Japon Bıldırcını

Bıldırcının temel besini bıldırcına uygun dengeli hazır yemdir. ADW'ye göre doğada ot tohumları, darı, küçük solucan, böcek larvaları ve yazın böceklerle beslenir; yumurtlayan dişiler grit de yer. Buğday ve darı gibi taneler az miktarda ödül olarak verilebilir, ama hazır yemin yerini tutmaz. Grit, kalsiyum kaynağı ve her gün tazelenen temiz su ayrı kaplarda bulundurulur.

Japon bıldırcını yumurtası 17–20 günde çıkar. Animal Diversity Web kuluçka süresini 19–20 gün olarak verir, AnAge verisi ise ortalama 17 gün bildirir. Yumurtadan çıkan civcivler kısa sürede yem yemeye başlar. Yeni çıkan civcivler ilk iki hafta sıcak, korunaklı ve sığ suluklu bir alanda büyütülür.

Japon bıldırcını yaklaşık yedi haftalıkken yumurtlamaya başlar ve uygun koşullarda neredeyse her gün bir yumurta yapar. ADW yumurtlama hızını günde bir yumurta olarak verir; Wikipedia evcil hatlarda yıllık sayının 300'e kadar çıkabildiğini belirtir. eXtension'a göre yumurtlayan kuşlar günde 14–18 saat ışık ister; kısa günlerde verim düşer. İlk yıl verim en yüksektir.

Evet, bıldırcın uçabilir ama uzun ve yüksek uçuş yapmaz. ADW, uçuş yeteneği sınırlı olan bu kuşun doğada 400–1000 km göç etmesini dikkat çekici bulur. Evcil bıldırcın ürktüğünde dikine sıçrayıp kısa bir uçuş yapar ve başını tavana çarpabilir. eXtension civcivlerin erken yaşta uçmaya başladığını belirtir; bu yüzden kümesin üstü kapalı olmalıdır.

Japon bıldırcını bakımda 6 yıla kadar yaşayabilir (ADW, AnAge). Yumurta verimi ise ilk yıl en yüksektir; eXtension rehberine göre dişiler yaklaşık yedi haftalıkken yumurtlamaya başlar ve en az bir yıl verimli yumurtlar. Kuru ve temiz kümes, dengeli bıldırcın yemi, kalabalıktan kaçınmak ve hastalıkta erken veteriner kontrolü ömrü destekler.

Bıldırcının cinsiyeti en kolay göğüs tüylerinden anlaşılır. eXtension ve Wikipedia'ya göre erkeğin boğazı ve göğsü düz, paslı kahve renklidir; dişinin açık renkli göğsünde siyah benekler bulunur. Olgun erkekte makadın üstünde, beyaz köpüklü salgı çıkaran şişkin bir bez vardır. İngiliz beyaz gibi renk tiplerinde tüyden ayırt edilemez, makat bezine bakılır.

Japon bıldırcını yaklaşık altı haftada olgunlaşır. eXtension rehberine göre dişiler yedi haftalık civarında yumurtlamaya başlar; AnAge verisi cinsel olgunluğu dişide ortalama 63, erkekte 52 gün olarak verir (ADW). Bu hızlı gelişme, yetiştiricinin fazla erkek ve fazla civciv için önceden plan yapmasını gerektirir. Olgun erkekte makat bezinden köpüklü salgı gelir.

Bıldırcının yumurtlamamasının en sık nedenleri yaşının küçük olması, günlük ışığın yetersiz kalması ve strestir. eXtension'a göre dişiler yaklaşık yedi haftalıkken yumurtlamaya başlar ve yumurtlayan kuşlar günde 14–18 saat ışık ister; kışın kısa günlerde verim düşer. Yetersiz kalsiyum, kalabalık, ürkütme ve hastalık da etkilidir. Kuşta başka belirti varsa veteriner hekime danışılmalıdır.

Hayır, evcil Japon bıldırcını beslemek yasak değildir. Yasak olan, doğadaki yerli yaban bıldırcınını (Coturnix coturnix) mevzuata aykırı biçimde yakalamak ve tutmaktır; bu konu 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu kapsamındadır. Besleyen herkes 5199 sayılı Kanun'a göre türüne uygun bakım sağlamakla yükümlüdür. Kayıt yükümlülüğünü il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğüne sormanızı öneririz.

Hayır, iki ayrı türdür. Yaban bıldırcını (Coturnix coturnix) Türkiye'de doğal olarak yaşayan bir av kuşudur ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu kapsamındadır. Çiftlikte ve kümeste yetiştirilen tür Doğu Asya kökenli Coturnix japonica'dır. ADW iki türün bakımda çiftleşip verimli melez verebildiğini belirtir; bu yüzden bakımdaki bıldırcınlar doğaya bırakılmaz.

Japon bıldırcını Doğu Asya kökenli, küçük, ürkek ve hızlı gelişen bir sülüngil kuşudur. Yaklaşık altı haftada olgunlaşır, uygun ışıkta neredeyse her gün yumurtlar ve evcil hatlarda yılda 300'e kadar yumurta yapabilir (eXtension, Wikipedia). Kısa mesafe uçar ama doğada 400–1000 km göç eder (ADW). IUCN'de Neredeyse tehdit altında kategorisindedir.

Japon bıldırcını küçük bir kuştur. eXtension rehberine göre evcil erkekler 100–140 g, dişiler 120–160 g ağırlığa ulaşır; et için seçilmiş iri (jumbo) hatlar 250–300 g olabilir. ADW yaban kuşları için ortalama 90–115 g ağırlık ve 92–101 mm kanat uzunluğu verir. Dişiler genellikle erkeklerden biraz daha ağırdır.

Bıldırcın bakımı kuru, havadar ve yırtıcıya kapalı bir kümesle başlar. Yem ve su her gün tazelenir, ıslanan altlık hemen değiştirilir, kum banyosu kuru tutulur. Yumurtlayan kuşlar günde 14–18 saat ışık ister (eXtension). Kuşlar her gün kabarık duruş, ishal ve yara açısından gözden geçirilir; tüy yolma görülürse kalabalık azaltılır, erkekler ayrılır.

Japon bıldırcını bahçesinde küçük ve güvenli bir kümes kurabilen, her gün yem, su ve temizlik için zaman ayırabilen kişiler için uygundur. Yumurta için kanatlı beslemek isteyen ama tavuğa yer ayıramayanlar için iyi bir başlangıçtır. Apartmanda yaşayanlar, kucak hayvanı arayanlar ve kedili bahçede güvenli kümes kuramayacak olanlar için uygun değildir.

Japon bıldırcını en çok kalabalık ve kirli kümeste görülen bağırsak hastalıklarına yatkındır. Merck, bıldırcın hastalığı denen ülseratif enteritin özellikle genç bıldırcınlarda ishal, durgunluk ve ani ölümle seyredebildiğini, koksidiyozun da sık eşlik ettiğini belirtir. Ürken kuşlarda tavana çarpmaya bağlı baş yaraları, kalabalık gruplarda tüy yolma da görülür. Belirti görülürse veteriner hekime gidilmelidir.