Lori Papağanı: Özellikleri, Bakımı ve Beslenmesi

Lori Papağanı nasıl bir kuş?

Lori ve lorikeetler, papağanlar arasında beslenme biçimiyle ayrışan bir gruptur. VCA yaklaşık 50 lori ve lorikeet türü bulunduğunu, Güneydoğu Asya, Papua Yeni Gine, Avustralya ve Polinezya'dan geldiklerini yazar; türe göre 13–42 cm boyunda ve 35–200 g ağırlığındadırlar. Bu sayfada en çok bilinen tür olan gökkuşağı lorisini (Trichoglossus moluccanus) temel alıyoruz; grup geneline ait bilgileri de ayrıca belirtiyoruz.

World Parrot Trust gökkuşağı lorisinin 26 cm boyunda, 100–157 g ağırlığında olduğunu yazar. Başında mor-mavi çizgiler, sarı-turuncu bir göğüs, sarı-yeşil bir boyun halkası ve koyu mor-mavi bir karın taşır; sırtı ve kanatları yeşildir. İki alt türü vardır: aday alt tür T. m. moluccanus ve başındaki çizgileri daha parlak, kuyruğu daha kısa T. m. septentrionalis. Gençler yetişkinlere benzer.

Doğada gökkuşağı lorisi Avustralya'nın kuzeydoğusundan güneydoğusuna, Tazmanya'ya kadar yaşar; Perth'e ve Yeni Zelanda'nın Auckland kentine de taşınmıştır (World Parrot Trust). Ova yağmur ormanlarından okaliptüs korularına, mangrovlardan yerleşim yerlerine kadar çok çeşitli alanlarda, 2400 m'ye kadar görülür. Çiçek açan ağaçları izleyerek göçebe bir hayat sürer, yüzlerce kuşun bir arada tünediği gürültülü topluluklar oluşturur.

Loriyi diğer papağanlardan ayıran en önemli özellik beslenmesidir. VCA lorilerin doğada ağırlıklı olarak çiçek nektarı ve polenle, ayrıca yumuşak meyve, çilekgiller, çiçek ve tomurcuklarla beslendiğini, tohum ve kabuklu yemişi nadiren yediğini yazar. Merck Veteriner El Kitabı'nın evcil kuşlar tablosu da lorilerin özel ve dağınıklık yaratan sıvı bir menüye ihtiyaç duyduğunu belirtir. Bu menü, sulu ve bazen fışkırır gibi atılan dışkılarla birlikte gelir; lori besleyecek kişinin temizliğe hazırlıklı olması gerekir.

VCA lorileri oyuncu, meraklı ve sevecen, ama aynı zamanda cesur ve zaman zaman 'can sıkıcı' olabilen, yüksek sesli kuşlar olarak tanımlar; evdeki diğer kuşlara saldırabildiklerini de ekler. Merck tablosu lorileri zeki, meraklı ve oldukça ürkek olarak anar. Yani lori neşeli ve renkli bir arkadaştır, ama sakin bir 'süs kuşu' değildir.

Ömür konusunda kaynaklar farklıdır: VCA lori ve lorikeetler için 10–15 yıl, Merck tablosu 15 yıl verir; World Parrot Trust gökkuşağı lorisinin esarette 15–25, doğada yaklaşık 20 yıl yaşadığını yazar. Gökkuşağı lorisi CITES Ek II'dedir (Species+). Aşağıda lorinin karakterini, özel beslenmesini, bakımını, sağlık konularını ve sahiplenme öncesi bilinmesi gerekenleri kaynaklara dayanarak anlatıyoruz.

Lori Papağanı özellikleri

Lori Papağanı temel özellikleri
Boyut	Küçük-orta boy; grupta 13–42 cm [1]
Boy (gökkuşağı lorisi)	26 cm [3]
Ağırlık (gökkuşağı lorisi)	100–157 g; grupta 35–200 g [3]
Yaşam süresi	10–15 yıl (VCA); esarette 15–25 yıl (World Parrot Trust) [1]
Köken	Güneydoğu Asya, Papua Yeni Gine, Avustralya, Polinezya [1]
Doğal yaşam alanı	Yağmur ormanı, okaliptüs korusu, mangrov, savan, yerleşim yerleri; 2400 m'ye kadar [3]
Doğal besin	Nektar ve polen; yumuşak meyve, çiçek, tomurcuk; tohumu nadiren yer [2]
Erkek-dişi farkı	Çoğu türde dışarıdan çok az fark; cinsiyet ayırt etmek zor [1]

Ses	Yüksek; uçarken keskin, yuvarlanan notalar, beslenirken tiz cıvıltı [3]
Dışkı	Sıvı menü nedeniyle sulu, fışkırır gibi olabilir [1]
Cinsel olgunluk	Yaklaşık 2 yaş [1]
Yumurta ve kuluçka	1–4 yumurta (çoğunlukla 2); 22–25 günde çıkar [1]
Yuvadan çıkış	60–90 gün (VCA); gökkuşağı lorisinde 8–9 hafta [1]
Kafes (en az)	60 × 90 × 90 cm [1]
Sağlık riski	Demir depo hastalığına (hemokromatoz) yatkın [5]
CITES	Ek II (1981'den beri) [9]
IUCN	Asgari Endişe; popülasyon azalıyor [3]

Lori Papağanı karakteri

Lori, papağanlar arasında en neşeli ve en cesurlardan biridir. VCA lorileri oyuncu, meraklı ve sevecen kuşlar olarak tanımlar, ama aynı zamanda cesur ve zaman zaman can sıkıcı olabildiklerini, evdeki diğer kuşlara saldırabildiklerini yazar. Merck tablosu lorileri zeki ve meraklı, ama oldukça ürkek kuşlar olarak anar. Doğada gürültülü küçük gruplar ve karışık sürüler hâlinde yaşar, sık sık gösteri yapar (World Parrot Trust); evde de oyun ve hareket ister. World Parrot Trust lorinin zenginleştirme listesinde zil ve düdük gibi sesli oyuncakları, asılı oyuncakları ve sosyal teması sayar. Banyo yapmak lorinin en sevdiği günlük işlerden biridir (VCA). Kısacası lori, canlı, oyuncu ve renkli bir kuş arayan, ama sesine, dağınıklığına ve özel menüsüne hazırlıklı kişiler için çok eğlenceli bir arkadaştır.

Oyunculuk
Ses düzeyi
Dağınıklık
Beslenme zorluğu
Diğer kuşlarla uyum
Sevecenlik

Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her kuş kendine özgüdür.

Lori Papağanı, günlük hayatından bir an — Foto: Louise Docker · CC BY 2.0

Lori Papağanı, fotoğraf — Foto: Peripitus · CC BY-SA 3.0

Lori Papağanı renkleri

Aşağıdaki 4 rengin hepsi ırk standardında kabul edilir.

Gökkuşağı lorisi
T. m. moluccanus
Başta mor-mavi çizgiler, az ya da hiç çizgisiz sarı-turuncu göğüs, sarı-yeşil boyun halkası, koyu mor-mavi karın, yeşil sırt ve kanatlar (World Parrot Trust).
Kuzey gökkuşağı lorisi
T. m. septentrionalis
Aday alt türle aynı desende; baştaki mor-mavi çizgiler daha parlak, kuyruk daha kısadır (World Parrot Trust).
Genç kuş
World Parrot Trust gençlerin yetişkinlere benzediğini yazar; yaşı renge bakarak anlamak zordur.
Göğüs tonu
World Parrot Trust göğsü sarı-turuncu, çizgisiz ya da az çizgili olarak tanımlar; mavi baş, yeşil sırt ve mor karınla birlikte kuşa 'gökkuşağı' görünümünü verir.

Kendini bul

Lori Papağanı kime uygun?

Kuş besleyen ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.

Uygun1 durum

Renkli, oyuncu bir kuş istiyorum
Oyuncu, meraklı ve sevecen bir papağandır; banyo ve oyunu çok sever.

Dikkat ister2 durum

Apartmanda yaşıyorum
Sesi yüksek ve tizdir; sulu dışkı küçük dairede temizliği zorlaştırır.
İlk kez papağan besleyeceğim
Özel nektar menüsü ve günde iki kez hazırlık dikkat ister.
Çok soruluyor

Uygun değil3 durum

Evde başka kuşum var
VCA lorilerin evdeki diğer kuşlara saldırabildiğini yazar.
Çok soruluyor
Gün boyu evde değilim
Nektar günde en az iki kez taze hazırlanmalı, 12 saatten fazla bekletilmemeli.
Az bakım isteyen, temiz bir kuş istiyorum
Sıvı menü sulu dışkıya yol açar; dağınık yer, her gün temizlik ister.

Kısaca

Kimler için ideal: Günde en az iki kez taze nektar hazırlayabilen, her gün meyve doğrayıp kafesi silmeye zaman ayırabilen, renkli ve oyuncu bir kuşun sesine ve dağınıklığına tahammül edebilen, evde başka kuşu olmayan ya da onları ayrı tutabilecek kişiler için uygundur.

Kimler için zor: Gün boyu evden uzak olan, tohumla beslenen kolay bir kuş arayan, temizliğe zaman ayıramayan, evde küçük kuşları bulunan ya da sessiz bir kuş bekleyen kişiler için uygun değildir.

Lori Papağanı evde bakımı zor mu?

Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.

Bakım zorluğuZor

Apartman yaşamıKoşullu

Günlük uçuş ve oyunHer gün kafes dışı gözetimli oyun ve banyo

Ses düzeyiÇok sesli

OyunculukÇok oyuncu

SevecenlikÇok sevecen

Lori bakımını zorlaştıran şey kafes değil, mutfak ve temizliktir. VCA lorilerin toz hâlindeki besinin temiz suyla karıştırılmasıyla hazırlanan nektar menüsü ve her gün taze meyveyle beslendiğini, bu menünün sulu ve bazen fışkırır gibi atılan dışkılara yol açtığını, lorilerin dağınık yiyen kuşlar olduğunu yazar. Nektar şekerli olduğu için çabuk bozulur; günde en az iki kez taze hazırlanmalıdır. World Parrot Trust bu yüzden lori barınağının yerde gideri olan bir kuşhane ya da fayans veya beton zemin üstünde asılı bir kafes olmasını önerir. VCA en az 60 × 90 × 90 cm'lik bir kafes önerir; kafesin arka ve yan duvarları sıçrayan nektar ve dışkıya karşı kolay silinebilir olmalıdır.

Apartman için 'kısmen' diyoruz. VCA lorileri yüksek sesli kuşlar olarak tanımlar; World Parrot Trust de uçarken keskin ve yuvarlanan notalar, beslenirken tiz cıvıltılar çıkardıklarını yazar. Büyük bir ara ya da kakadu kadar güçlü değildir, ama sürekli ve tiz sesleri ince duvarlardan duyulur. Ayrıca sulu dışkının duvar, perde ve mobilyaya sıçraması küçük bir dairede daha çok sorun yaratır. Kafesin silinebilir bir köşeye kurulması ve çevresine koruyucu yüzey konması apartmanda lori beslemeyi kolaylaştırır.

Lori Papağanı bakımı

KafesSürekli

En az 60 × 90 × 90 cm (VCA); yerde gideri olan kuşhane ya da fayans veya beton üstünde asılı kafes…

Nektar hazırlamaGünde en az 2 kez

Hazır nektar tozu az miktarda, taze karıştırılır; 12 saatten fazla bekletilmez (VCA).

Taze meyveHer gün, 12 saatte bir yenilenir

Doğranmış çeşitli meyve, nektardan ayrı kapta; sıcakta birkaç saatten fazla bırakılmaz (VCA).

TemizlikHer gün

Yem ve su kapları her gün sıcak sabunlu suyla yıkanır; kafes tabanı ve çevresi sulu dışkıya karşı sık silinir (VCA).

BanyoHer gün

Banyo lorinin en sevdiği günlük işlerden biridir (VCA); su kabı sık yenilenir, çünkü kuş içinde…

Veteriner kontrolüAltı ayda bir

VCA altı ayda bir kontrol, demir depo hastalığı riski nedeniyle birkaç yılda bir karaciğer fonksiyon testi önerir.

Kafes ve kuşhane

Kurulumda bir kez, sonra aylık kontrol

VCA lori ve lorikeetler için en az 60 cm genişlik, 90 cm yükseklik ve 90 cm uzunlukta bir kafes önerir. World Parrot Trust gökkuşağı lorisi için yerinde gideri olan bir kuşhane ya da fayans veya beton zemin üstüne asılmış bir kafes önerir; bunun nedeni sulu dışkı ve sıçrayan nektardır. Merck kafesin köşeli seçilmesini, pencere, klima ve havalandırma ağzından uzak tutulmasını ve mutfağa konmamasını önerir. Kafes altına ve arkasına silinebilir koruyucu levha koymak temizliği çok kolaylaştırır.

Nektar ve meyve hijyeni

Günde en az iki kez

VCA hazır nektar ve polen ikamelerinin yüksek şeker içeriği nedeniyle suyla karıştırıldıktan sonra çabuk bozulduğunu, bu yüzden az miktarda taze hazırlanıp günde en az iki kez verilmesini ve 12 saatten fazla bekletilmemesini önerir. Meyve de nektardan ayrı bir kapta verilir ve 12 saatte bir yenilenir; sıcak havalarda birkaç saatten fazla dışarıda bırakılmamalıdır. VCA bozulmuş yiyeceğin maya ya da zararlı bakterilerden kaynaklanan sindirim enfeksiyonlarına yol açabildiğini yazar. Lori için temizlik, beslenmenin ayrılmaz bir parçasıdır.

Banyo

Her gün

VCA banyonun lorilerin en sevdiği günlük işlerden biri olduğunu yazar; World Parrot Trust de banyoyu zenginleştirme listesinin başına koyar. Loriler su kaplarında da yıkandığı için VCA kapların sık sık yenilenmesini önerir. Ayrı, sığ bir banyo kabı içme suyunun temiz kalmasına yardım eder. Nektar sıçrayan tüyler yapışkan kalabilir; düzenli banyo tüylerin temiz ve parlak kalmasını sağlar.

Oyuncak ve zenginleştirme

Her gün, oyuncaklar haftalık değişir

World Parrot Trust gökkuşağı lorisi için asılı oyuncaklar, bulmaca ve yiyecek arama oyuncakları, ayak oyuncakları, merdivenler, salıncaklar, zil ve düdük gibi sesli oyuncaklar, bitkisel tabaklanmış deri ve kuşa uygun ahşaptan kemirme malzemeleri ile sosyal temas önerir. Merck sıkılmanın ısırma, çığlık ve tüy yolmaya yol açabildiğini, kafes çevresine yiyecek saklamanın ve kuşla düzenli eğitim zamanı geçirmenin bunu önlediğini yazar. Ayna içeren oyuncaklar kuşu şaşırtıp strese sokabilir (Merck).

Tırnak, gaga ve kanat

Kontrollerde ya da gerektiğinde

Farklı kalınlıkta doğal tünekler tırnakların aşınmasına yardım eder. Nektar ve meyve tünek ve tırnaklara yapışabildiği için tünekler sık yıkanmalı, gerekirse değiştirilmelidir. Tırnak ve gaga sorunları altı aylık kontrollerde kuş hekimine gösterilir; evde kesmek yerine veterinerinize danışın.

Ev içi tehlikeler

Her kafes dışı oturumda

Lori nektar ve meyveyle beslendiği için mutfakla, tatlı içeceklerle ve açık kaplarla arası iyidir; Merck kuşların lavabo, küvet, açık klozet ya da ocaktaki sıvı dolu tencereye düşüp boğulabildiğini yazar, bu yüzden lori serbestken su ve sıvı kapları kapalı tutulur. Merck kuşların benzin, böcek ilacı, parfüm ve sprey buharına çok duyarlı olduğunu, çamaşır suyu ve dezenfektanların da tehlike oluşturduğunu yazar; lorinin yapışkan dışkısını temizlerken bu ürünler kuş odadayken kullanılmaz. Avokado ve bazı mantarlar, kurşun içerebilen eski muşamba, galvanizli metal, gala zambağı, ökseotu, atatürk çiçeği, cam, ayna ve dönen tavan vantilatörü de listededir.

İlgili rehberMuhabbet kuşu bakımı

Lori Papağanı ne yer? Yaşa göre beslenme

Yetiştirici ve kuş hekimi planına göre

VCA lorilerin doğada ağırlıklı olarak nektar ve polenle, ayrıca yumuşak meyve, çilekgiller, çiçek ve tomurcuklarla beslendiğini, tohum ve yemişi nadiren yediğini yazar. World Parrot Trust gökkuşağı lorisinin okaliptüs, banksia, grevillea ve şişe fırçası çalısı gibi pek çok yerli ağaç ve çalının nektarını ve polenini topladığını, incir, papaya ve mango gibi meyveleri ve bazı tohumları da yediğini, hindistancevizi çiçeklerinin önemli bir besin kaynağı olduğunu belirtir. Lorinin dili bu iş için fırça benzeri bir uca sahiptir; bu yüzden tohumla beslenen papağanların menüsü loriye uymaz.

Lori Papağanı sosyalleşme ve konuşma eğitimi

Eğitim zorluğuOrta

Lori meraklı ve zeki bir kuştur; Merck tablosu lorileri zeki ve meraklı olarak tanımlar. Oyun ve yiyecek ödülüyle kısa oturumlarda ele çıkmayı, kafese dönmeyi ve basit numaraları öğrenebilir. Lorinin ödülü tohum değil, çoğu zaman bir damla nektar ya da küçük bir meyve parçasıdır; ödülü menünün bir parçası olarak düşünmek kalori dengesini korur. Merck aynı tabloda lorilerin oldukça ürkek olabildiğini de yazar; ani hareket ve yüksek sesten kaçınarak, sakin bir ortamda eğitim vermek güveni hızlandırır.

Lori eğitiminde iki konu öne çıkar: cesaret ve diğer kuşlarla ilişki. VCA lorilerin cesur ve zaman zaman can sıkıcı olabildiğini, evdeki diğer kuşlara saldırabildiğini yazar. Bu yüzden lori başka kuşlarla gözetimsiz bırakılmamalı, oyun alanları ayrılmalıdır. Kuş ısırmaya ya da kovalamaya başladığında etkileşimi sakin biçimde bitirmek ve istenen davranışı ödüllendirmek cezadan çok daha etkilidir. Merck kuşla düzenli eğitim zamanı geçirmenin ısırma ve çığlık gibi sorunları önlediğini belirtir.

Öncelik sırası

Ele çıkma ve inme
Kafese gönüllü dönme
Nektar ya da meyve ile ödül
Diğer kuşlardan ayrı, gözetimli oyun
Taşıma kafesine alışma
Sakin ortamda kısa oturumlar

İlgili rehberMuhabbet kuşu nasıl konuşturulur?

Lori Papağanı uçuş ve oyun

Günlük ihtiyaç Her gün kafes dışı gözetimli oyun ve banyo

Gökkuşağı lorisi doğada çiçek açan ağaçları izleyerek göçebe bir hayat sürer ve gürültülü, hareketli gruplar hâlinde dolaşır (World Parrot Trust). Evde de bu enerjinin bir çıkış yolu olmalıdır: her gün güvenli bir odada kafes dışı oyun, salıncak, merdiven ve asılı oyuncaklarla tırmanma, yiyecek arama oyunları ve banyo. Merck uyarılmayan kuşlarda ısırma, çığlık ve tüy yolma gibi sorunlar gelişebildiğini yazar. Lori, bir oyuncağın içine saklanmış bir parça meyveyi bulmaktan büyük keyif alır.

Sevdiği oyunlar

Asılı ve sesli oyuncaklar (zil, düdük)
Yiyecek arama ve bulmaca oyuncakları
Salıncak ve merdiven
Sığ kapta ya da püskürtmeyle banyo
Deri ve kuşa uygun ahşap kemirme
Kısa ödüllü eğitim oturumları

Lori Papağanı çocuklarla ve diğer hayvanlarla

Çocuklarla

Lorinin renkleri ve oyunculuğu çocukları büyüler. VCA lorileri sevecen ama cesur kuşlar olarak tanımlar; Merck oldukça ürkek olabildiklerini yazar. Küçük çocuklar kuşla yalnız yetişkin gözetiminde, sakin ve yavaş hareketlerle etkileşmelidir. Lorinin sulu dışkısı ve yapışkan nektarı nedeniyle çocukların kuşa dokunduktan sonra ellerini yıkaması önemlidir.

Kedilerle

Kediler doğal avcıdır; küçük bir lori bir pençe darbesinde ağır yaralanabilir. Kuş kafes dışındayken kedi aynı odada bulunmamalı, kafes sağlam olmalıdır. Pençe ya da ısırık sonrası yara küçük görünse de kuşu aynı gün veteriner hekime götürün.

Köpeklerle

Sakin ve eğitimli köpeklerle aynı evde yaşayabilir, ama lori kafes dışındayken köpek odada olmamalıdır. Lorinin cesareti onu köpeğe fazla yaklaştırabilir.

Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler

Lorinin sağlığı büyük ölçüde mutfağın hijyenine ve menünün demir dengesine bağlıdır. Merck lorilerin demir depo hastalığına yatkın olduğunu, bu hastalıkta fazla demirin karaciğer, kalp ve akciğer gibi organlarda birikip ağır hasara ve bazen hiçbir belirti vermeden ölüme yol açabildiğini yazar. Aynı kaynak hastalığın nedenleri arasında besinle alınan fazla demiri, stres ve genetik yatkınlığı, demir emilimini artıran C vitaminini ve fazla A vitaminini sayar; belirtiler kilo kaybı, halsizlik, sıvı birikmesine bağlı karın şişliği, solunum güçlüğü ve dolaşım yetmezliğidir, tanı ise karaciğer biyopsisi gerektirir. VCA bu risk nedeniyle altı ayda bir kontrolü ve birkaç yılda bir karaciğer fonksiyon testini önerir. İkinci büyük risk bozulmuş yiyecektir: VCA şekerli nektarın ve meyvenin çabuk bozulduğunu, bozulmuş yiyeceğin maya ya da zararlı bakterilerden kaynaklanan sindirim enfeksiyonlarına yol açabildiğini yazar. Merck kuşların doğada zayıf görünmemek için hastalığı sakladığını; tüy kabartma, uyuklama, hareketsizlik, daha az ses çıkarma, tünekte alçak durma, denge kaybı, hırıltılı ya da kuyruk sallayarak soluma, dışkı değişikliği, kusma ve iştah ya da su tüketimindeki değişikliğin hastalık işareti olduğunu belirtir. Belirti gördüğünüzde evde tedavi denemek yerine veterinerinize danışın.

Demir depo hastalığı

Merck lorilerin bu hastalığa yatkın olduğunu, fazla demirin karaciğer, kalp ve akciğerde birikip ağır hasara, bazen belirti vermeden ölüme yol açabildiğini yazar. Kilo kaybı, halsizlik, karında şişlik ve solunum güçlüğü belirtiler arasındadır.

Bozulmuş yiyecek kaynaklı enfeksiyon

VCA bozulmuş nektar ve meyvenin maya ya da zararlı bakterilerden kaynaklanan sindirim enfeksiyonlarına yol açabildiğini yazar. Nektar günde en az iki kez taze hazırlanır.

Hastalık belirtileri

Merck kuşların hastalığı belli etmediğini yazar. Lorinin dışkısı nektar beslenmesi yüzünden zaten sulu olduğundan dışkının kendisinden çok renk ve miktar değişimi izlenir. Tüy kabartma, uzun uyuklama, tünekte alçak durma ve kuyrukla soluma aynı gün hekim gerektirir.

Diğer kuşlarla kavga

VCA lorilerin evdeki diğer kuşlara saldırabildiğini yazar; ısırık ve yaralanmalar veteriner hekime gösterilir.

Zehirlenme

Avokado ve soğan (VCA), bazı mantarlar ve kimyasal buharlar (Merck) loriler için tehlikelidir.

Sağlık rehberleriMuhabbet kuşu hastalıkları

Lori Papağanı videoları

Konuyu izleyerek öğrenmek isteyenler için seçtiğimiz videolar. Videolar ilgili kanallara aittir.

**Geveze Lori Papağanı ve hakkında genel bilgiler**DOĞA VE KAFES KUŞLARIYouTube · 5:21

**Lori papağanı özellikleri (Geveze Lori)**ibrahim CebeYouTube · 2:09

**Looking after a rainbow lorikeet (basics) (İngilizce)**Kyro ConureYouTube · 4:06

Lori Papağanı sahiplenme

CITES ve yasal durum

Species+ (CITES/UNEP-WCMC) kayıtlarına göre Trichoglossus moluccanus, papağangillerin tamamını kapsayan kayıtla CITES Ek II'dedir; World Parrot Trust türün 1981'den beri Ek II'de olduğunu yazar. CNN Türk'ün 29 Kasım 2025 tarihli haberine göre DKMP, yaban hayvanı satan işletmelerden DKMP il müdürlüğünün yaban hayvanı satış ruhsatını, ithal edilen CITES türlerinde Türkiye'de düzenlenmiş CITES İthalat Belgesini, evde besleyenlerden de 'Av ve Yaban Hayvanı ile Ürün Bulundurma Belgesi'ni istemektedir; belgesiz hayvana el konulabileceği de duyuruda yer alır. Lori alırken kuşun yurt içinde mi üretildiğini, ithal mi edildiğini sormak, hangi belgenin aranacağını belirler. Güncel kuralları DKMP il müdürlüğünden doğrulayın.

Nektar mı pelet mi? Kuşun alıştığı menü

VCA lorilerin hazır nektar ve polen ikameleriyle de, loriye uygun peletle de beslenebildiğini, pelet yiyen kuşların dışkısının daha katı olduğunu yazar. Lori edinirken kuşun hangi menüyle büyüdüğünü, hangi ürünü kullandığını ve günde kaç kez beslendiğini öğrenin. İlk haftalarda aynı menüyü sürdürmek, değişikliği sonra kuş hekimiyle planlamak kuşun uyumunu kolaylaştırır.

Erkek mi dişi mi?

VCA çoğu lori türünde erkek ve dişi arasında dışarıdan çok az fark olduğunu, bu yüzden cinsiyeti ayırt etmenin zor olduğunu yazar; World Parrot Trust de gökkuşağı lorisinde iki cinsiyet için aynı tüy tanımını verir. Kesin sonuç için DNA testi istenebilir.

Üreme

VCA lorilerin yaklaşık 2 yaşında olgunlaştığını, 1–4 (çoğunlukla 2) yumurta bıraktığını, yumurtaların 22–25 günde çıktığını ve yavruların 60–90 günde yuvadan ayrıldığını yazar. World Parrot Trust gökkuşağı lorisinde 2–3 yumurta ve 8–9 haftada yuvadan çıkış bildirir, esarette L biçimli bir yuva kutusu önerir. Üretim deneyim ister ve dişinin kalsiyum ihtiyacı için kuş hekimine danışılmalıdır.

Sağlıklı kuş seçimi

Canlı, meraklı, tüyleri temiz ve parlak, gözleri ve burun delikleri akıntısız bir kuş seçin. Lorinin dışkısı doğal olarak sulu olduğu için tek başına sulu dışkı hastalık işareti değildir; ama kuşun bulunduğu yerin temiz olup olmadığına, nektarın taze olup olmadığına bakın. Kuşun yaşını, menüsünü ve belgelerini sorun. Eve geldikten sonra kuş hekimi muayenesi yaptırın.

Sahiplenmeden önce: kontrol listeleri

Lori, her gün mutfakta zaman isteyen bir kuştur; VCA 10–15 yıl, World Parrot Trust esarette 15–25 yıl ömür verir. Aşağıdaki sorulara içtenlikle evet diyebiliyorsanız hazırsınız demektir. Genel bir kontrol listesi için sahiplenme rehberimize bakabilirsiniz.

Kendinize sorun

Günde en az iki kez taze nektar hazırlayıp eski nektarı atabilir miyim?
Her gün meyve doğrayıp kapları sıcak sabunlu suyla yıkayabilir miyim?
Sulu dışkıya karşı kafes çevresini sık sık silmeye hazır mıyım?
Lorinin tiz seslerini ben ve komşularım tolere edebilir miyiz?
Evde başka kuş varsa loriyi onlardan ayrı tutabilir miyim?
Altı ayda bir kontrol için kuş hastalıklarına bakan bir veteriner hekime ulaşabiliyor muyum?
Kuşun CITES ve satış belgelerini isteyip kontrol edebilir miyim?

Lori Papağanı nereden sahiplenilir?

Lori papağanını önce sahiplendirme ilanlarında ve kuş kurtarma gruplarında arayın. Satın alacaksanız yaban hayvanı satış ruhsatı olan işletmeleri ya da kayıtlı yetiştiricileri tercih edin; kuşun bakıldığı yerin temizliğini ve nektarın tazeliğini kendi gözünüzle görün, kuşun yaşını, menüsünü ve belgelerini sorun.

Özel beslenmesi ve dağınıklığı nedeniyle bazı aileler loriye bakmakta zorlanır; bu yüzden yeni yuva arayan yetişkin lorilere rastlanabilir. Önceki sahibine kuşun hangi nektar ya da peleti kullandığını, beslenme saatlerini ve diğer kuşlarla geçmişini sorun.

İlgili rehberMuhabbet kuşu cinsiyeti

Lori Papağanı sahiplenme ve sorumluluk

Gökkuşağı lorisi 1981'den beri CITES Ek II'dedir (Species+, World Parrot Trust). World Parrot Trust 1981–2005 arasında uluslararası ticarette yaklaşık 100 bin yabani lorinin kayda geçtiğini yazar; bu yüzden yalnız esarette üretildiği belgelenmiş kuşları tercih edin. Kuşun ne yediğini (nektar mı pelet mi) ve nasıl hazırlandığını mutlaka öğrenin; ani menü değişikliği loriyi zorlar. Aldıktan sonra kuş hastalıklarına bakan bir veteriner hekime muayene ettirin.

Lori Papağanı hakkında sık sorulanlar

Lori papağanı nereden gelir?

VCA lori ve lorikeetlerin Güneydoğu Asya, Papua Yeni Gine, Avustralya ve Polinezya'dan geldiğini yazar. Gökkuşağı lorisi doğu Avustralya ve Tazmanya'da yaşar (World Parrot Trust).

Lori papağanı ne kadar büyür?

World Parrot Trust'a göre gökkuşağı lorisi 26 cm boyunda ve 100–157 g ağırlığındadır. VCA tüm lori ve lorikeetler için türe göre 13–42 cm ve 35–200 g verir.

Lori papağanı kaç yıl yaşar?

VCA 10–15 yıl, Merck 15 yıl ömür verir. World Parrot Trust gökkuşağı lorisinin esarette 15–25, doğada yaklaşık 20 yıl yaşadığını yazar.

Lori papağanı ne yer?

Lori tohumla değil, nektar ve polenle beslenen bir papağandır. VCA hazır nektar ve polen ikamesi ya da loriye uygun pelet, her gün taze doğranmış meyve ve az miktarda sebze önerir. Nektar günde en az iki kez taze hazırlanır.

Lori papağanına tohum verilir mi?

Menünün temeli tohum değildir. VCA lorilerin doğada tohum ve yemişi nadiren yediğini yazar. World Parrot Trust esaret menüsünde az miktarda filizlendirilmiş tohum ve darı başağına yer verir, ama asıl besin nektardır.

Lori papağanı neden sulu dışkı yapar?

VCA toz besinin suyla karıştırılmasıyla hazırlanan menünün sulu ve bazen fışkırır gibi atılan dışkıya yol açtığını yazar; bu lori için normaldir. Pelet yiyen lorilerin dışkısı daha katıdır (VCA). Renk ve miktardaki ani değişiklik ise veteriner gerektirir.

Lori papağanı konuşur mu?

Kaynaklarımız lorinin konuşması hakkında bilgi vermiyor. VCA lorileri oyuncu, meraklı ve yüksek sesli kuşlar olarak tanımlar; konuşma için seçilecek bir tür olarak anılmaz.

Lori papağanı çok ses yapar mı?

Evet. VCA lorileri yüksek sesli kuşlar olarak tanımlar; World Parrot Trust gökkuşağı lorisinin uçarken keskin, yuvarlanan notalar ve beslenirken tiz cıvıltılar çıkardığını yazar.

Lori papağanı diğer kuşlarla beslenir mi?

Önerilmez. VCA lorilerin cesur olduğunu ve evdeki diğer kuşlara saldırabildiğini yazar. Lori başka türden kuşlarla aynı kafeste tutulmamalı, oyun zamanları ayrı planlanmalıdır.

Lori papağanına meyve olarak ne verilir, turunçgil verilir mi?

Merck demir depo hastalığı riski nedeniyle lorilere turunçgil verilmemesini, şeftali, erik, kavun ve kabuğu soyulmuş elmanın demiri düşük meyveler olduğunu yazar. VCA ıspanak, bezelye, mercimek, nar, çilek ve üzümün az verilmesini önerir. Menüyü kuş hekiminizle planlayın.

Demir depo hastalığı nedir?

Merck bu hastalıkta fazla demirin karaciğer, kalp ve akciğerde biriktiğini, ağır hasara ve bazen belirtisiz ölüme yol açabildiğini, lorilerin buna yatkın olduğunu yazar. VCA birkaç yılda bir karaciğer fonksiyon testi önerir. Kilo kaybı, halsizlik ve karın şişliğinde veterinerinize danışın.

Lori papağanının kafesi nasıl olmalı?

VCA en az 60 × 90 × 90 cm'lik bir kafes önerir. World Parrot Trust yerde gideri olan bir kuşhane ya da fayans veya beton zemin üstüne asılı bir kafes önerir; sulu dışkı nedeniyle kafes çevresi kolay silinebilir olmalıdır.

Lori papağanının erkek ve dişisi nasıl ayırt edilir?

VCA çoğu türde dışarıdan çok az fark olduğunu ve cinsiyetin zor ayırt edildiğini yazar. Kesin sonuç DNA testiyle alınır.

Lori papağanı apartmanda beslenir mi?

Kısmen. Sesi yüksek ve tizdir, sulu dışkısı da küçük dairede temizliği zorlaştırır. Silinebilir bir köşe ve sese tahammüllü komşularla apartmanda beslenebilir.

Lori papağanı CITES kapsamında mı, Türkiye'de belge gerekir mi?

Gökkuşağı lorisi CITES Ek II'dedir (Species+). İthal edilmiş bir loride DKMP'nin 2025'te istediği CITES İthalat Belgesi, satıcı ruhsatı ve evde bulundurma belgesi sorulmalıdır. Son durumu DKMP il müdürlüğünden teyit edin.

Lori papağanı yeni başlayanlar için uygun mu?

Kısmen. Oyuncu ve sevecendir (VCA), ama özel nektar menüsü, günde en az iki kez hazırlık, demir dengesi ve yoğun temizlik ister. Bu günlük düzene hazırsanız ilk kuşunuz olabilir.

Kaynaklar

Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.