaki keşişlerden değil, yünsü dokusu bu kedinin tüyünü andıran bir İspanyol yününden gelmiş olabileceği de CFA'nın aktardığı görüşler arasındadır.

Chartreux, gri-mavi tüyü nedeniyle sık sık British Shorthair ve Rus Mavisi ile karıştırılır; oysa her biri ayrı standartlara sahip ayrı ırklardır. Bu sayfada Chartreux'un karakterini, rengini, apartman yaşamına uyumunu, tüy bakımını, beslenmesini, eğitimini, oyun ihtiyacını, sağlık konularını ve sahiplenmeden önce bilmeniz gerekenleri bulacaksınız. Sayısal bilgiler sayfanın sonundaki kaynaklara dayanır.

Chartreux, evinde ya da doğal ortamında
Foto: Delphine LAURU · CC BY-SA 3.0

Chartreux özellikleri

Chartreux temel özellikleri
Irk boyutuOrta-iri; erkekler dişilerden belirgin büyük [1]
AğırlıkErkekler 14 lb'ye (yaklaşık 6,4 kg) kadar; dişiler belirgin küçük [1]
Olgunlaşma3–5 yaş [1]
Tüy yapısıKısa, çok sık, yünsü, hafif su itici; yalıtkan alt tüy [1]
RenkYalnız mavi; ortadan açık maviye, olabildiğince tek düze [2]
Göz rengiAltın, amber; bazı hatlarda bakır [2]
Tüy dökmeMevsimsel; ilkbahar ve sonbaharda yoğun [1]
Ses düzeyiÇok az; bazıları hiç miyavlamaz [1]
AlerjiYoğun alt tüyü nedeniyle alerjisi olanlara önerilmez [1]
KökenFransa; seçici yetiştirme 1920'lerde başladı [1]
Tanıyan kulüplerFIFe ve CFA ırk standardı yayımlar [2]

Chartreux karakteri

FIFe, Chartreux'ları çok sakin, kolay ellenen ve yumuşak huylu, genelde aşırı hareketli olmayan ve gündelik gürültüden uzak sessiz köşeleri seven kediler olarak tanımlar. CFA, ırkın zeki, refleksleri çok hızlı ve köpeğe benzer davranışlarıyla bilindiğini anlatır: bazıları tasmayla yürümeyi ya da oyuncak getirmeyi sever, çoğu adını öğrenir. Sahiplerine yakın ve sevecendir ama talepkâr değildir; alışkanlıklarına bağlıdır ve evde sahibini odadan odaya izler. Pek çoğu çok ince bir sesi nadiren kullanır, bazıları hiç miyavlamaz; iletişimi mırıltı, cıvıltı ve beden diliyle kurar.

  • Sevecenlik
  • Enerji
  • Ses (miyavlama)
  • Tüy dökme
  • Oyunculuk
  • Kilo alma eğilimi

Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her kedi kendine özgüdür.

Chartreux renkleri

  • Mavi

    orta ton

    Chartreux'un tek kabul edilen rengidir. FIFe, rengin ortadan açık maviye kadar olabileceğini ve olabildiğince tek düze olması gerektiğini belirtir.

  • Açık mavi

    Gri-mavinin daha açık tonudur ve standarda uygundur. CFA, tüy dokusunun ve renginin cinsiyet, yaş ve doğal etkenlerle değişebildiğini, bunun cezalandırılmaması gerektiğini yazar.

  • Göz rengi: altın, amber, bakır

    CFA gözlerin altından bakıra uzandığını, FIFe ise amber, altın ve bazı hatlarda bakır olduğunu belirtir. Yavrularda göz rengi zamanla değişir ve olgunlukta oturur.

  • Mavi dışındaki renklerstandart dışı

    Chartreux yalnız mavi olur. Başka renkte ya da desende "Chartreux" diye sunulan bir kedi bu ırkın standardına uymaz; böyle bir ilanda soy kütüğünü ve kulüp kaydını mutlaka kontrol edin.

Kendini bul

Chartreux kime uygun?

Daha önce kedi beslemiş ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.

Uygun4 durum

  • Sakin bir ev ortamı

    Gürültüden uzak, düzenli bir yaşamı olan, sessiz ve uysal bir kedi arayanlar için uygundur.

  • Apartmanda yaşıyorum

    Sakin yapısı ve az sesiyle daireye iyi uyum sağlar; yeter ki oyun ve tırmanma imkânı olsun.

  • İlk kez kedi sahipleneceğim

    Eğitim zorluğu: Kolay.

  • Sessiz bir dost istiyorum

    Ses (miyavlama) 5 üzerinden 1 (Sessiz).

Dikkat ister1 durum

  • Çok konuşkan, sürekli etkileşim isteyen

    Sevecendir ama talepkâr değildir; nadiren ses çıkarır.

Uygun değil1 durum

  • Alerjim var

    CFA, yoğun yünsü alt tüyü nedeniyle Chartreux'un alerjisi olanlara önerilmediğini belirtir.

Kısaca

Kimler için ideal: Sakin, sessiz ve sadık bir yol arkadaşı arayan, düzenli bir gün akışı olan, apartmanda yaşayan kişiler ve aileler için uygundur. Kilo kontrolüne özen gösterecek, her gün kısa oyun seanslarına zaman ayırabilecek sahiplerle mutlu olur. Benzer sakin kısa tüylü ırklar için Rus Mavisi sayfamıza da bakabilirsiniz.

Kimler için zor: Kedi alerjisi olan, sürekli ses çıkaran ve oyun başlatan çok hareketli bir kedi isteyen, mevsimsel yoğun tüy dökümünden rahatsız olacak ya da mamayı ölçmeye zaman ayıramayacak kişiler için uygun değildir.

Chartreux evde bakımı zor mu?

Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.

Bakım zorluğuKolay
Apartman yaşamıUygun
Günlük egzersizGünde 2 kez 15–20 dakika oyun (PDSA önerisi)
Tüy dökmeÇok
Ses (miyavlama)Sessiz
EnerjiSakin

Chartreux'un günlük bakımı kolaydır: CFA, ara sıra geniş dişli metal tarakla taramanın keçe ve tüy yumağını önlediğini, çoğu Chartreux'un düzenli banyo gerektirmediğini yazar. Asıl dikkat gerektiren iki konu mevsimsel tüy dökümü ve kilodur. İlkbahar ve sonbaharda yoğun döker; bu haftalarda tarama sıklığını artırın. FIFe, Chartreux'ların yemeyi çok sevdiğini ve kısırlaştırıldıktan sonra çok kilo alma eğiliminde olduklarını, diyetlerinin kontrol altında tutulması gerektiğini belirtir.

Sakin, sessiz ve gürültüden uzak köşeleri seven yapısıyla apartman yaşamına iyi uyum sağlar. PDSA ev içinde yaşayan kedilerin tırmanma rafı, tırmalama tahtası, pencere önü seyir yeri ve günlük oyunla mutlu olabileceğini belirtir. CFA, Chartreux'un alışkanlıklarına bağlı olduğunu ve sahibiyle birlikte yaptığı ritüellerden hoşlandığını yazar; düzenli bir gün akışı bu kedi için huzur demektir. Alerjisi olan biri evde yaşıyorsa, CFA'nın uyarısını dikkate alın: yoğun yünsü alt tüyü nedeniyle ırk alerjisi olanlara önerilmez.

Chartreux bakımı

Tüy bakımıAra sıra; ilkbahar ve sonbaharda daha sık

CFA, mevsimsel dökülme yaşayan bu ırkın en yoğun döktüğü ilkbahar ve sonbaharda daha sık taranması…

Oyun ve hareketHer gün

Sakin olsa da etkileşimli oyunu sever; atılan bir oyuncakla enerjisi bitene kadar oynayabilir. Düzenli oyun kilo kontrolüne de yardım eder.

Tırnak, diş ve kulakHaftalık kontrol

Tırnaklar gerektiğinde kesilir, dişler ve kulaklar düzenli kontrol edilir; tırmalama tahtası…

Veteriner kontrolüYılda en az 1 kez

Aşı, parazit koruması, kilo ve diz kapağı kontrolü düzenli veteriner muayenesinde yapılır.

Tüy bakımı

Haftada 1; ilkbahar ve sonbaharda daha sık

Chartreux'un tüyü kısa ama çok sık ve yünsüdür. CFA, ırkın mevsimsel tüy döktüğünü, en yoğun dökümün ilkbahar ve sonbaharda olduğunu ve bu dönemlerde daha sık tarama gerektiğini yazar; geniş dişli metal tarakla ara sıra yapılan tarama keçe oluşmadan önler, tüy yumağını ve evdeki tüy miktarını azaltır. International Cat Care kısa tüylü kediler için en az haftada bir tarama önerir ve oturumların kısa tutulup ödülle bitirilmesini ister. Döküm haftalarında daha sık tarayın. Tüy yumağı sorunları için kedi tüy yumağı sayfamıza bakabilirsiniz.

Tırnak bakımı

Gerektiğinde, 2–3 haftada bir kontrol

Ev içinde yaşayan kedilerin tırnakları yeterince aşınmayabilir; tırnakları gerektiğinde, yalnız uçtaki saydam kısmı keserek kısaltın. Tırmalama tahtası hem tırnak sağlığı hem de mobilyaları korumak için şarttır; dik ve yatay iki tip bulundurmak iyi olur. Yavruyken patilerini ellemeye ödülle alıştırmak yetişkinlikte bakımı kolaylaştırır.

Diş ve kulak bakımı

Diş düzenli fırçalama, kulak haftalık kontrol

Dişleri kedi diş macunu ve yumuşak bir fırçayla düzenli fırçalamak diş taşı ve diş eti sorunlarını azaltır; fırçalamaya yavrulukta, kısa oturumlarla alıştırın. Kulakları haftada bir kir, koku ve kızarıklık açısından kontrol edin; içini pamuklu çubukla temizlemeyin. Koyu akıntı, kötü koku ya da sık baş sallama veteriner hekime gitmek için yeterli nedendir.

Banyo

Genellikle gerekmez

CFA çoğu Chartreux'un düzenli banyo gerektirmediğini, banyo planlıyorsanız yetiştiriciden yöntem öğrenmeniz gerektiğini, çünkü su iten tüyü tamamen ıslatmanın zor olduğunu yazar. International Cat Care de sağlıklı kedilerin banyoya ihtiyaç duymadığını ve çoğunun banyodan hoşlanmadığını belirtir. Gerekirse kedilere uygun şampuan kullanın ve tüyü alt tüye kadar tamamen kurutun.

Chartreux ne yer? Yaşa göre beslenme

Günde 3–4 öğün

Yavru Chartreux'a büyüme dönemi için hazırlanmış, eksiksiz ve dengeli bir yavru kedi maması verin; Cornell, mama etiketinde hangi yaşam dönemi için eksiksiz olduğunun yazması gerektiğini hatırlatır. CFA'ya göre ırk yetişkin yapısına 3–5 yaşında ulaşır; bu yavaş olgunlaşma, yavrunun hızlı ve aşırı beslenerek büyütülmesi gerektiği anlamına gelmez. International Cat Care yeni gelen yavruların günde birkaç küçük öğünle beslendiğini yazar. İnek sütü vermeyin; Cornell pek çok kedinin laktoza duyarlı olduğunu belirtir. Mama seçerken kedi mamaları sayfamızdaki karşılaştırmalardan yararlanabilirsiniz.

Bu ırka uygun kedi mamaları ve güncel fiyatlar

70 mama 5 mağazada her gün izleniyor; stoktaki en düşük kg fiyatı 249 ₺ (son ölçüm). Yaşa ve içeriğe göre süzüp mağaza mağaza karşılaştırın.

Mamaları karşılaştır

Yavru kedi mamalarıKısırlaştırılmış kedi mamaları

Chartreux eğitimi

CFA, Chartreux'u zeki ve refleksleri çok hızlı bir kedi olarak tanımlar; köpeğe benzer davranışlarıyla bilinir, bazıları tasmayla yürümeyi ya da oyuncak getirmeyi sever, pek çoğu adını öğrenir. Bu zekâ ve rutine bağlılık, kum kabı, tırmalama tahtası ve taşıma çantası gibi temel alışkanlıkların kolay oturmasını sağlar. Ödülle yapılan kısa oturumlarla adına gelmeyi ve basit numaraları öğrenebilir.

CFA'ya göre Chartreux nazik ve sabırlı davranışa sadık bir sevgiyle karşılık verir; sert ses, cezalandırma ve zorla tutma bu sakin kediyi geri çekilmeye iter. Kucağına gelmek için pati dokunuşuyla izin isteyebilir ya da oynamak için size oyuncak getirebilir; bu davetleri ödüllendirin. Alışkanlıklarına bağlı olduğu için yeni bir düzene geçerken değişiklikleri kademeli yapın.

Öncelik sırası

  1. Kum kabını düzenli kullanma
  2. Tırmalama tahtasını mobilyaya tercih etme
  3. Adına gelme
  4. Taşıma çantasına sakin girme
  5. Tarama, tırnak ve diş bakımı sırasında sakin durma
  6. İsteğe bağlı: göğüs tasmasıyla kontrollü yürüyüş

Chartreux egzersiz ve oyun

Günlük ihtiyaç Günde 2 kez 15–20 dakika oyun (PDSA önerisi)

Chartreux kendiliğinden çok koşup zıplayan bir kedi değildir; FIFe genel olarak aşırı hareketli olmadıklarını, yavrularının ise daha oyuncu olduğunu yazar. Buna karşılık CFA, atılan bir oyuncağa doğru oyunun enerjisi bitene kadar sürebildiğini anlatır. Günlük oyun hem kilo kontrolü hem zihinsel uyarım için önemlidir. PDSA günde iki kez 15–20 dakikalık oyunla başlamayı ve kedi formlandıkça süreyi artırmayı, oyuncakları birkaç günde bir değiştirmeyi, oyunu kedilerin en hareketli olduğu şafak ve alacakaranlıkta oynamayı önerir; lazer ışığı ve ekran oyunlarını önermez. Olta tipi oyuncaklarda kedinin avını düzenli yakalamasına izin verin. Fikir için kedi oyuncakları sayfamıza bakın.

Sevdiği oyunlar

  • Getir-götür (bazı Chartreux'lar oyuncak getirir)
  • Olta (tüylü çubuk) oyuncakları
  • Saklanan mamayı bulma ve zekâ oyuncakları
  • Tırmanma rafları ve kedi ağacı
  • Pencere önünde kuş seyri
  • İsteğe bağlı: göğüs tasmasıyla güvenli bahçe yürüyüşü

Chartreux çocuklarla ve diğer hayvanlarla

Çocuklarla

FIFe Chartreux'ları kolay ellenen ve yumuşak huylu kediler olarak tanımlar; CFA da sadık ve sevecen olduklarını yazar. Sakin yapıları nedeniyle gürültülü oyunlardan uzaklaşıp sessiz bir köşeye çekilebilirler. Çocuklara kediyi kovalamamayı, kucağa zorla almamayı ve kedinin dinlenme yerine saygı göstermeyi öğretin; küçük çocuklar ve kedi her zaman gözetim altında olmalıdır. Olta tipi oyuncaklar çocukların kediyle güvenle oynamasını sağlar.

Kedilerle

Sakin ve uyumlu yapısıyla başka kedilerle yaşayabilir. Yeni bir kedi eklerken International Cat Care'in önerdiği gibi tanıştırmada acele etmeyin; önce ayrı odalarda koku değişimi yapın, sonra kısa ve gözetimli görüşmelerle ilerleyin. Mama, su ve kum kaplarını ayrı yerlerde, yeterli sayıda bulundurun.

Köpeklerle

CFA'nın anlattığı köpeğe benzer davranışları ve sakin yapısı, sakin ve kedilere alışkın bir köpekle birlikte yaşamayı kolaylaştırabilir. Tanışmayı kontrollü yapın, köpeği tasmalı tutun ve kedinin kaçabileceği yüksek yerler olduğundan emin olun.

Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler

CFA Chartreux'u genel olarak sağlıklı bir ırk olarak tanımlar; FIFe de çok sağlıklı kediler olduklarını belirtir. Öne çıkan konular kilo ve diz kapağı çıkığıdır: CFA bazı Chartreux'larda patella lüksasyonu görüldüğünü, yavruların ve kedilerin veteriner hekim tarafından taranabildiğini, hafif vakaların hareket sorunu yaşamasının beklenmediğini ama bu kedilerin üretimde kullanılmaması gerektiğini yazar. CFA'ya göre ABD'deki yetiştiriciler geniş bir gen havuzunu korumak için dünyanın dört bir yanındaki yetiştiricilerle kedi değişimi yapar. Yavru alırken ebeveynlerin diz kapağı muayenesini sorun ve yıllık veteriner kontrolünü aksatmayın.

Diz kapağı çıkığı (patella lüksasyonu)

CFA, hareketi etkileyebilen bu kalıtsal durumun bazı Chartreux'larda görüldüğünü, kedilerin veteriner hekim tarafından taranabildiğini belirtir; hafif vakalarda hareket sorunu çoğu zaman gelişmez.

Aşırı kilo

Irk doğal olarak iri yapılıdır ama sağlıklı bir Chartreux sert ve kaslı hissettirmelidir. Kısırlaştırma sonrası kilo artışı yaygındır.

Rehber: Kedi ne yer?
Genel durum

CFA, Chartreux'u genel olarak sağlıklı bir ırk olarak tanımlar; FIFe de çok sağlıklı kediler olduklarını belirtir.

Alt idrar yolu sorunları

Kilo fazlası ve hareketsizlik kedilerde alt idrar yolu sorunlarıyla ilişkilendirilir. VCA, sık sık kum kabına gidip az idrar yapma ve idrarda kan gibi belirtilerin veteriner hekime gösterilmesi gerektiğini anlatır; erkek kedide idrar yapamamak acildir.

Rehber: Kedide idrar yolu sorunları

Chartreux videoları

Konuyu izleyerek öğrenmek isteyenler için seçtiğimiz videolar. Videolar ilgili kanallara aittir.

Cats 101 - Chartreux (İngilizce)Cats 101YouTube · 3:43
Chartreux Cat - an informational video (İngilizce)PoC - Pictures of Cats orgYouTube · 2:02
Yavru kedi bakımı nasıl yapılır? (genel)CandanveterinerYouTube · 9:56

Chartreux sahiplenme

Chartreux sahiplenmek

Chartreux Türkiye'de nadir bir ırktır; sahiplenmek isteyenler önce belediye bakımevlerine, hayvan hakları derneklerine ve sahiplendirme gruplarına bakmalı, yuvasını değiştirmek zorunda kalan yetişkin kedileri de değerlendirmelidir. Yavru almak istiyorsanız soy kütüğünü ve kulüp kaydını (FIFe, CFA, TICA ya da bağlı bir kulüp) belgeyle gösteren, ebeveynlerin diz kapağı muayenesini paylaşan bir yetiştiriciyle çalışın. CFA, ırkın kendi kedi gösterilerinde de nadir olduğunu ve yetiştiriciye ulaşmak için kulüplere danışmayı önerir. Genel adımlar için kedi sahiplenme rehberimize bakabilirsiniz.

  • Belediye hayvan bakımevleri ve hayvan hakları derneklerinin sahiplendirme ilanları
  • Sahiplendirme grupları ve ırk kulüpleri
  • Soy kütüğünü, kulüp kaydını ve ebeveynlerin sağlık kontrollerini paylaşan yetiştiriciler
  • İlan platformları (satıcının kimliğini, kedinin belgelerini ve görüşme imkânını doğrulayarak)

Chartreux sahiplenmeden önce

Chartreux'u nadir ve zarif mavi tüyü için değil, sakin mizacının yaşamınıza uyduğu için seçin. Bu ırk uzun yıllar boyunca düzenli bir ev, ölçülü beslenme, mevsimsel yoğun tarama ve günlük oyun ister. Aşağıdaki sorulara dürüstçe "evet" diyebiliyorsanız doğru yoldasınız.

  • Evde kedi alerjisi olan biri var mı; yoğun alt tüylü bir kediyle yaşamak mümkün mü?
  • İlkbahar ve sonbaharda sık tarama yapabilir, evdeki tüyle rahat yaşayabilir miyim?
  • Mamayı tartarak verme ve her gün iki kısa oyun seansı ayırma alışkanlığı edinebilir miyim?
  • Sakin, az sesli ve talepkâr olmayan bir kediyle mutlu olur muyum?
  • Aşı, parazit koruması, kısırlaştırma ve beklenmedik veteriner masraflarını uzun yıllar karşılayabilir miyim?
  • Tatil ve iş seyahatlerinde kedimin bakımı için bir planım var mı?

Yavru mu yetişkin mi sahiplenmeli?

Chartreux yavaş olgunlaşan bir ırktır; CFA'ya göre yetişkin yapısına 3–5 yaşında ulaşır. Yavru Chartreux oyuncudur, ama karakteri ve son kilosu yıllar içinde oturur. Yetişkin bir Chartreux'un ise mizacı, alışkanlıkları ve sağlık geçmişi bellidir; sakin bir ev arayanlar için çoğu zaman daha öngörülebilir bir başlangıçtır.

  • Yavru: alışkanlıklarını baştan siz şekillendirirsiniz; ilk aylarda daha sık öğün, aşı takvimi ve kısırlaştırma planı gerekir.
  • Yetişkin: mizacı ve kilosu bellidir; kum kabı ve tırmalama alışkanlığı çoğunlukla oturmuştur.
  • Yaşlı kedi: sakin bir arkadaş arayanlar için uygundur; diş, böbrek ve eklem durumunu baştan veterinerle konuşun.

Barınaktan sahiplenme

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'na göre yerel yönetimler sahipsiz hayvanlar için bakımevi kurar ve onlar sahiplendirilene kadar bakımlarını ve tedavilerini sağlar. Kimliklendirme yönetmeliğine göre bakımevinden sahiplenilen kedinin pasaportunu ve Ev Hayvanı Kayıt Sistemi (PETVET) kaydını belediyenin yetkili veteriner hekimi, sahiplendirmeden itibaren 10 gün içinde yeni sahip adına düzenler. Barınaklarda ve sahiplendirme ilanlarında gri-mavi tüylü pek çok kedi yuva bekler; belgesiz bir kedinin ırkı görünüşüne bakılarak kesinleştirilemez, ama sakin ve sevgi dolu bir yol arkadaşı olabilir.

  • Bulunduğunuz yerin belediye hayvan bakımevini arayın; sahiplendirme şartları ve istenen belgeler belediyeye göre değişir.
  • Kediyi birkaç kez ziyaret edin; bakıcılara alışkanlıklarını, diğer kedi ve köpeklerle ilişkisini, bilinen sağlık sorunlarını sorun.
  • Sokakta bulduğunuz bir kediyi önce veteriner kliniğinde ya da il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünde mikroçip için okutun; sahibi varsa ona ulaşılır.
  • Mikroçip numarasının PETVET'te sizin adınıza işlendiğini kontrol edin; bir kişiden sahiplendiyseniz sahip değişikliğini 60 gün içinde bildirin.
  • Kuduz Yönetmeliği'ne göre üç aydan büyük kediler yılda bir kez kuduza karşı aşılanır; bu yasal bir yükümlülüktür.
  • Kedi kaybolursa 7 gün içinde il/ilçe müdürlüğüne bildirin; ev hayvanını terk etmek yasaktır.

Yetiştiriciden alırken sorulacaklar

Sorumlu bir yetiştirici yetişkin kedilerini ve yavruların büyüdüğü ortamı gösterir, soy kütüğünü ve sağlık kontrollerini belgeyle paylaşır, sizi de yaşam koşullarınız hakkında sorgular. CFA, yavruların çoğunun yeni yuvasına 12–16 haftalıkken gittiğini, 6–8 haftalık yavru teklifinin bir uyarı işareti olduğunu yazar; FIFe kuralları da yavrunun 14 haftalık olmadan ve temel aşıları tamamlanmadan yeni sahibine gitmemesini şart koşar. International Cat Care, safkan yavruların genellikle 12 haftalık ya da daha büyükken yuvasından ayrıldığını belirtir.

  • Yavruyu annesiyle birlikte, büyüdüğü ortamda görün; mümkünse görüntülü görüşme ve güncel tarihli videolar isteyin.
  • Ebeveynlerin ve yavrunun diz kapağı (patella) muayenesi yapılıp yapılmadığını sorun.
  • Soy kütüğünü ve kulüp kaydını isteyin; Chartreux yalnız mavi olur, British Shorthair mavi ya da Rus Mavisi ile karıştırılmadığından emin olun.
  • Aşı karnesini, iç-dış parazit uygulamalarını ve mikroçip numarasını belgeyle karşılaştırın.
  • Yazılı sözleşme, sağlık garantisi ve sorun çıkarsa ne yapılacağı konusunda net bilgi isteyin.
  • Yavrunun gözlerinin ve burnunun akıntısız, kulaklarının temiz, kuyruk altının temiz olduğuna bakın; hasta görünüyorsa vazgeçin (iCatCare).
  • Büyük ve iadesiz kapora isteyen, yavruyu görmeden kargoyla gönderen ya da yetişkin kedilerin fotoğraflarını gösteremeyen satıcılardan uzak durun (CFA).

İlk hafta: eve alışma

International Cat Care yeni gelen kedinin ilk haftalarını tek ve sakin bir odada geçirmesini, yetişkin kedilerin en az 2–3 hafta, yavruların ise aşıları tamamlandıktan sonra en az bir hafta dışarı çıkarılmamasını önerir. Kaygılı bir kedi ilk günlerde yalnız gece yiyip kum kabını kullanabilir; bu durum uzun sürerse veterinerle görüşün. Chartreux alışkanlıklarına bağlı bir kedidir; ilk günden sabit saatlerde mama ve oyunla yeni bir rutin kurmak uyumu hızlandırır.

  • Kedi gelmeden önce tek bir sessiz oda hazırlayın: mama ve su kabı, kum kabı, yatak, oyuncak ve tırmalama tahtası.
  • Pencereleri, balkonu, dolapları ve kabloları güvene alın; ilaç ve temizlik ürünlerini ulaşamayacağı yere kaldırın.
  • Taşıma çantasını odada açık bırakın; kediyi çıkmaya zorlamayın, ilk günlerde ziyaretçi kabul etmeyin.
  • İlk günlerde önceki mamasını verin; değiştirecekseniz eskisiyle karıştırarak kademeli geçin. İnek sütü vermeyin.
  • İlk hafta içinde veteriner kontrolüne gidin; aşı, parazit ve kısırlaştırma takvimini planlayın.
  • Evde başka hayvan varsa tanıştırmayı acele etmeden, önce koku değişimiyle yapın.

Sahiplenmeden önce: kontrol listeleri

İlan seçerken nelere bakılmalı?

  • Yavru FIFe kurallarına göre 14 haftalık olmadan yeni yuvasına gitmemelidir; 6–8 haftalık yavru teklifi CFA'ya göre uyarı işaretidir.

Chartreux nereden sahiplenilir?

Chartreux sahiplenmek isteyenler önce belediye bakımevlerine, hayvan hakları derneklerine ve sahiplendirme gruplarına bakmalıdır. Yavru almak istiyorsanız soy kütüğünü ve kulüp kaydını belgeyle gösteren, sizi de sorgulayan kayıtlı bir yetiştiriciyle çalışın. İlan platformlarında ilanı verenin kimliğini, kedinin kayıtlarını ve yüz yüze görüşme imkânını mutlaka doğrulayın. Aşı planı için kedi aşı takvimi, size yakın veteriner için il il veteriner rehberi sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Chartreux fiyatları 2026 ve sahiplenme

10.000 ₺ – 55.000 ₺

Çoğu kaynakta 15.000 ₺ – 47.500 ₺ · 2 kaynak · güncelleme 2 Kasım 2026

Chartreux fiyat aralıkları, kaynak kaynak
KaynakKategoriAralık
patisenin.com Genel fiyat aralığı (ırk tablosu) 10.000 ₺ – 40.000 ₺
patibul.com Standart yavru 20.000 ₺ – 35.000 ₺
patibul.com Şecereli yavru 32.000 ₺ – 55.000 ₺

Fiyatlar kaynakların yayımladığı aralıklar ve ilan fiyatlarıdır; satıcıya, şehre, yaşa, renge ve sağlık kayıtlarına göre değişir. Diğer kaynaklardan çok uzak 1 değer (tekil uç ilan, ekipmanlı set ya da eski tarihli fiyat) hesaba katılmadı.

Fiyatı neler etkiler?

  • Yavrunun yaşı ve aşılarının tamamlanmış olması
  • Ebeveynlerin sağlık kontrolleri (diz kapağı muayenesi)
  • Şecere ve kulüp kaydı (FIFe, CFA, TICA ya da bağlı kulüp)
  • Irkın Türkiye'de nadir olması ve yurt dışı hat
  • Damızlık hakkı ya da kısırlaştırma şartlı satış
  • Mikroçip, sözleşme ve sağlık garantisi
  • Yetiştiricinin bilinirliği ve şehir

Chartreux Türkiye'de nadir görülen bir ırktır ve British Shorthair mavi ya da Rus Mavisi ile sık karıştırılır; satın almadan önce soy kütüğü belgesini ve kaydın hangi kulüpte (FIFe, CFA, TICA) yapıldığını kontrol edin. Barınaklarda ve sahiplendirme gruplarında da gri-mavi kediler sahiplenilmeyi bekler. Yavru alırken anne kediyi görmek, diz kapağı muayenesini, aşı karnesini ve mikroçip kaydını istemek önemlidir.

Chartreux fiyatı ve bakım maliyeti 2026

Chartreux için yavru fiyatı, mama, kuaför ve veteriner kalemlerini kaynaklı verilerden tek tabloda topladık. Veteriner rakamları oda tarifelerindeki alt sınır (en az) ücrettir; muayene, anestezi ve ilaç ayrıca eklenir. Kaynağı olmayan hücreye "veri yok" yazdık, tahmin yapmadık.

Chartreux bakım maliyeti kalemleri
KalemTutarKaynak
Yavru fiyatı (ilan ve üretici sayfaları)10.000 ₺ – 55.000 ₺2 kaynak, yukarıdaki tablo
Kuru mama, kg fiyatı (ortanca)558 ₺ / kg58 kedi kuru maması, mağaza fiyatları
Aylık mama maliyetiveri yokIrka özgü günlük mama miktarı için kaynaklı veri yok; tutar mamanın paket tablosuna ve köpeğin kilosuna göre hesaplanmalı
Kuaför: kedi makine tıraş1.650 ₺ – 2.000 ₺ (ortanca 2.000 ₺)3 işletme fiyatı
Kuaför: kedi banyo1.500 ₺ (ortanca 1.500 ₺)1 işletme fiyatı
Karma aşı (doz)1.700 ₺ – 2.000 ₺Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kuduz aşısı (doz)1.250 ₺ – 1.750 ₺Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Genel muayene1.500 ₺ – 2.000 ₺Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kısırlaştırma, dişi7.500 ₺ – 10.000 ₺Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)
Kısırlaştırma, erkek5.500 ₺ – 7.500 ₺Veteriner hekim odası 2026 alt sınır tarifeleri (İstanbul, Ankara, Eskişehir-Bilecik)

Chartreux hakkında sık sorulanlar

Chartreux kedisi ne kadar büyür?

Chartreux orta-iri bir kedidir. CFA'ya göre erkekler 14 lb'ye (yaklaşık 6,4 kg) kadar çıkabilir, dişiler belirgin şekilde küçüktür. Irk yetişkin yapısına 3–5 yaşında ulaşır; bu yüzden genç bir Chartreux'un birkaç yıl daha gelişmesi beklenir. İri kemikli olsa da sağlıklı bir Chartreux sert ve kaslı hissettirmelidir.

Chartreux hangi renklerde olur?

Yalnız mavi. FIFe, rengin ortadan açık maviye kadar olabileceğini ve olabildiğince tek düze olması gerektiğini belirtir; gözler altın, amber ya da bakır rengindedir. Başka renkte "Chartreux" diye sunulan bir kedi bu ırkın standardına uymaz; böyle bir ilanda soy kütüğünü ve kulüp kaydını mutlaka kontrol edin.

Chartreux miyavlar mı?

Çok az. CFA, pek çok Chartreux'un çok ince bir sesi nadiren kullandığını, bazılarının hiç miyavlamadığını; mırıltı, cıvıltı ve beden diliyle iletişim kurduklarını belirtir. Kucağa gelmek için pati dokunuşuyla izin isteyebilir ya da oynamak için oyuncak getirebilir. Sessiz bir ev arkadaşı arayanlar için bu özellik büyük bir artıdır.

Chartreux ile Rus Mavisi aynı mı?

Hayır. İkisi ayrı ırklardır. Chartreux iri, kaslı ve yünsü tüylüdür; FIFe, gözlerinin amber, altın ya da bakır renkli olduğunu belirtir. Rus Mavisi ise ayrı bir standarda sahip, farklı yapıda bir ırktır. British Shorthair'ın mavi renkli bireyleri de sık karıştırılır; soy kütüğü ve kulüp kaydı ırkı doğrulamanın en güvenli yoludur.

Chartreux nasıl beslenmeli?

CFA, bazı yetişkin Chartreux'larda kilo artışının sorun olabildiğini; FIFe ise kısırlaştırılınca çok kilo alma eğiliminde olduklarını ve diyetlerinin kontrol altında tutulması gerektiğini belirtir. Mama ölçülerek verilir, ödüller sınırlı tutulur. Öğün düzeni: günde 2–3 öğün. Temiz su her zaman bulunmalı, ideal kilo veteriner hekimle belirlenmelidir.

Chartreux tüy döker mi?

Evet, mevsimsel olarak döker. CFA, ırkın en yoğun ilkbahar ve sonbaharda döktüğünü, bu dönemlerde daha sık taranması gerektiğini, geniş dişli metal tarakla ara sıra taramanın keçe ve tüy yumağını önlediğini yazar. Yoğun yünsü alt tüyü nedeniyle CFA, Chartreux'u alerjisi olan kişilere önermez.

Chartreux apartmanda yaşar mı?

Evet. FIFe Chartreux'ların sakin, genelde aşırı hareketli olmayan ve gündelik gürültüden uzak sessiz köşeleri seven kediler olduğunu yazar; bu yapı daire yaşamına iyi uyar. Tırmanma rafı, tırmalama tahtası, pencere önü seyir yeri ve her gün kısa oyun seansları sağlandığında ev içinde mutlu yaşar. Pencere ve balkon güvenliğini unutmayın.

Chartreux çocuklarla anlaşır mı?

Genellikle evet. FIFe Chartreux'ları kolay ellenen ve yumuşak huylu kediler olarak tanımlar; CFA da sadık ve sevecen olduklarını yazar. Sakin yapıları nedeniyle gürültülü oyunlardan uzaklaşabilirler. Çocuklara kediyi kovalamamayı ve kucağa zorla almamayı öğretin; küçük çocuklar ve kedi her zaman gözetim altında olmalıdır.

Chartreux köpek gibi davranır mı?

Bazı yönleriyle evet. CFA, Chartreux'un köpeğe benzer davranışlarıyla bilindiğini, bazılarının tasmayla yürümeyi ya da oyuncak getirmeyi sevdiğini, pek çoğunun adını öğrendiğini ve evde sahibini odadan odaya izlediğini yazar. Bu davranışlar ödüle dayalı kısa oyun oturumlarıyla geliştirilebilir; yine de her kedi farklıdır.

Chartreux'un adı nereden geliyor?

Kesin değil. CFA, adın bir zamanlar Kartezyen keşişlerden geldiğinin düşünüldüğünü ama aslında tüccarların bildiği, kedinin yünsü mavi tüyünü andıran bir İspanyol yünü türünden gelmiş olabileceğini yazar. FIFe de keşiş efsanesinin yaygın olduğunu, ama ırkın kökeninin keşişlerle ilgisi olmadığını belirtir.

Chartreux'ta diz kapağı çıkığı neden önemli?

Çünkü ırkta görülen kalıtsal bir sorundur. CFA, hareketi etkileyebilen diz kapağı çıkığının bazı Chartreux'larda görüldüğünü, kedilerin veteriner hekim tarafından taranabildiğini, hafif vakaların genellikle hareket sorunu yaşamadığını ama üretimde kullanılmaması gerektiğini yazar. Yavru alırken ebeveynlerin muayene sonucunu sorun; aralıklı topallamayı veteriner hekime gösterin.

Chartreux nereden sahiplenilir?

Chartreux sahiplenmek için önce belediye hayvan bakımevlerini, hayvan hakları derneklerini ve sahiplendirme gruplarını kontrol edin; bakımevinden sahiplenilen kedinin pasaport ve PETVET kaydı 10 gün içinde belediye veteriner hekimince yapılır. Yavru almak istiyorsanız soy kütüğünü ve kulüp kaydını belgeyle gösteren, ebeveynlerin sağlık kontrollerini paylaşan bir yetiştiriciyle çalışın.

Chartreux sahiplendirme ilanları nerede?

Ücretsiz sahiplendirme ilanları belediye bakımevlerinin ve hayvan derneklerinin duyurularında, sahiplendirme gruplarında ve ilan platformlarının sahiplendirme bölümlerinde yayımlanır; sayfadaki ilan bağlantısından güncel ilanlara da ulaşabilirsiniz. Chartreux nadir bir ırk olduğu için gri-mavi kediler bu adla sunulabilir; ilanı verenin kimliğini ve kedinin kayıtlarını mutlaka doğrulayın.

Chartreux fiyatını ne belirler?

Fiyat; ırkın Türkiye'de nadir olması, soy kütüğü ve kulüp kaydı, yurt dışı hat, ebeveynlerin sağlık kontrolleri, yavrunun yaşı ve aşılarının tamamlanmış olması, damızlık hakkı ya da kısırlaştırma şartı, mikroçip ve sözleşme ile yetiştiricinin bilinirliğine göre değişir. Belgesiz ve ucuz "Chartreux" ilanlarında ırkın doğruluğundan emin olamazsınız.

Kaynaklar

  1. CFA — Chartreux ırk profili ve standardı
  2. FIFe — Chartreux ırk sayfası
  3. Cornell Feline Health Center — Kedi sağlığı konuları
  4. VCA Animal Hospitals — Cystitis and Lower Urinary Tract Disease in Cats
  5. International Cat Care — Choosing a kitten
  6. International Cat Care — Helping your new cat or kitten settle in
  7. International Cat Care — Grooming your cat
  8. International Cat Care — Neutering your cat
  9. Cornell Feline Health Center — Feeding your cat
  10. PDSA — Indoor cats
  11. PDSA — Exercise for your cat
  12. CFA — Could this kitten be a scam?
  13. FIFe — Health and welfare rules
  14. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (md. 4, 5, 14, Ek md. 1)
  15. Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik (md. 5, 12)
  16. Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü — Sahipli hayvanların dijital kimliklendirilmesi
  17. Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği (md. 8–9)
  18. VCA Animal Hospitals — ırk profili (kilo ve yaşam süresi)

Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.

Benzer kedi ırkları