Hermann Kaplumbağası

Diğer adları: Hermann's tortoise, Testudo hermanni, Trakya kaplumbağası

Yaban hayvanı, evcil değildirTürkiye'de Trakya'da yaşarUzun ömürlü

Evcil hayvan değildir. Hermann kaplumbağası (Testudo hermanni), Güney Avrupa'da ve Balkanlarda yaşayan bir kara kaplumbağasıdır; doğu alt türü T. h. boettgeri Türkiye'de de bulunur. IUCN'ye göre 'Neredeyse tehdit altında' (NT) kategorisinde değerlendirilir. Doğadan toplanmaz, evde tutulmak için alınmaz.

Yaşadığı yer: Batı alt tür İspanya–İtalya; doğu alt tür Balkanlar, Yunanistan, Türkiye (Wikipedia)
Bilimsel ad: Testudo hermanni (Testudinidae)
Kabuk boyu: 120–230 mm (ADW); doğu alt türü yaklaşık 28 cm'ye kadar (Wikipedia)
Ağırlık: 2–2,5 kg (ADW)
Koruma: IUCN: Neredeyse tehdit altında (ADW); CITES Ek II (Wikipedia); Bern Ek II, Türkiye çekinceli (Bern TR metni)
Evcil mi?: Hayır, yaban hayvanıdır

Hermann Kaplumbağası nasıl bir sürüngen?

Hermann kaplumbağası (Testudo hermanni), Akdeniz Avrupası'nın ve Balkanların kara kaplumbağasıdır. Wikipedia'ya göre iki alt türü vardır: batıda İspanya, güney Fransa, Balear Adaları, Korsika, Sardinya, Sicilya ve orta-güney İtalya'da yaşayan T. h. hermanni ile doğuda Balkanlar, Yunanistan ve Türkiye'de yaşayan T. h. boettgeri. Türkiye'deki toplulukları Trakya'dadır. Evcil hayvan değildir; doğadan alınmaz.

Animal Diversity Web (ADW) türün kabuk boyunu 120–230 mm, ağırlığını 2–2,5 kg olarak verir; Wikipedia doğu alt türünün çok daha iri olduğunu, yaklaşık 28 cm ve 3–4 kg'a ulaşabildiğini, batı alt türünün ise nadiren 18 cm'yi geçtiğini yazar. Gündüz etkindir; kışın kış uykusuna yatar, şubat sonunda yeniden etkinleşir ve gerekirse yazın da sıcaktan korunmak için durgunlaşır (ADW).

Üremesi sıcaklığa bağlıdır. ADW dişilerin mayıs–temmuz arasında yuva yaptığını, ortalama 3 yumurta bıraktığını, kuluçkanın ortalama 90 gün (80–100 gün) sürdüğünü ve yavruların ağustos ortasından eylüle kadar çıktığını yazar; Wikipedia ise yumurta sayısını 2–12 olarak verir ve bir mevsimde birden çok kez yumurtlayabildiğini belirtir. Yavruların cinsiyeti toprak sıcaklığıyla belirlenir: ADW'ye göre 33 °C'de yavruların yüzde 85–90'ı erkek olur.

Hermann kaplumbağası koruma altındadır. ADW türü IUCN'ye göre 'Neredeyse tehdit altında' olarak verir; Wikipedia türün CITES Ek II'de olduğunu yazar. Yangınlar bazı toplulukların yarısına kadarını yok edebilmiştir (ADW). Türkiye'de 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu kapsamında yaban hayvanıdır.

Biz bu sayfada Hermann kaplumbağasının nerede yaşadığını, ne yediğini, nasıl ürediğini ve yasal durumunu kaynaklarıyla anlatıyoruz. Türkiye'nin daha yaygın kara kaplumbağası için mahmuzlu kaplumbağa, genel bilgiler için kaplumbağa bakımı rehberimize bakabilirsiniz.

Kaplumbağa beslenmesi için kaplumbağa ne yer, koruma altındaki deniz kaplumbağası için caretta, evde beslenen su kaplumbağası için kırmızı yanaklı su kaplumbağası sayfalarımıza bakabilirsiniz. Yaralı ya da yolda kalmış hayvana nasıl yardım edileceği için acil durum ve sokak hayvanına yardım rehberlerimize bakabilirsiniz. Türkiye'nin koruma altındaki bir başka yerli türü için ateş semenderi sayfamıza da göz atabilirsiniz.

Hermann Kaplumbağası özellikleri

Hermann Kaplumbağası temel özellikleri
Bilimsel ad ve aile	Testudo hermanni; Testudinidae [1]
Alt türler	T. h. hermanni (batı), T. h. boettgeri (doğu) [2]
Türkiye'de	Doğu alt türü T. h. boettgeri [2]
Kabuk boyu	120–230 mm [1]
Ağırlık	2–2,5 kg [1]
Ev alanı	Dişi 0,9–7,4 ha, erkek 0,7–4,6 ha [1]
Üreme	Yılda bir, şubat sonunda çiftleşme; mayıs–temmuz yuva; ortalama 3 yumurta [1]

Kuluçka	Ortalama 90 gün (80–100); 23–34 °C [1]
Cinsiyet	Sıcaklığa bağlı; 33 °C'de yavruların %85–90'ı erkek [1]
Beslenme	Çoğunlukla yer bitkileri; bitki azsa küçük böcek, salyangoz, sümüklüböcek [1]
IUCN	Neredeyse tehdit altında (NT) [1]
CITES	Ek II [2]
Bern Sözleşmesi	Ek II; Türkiye onayda çekince koymuştur [4]

Hermann Kaplumbağası karakteri

Hermann kaplumbağası gündüz etkin, yavaş ve ürkek bir hayvandır. ADW'ye göre dişilerin ev alanı 0,9–7,4 hektar, erkeklerinki 0,7–4,6 hektardır; yani her kaplumbağa yıllarca aynı bölgede dolaşır. Kışın kış uykusuna yatar, sıcak yaz günlerinde de durgunlaşabilir (ADW). Tehlike anında başını ve bacaklarını kabuğuna çeker. Yerinden alınıp başka bir yere bırakılan bir kaplumbağa tanıdığı yaşam alanını kaybeder.

İnsan için tehlike
Ömür
Nesil tehlikesi
Elle tutulma isteği

Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her hayvan kendine özgüdür.

Kendini bul

Hermann Kaplumbağası kime uygun?

Sürüngen bakan ya da ilk teraryumunu kuracak biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.

Uygun1 durum

Doğa gözlemcisi
Yaşam alanında uzaktan izlenebilir; yuva dönemi olan mayıs–temmuzda rahatsız edilmemelidir.

Dikkat ister1 durum

Trakya'da yolda kaplumbağa gören sürücü
Güvenliyse kaplumbağayı gittiği yönde yolun karşısına taşıyın, başka bir yere götürmeyin.

Uygun değil1 durum

Doğada bulduğu kaplumbağayı eve götürmek isteyen
Hermann kaplumbağası yaban hayvanıdır; IUCN'ye göre Neredeyse tehdit altındadır ve CITES Ek II'dedir.

Kısaca

Kimler için ideal: Hermann kaplumbağası, Trakya'nın çalılık ve meralarında doğal ortamında izlenmesi gereken bir türdür. Doğa gözlemcileri ve öğrenciler için Türkiye'nin iki yerli kara kaplumbağasını ayırt etmeyi öğrenmek iyi bir başlangıçtır.

Kimler için zor: Doğadan kaplumbağa alıp evde beslemek isteyenler için uygun değildir; tür yaban hayvanıdır ve ticareti uluslararası sözleşmelerle düzenlenir.

Hermann Kaplumbağası ne yer? Yaşa göre beslenme

ADW'ye göre Hermann kaplumbağası çoğunlukla yer bitkileriyle beslenir; bitki azaldığında küçük böcekler, salyangozlar ve sümüklüböcekler de yiyebilir. Wikipedia doğadaki kaplumbağaların bitkileri koku ile bulduğunu, düğün çiçeği gibi bazı bitkilerin zehirli olduğunu yazar. Bulunan bir kaplumbağaya ekmek, et ya da süt verilmez.

İlgili rehberKaplumbağa ne yer?

Hermann Kaplumbağası çocuklarla ve diğer hayvanlarla

Çocuklarla

Çocuklara doğada gördükleri kaplumbağayı izlemeyi ama eve götürmemeyi öğretmek iyi bir doğa dersidir; dokunulduysa eller yıkanmalıdır.

Kedilerle

Köpekler kaplumbağaları kemirip kabuklarına zarar verebilir; kaplumbağa bulunan alanlarda köpekler gözetim altında tutulmalıdır.

Diğer hayvanlarla

Doğadaki kaplumbağalar evdeki kırmızı yanaklı su kaplumbağası gibi türlerle bir araya getirilmez.

Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler

Doğadaki Hermann kaplumbağaları için başlıca tehlikeler yangınlar, yaşam alanı kaybı, trafik ve toplanmadır. ADW yangınların bazı toplulukların yüzde 50'sine kadarını yok ettiğini bildirir. Kaplumbağalar Salmonella taşıyabilir; dokunduktan sonra eller sabunla yıkanmalıdır.

Yaralı kaplumbağa

Kabuğu kırık ya da kanayan kaplumbağayı serin, sessiz bir kutuya alın ve yaban hayatı rehabilitasyon merkezine ya da Doğa Koruma ve Milli Parklar birimine ulaştırın.

Hijyen

Kaplumbağaya dokunduktan sonra ellerinizi sabunla yıkayın.

Hermann Kaplumbağası sahiplenme ve sorumluluk

Hermann kaplumbağası evcil hayvan değildir; Türkiye'de Trakya'da doğada yaşayan bir yaban hayvanıdır ve doğadan alınıp evde tutulmak için sahiplenilemez. 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu sürüngenleri yaban hayvanı sayar (md. 2), yavru ve yumurtalarının toplanmasını yasaklar (md. 4), uluslararası sözleşmelerle ticareti yasaklanan yaban hayvanlarının satılmasını ve nakledilmesini yasaklar ve sözleşmelerle düzenlenen türlerin ticaretini Genel Müdürlük denetimine bağlar (md. 18); yerli türlerin üretimi de Genel Müdürlük iznine tabidir (md. 19). Tür CITES Ek II'dedir (Wikipedia), yani uluslararası ticareti izin belgesine bağlıdır. Bern Sözleşmesi Ek II'de yer alır; Türkiye 1984'teki onayda bu tür için çekince koymuştur, ancak ulusal mevzuattaki yaban hayvanı hükümleri geçerlidir.

Hermann Kaplumbağası hakkında sık sorulanlar

Hermann kaplumbağası nedir?

Hermann kaplumbağası, bilimsel adı Testudo hermanni olan, Güney Avrupa ve Balkanlarda yaşayan bir kara kaplumbağasıdır. Doğu alt türü T. h. boettgeri Türkiye'de de bulunur (Wikipedia).

Hermann kaplumbağası Türkiye'de var mı?

Evet. Wikipedia doğu alt türünün Balkanlarda, Yunanistan'da ve Türkiye'de yaşadığını yazar. Türkiye'deki toplulukları Trakya'dadır.

Hermann kaplumbağası ne kadar büyür?

ADW kabuk boyunu 120–230 mm, ağırlığını 2–2,5 kg olarak verir. Wikipedia doğu alt türünün yaklaşık 28 cm ve 3–4 kg'a ulaşabildiğini, batı alt türünün ise nadiren 18 cm'yi geçtiğini yazar.

Hermann kaplumbağası kaç yıl yaşar?

ADW türün azami ömrünün bilinmediğini, ama diğer Testudo türlerinin doğada 120 yılı aştığını yazar. Wikipedia tipik ömrün yaklaşık 30 yıl olduğunu, bazı kaynakların 90 yıl ve üzerini öne sürdüğünü belirtir.

Hermann kaplumbağası ne yer?

Çoğunlukla yer bitkileriyle beslenir; bitki azaldığında küçük böcek, salyangoz ve sümüklüböcek de yiyebilir (ADW). Genel bilgi için kaplumbağa ne yer rehberimize bakın.

Hermann kaplumbağası koruma altında mı?

Evet. ADW türü IUCN'ye göre Neredeyse tehdit altında olarak verir; Wikipedia CITES Ek II'de olduğunu yazar. Türkiye'de 4915 sayılı Kanun kapsamında yaban hayvanıdır; yavru ve yumurtalarının toplanması yasaktır.

Hermann kaplumbağası evde beslenir mi?

Doğadan alınmış bir Hermann kaplumbağası evde beslenmez; tür yaban hayvanıdır ve uluslararası ticareti CITES izin belgesine bağlıdır. Türkiye'de yerli türlerin üretimi de Genel Müdürlük iznine tabidir.

Hermann kaplumbağası kış uykusuna yatar mı?

Evet. ADW türün kışın kış uykusuna yattığını ve şubat sonunda yeniden etkinleştiğini yazar. Wikipedia doğada yaprak döküntüsüne gömülerek kışladığını belirtir.

Hermann kaplumbağası kaç yumurta yapar?

ADW ortalama 3 yumurta verir; Wikipedia yumurta sayısını 2–12 olarak yazar ve dişilerin bir mevsimde birden çok kez yumurtlayabildiğini belirtir. Kuluçka ortalama 90 gün sürer (ADW).

Yavruların cinsiyeti neye göre belirlenir?

Toprak sıcaklığına göre. ADW 33 °C'de yavruların yüzde 85–90'ının erkek olduğunu yazar. Wikipedia ise yaklaşık 26 °C'nin yalnız erkek, yaklaşık 30 °C'nin yalnız dişi yavru verdiğini belirtir; kaynaklar arasında fark vardır.

Hermann kaplumbağası ile mahmuzlu kaplumbağa nasıl ayrılır?

Hermann kaplumbağasının kuyruğunun ucunda sert, boynuzsu bir pul bulunur; mahmuzlu kaplumbağanın arka bacağının iç yüzünde ise sivri bir pul çıkıntısı vardır. İki tür Trakya'da birlikte görülebilir ve melezleşebilir (Reptile Database).

Erkek ve dişi nasıl ayırt edilir?

ADW kabuk şekline göre cinsiyet ayrımı için kabuk boyunun en az 10 cm olması gerektiğini ve farkların belirginleşmesinin en az 4, bazen 10 yıl sürebildiğini yazar. Erkeklerin kuyruğu genellikle daha uzun ve kalındır.

Hermann kaplumbağasını tehdit eden ne?

Yangınlar, yaşam alanı kaybı, trafik ve doğadan toplanma başlıca tehditlerdir. ADW yangınların bazı toplulukların yarısına kadarını yok ettiğini bildirir.

Yaralı bir Hermann kaplumbağası bulursam ne yapmalıyım?

Kaplumbağayı serin ve sessiz bir kutuya alın, beslemeye çalışmayın. İl Doğa Koruma ve Milli Parklar şube müdürlüğüne ya da bir yaban hayatı rehabilitasyon merkezine en kısa sürede ulaştırın.

Hermann kaplumbağası satılır mı?

Doğadan toplanmış yerli kaplumbağaların alım satımı yasal değildir; tür CITES Ek II'de olduğu için uluslararası ticareti izin belgesine bağlıdır ve 4915 sayılı Kanun'un 18. maddesi bu türlerin ticaretini Genel Müdürlük denetimine bağlar. Bu yüzden sayfamızda fiyat bilgisi yer almaz.

Kaynaklar

Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 4 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.

Hermann Kaplumbağası

Hermann Kaplumbağası nasıl bir sürüngen?

Hermann Kaplumbağası özellikleri

Hermann Kaplumbağası karakteri