Galah (Gül Göğüslü Kakadu)

Galah (Eolophus roseicapilla), Avustralya kökenli, pembe göğüslü ve gri kanatlı bir kakadudur. Türkiye'de gül göğüslü kakadu ya da pembe kakadu diye de anılır. Australian Museum onu Avustralya'nın en bol papağanlarından biri olarak tanımlar.

Australian Museum'a göre galahın boyu 35–36 cm'dir. VCA onu orta boylu bir kakadu olarak sınıflar; kakaduların genel boy aralığı 31–70 cm'dir.

VCA kakaduların 25–45 yıl yaşadığını, Merck Veterinary Manual 25–50 yıl yaşadığını belirtir. Galaha özgü kesin bir ömür değeri bu kaynaklarda verilmez, ama iyi bakılan bir galah onlarca yıl yaşayabilir. Bu yüzden uzun vadeli bir sorumluluktur.

VCA kakaduların diğer birçok papağana göre daha az konuştuğunu yazar; Merck de bazı kakaduların sessiz bir sesle konuşabildiğini belirtir. Galah birkaç kelime öğrenebilir, ama konuşma yeteneği için seçilecek bir kuş değildir.

VCA galahı kakadular içinde yumuşak sesli olarak anar. Yine de bütün kakadular gibi çığlık atabilir, özellikle yalnız kaldığında. Doğada tiz bir 'çi-çi' çığlığıyla bilinir (Australian Museum).

VCA kakaduların diyetinin yaklaşık %75–80'inin pelet, %20–40'ının sebze, meyve ve yeşillik olmasını önerir. Tohum yalnız küçük bir ödül olmalıdır. Doğada galah çoğunlukla yerden ot ve ekin tohumu toplar (Australian Museum).

VCA avokado, soğan, çikolata, kafeinli içecekler, alkol ve cips gibi işlenmiş atıştırmalıkları verilmemesi gerekenler arasında sayar. Süt ürünleri çok az verilir; kuma (grit) ise gerek yoktur ve tıkanma yapabilir.

Evet. VCA kakaduların tüy tozu ürettiğini ve bu yüzden solunum alerjisi olanlara önerilmediğini yazar. Her gün su püskürtmek ya da duş yaptırmak ve odada HEPA filtre kullanmak tozu azaltır.

Galah evde yasal olarak beslenebilir, ama deneyim ister. VCA kakaduların fiziksel ve duygusal olarak bakımı zor olduğunu, kafes dışında çok zaman ve sürekli çiğneme oyuncağı istediğini yazar. Merck de kakaduları deneyimsiz sahiplere önermez.

VCA kakaduların ürkek olabildiğini ve güçlü bir ısırığı olduğunu, bu yüzden küçük çocuklu aileler için daha az uygun olduğunu belirtir. Büyük çocuklar yetişkin gözetiminde kuşla ilgilenebilir.

Uzun süre yalnız kalmak galah için uygun değildir. VCA yeterli ilgi görmeyen kakadunun gürültücü ve yıkıcı olabildiğini, tüy yolma riskinin arttığını yazar. Düzenli saatlerde verilen ilgi ve kafeste oyalanmayı öğretmek önemlidir.

Australian Museum'a göre galah 3–4 yumurta bırakır; kuluçkaya ve yavru bakımına iki eş birlikte katılır. Doğada ağaç kovuklarında, yapraklarla döşenmiş yuvalarda ürer ve çiftler kalıcıdır.

Erkek ve dişi galahın tüy rengi çok benzerdir. Kesin ayrım için kuş veterinerinin önerdiği DNA testi en güvenilir yoldur. Kaynaklarımızda galaha özgü güvenilir bir görsel ayrım ölçütü verilmediği için tahmine dayalı bilgi yazmıyoruz.

Galah pembe-gri tüyleri ve orta boyuyla beyaz kakadulardan ayrılır. VCA galahı tatlı huylu ve yumuşak sesli, büyük beyaz kakaduları ise daha gürültülü ve bazılarını çok enerjik olarak tanımlar. Diğer türler için kakadu sayfamıza bakabilirsiniz.

VCA kakaduların yılda bir kez kuş veterinerinde muayene, kan ve dışkı testleriyle kontrol edilmesini önerir. Kuşlar hastalığı saklar; tüy kabartma, iştahsızlık ya da dışkı değişikliği görürseniz beklemeden gidin.