İçeriğe geç

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası

Diğer adları: Su kaplumbağası, Kırmızı yanaklı kaplumbağa, Red-eared slider, Trachemys scripta elegans

Yarı suda yaşarUzun ömürlüİstilacı

Kırmızı yanaklı su kaplumbağası (Trachemys scripta elegans), gözünün arkasındaki kırmızı şeritle tanınan, ABD'nin güneyinden ve kuzey Meksika'dan gelen yarı suda yaşayan bir kaplumbağadır. Minik yavru olarak satılsa da dişileri 25–31 cm kabuk boyuna ulaşır ve onlarca yıl yaşar. Geniş, filtreli, ısıtmalı bir akvaryum, kuru bir güneşlenme alanı ve UVB ışık ister. Doğaya bırakılan bireyler Türkiye dahil pek çok ülkede istilacı türdür.

Köken
ABD'nin güneydoğusu ve ortası, kuzey Meksika (ADW)
Bilimsel ad
Trachemys scripta elegans (Emydidae)
Kabuk boyu
Erkek 18–23 cm, dişi 25–31 cm (VCA)
Yaşam süresi
Doğada yaklaşık 30 yıla kadar; bakım altında 41,3 yıl kaydı var (ADW)
Su ısısı
24–29 °C; güneşlenme alanı 24–31 °C (VCA)
İstilacılık
Yaklaşık 90 ülke ve bölgede yabancı tür kaydı (GISD); Türkiye'de 30'a yakın ilde

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası nasıl bir sürüngen?

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası, portre
Foto: Quartl · CC BY-SA 3.0

Kırmızı yanaklı su kaplumbağası (Trachemys scripta elegans), dünyada evcil olarak en çok beslenen kaplumbağalardan biridir. Adını gözünün arkasından boynuna doğru uzanan kırmızı şeritten alır; İngilizcede 'red-eared slider' diye bilinir. Türkiye'de pek çok evde akvaryumda beslenir ve çoğu zaman avuç içi büyüklüğünde bir yavru olarak alınır. Ama bu küçük yavru, doğru bakılırsa onlarca yıl yaşayacak ve tabak büyüklüğüne ulaşacak bir hayvandır.

Türün yurdu Kuzey Amerika'dır. Michigan Üniversitesi'nin Animal Diversity Web (ADW) kaydına göre Trachemys scripta ABD'nin güneydoğusu ile ortasında ve kuzey Meksika'da yaşar; gölet, göl, nehir ve bataklık gibi tatlı ya da az tuzlu sularda, tercihen 0,6–0,9 metre derinlikte, yavaş akan sığ sularda bulunur. Zamanının önemli bir bölümünü vücut ısısını ayarlamak için güneşlenerek geçirir. Kırmızı yanaklı alt tür ise evcil hayvan ticaretiyle Avrupa, Asya, Afrika ve Avustralya'ya kadar taşınmıştır.

Kırmızı yanaklı su kaplumbağası iri bir hayvandır. VCA'ya göre yetişkin erkeklerin kabuk boyu ortalama 18–23 cm, dişilerinki 25–31 cm'dir. ADW türde 10–29 cm boy ve dişilerde 3.200 grama kadar ağırlık verir. Ömrü de uzundur: ADW doğada yaklaşık 30 yıla kadar yaşadığını, bakım altında 41,3 yıllık bir kayıt bulunduğunu ama bakım altındaki değerlerin güvenilirliğinin tartışmalı olduğunu belirtir.

Bu türün en önemli sorunu, büyüyüp bakımı zorlaşınca doğaya bırakılmasıdır. Küresel İstilacı Türler Veri Tabanı (GISD), türün yaklaşık 90 ülke ve bölgede yabancı tür olarak kaydedildiğini, başta Avrupa su kaplumbağası (Emys orbicularis) olmak üzere yerli kaplumbağalarla besin ve güneşlenme yeri için yarıştığını yazar. Avrupa Birliği 22 Aralık 1997'den beri bu alt türün ithalatını yasaklamıştır (GISD). Türkiye'de de Çiçek ve Ayaz (2015) Mersin Anamur'da doğallaşmış bir topluluğun ürediğini ilk kez belgelemiş; Yakın ve arkadaşları (2023) türün Türkiye'de 30'a yakın ilde görüldüğünü bildirmiştir.

Kaplumbağalar Salmonella da taşıyabilir. VCA çoğu kaplumbağanın bu bakteriyi hastalanmadan taşıdığını ama insanlara bulaştırabildiğini, sağlıklı yetişkinlerde hafif seyreden enfeksiyonun küçük çocuklarda, yaşlılarda ve bağışıklığı zayıf kişilerde ağır olabildiğini belirtir. Merck, ABD'de kabuk boyu 4 inçten (yaklaşık 10 cm) küçük kaplumbağaların satışının bu nedenle 1975'ten beri yasak olduğunu yazar.

Biz bu sayfada kırmızı yanaklı su kaplumbağasının nereden geldiğini, ne kadar büyüdüğünü, kaç yıl yaşadığını, nasıl bir akvaryumda tutulacağını, nasıl beslendiğini ve hangi hastalıklara yatkın olduğunu kaynaklarıyla anlatıyoruz. Genel bilgiler için kaplumbağa bakımı rehberimize de bakabilirsiniz. Denizlerimizde yaşayan ve koruma altındaki deniz kaplumbağası için caretta caretta sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası özellikleri

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası temel özellikleri
Bilimsel ad ve aileTrachemys scripta elegans; Emydidae [5]
Doğal yayılışABD'nin güneydoğusu ve ortası, kuzey Meksika [5]
Yaşam alanıGölet, göl, nehir, bataklık; 0,6–0,9 m derinlikte yavaş, sığ su [5]
Kabuk boyuYetişkin erkek ortalama 18–23 cm, dişi 25–31 cm [1]
AğırlıkDişiler yaklaşık 3.200 grama kadar [5]
Yaşam süresiDoğada yaklaşık 30 yıla kadar; bakım altında 41,3 yıl kaydı [5]
Su ısısıGündüz 24–29 °C; gece 18–24 °C'nin altına inmemeli [2]
Güneşlenme alanı24–31 °C; yüzey alanının yüzde 15–25'i kuru alan [2]
AkvaryumKabuk boyunun her inçi (2,5 cm) için en az 10 galon (yaklaşık 38 litre) [2]
Su derinliğiKabuk boyunun en az 1,5–2 katı [2]
UVB ışık290–320 nm; 30–45 cm uzaklıkta, arada cam yok; 6 ayda bir yenilenir [2]
BeslenmeHer şeyi yiyen; gençlerde hayvansal besin en çok üçte iki, yetişkinlerde yaklaşık yarı [3]
Cinsiyet belirlenmesiYuva ısısına bağlı: 28,6 °C altı erkek, 29,6 °C üstü dişi [5]
ÜremeYılda 1–2 kez, ortalama 6–11 yumurta; dişi 5–8, erkek 2–5 yaşında olgunlaşır [5]
İstilacılıkYaklaşık 90 ülke ve bölgede yabancı tür; AB ithalatı 1997'den beri yasak [6]
Türkiye'de doğadaAnamur'da üreme kaydı (2012–2015); 30'a yakın ilde görülüyor [8]
Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası, yandan görünüm
Foto: Grendelkhan · CC BY-SA 4.0

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası karakteri

VCA'ya göre kırmızı yanaklı su kaplumbağaları bakıcılarını tanır ve onları karşılamak için suyun yüzeyine ya da akvaryumun ön camına gelir. Gün boyu yüzer, dipte yiyecek arar ve sık sık güneşlenme alanına çıkıp ısınır; ADW zamanlarının önemli bir bölümünü güneşlenerek geçirdiklerini yazar. Tek başına yaşayabilirler. Birden fazla kaplumbağa birlikte tutulacaksa VCA geniş bir akvaryum ve benzer boyda kaplumbağalar önerir, çünkü iri olanlar küçükleri sıkıştırabilir; kavga ve yaralanma açısından izlemek gerekir. Elle tutulmayı sevmezler: sağlıklı bir kaplumbağa ellendiğinde başını ve bacaklarını kabuğuna çeker, tırmalayabilir ya da ısırabilir.

  • Bakım kolaylığı
  • Alan ihtiyacı
  • Ömür boyu sorumluluk
  • Elle tutulma isteği
  • Su temizliği ihtiyacı
  • Etkileşim (sahibini tanıma)

Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her hayvan kendine özgüdür.

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası renkleri

  • Doğal görünüm

    Yeşil zemin üzerinde sarı çizgili baş, boyun ve bacaklar; gözün arkasında kırmızı şerit. Kabuk yavrularda parlak yeşildir, yaşla koyulaşır.

  • Kırmızı yanak şeridi

    Türün adını veren kırmızı şerit gözün arkasından boyna uzanır; yaşlı bireylerde, özellikle erkeklerde soluklaşabilir.

  • Koyulaşmış yaşlı erkeklerstandart dışı

    Bazı yaşlı erkekler giderek koyulaşır ve desenleri belirsizleşir; bu bir hastalık değil, yaşla gelen bir değişimdir.

  • Albino ve renk çeşitleristandart dışı

    Bakım altında sarı-turuncu albino ve pastel tonlu çeşitler de üretilir; bakımları doğal renkli kaplumbağalarla aynıdır.

Kendini bul

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası kime uygun?

Sürüngen bakan ya da ilk teraryumunu kuracak biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası, portre

Uygun1 durum

  • Apartmanda yaşıyorum

    Sessizdir ve dışarı çıkarılması gerekmez; sınır akvaryumun boyutudur.

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası, portre

Dikkat ister1 durum

  • İlk kez sürüngen besleyeceğim

    Bakımı öğrenilebilir; ama büyük akvaryum, UVB ve haftalık su temizliği düzenli emek ister.

    Çok soruluyor
Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası, yandan görünüm

Uygun değil3 durum

  • Çocuğum için almak istiyorum

    Salmonella riski küçük çocuklarda yüksektir; beş yaş altı çocuklar dokunmamalıdır.

    Çok soruluyor
  • Küçük bir kapta beslemek istiyorum

    Dişileri 25–31 cm'ye ulaşır; her 2,5 cm kabuk için en az 38 litre su gerekir.

  • Kucağa alıp sevebileceğim bir hayvan istiyorum

    Elle tutulmayı sevmez; izlenen ve bakılan bir hayvandır.

Kısaca

Kimler için ideal: Yetişkin boya uygun geniş bir akvaryum, filtre, ısıtıcı, ısı lambası ve UVB lambası kurabilecek, her hafta su değiştirip yılda bir veteriner kontrolü yaptırabilecek ve 20–30 yıl sürebilecek bir bakımı üstlenebilecek yetişkinler için uygundur. İzlemekten keyif alan, sahibini tanıyan bir su canlısı isteyenler bu kaplumbağayı sever.

Kimler için zor: Küçük bir kapta ya da fanusta kaplumbağa beslemek isteyenler, beş yaşından küçük çocuğu olan aileler, elle tutulup sevilecek bir evcil hayvan arayanlar ve kaplumbağa büyüyünce ne yapacağını düşünmemiş olanlar için uygun değildir. Kaplumbağayı ileride göle ya da parka bırakmayı düşünenler hiç almamalıdır.

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası evde bakımı zor mu?

Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.

Bakım zorluğuOrta
Apartman yaşamıUygun
Günlük egzersizGeniş akvaryumda yüzme, dalma ve güneşlenme
Bakım kolaylığıZor

Kırmızı yanaklı su kaplumbağasının bakımı, çoğu insanın sandığından daha çok iş ister. VCA her inç (2,5 cm) kabuk boyu için en az 10 galonluk (yaklaşık 38 litre) bir akvaryum, kabuk boyunun en az 1,5–2 katı su derinliği ve yüzey alanının yüzde 15–25'ini kaplayan kuru bir güneşlenme alanı önerir. Örneğin 20 cm'lik yetişkin bir dişi için bu ölçü yüzlerce litrelik bir akvaryum demektir. Su 24–29 °C'de tutulur, güneşlenme alanı 24–31 °C'ye ısıtılır ve UVB yayan bir lamba kullanılır.

Kaplumbağalar suyu çok hızlı kirletir; VCA iyi bir filtre ya da her hafta su değişimi yapmaya hazır olmanın kritik olduğunu belirtir. Apartmanda beslenebilir: sessizdir ve dışarı çıkarılması gerekmez. Ama büyük akvaryum ağırdır, sürekli elektrik ister ve haftalık temizlik zaman alır. VCA evdeki kaplumbağaların kış uykusuna yatırılmamasını, akvaryum ısısının ve ışık düzeninin yıl boyu sabit tutulmasını önerir, çünkü kış uykusu bağışıklığı baskılar ve enfeksiyon riskini artırır.

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası bakımı

AkvaryumSürekli

Her 2,5 cm kabuk için en az 38 litre; su derinliği kabuğun 1,5–2 katı; yüzeyin yüzde 15–25'i kuru…

Isı ve UVBHer gün kontrol

Su 24–29 °C, güneşlenme alanı 24–31 °C; UVB lamba 30–45 cm uzakta, 6 ayda bir yenilenir (VCA).

Su değişimiEn az haftada bir

Pek çok sahip her hafta suyun yarısını değiştirir, üç dört haftada bir akvaryumu tümüyle temizler (VCA).

Veteriner kontrolüAlındıktan sonra 48–72 saat; sonra yılda bir

Her ziyarette dışkıda parazit incelemesi (VCA).

Akvaryum ve su derinliği

Bir kez kurulur, büyüdükçe büyütülür

VCA her inç (2,5 cm) kabuk boyu için en az 10 galonluk (yaklaşık 38 litre) bir akvaryum, kabuk boyunun en az 1,5–2 katı su derinliği ve kabuk boyunun 4–6 katı yüzme uzunluğu önerir; mümkün olan en büyük akvaryumun seçilmesini, yavruların da baştan geniş bir akvaryumda başlatılmasını tavsiye eder. Böylece kaplumbağa tamamen suya batarak yüzebilir. Akvaryumun bir ucunda, ısı lambasının altında, düz üstlü büyük bir taş ya da sabit bir taş yığınından oluşan kuru bir güneşlenme alanı bulunmalıdır.

Isıtma ve güneşlenme

Her gün termometreyle

VCA suyun 24–29 °C'de, su altına konan bir ısıtıcıyla tutulmasını ve gece suyun 18–24 °C'nin altına düşmemesini önerir. Güneşlenme alanı 24–31 °C olmalı ve her gün termometreyle ölçülmelidir. Isı lambası akvaryumun dışında, kuru alanın üstüne yerleştirilir. ADW, kaplumbağanın vücut ısısını ayarlamak için zamanının önemli bir bölümünü güneşlenerek geçirdiğini yazar; bu yüzden güneşlenme alanı süs değil, ihtiyaçtır.

UVB ışık

Sürekli; lamba 6 ayda bir yenilenir

VCA 290–320 nm dalga boyunda UVB yayan bir lambanın kaplumbağadan 30–45 cm uzağa, arada cam ya da plastik olmadan yerleştirilmesini ve lambanın 6 ayda bir ya da üreticinin önerdiği aralıkla yenilenmesini önerir; çünkü lamba ışık verse de UVB'si zamanla azalır. Hava 27 °C'nin üstündeyken gölgeli bir alanla birlikte filtresiz güneş ışığı da faydalıdır. Yetersiz UV ışığı, kabuğun yumuşamasına ve şekil bozukluğuna yol açan metabolik kemik hastalığının nedenlerinden biridir (VCA).

Filtre ve su değişimi

Haftalık

VCA iyi kalitede bir filtrenin suyu değişimler arasında temiz tutmaya yardım ettiğini, ama suyun en az haftada bir, kirlenirse daha sık değiştirilmesini önerir; pek çok sahip her hafta suyun yarısını değiştirir ve üçüncü ya da dördüncü haftada akvaryumu tümüyle boşaltıp temizler. Yeni su, kaplumbağa geri konmadan önce ısıtılmalıdır. Kaplumbağayı ayrı küçük bir kapta beslemek ana akvaryumdaki yem artığını azaltır. CDC, akvaryum suyunun lavaboya değil tuvalete dökülmesini ve temizliğin mutfakta yapılmamasını önerir.

Zemin ve bitki

Kurulumda

VCA kaplumbağaların kum ve çakılı sık sık yuttuğunu ve bunun bağırsak tıkanmasına yol açabildiğini belirtir; bu yüzden zemin ya hiç kullanılmaz ya da yutulamayacak kadar iri, düz taşlar seçilir ve sık temizlenir. Plastik bitkiler tehlikeli olabilir; yalnız yenmesi güvenli bitkiler kullanılır.

Tırnak ve kabuk

Gerektikçe

VCA tırnakların zaman zaman kesilmesi gerekebileceğini belirtir. Kabukta yoğun yosun birikmesi, kirli akvaryum, zayıf filtre ya da seyrek su değişimiyle ilişkilidir ve kabuğa işleyebilir. Kabukta yumuşama, çukur, beyaz leke ya da akıntı görürseniz bir sürüngen veterinerine danışın.

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası ne yer? Yaşa göre beslenme

Her gün

ADW'ye göre yavrular çoğunlukla etçildir, yetişkinler ise her şeyi yiyen bir beslenmeye geçer ve çoğunlukla bitkisel madde yer. VCA bunu evdeki beslenmeye şöyle çevirir: gençlerde hayvansal protein diyetin üçte ikisini geçmemeli, yetişkinlerde yaklaşık yarısı olmalıdır. Sağlıklı gençler her gün, yetişkinler iki üç günde bir doyurucu bir öğünle beslenir.

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası eğitimi

Kaplumbağalar eğitilmez, ama düzeni öğrenir. VCA kırmızı yanaklı su kaplumbağalarının bakıcılarını tanıdığını ve onları karşılamak için yüzeye ya da camın önüne geldiğini belirtir. Her gün aynı saatte ve aynı yerde beslemek bu davranışı güçlendirir.

Kaplumbağayı sık sık elle tutmak onu strese sokar; VCA sağlıklı bir kaplumbağanın ellendiğinde başını ve bacaklarını kabuğuna çektiğini yazar. Gerektiğinde kabuğun iki yanından sıkıca tutun, düşürmemeye dikkat edin ve ardından ellerinizi yıkayın.

Öncelik sırası

  1. Her gün aynı saatte, suyun içinde beslemek
  2. Elle tutmayı yalnız gerektiğinde ve kısa yapmak
  3. Her temastan sonra el yıkamak
Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası, hareket halinde
Foto: Godwin Borg · CC BY-SA 4.0

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası egzersiz ve oyun

Günlük ihtiyaç Geniş akvaryumda yüzme, dalma ve güneşlenme

Kırmızı yanaklı su kaplumbağası için hareket, yüzmek ve dalmaktır. VCA kabuk boyunun 4–6 katı yüzme uzunluğu ve 1,5–2 katı su derinliği önerir. Geniş bir akvaryumda kaplumbağa gün boyu yüzer, dipte yiyecek arar ve güneşlenme alanına çıkar. Sıcak günlerde gözetim altında, gölgeli bir alanla birlikte güneş ışığına çıkarmak (VCA) hem hareket hem UV sağlar.

Sevdiği oyunlar

  • Suya bırakılan yeşil yaprakları kovalama
  • Yüzen bitkiler arasında yüzme
  • Gözetimli dış ortamda güneşlenme

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası çocuklarla ve diğer hayvanlarla

Çocuklarla

Su kaplumbağası çoğu zaman çocuk için alınır, ama küçük çocuklu evler için uygun değildir. VCA çocukların kaplumbağaları sık ellediği ve elini ya da kaplumbağayı ağzına götürebildiği için Salmonella açısından daha büyük risk altında olduğunu belirtir; CDC beş yaşından küçük çocukların sürüngenlere ve onların ortamına dokunmamasını önerir. Merck, ABD'de küçük kaplumbağaların satışının bu nedenle 1975'ten beri yasak olduğunu yazar. Daha büyük çocuklar yetişkin gözetiminde ve el yıkama kuralına uyarak bakıma katılabilir.

Kedilerle

Kediler akvaryumu izlemeyi sever, yavru kaplumbağaya pati atabilir. Akvaryumun üstü özellikle ısı lambası ve UVB lambası nedeniyle kediden korunmalıdır.

Köpeklerle

Köpekler kaplumbağayı çiğneyebilir; VCA evcil hayvanların çiğnemesini kabuk yaralanmalarının nedenleri arasında sayar. Kaplumbağayı köpekle aynı alanda gözetimsiz bırakmayın.

Diğer hayvanlarla

Kırmızı yanaklı su kaplumbağası akvaryumdaki küçük balıkları yiyebilir; VCA yem balıklarının da seyrek verilmesini önerir. Birden fazla kaplumbağa ancak geniş bir akvaryumda ve benzer boyda olduklarında birlikte tutulabilir (VCA).

Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler

Kırmızı yanaklı su kaplumbağalarında sorunların çoğu bakım hatalarından doğar. VCA, kabuğun yumuşak, tümsekli ya da asimetrik büyümesiyle görülen metabolik kemik hastalığının çok proteinli ve yağlı beslenme, vitamin ve mineral dengesizliği ve yetersiz UV ışığıyla ilişkili olduğunu belirtir. Derinin kat kat dökülüp altında kanlı alanlar bırakması A vitamini eksikliği, bakteri ya da mantar enfeksiyonu, yanık ya da yaralanma belirtisi olabilir. Kabukta yoğun yosun birikmesi kirli akvaryumla ilişkilidir ve kabuğa işleyebilir. Dişilerde yumurta tutulması (distosi) yanlış ısı, ışık, yuva yeri ya da beslenmeden kaynaklanabilir; yumurta tutulan kaplumbağa yemeyi bırakır ve halsizleşir, hemen veterinere götürülmelidir. Kabuk kırıkları birkaç saat içinde enfekte olabilir. VCA yeni kaplumbağanın alındıktan sonra 48–72 saat içinde, yetişkinlerin en az yılda bir sürüngen veterinerine gösterilmesini ve her ziyarette dışkıda parazit incelemesi yapılmasını önerir. Kaplumbağalar sağlıklı görünseler bile Salmonella taşıyabilir. İlaç ve tedavi kararlarını yalnız veteriner hekim vermelidir.

Metabolik kemik hastalığı

Yumuşak, tümsekli ya da asimetrik kabuk; yanlış beslenme ve yetersiz UV ışığıyla ilişkilidir (VCA).

Rehber: Kaplumbağa bakımı
A vitamini eksikliği ve deri sorunları

Derinin kat kat dökülüp altında kanlı alanlar bırakması; enfeksiyon, yanık ya da yaralanma da neden olabilir (VCA).

Kabuk yaralanması ve yosun

Kırık kabuk birkaç saatte enfekte olabilir; yoğun yosun kirli suyla ilişkilidir. Kabuk yaralanmaları hemen veterinere gösterilir (VCA).

Yumurta tutulması

Dişi yemeyi bırakır, halsizleşir; yanlış ısı, ışık, yuva yeri ya da beslenme neden olabilir. Acil veteriner muayenesi gerekir (VCA).

Bağırsak sarkması

Kloakadan doku çıkması parazitler gibi nedenlerle olabilir; hemen veteriner hekime gidilmelidir (VCA).

Salmonella

Çoğu kaplumbağa belirti göstermeden taşır; insanlarda, özellikle küçük çocuklarda ağır mide-bağırsak hastalığı yapabilir (VCA, CDC).

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası videoları

Konuyu izleyerek öğrenmek isteyenler için seçtiğimiz videolar. Videolar ilgili kanallara aittir.

Su kaplumbağası nasıl beslenir?Vetrium Hayvan HastanesiYouTube · 0:48
Su kaplumbağası bakım rehberiSu KaplumbağasıYouTube · 8:11
Kaplumbağa bakımında yapılan 10 büyük hata (ve doğruları)Love.TurtleeYouTube · 13:08

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası sahiplenme

Erkek mi dişi mi?

VCA'ya göre erkekler dişilerden küçüktür, alt kabukları (plastron) daha çukurdur, ön ayaklarında uzun tırnaklar ve daha uzun, kalın bir kuyrukları vardır; kloaka ile kabuğun arka kenarı arasındaki mesafe erkeklerde daha uzundur. Bu farklar kaplumbağa büyüdükçe belirginleşir. Dişiler daha iri olur ve erkek olmasa da yumurta bırakabilir; bu yüzden dişi besleyenler yumurtlama ve yumurta tutulması belirtilerini bilmelidir.

Sağlıklı kaplumbağa nasıl seçilir?

Merck sağlıklı bir kaplumbağanın gözlerinin berrak, derisinin kuru, kabuğunun beyaz, akıntılı ya da çukurlu leke içermemesi ve dışkısının sıkı olması gerektiğini belirtir. Bakım altında üretilmiş kaplumbağalar doğadan toplananlardan genellikle daha sağlıklıdır (Merck). VCA sağlıklı bir kaplumbağanın ellendiğinde başını ve bacaklarını kabuğuna çektiğini yazar; gevşek ve tepkisiz bir kaplumbağa hasta olabilir.

Neden doğaya bırakılmamalı?

GISD, bu alt türün evcil hayvan ticaretiyle yaklaşık 90 ülke ve bölgeye yayıldığını, sahiplerin büyüyüp bakımı zorlaşan yetişkinleri sıklıkla göletlere bıraktığını ve yerli kaplumbağalarla besin ve güneşlenme yeri için yarıştığını yazar. Türkiye'de Çiçek ve Ayaz (2015) Anamur'da bir dişinin 15 yumurta bıraktığını, yuva kazdığını ve yavruların çıktığını gözleyerek doğallaşmış bir topluluğun ürediğini ilk kez belgelemiştir. Yakın ve arkadaşları (2023) türün Türkiye'de 30'a yakın ilde görüldüğünü ve doğal çeşitliliğimizi korumak için önlem alınmasını önerir.

Mevzuat

Avrupa Birliği bu alt türün ithalatını 22 Aralık 1997'den beri yasaklamıştır; ama pek çok AB ülkesinde elde tutulması hâlâ yasaldır (GISD). ABD'de kabuk boyu yaklaşık 10 cm'den küçük kaplumbağaların satışı 1975'ten beri yasaktır (Merck). Türkiye'de bu türün ithalatı, satışı ve beslenmesiyle ilgili güncel düzenlemeyi biz doğrulayamadık; güncel durumu ilgili kurumdan doğrulayın.

Sahiplenmeden önce: kontrol listeleri

Su kaplumbağası çoğu zaman düşünmeden, küçük ve sevimli olduğu için alınır. Almadan önce aşağıdaki sorulara dürüstçe cevap vermenizi öneriyoruz.

Kendinize sorun

  • Yetişkin bir kaplumbağa için her 2,5 cm kabuk boyuna en az 38 litre düşen büyük bir akvaryuma yerim var mı?
  • Filtre, ısıtıcı, ısı lambası ve 6 ayda bir yenilenecek UVB lambası için bütçem var mı?
  • Her hafta su değiştirip üç dört haftada bir akvaryumu tümüyle temizleyebilir miyim?
  • Kaplumbağaya 20–30 yıl boyunca bakabilir miyim?
  • Evde beş yaşından küçük çocuk var mı?
  • Yakınımda sürüngenlere bakan bir veteriner hekim var mı?
  • Bakamaz duruma gelirsem kaplumbağayı doğaya bırakmak yerine kime verebileceğimi biliyor muyum?

İlan seçerken nelere bakılmalı?

  • Kaplumbağanın yakın tarihli fotoğraf ve videosunu isteyin; gözlerin berrak, kabuğun düzgün olmasına bakın.
  • Kabuk boyunu ve yaşını sorun; yetişkin boyuna göre akvaryumunuzu planlayın.
  • Kabukta yumuşama, beyaz ya da çukurlu leke, akıntı olup olmadığını yakından gösteren görüntü isteyin.
  • Hangi ısıda, hangi ışıkla ve ne ile beslendiğini öğrenin.
  • Bakım altında üretildiğini ve doğadan toplanmadığını sorun.
  • Büyümüş bir kaplumbağayı sahiplenecekseniz önceki veteriner kayıtlarını isteyin.

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası nereden sahiplenilir?

Kırmızı yanaklı su kaplumbağasını sağlıklı ortamda tutulan, bakım altında üretilmiş hayvanlar arasından edinmenizi öneriyoruz. Satıcıdan kaplumbağanın beslenme ve barınma koşullarını öğrenin, almadan önce kendi gözünüzle görün ve ilk veteriner kontrolünü 48–72 saat içinde planlayın (VCA).

Bu tür çok uzun yaşadığı ve büyüdüğü için bakamayacak duruma gelen pek çok sahip kaplumbağasına yeni yuva arar. Yavru almak yerine böyle bir yetişkini sahiplenmek hem bir hayvana yuva verir hem de doğaya bırakılmasının önüne geçer; yeter ki akvaryumunuz yetişkin boyuna uygun olsun.

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası sahiplenme ve sorumluluk

Kırmızı yanaklı su kaplumbağası avuç içi büyüklüğünde alınır ama dişileri 25–31 cm'ye ulaşır (VCA) ve onlarca yıl yaşar (ADW); almadan önce yetişkin boyuna uygun akvaryumu planlayın. Merck sağlıklı bir kaplumbağanın gözlerinin berrak, derisinin kuru, kabuğunun beyaz, akıntılı ya da çukurlu leke içermemesi ve dışkısının sıkı olması gerektiğini belirtir. Yeni kaplumbağanızı alındıktan sonra 48–72 saat içinde bir sürüngen veterinerine gösterin (VCA). Bu tür doğaya bırakıldığında istilacıdır; Türkiye'de 30'a yakın ilde doğada görülmüştür (Yakın ve ark., 2023). Bakamayacağınız kaplumbağayı asla göle, dereye ya da parka bırakmayın. Türkiye'de bu türün satışı ve beslenmesiyle ilgili güncel kuralları biz doğrulayamadık; güncel durumu ilgili kurumdan doğrulayın.

Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası hakkında sık sorulanlar

Kırmızı yanaklı su kaplumbağası nereden gelir?

ADW'ye göre türün yurdu ABD'nin güneydoğusu ve ortası ile kuzey Meksika'dır; gölet, göl, nehir ve bataklıkların yavaş akan sığ sularında yaşar. Kırmızı yanaklı alt tür evcil hayvan ticaretiyle Avrupa, Asya, Afrika ve Avustralya'ya kadar taşınmıştır.

Kırmızı yanaklı su kaplumbağası ne kadar büyür?

VCA'ya göre yetişkin erkeklerin kabuk boyu ortalama 18–23 cm, dişilerinki 25–31 cm'dir. ADW dişilerin 3.200 grama kadar ulaşabildiğini yazar. Avuç içi büyüklüğünde alınan yavru birkaç yıl içinde tabak büyüklüğüne ulaşır.

Su kaplumbağası kaç yıl yaşar?

ADW türün doğada yaklaşık 30 yıla kadar yaşadığını, bakım altında 41,3 yıllık bir kayıt bulunduğunu ama bakım altındaki değerlerin güvenilirliğinin tartışmalı olduğunu belirtir. İyi bakılan bir kaplumbağa onlarca yıl yaşayabilir.

Su kaplumbağası için akvaryum ne kadar büyük olmalı?

VCA her inç (2,5 cm) kabuk boyu için en az 10 galon (yaklaşık 38 litre), kabuk boyunun 1,5–2 katı su derinliği ve yüzeyin yüzde 15–25'ini kaplayan kuru bir güneşlenme alanı önerir. Mümkün olan en büyük akvaryumu seçin.

Su kaplumbağasının suyu kaç derece olmalı?

VCA suyun 24–29 °C'de tutulmasını, gece 18–24 °C'nin altına düşmemesini ve güneşlenme alanının 24–31 °C olmasını önerir. Su ısıtıcısı ve termometre kullanın, ısıyı her gün kontrol edin.

Su kaplumbağası UV lambası olmadan yaşar mı?

Sağlıklı yaşamaz. VCA yetersiz UV ışığını kabuğu yumuşatan metabolik kemik hastalığının nedenleri arasında sayar ve 290–320 nm UVB yayan bir lambanın 30–45 cm uzakta, arada cam olmadan kullanılmasını, 6 ayda bir yenilenmesini önerir.

Su kaplumbağası ne yer?

Her şeyi yiyen bir hayvandır. VCA ticari kaplumbağa yemi, yeşil yapraklılar, rendelenmiş kırmızı biber, böcek, solucan ve salyangoz önerir; gençlerde hayvansal besin diyetin en çok üçte ikisi, yetişkinlerde yaklaşık yarısı olmalıdır. İşlenmiş yiyecekler, çiğ market eti ve aysberg marul verilmez.

Su kaplumbağası ne sıklıkla beslenir?

VCA'ya göre sağlıklı gençler her gün, yetişkinler iki üç günde bir doyurucu bir öğünle beslenir. Kaplumbağalar başları su altındayken yer, sudan çıkarıldığında yemez; yem suya verilir ve artanı her gün alınır.

Kaplumbağa yemi tek başına yeterli mi?

VCA ticari yemi temel alır ama yeşil yapraklılarla, böceklerle ve ek kalsiyumla tamamlanmasını önerir; haftada iki kez kalsiyum taşı ya da mürekkep balığı kemiği koymak bunlardan biridir. Balık ağırlıklı beslenme B1 vitamini eksikliğine yol açabilir.

Su kaplumbağasının erkeği ve dişisi nasıl anlaşılır?

VCA'ya göre erkekler daha küçüktür, alt kabukları daha çukurdur, ön ayaklarında uzun tırnaklar ve daha uzun, kalın bir kuyrukları vardır. Dişiler daha iridir. ADW cinsiyetin yuva ısısıyla belirlendiğini yazar: 28,6 °C altındaki yuvalardan erkek, 29,6 °C üstündekilerden dişi çıkar.

Su kaplumbağası kış uykusuna yatar mı?

Doğada soğuk aylarda yatar. Ama VCA evdeki kaplumbağaların kış uykusuna yatırılmamasını, akvaryum ısısının ve ışık düzeninin yıl boyu sabit tutulmasını önerir; çünkü kış uykusu bağışıklığı baskılar ve enfeksiyon riskini artırır.

Su kaplumbağasının kabuğu neden yumuşadı?

VCA yumuşak, tümsekli ya da asimetrik kabuğun metabolik kemik hastalığı belirtisi olabileceğini ve bunun yanlış beslenme ile yetersiz UV ışığıyla ilişkili olduğunu belirtir. Kabuğu anormal görünen her kaplumbağa bir sürüngen veterinerine gösterilmelidir.

Su kaplumbağası çocuklar için uygun mu?

Küçük çocuklar için uygun değildir. VCA ve CDC kaplumbağaların Salmonella taşıyabildiğini ve küçük çocuklarda ağır hastalık yapabildiğini belirtir; CDC beş yaş altı çocukların sürüngenlere dokunmamasını önerir. Daha büyük çocuklar yetişkin gözetiminde ve el yıkayarak bakıma katılabilir.

Su kaplumbağası göle ya da parka bırakılabilir mi?

Hayır. GISD bu alt türün yaklaşık 90 ülke ve bölgede yabancı tür olarak kaydedildiğini ve yerli kaplumbağalarla yarıştığını yazar. Türkiye'de Anamur'da doğada ürediği belgelenmiş (Çiçek ve Ayaz, 2015) ve 30'a yakın ilde görülmüştür (Yakın ve ark., 2023). Bakamıyorsanız kaplumbağayı sahiplenecek birine verin.

Kırmızı yanaklı su kaplumbağası Türkiye'de satılabilir mi?

Avrupa Birliği bu alt türün ithalatını 1997'den beri yasaklamıştır (GISD). Türkiye'deki ithalat, satış ve beslemeyle ilgili güncel düzenlemeyi biz doğrulayamadık; güncel durumu ilgili kurumdan doğrulayın.

Su kaplumbağası tek başına yaşar mı?

Evet. VCA kırmızı yanaklı su kaplumbağalarının tek başına yaşayabildiğini belirtir. Birden fazla kaplumbağa tutulacaksa geniş bir akvaryum gerekir ve kaplumbağalar benzer boyda olmalıdır; iri olanlar küçükleri sıkıştırabilir.

Kaynaklar

  1. VCA Animal Hospitals — Turtles, Aquatic: Owning (boy, cinsiyet ayrımı, davranış, Salmonella, veteriner kontrolü, kış uykusu)
  2. VCA Animal Hospitals — Turtles, Aquatic: Housing (akvaryum ölçüsü, su derinliği, ısı, UVB, filtre, zemin)
  3. VCA Animal Hospitals — Turtles, Aquatic: Feeding (yaşa göre beslenme, sıklık, yasak yiyecekler, kalsiyum)
  4. VCA Animal Hospitals — Turtles, Aquatic: Problems (metabolik kemik hastalığı, A vitamini eksikliği, yumurta tutulması, yaralanma)
  5. Animal Diversity Web (Michigan Üniversitesi) — Trachemys scripta (yayılış, boy, ömür, üreme, ısıya bağlı cinsiyet, beslenme)
  6. Global Invasive Species Database (GISD) — Trachemys scripta elegans (istilacılık, etkiler, AB ithalat yasağı)
  7. Çiçek ve Ayaz (2015) — Does the red-eared slider (Trachemys scripta elegans) breed in Turkey?, Hyla 2015(1): 4–10
  8. Yakın ve ark. (2023) — On the occurrence of the Pond Slider Turtle Trachemys scripta from southwestern Türkiye, Journal of Wildlife and Biodiversity 8(1): 89–98
  9. Merck Veterinary Manual — Selecting a Reptile (Salmonella ve küçük kaplumbağa satış yasağı, sağlıklı kaplumbağa işaretleri)
  10. CDC — Reptiles and Amphibians (Salmonella, el yıkama, küçük çocuklar, bırakmama)
  11. Karakaya, Toper ve Beycan Yulcu (2022) — Türkiye'de Yayılış Gösteren Bazı Omurgalı İstilacı Yabancı Türler, Doğanın Sesi 5(10): 39–52

Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.

Benzer sürüngenler