Degu
Diğer adları: Degu faresi, Common degu, Şili sincabı, Octodon degus
Gündüz etkinSosyalŞekere duyarlı
Degu (Octodon degus), Şili'nin orta bölgesine özgü, gündüz etkin, çok sosyal ve konuşkan bir kemirgendir. 170–300 gram ağırlığa ulaşır, bakım altında 5–8 yıl yaşar (ADW). Şekere çok duyarlıdır ve şekerli beslenmeyle diyabete yakalanabilir; bu yüzden beslenmesi bol ot ve degu yemine dayanır.
- Köken
- Orta-batı Şili; And Dağları'nın alçak yamaçları (ADW)
- Bilimsel ad
- Octodon degus (Octodontidae)
- Ağırlık
- 170–300 g (ADW)
- Boy
- Kuyruk dahil 325–440 mm (ADW)
- Yaşam süresi
- Bakım altında 5–8 yıl (ADW); 5–9 yıl (PetMD)
- Yavru
- Gebelik 90–95 gün; 4–6 yavru (ADW)
- Koruma
- IUCN Düşük endişe (ADW)
Degu nasıl bir kemirgen?
Degu, Şili'nin yarı kurak çalılıklarında yaşayan, sincabı andıran sevimli bir kemirgendir. Animal Diversity Web (ADW) onu bölgesinin en yaygın memelisi olarak tanımlar. Gündüz etkindir, en çok sabah ve akşam hareketlenir; bu yüzden geceleri uyuyan hamsterlerin aksine gün içinde izlenebilen bir küçük memelidir.
Degu çok sosyal ve konuşkandır. Doğada bir iki erkek ve iki ila beş akraba dişiden oluşan gruplar hâlinde yaşar, birlikte yuva kazar ve ortak yuvada yavru büyütür (ADW). Wikipedia 15'e kadar farklı ses çıkardığını belirtir. Bu yüzden tek başına değil, en az bir eşle birlikte tutulmalıdır; PetMD çift hâlinde beslenmesini önerir.
Degunun bakımındaki en önemli konu beslenmedir. Şekere çok duyarlıdır; şekerli ve nişastalı beslenme diyabete ve buna bağlı katarakta yol açabilir (Wikipedia, PetMD). Beslenmenin temeli sınırsız kuru ot ve degu yemidir; meyve ve şekerli ödüller verilmez. Toz banyosu, sürekli uzayan dişler için kemirme malzemesi ve kuyruğundan asla tutulmaması da bakımın temel kurallarıdır. Ota dayalı beslenme mantığı tavşan bakımı rehberimizdekine benzer; degu için sıcak yaz günlerinde yaz sıcağında evcil hayvan önerilerine de göz atabilirsiniz.
Degu özellikleri
Degu karakteri
Degu meraklı, hareketli ve çok sosyal bir hayvandır. Gününün büyük bölümünü kazarak, kemirerek, tırmanarak ve arkadaşlarıyla etkileşerek geçirir. Konuşkandır: ADW alarm, çiftleşme ve anne-yavru seslenmeleri kullandığını, Wikipedia 15'e kadar farklı ses çıkardığını belirtir. Toz banyosu onun için hem temizlik hem sosyal bir davranıştır; grup sevdiği toz alanlarını idrar ve salgılarla işaretler (ADW).
- Sosyallik
- Konuşkanlık
- Gündüz etkinliği
- Bakım kolaylığı
- Kemirme ihtiyacı
Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her hayvan kendine özgüdür.
Degu renkleri
Doğal
agouti
Sırtta sarımsı kahverengi, altta kremimsi sarı tüy; göz çevresi sarımsıdır (Wikipedia).
Mavi
Wikipedia mavi tüy renginin bilinen bir çeşit olduğunu belirtir.
Kendini bul
Degu kime uygun?
Bu türü besleyen ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.
Uygun2 durum
- Gündüz etkin bir küçük memeli arayan
ADW deguyu gündüz etkin, en çok sabah ve akşam hareketli bir hayvan olarak tanımlar.
- Apartmanda yaşıyorum
Uygun boyda çok katlı bir kafes ve günlük oyun alanıyla apartmanda beslenebilir (PetMD).
Dikkat ister2 durum
- Sessiz bir dost istiyorum
Wikipedia 15'e kadar farklı ses çıkardığını belirtir; konuşkan bir hayvandır.
- İlk evcil hayvanım olacak
Eğitim zorluğu: Orta.
Uygun değil1 durum
- Tek bir hayvan almak isteyen
Grup hâlinde yaşar; PetMD çift hâlinde tutulmasını önerir.
Kısaca
Kimler için ideal: Gün içinde izlenebilen, sosyal ve konuşkan bir küçük memeli arayan, en az iki deguya yer ayırabilen ve şekersiz, ota dayalı beslenmeye özen gösterebilecek kişiler için uygundur.
Kimler için zor: Tek bir hayvan almak isteyenler, sık sık kucakta sevilecek bir hayvan arayanlar ve beslenme kurallarına uyamayacak olanlar için uygun değildir.
Degu evde bakımı zor mu?
Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.
Degu apartmanda rahatça beslenebilir, ama alan ve etkinlik ister. PetMD iki degu için en az yaklaşık 71 × 46 × 71 cm, çok katlı bir kafes ve her gün kafes dışında güvenli bir egzersiz alanı önerir. Tel aralığı en çok 1,3 cm olmalı; zemin düz ve yumuşak, altlık kâğıt bazlı olmalıdır. PetMD sedir talaşı, ağaç yongası ve kedi kumunu önermez.
Degular kemirmeyi çok sever ve dişleri sürekli uzar; sınırsız kuru ot dişlerin aşınmasına yardım eder (PetMD). Kafeste kemirmeye dayanıklı malzemeler kullanılmalı, plastik parçalar az tutulmalıdır. 25–30 cm çaplı, düz yüzeyli bir koşu tekerleği de etkinlik ihtiyacını karşılar (PetMD).
Degu bakımı
Sınırsız kuru çayır otu; beslenmenin çoğunu oluşturur (PetMD).
Çinçilla tozu; banyodan sonra kap kafesten alınır (PetMD, Wikipedia).
Sahiplenmeden kısa süre sonra ve sonra yılda bir egzotik hayvanlardan anlayan veteriner hekim (PetMD).
Kafes ve alan
Bir kez kurulur
İki degu için en az yaklaşık 71 × 46 × 71 cm, çok katlı kafes; tel aralığı en çok 1,3 cm; düz ve yumuşak zemin (PetMD). Her gün kafes dışında güvenli bir oyun alanı.
Toz banyosu
Haftada 2–3 kez
Degular suyla yıkanmaz; çinçilla tozuyla toz banyosu yapar. PetMD haftada yaklaşık iki kez, Wikipedia haftada iki üç kez yarım saat önerir. Kap kirlenmesin diye banyodan sonra kafesten alınır.
Diş bakımı
Sürekli
Dişler ömür boyu uzar. Sınırsız ot ve güvenli kemirme malzemeleri dişlerin aşınmasını sağlar (PetMD). Ayrıntı için diş bakımı rehberimize bakabilirsiniz.
Tutma ve kuyruk
Her tutuşta
Degu asla kuyruğundan tutulmaz. PetMD kuyruktan tutulduğunda kuyruk derisinin ve ucunun soyulup kopabildiğini, bunun enfeksiyona yol açabildiğini belirtir; Wikipedia kopan kuyruğun yeniden çıkmadığını yazar.
Degu ne yer? Yaşa göre beslenme
Sürekli
ADW deguyu yaprak, ağaç kabuğu, tohum ve yeşil otlarla beslenen genel bir otçul olarak tanımlar; dışkısının önemli bir bölümünü yeniden yer. Wikipedia tamamen otçul olduğunu belirtir.
Günde bir
Degular şekere çok duyarlıdır ve şekerli beslenmeyle diyabete yakalanabilir (Wikipedia). PetMD meyve, bezelye, mısır, patates, bal, pekmez ve tohum gibi şekerli ya da nişastalı besinlerden kaçınılmasını önerir; degular diyabete ve şişmanlığa yatkındır.
Haftada birkaç kez
Su her gün değiştirilir; şişe ya da kap bulaşık deterjanıyla yıkanıp iyice durulanır (PetMD).
PetMD yonca otunun yalnız genç degulara az miktarda verilmesini önerir.
Degu eğitimi
Degular sosyal ve meraklı oldukları için düzenli ve sakin ilgiyle insana alışır. Yeni gelen deguya önce kafesin yanında sakin konuşarak, sonra elden ödül (şekersiz) vererek yaklaşın.
Kucağa alırken degunun gövdesini iki elle destekleyin; kuyruğundan asla tutmayın (PetMD).
Öncelik sırası
- Elden yem almaya alıştırma
- Kafes dışında güvenli alanda oyun
- Gövdeden destekleyerek tutma
Degu egzersiz ve oyun
Günlük ihtiyaç Her gün kafes dışında oyun
PetMD her gün kafes dışında bir egzersiz alanında zaman geçirmesini ve 25–30 cm çaplı bir tekerlek önerir. Kazma, tırmanma ve kemirme degunun doğal ihtiyaçlarıdır.
Sevdiği oyunlar
- Koşu tekerleği
- Tırmanma rafları
- Kemirme oyuncakları
- Toz banyosu
Degu çocuklarla ve diğer hayvanlarla
Çocuklarla
Degu gündüz etkin olduğu için çocuklarla birlikte izlenmesi keyiflidir, ama kuyruğundan tutulursa yaralanabilir (PetMD). Küçük çocuklar degulara yetişkin gözetiminde ve oturarak dokunmalıdır.
Kedilerle
Kediler deguyu av olarak görür; kafes sağlam ve kapalı olmalı, oyun alanında kedi bulunmamalıdır.
Köpeklerle
Köpekler, özellikle av içgüdüsü güçlü olanlar, degu için tehlikelidir; birlikte serbest bırakılmamalıdır. PetMD deguların diğer kemirgenler ve tavşanlarla aynı kafeste tutulmamasını da önerir.
Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler
PetMD degularda sık görülen sorunları katarakt, diyabet, şişmanlık ve diş hastalıkları olarak sayar. Diyabet ve katarakt yakından ilişkilidir (Wikipedia); en iyi koruma şekersiz ve nişastası az beslenmedir. Diş sorunları çoğu zaman yetersiz ot tüketiminden kaynaklanır. PetMD sahiplenmeden kısa süre sonra, sonra yılda bir ve her rahatsızlık belirtisinde egzotik hayvanlardan anlayan bir veteriner hekime gidilmesini önerir.
Şekerli beslenme degularda diyabete yol açabilir (Wikipedia); meyve ve şekerli ödül verilmez (PetMD).
Gözde bulanıklık; Wikipedia diyabetle bağlantılı olduğunu belirtir.
Sürekli uzayan dişler yeterince aşınmazsa sorun çıkar; sınırsız ot gereklidir (PetMD).
Kuyruktan tutulunca deri ve kuyruk ucu kopabilir, enfeksiyon gelişebilir (PetMD).
Nişastalı ve şekerli besinler şişmanlığa yol açar (PetMD).
Degu sahiplenmeden önce
Degu sosyal, uzun yaşayan ve beslenmesi titizlik isteyen bir kemirgendir. Almadan önce şu sorulara dürüstçe cevap verin.
Kendinize sorun
- En az iki deguya yetecek çok katlı bir kafese yerim var mı?
- Meyve ve şekerli ödül vermeden, ota dayalı bir beslenmeyi sürdürebilir miyim?
- 5–8 yıl, belki daha uzun bakabilir miyim?
- Her gün kafes dışında güvenli bir oyun alanı sağlayabilir miyim?
- Egzotik hayvanlardan anlayan bir veteriner hekime ulaşabilir miyim?
İlan seçerken nelere bakılmalı?
- Degunun gözlerinin parlak ve berrak olduğuna, bulanıklık bulunmadığına bakın.
- Kuyruğun tam ve derisinin sağlam olduğunu görün.
- Dişlerin düzgün ve aşırı uzamamış olduğunu kontrol edin.
- Degunun hangi yemle ve otla beslendiğini sorun.
- Aynı cinsiyetten iki degu alıyorsanız cinsiyetlerin doğru belirlendiğinden emin olun.
Degu nereden sahiplenilir?
Degu, küçük memeli üretimi yapan kişilerden, evcil hayvan mağazalarından ya da sahiplendirme ilanlarından edinilebilir. Hayvanların temiz ve kalabalık olmayan ortamda tutulduğunu görün, sağlık geçmişini sorun.
Degu sahiplenme ve sorumluluk
Degu almadan önce en az iki degu için kafes kurun ve sınırsız ot, degu yemi ve toz banyosu malzemesini hazırlayın. PetMD deguların çift hâlinde tutulmasını ve diğer kemirgenler ya da tavşanlarla aynı kafese konmamasını önerir. Aynı cinsiyetten iki degu, istenmeyen üremeyi önler; ADW gebeliğin 90–95 gün sürdüğünü ve dişilerin 12–16 haftada olgunlaştığını belirtir. Sahiplendikten kısa süre sonra egzotik hayvanlardan anlayan bir veteriner hekime kontrol ettirin. Diğer küçük memelileri de merak ediyorsanız guinea pig, suriye hamsteri sayfalarımıza ve sahiplenme rehberimize bakabilirsiniz.
Degu hakkında sık sorulanlar
Degu kaç yıl yaşar?
ADW bakım altında 5–8 yıl, PetMD 5–9 yıl yaşadığını belirtir; PetMD birçoğunun 8 yılı geçtiğini ekler. Wikipedia ideal koşullarda 13 yıla kadar yaşayabildiğini aktarır.
Degu ne yer?
Beslenmenin temeli sınırsız kuru çayır otudur. PetMD günde yaklaşık 1–2 yemek kaşığı degu yemi ve haftada birkaç kez az miktarda sebze önerir. Meyve ve şekerli, nişastalı besinler verilmez.
Degu meyve yer mi?
Meyve verilmez. PetMD meyve, bezelye, mısır, patates, bal ve tohum gibi şekerli ve nişastalı besinlerden kaçınılmasını önerir; degular diyabete ve şişmanlığa yatkındır.
Degu şeker hastalığına yakalanır mı?
Evet. Wikipedia deguların şekerli beslenmeyle diyabete çok yatkın olduğunu ve diyabetin katarakt ile bağlantılı olduğunu belirtir. En iyi koruma şekersiz, ota dayalı beslenmedir.
Degu ne kadar büyür?
ADW ağırlığı 170–300 g, kuyruk dahil boyu 325–440 mm olarak verir. Wikipedia gövde boyunu 25–31 cm, ağırlığı 170–400 g olarak aktarır.
Degu tek başına beslenir mi?
Önerilmez. Degular doğada grup hâlinde yaşar (ADW) ve PetMD çift hâlinde tutulmalarını önerir. Yalnız tutulan degu sıkılır ve strese girer.
Degu gece mi gündüz mü etkin?
Gündüz etkindir. ADW en çok sabah ve akşam hareketlendiğini belirtir; bu yüzden gece uyuyan sahipleri rahatsız etmez.
Degu banyo yapar mı?
Suyla yıkanmaz; çinçilla tozuyla toz banyosu yapar. PetMD haftada yaklaşık iki kez, Wikipedia haftada iki üç kez yarım saat önerir. Toz kabı banyodan sonra kafesten alınır.
Degunun kuyruğu neden kopar?
Degunun kuyruk derisi ve ucu, yırtıcılardan kaçmak için kolayca soyulur (Wikipedia). PetMD kuyruktan tutulunca bunun olabildiğini ve enfeksiyona yol açabildiğini belirtir; kopan kuyruk yeniden çıkmaz. Degu asla kuyruğundan tutulmaz.
Degu ısırır mı?
Korktuğunda ya da yanlış tutulduğunda ısırabilir. Sakin ve düzenli ilgiyle insana alışır; gövdeden iki elle desteklenerek tutulmalıdır.
Degu için ne kadar büyük kafes gerekir?
PetMD iki degu için en az yaklaşık 71 × 46 × 71 cm, çok katlı bir kafes, en çok 1,3 cm tel aralığı ve düz, yumuşak zemin önerir. Her gün kafes dışında oyun alanı da gerekir.
Degu ses çıkarır mı?
Evet, çok konuşkandır. ADW alarm, çiftleşme ve anne-yavru seslenmeleri kullandığını, Wikipedia 15'e kadar farklı ses çıkardığını belirtir.
Degu kaç yavru yapar?
ADW gebeliğin 90–95 gün sürdüğünü ve bir batında 4–6 yavru doğduğunu belirtir. Wikipedia yavru sayısının 1–2 ile 12 arasında değişebildiğini aktarır. Dişiler 12–16 haftada olgunlaşır (ADW).
Degu hamster veya guinea pig ile birlikte yaşar mı?
Hayır. PetMD deguların diğer kemirgenlerle ya da tavşanlarla aynı kafeste tutulmamasını önerir. Her türün beslenme ve sosyal ihtiyaçları farklıdır; guinea pig bakımı ve hamster bakımı rehberlerimize de bakabilirsiniz.
Degu hangi hastalıklara yakalanır?
PetMD en sık sorunları katarakt, diyabet, şişmanlık ve diş hastalıkları olarak sayar. İştahsızlık, kilo kaybı, zor soluma, ishal ve uyuşukluk görülürse hemen veteriner hekime gidilmelidir.
Degu yeni başlayanlar için uygun mu?
Kısmen. Gündüz etkin ve sosyal olması avantajdır, ama en az iki degu, geniş kafes ve şekersiz beslenmeye titizlik ister. Bu kurallara uyacak yeni başlayanlar için uygun bir küçük memelidir.
Kaynaklar
- Animal Diversity Web – Octodon degus (yayılış, yaşam alanı, ağırlık, boy, ömür, üreme, davranış, IUCN)
- PetMD – Caring for a Degu (kafes, beslenme, toz banyosu, kuyruk, hastalıklar, belirtiler)
- Wikipedia – Common degu (renk, kuyruk, sesler, diyabet, ömür, toz banyosu)
Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 4 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.
