Ankara Keçisi: Özellikleri, Verimi ve Bakımı

Ankara Keçisi nasıl bir çiftlik hayvanı?

Ankara keçisi, dünyada "mohair" adıyla bilinen tiftiği veren, Anadolu'nun en tanınmış yerli hayvan ırklarından biridir. Halk arasında tiftik keçisi, yabancı kaynaklarda Angora goat diye geçer. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yerli keçi ırkları tanıtımı ırkı küçük, ince ve zarif yapılı, yüzü ve bacakları dışında bütün bedeni parlak ve lüleli tiftikle örtülü, verim yönü tiftik ve et olan bir keçi olarak tanımlar.

Irkın adı, yetiştiği şehirden gelir. Türk Patent ve Marka Kurumu'nun 802 numaralı "Ankara Tiftiği" menşe adı tescilinde, Türkmen boylarının Anadolu'nun içlerine göç ederken bu keçiyi beraberlerinde getirdiği, 16–18. yüzyıllardaki sof kumaş üretimine ait belgelerin tiftiğin asıl üretim bölgesinin İç Anadolu olduğunu gösterdiği anlatılır. Oklahoma State University (OSU) da ırkın kökenini Küçük Asya'daki Angora bölgesine bağlar ve tiftiğin 19. yüzyılın başında değerli bir ticaret malı hâline geldiğini yazar.

Bugün Ankara keçisi, Bakanlık verisine göre başta Ankara olmak üzere İç Anadolu'da ve Güneydoğu ile Doğu Anadolu'nun bazı illerinde yetiştirilir. Menşe adı tescili, Ankara Tiftiği'nin coğrafi sınırını Ankara, Yozgat, Eskişehir, Konya, Çankırı, Çorum, Kırıkkale ve Bolu illeri olarak çizer. OSU'ya göre ırk 1838'de Güney Afrika'ya götürülmüş, tiftik üretimi orada da yerleşmiştir; ABD ve Güney Afrika bugün de önemli tiftik üreticileri arasındadır.

Bu keçiyi değerli kılan şey lifidir. OSU, tiftiğin kimyasal yapıca yüne benzediğini ama yüzeyinin çok daha düzgün, pullarının çok ince olduğunu, bu yüzden keçeleşmediğini; güçlü, esnek, parlak bir lif olduğunu ve boyayı çok iyi tuttuğunu anlatır. Menşe adı belgesi de Ankara Tiftiği'ni parlaklık, yumuşaklık, yüksek dayanıklılık, esneklik ve rengini koruma özellikleriyle tarif eder.

Irkın ünü kadar geçmişi de inişli çıkışlıdır. Marmara Üniversitesi'nde 2013'te yayımlanan bir çalışma, 1990'ların başında 1 milyonu aşan Ankara keçisi varlığının yaklaşık 20 yıl içinde kabaca yüzde 90 gerilediğini ve bunun tiftik üretimini de azalttığını yazar. Bu nedenle ırk, bugün koruma ve ıslah çalışmalarının odağındaki yerli gen kaynaklarımızdandır; güncel sayıyı ve destekleri il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünden öğrenmenizi öneririz.

Bu sayfada Ankara keçisinin dış görünüşünü, renklerini, verim değerlerini, barınak ve kırkım düzenini, beslenmesini, sağlık risklerini ve sürüye katmadan önce bilinmesi gerekenleri kaynaklarıyla bir araya getirdik. Sayılar Bakanlık, OSU ve hakemli çalışmalardan alınmıştır; kaynaklar farklı değer verdiğinde ikisini de yazdık.

Ankara Keçisi özellikleri

Ankara Keçisi temel özellikleri
Köken	Anadolu, Ankara yöresi; İç Anadolu [4]
Yayılış	Ankara ve İç Anadolu; Güneydoğu ve Doğu Anadolu'nun bazı illeri [1]
Verim yönü	Tiftik ve et [1]
Vücut yapısı	Küçük, ince ve zarif; sağrı omuzdan biraz yüksek [1]
Ergin canlı ağırlık (Türkiye)	Teke ~45 kg, keçi ~35 kg [1]
Ergin canlı ağırlık (ABD)	Teke 180–225 libre (~82–102 kg), keçi 70–110 libre (~32–50 kg) [2]
Doğum ağırlığı	Erkek 2,7 kg, dişi 2,5 kg [1]
Tiftik verimi	2,8 kg (dişi) [1]

Lüle uzunluğu	15 cm (Bakanlık); ABD'de 12–15 cm (OSU) [1]
Laktasyon süt verimi	25–50 kg [1]
Oğlak verimi	1,1 [1]
Damızlık yaşı	18 ay (dişi) [1]
Renk	Çoğunlukla beyaz; daha az krem, sarı, gümüşi gri, kahverengi, siyah [1]
Boynuz	İki cinsiyet boynuzlu; tekede burgu, uzun ve kuvvetli [1]
Kırkım	ABD'de genellikle yılda iki kez [2]
Koruma	Ankara Tiftiği menşe adıyla tescilli (No 802, 2021) [4]

Ankara Keçisi karakteri

Bakanlığa göre başın yandan görünüşü dişilerde hafif içbükey ya da düz, tekelerde dışbükeydir; sağrı omuzdan biraz yüksek, arka bacaklar önlerden biraz uzundur. Yüz ve bacaklar dışında tüm beden, bacak eklemlerine kadar ince, yumuşak, parlak ve lüleli tiftikle örtülüdür. Erkek ve dişiler boynuzludur: tekelerde boynuz burgu şeklinde, kuvvetli, uzun ve geriye kıvrık; dişilerde daha kısa ve zayıftır. Bakanlık, Ankara keçisi gibi yerli ırklarda analık kabiliyetinin çok yüksek olduğunu belirtir. OSU, ırkın çalı ve ağaçsı bitkileri çok tükettiğini, koyunların iyi değerlendiremediği arazilerde ekonomik getiri sağlayabildiğini yazar.

Tiftik değeri
Sürü idaresi kolaylığı
Kırkım sonrası soğuğa dayanıklılık
Süt verimi

Ölçekler ırk birlikleri, Bakanlık ve üniversite kaynaklarındaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her hayvan kendine özgüdür.

Ankara Keçisi, günlük hayatından bir an — Foto: Adrian Pingstone (Arpingstone) · Public domain

Ankara Keçisi renkleri

Beyaz
Bakanlık ırkın vücut renginin beyaz olduğunu belirtir; sürülerin büyük bölümü beyazdır ve tiftik sanayisinin asıl istediği renk de budur, çünkü beyaz lif her renge boyanabilir.
Krem ve sarımsıstandart dışı
Bakanlık daha az sayıda krem ve sarı renkli Ankara keçisine rastlandığını yazar.
Gümüşi gristandart dışı
Bakanlığın saydığı renkli tiplerden biridir; sürülerde seyrek görülür.
Kahverengi ve siyahstandart dışı
Bakanlık kahverengi ve siyah Ankara keçilerinin de bulunduğunu, ancak bunların az olduğunu belirtir.

Kendini bul

Ankara Keçisi kime uygun?

Üretici ve hobi yetiştiricisi gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.

Uygun3 durum

Tiftik üretmek istiyorum
Irk tiftik için yetiştirilir; Bakanlık tiftik verimini 2,8 kg, lüle uzunluğunu 15 cm olarak verir.
Çok soruluyor
Sarp ve kayalık bir meram var
Bakanlık ırkın sarp, kayalık ve engebeli arazide rahatça yetiştirildiğini belirtir.
Yerli bir ırkı yaşatmak istiyorum
Varlığı yaklaşık 20 yılda kabaca yüzde 90 gerilemiş, korunan bir yerli gen kaynağıdır.

Dikkat ister1 durum

Bahçemde birkaç keçi beslemek istiyorum
Kırkım, kırkım sonrası barınak ve parazit kontrolü gerektirir; OSU ırkı narin bulur.

Uygun değil2 durum

Süt için keçi arıyorum
Laktasyon süt verimi 25–50 kg'dır; ırk tiftik ve et için yetiştirilir.
Çok soruluyor
Kapalı bir ağılım yok
Kırkımdan sonra soğuk ve yağmura dayanıksızdır; korunaklı barınak şarttır.

Kısaca

Kimler için ideal: Ankara keçisi, İç Anadolu'nun kurak ve bozkır koşullarında mera ve çalılık araziye erişimi olan, tiftik üretmek ve bu yerli gen kaynağını yaşatmak isteyen yetiştiriciler için uygundur. Bakanlık sürü idaresinin kolay olduğunu ve ırkın sarp, kayalık arazide rahat yetiştiğini belirtir.

Kimler için zor: Süt amaçlı keçicilik yapmak isteyenler için uygun değildir; Bakanlık laktasyon süt verimini 25–50 kg olarak verir. Kırkım sonrası ve doğumda korunaklı barınak sağlayamayacak, iç parazitlerle düzenli mücadele edemeyecek işletmeler için de risklidir (OSU).

Ankara Keçisi evde bakımı zor mu?

Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.

Bakım zorluğuOrta

Apartman yaşamıUygun değil

Günlük egzersizHer gün mera ya da gezinti alanında otlama

Ankara keçisi kırsal bir sürü hayvanıdır; ağıl, mera ve kırkım düzeni olmadan bakılmaz. Bakanlık ırkın özel bakım ve besleme istemediğini, sürü idaresinin kolay olduğunu, sarp ve kayalık arazide rahatça yetiştirildiğini yazar. Bu açıdan yerli koşullara iyi uymuş bir hayvandır.

Zorluk, tiftik ve kırkım çevresinde toplanır. OSU, Ankara keçisinin evcil hayvanlar arasında en narinlerden biri olduğunu, iç parazitlerden koyundan daha çok etkilendiğini, yeni doğan oğlakların soğuk ve nemli havada korunmaya ihtiyaç duyduğunu ve kırkımdan hemen sonra soğuk yağmura dayanamadığını yazar. Bakanlık da kırkım sonrası soğuk, rüzgâr ve yağışa duyarlılığın arttığını vurgular. Bu yüzden bakım zorluğunu "orta" olarak işaretledik.

Ankara Keçisi bakımı

BarınakKış ve kırkım sonrası

Bakanlık, Ankara keçisinin kışın basit, üç yanı kapalı sundurmalarda ya da kapalı ağıllarda, diğer mevsimlerde açık alanlarda barındırıldığını belirtir. Ağılda her keçi için 2 m², çepiç için 1,4 m², oğlak için 0,7 m² taban alanı önerilir.

KırkımMevsimine göre

Bakanlık, tiftiğin soğuğa ve yağışa karşı koruyucu olduğunu, kırkımdan sonra soğuk, rüzgâr ve…

Tiftik kalitesiSürekli

Bakanlık, tiftik keçilerinde damızlık seçiminde tiftik miktarına ve kalitesine bakılmasını önerir. Diken, çalı ve sap artıkları tiftiği kirletir; temiz yataklık ve temiz bir kırkım yeri tiftik değerini korur.

Küpe ve kayıtDoğumdan sonra

Türkiye'de koyun ve keçiler kulak küpesindeki özgün tanımlama numarasıyla tanımlanıp kayıt altına…

AşılamaYıllık program

Bakanlık, küçükbaş hayvanların ülkesel ya da odak bazlı yıllık aşılama programındaki salgın ve zoonoz hastalıklara (şap, koyun-keçi vebası, brusella, çiçek vb.) karşı mutlaka aşılanması gerektiğini belirtir. Aşı programı veteriner hekimle yıllık olarak hazırlanır; aşılar hayvanlar ıslak ve stresliyken yapılmaz, ciddi bir salgın yoksa gebeliğin ilk 5–7 haftasında önerilmez. Komşu sürünün aşısız olması aşılı sürü için de risktir.

Ağıl ve barınak

Sürekli; kışın ve kırkım sonrası kritik

Bakanlık Ankara keçisinin kışın basit, üç yanı kapalı sundurmalarda ya da kapalı ağıllarda, diğer mevsimlerde açık alanlarda barındırıldığını belirtir. Keçi yetiştiriciliği rehberi ağılda her teke ve keçi için 2 m², 6–12 aylık çepiç için 1,4 m², 0–6 aylık oğlak için 0,7 m² taban alanı, doğum bölmesi için baş başına 2,5 m² önerir. Ağıl yeri seçilirken kışın soğuk rüzgârlara kapalı olması, drenaj ve yabani hayvan saldırısına karşı güvenlik gözetilmelidir.

Kırkım

Yılda bir ya da iki kez

Ankara Tiftiği menşe adı belgesi kırkımı üretimin en önemli aşaması olarak tanımlar: keçiler kırkımdan 12–24 saat önce bir yerde toplanır, kırkım yeri temizlenip sulanır, kırkılacak hayvanlar toprak yolda yürütülmez ve kırkımdan bir hafta önce çakıldak temizliği yapılır. Kırkım hayvana ve gömleğe zarar vermeden makine ya da kırklıkla yapılır. Keçi yetiştiriciliği rehberi kırkım yerinin aydınlık, temiz, rüzgârsız ve geniş olmasını, kesiklere hemen bakılmasını önerir. OSU, ABD'de keçilerin genellikle yılda iki kez kırkıldığını yazar.

Kırkım sonrası koruma

Kırkımdan sonraki günler

Menşe adı belgesi kırkımdan sonra başta oğlaklar olmak üzere hayvanların ani hava değişimlerine karşı korunmasını, uygun beslenmesini ve dış parazit mücadelesinin yapılmasını ister. OSU fırtınaların kırkım ve doğum zamanında Ankara sürülerinde ağır kayıplara yol açtığını yazar. Kırkım tarihini hava tahminine göre seçmek ve kırkılan hayvanları birkaç gün korunaklı yerde tutmak bu yüzden önemlidir.

Tiftiği temiz tutma

Kırkımdan önceki iki ay

Menşe adı belgesi kırkıma iki ay kala keçilerin dikenli, tohumlu ve otu yetersiz meralardan uzaklaştırılmasını, gerekirse açık padoklarda tutulmasını önerir. Diken, sap ve toprak tiftiği kirletir; temiz yataklık ve temiz bir kırkım yeri gömleğin değerini korur.

Tırnak ve vücut bakımı

Düzenli kontrol

Keçi yetiştiriciliği rehberi uzun süre meraya çıkmayan keçilerde tırnakların uzayabildiğini, tekelerde arka tırnak uzamasının aşımı zorlaştırdığını belirtir. Islak ve altlığı yetersiz ağıllarda küçükbaşlarda topallığın yüzde 20'ye varabildiği bildirilir; zemini kuru tutmak ayak sağlığının temelidir.

Küpe, kayıt ve aşı

Doğumdan sonra ve yıllık program

Türkiye'de keçiler kulak küpesiyle tanımlanır ve kayıt altına alınır. Bakanlık 1 Ocak 2026'dan itibaren düşen küpenin yerine aynı numarayı taşıyan yeni küpe takılacağını duyurmuştur. Aşı takvimi ve kayıt işlemleri için veteriner hekiminize ve il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne danışın.

Ankara Keçisi beslenme ilkeleri

İlk saatlerde ağız sütü

Keçi yetiştiriciliği rehberi kaliteli ağız sütünü (kolostrum) oğlağın sağlıklı yaşaması için en önemli etken olarak görür; oğlaklar doğar doğmaz ağız sütü almalıdır, çünkü bağışıklıkları zayıf doğarlar ve ağız sütüyle aldıkları koruma 3–4 aylık yaşa kadar sürer. Türkiye'de oğlaklar genellikle 2–3 ay analarının yanında bırakılır. Ankara keçisinin süt verimi düşük olduğundan (Bakanlık: 25–50 kg) ikiz doğan oğlakların yeterli emdiğini takip edin.

Ankara Keçisi eğitimi

Eğitim zorluğuKolay

Ankara keçisinde eğitim, sürünün sakin yönetilmesi anlamına gelir. Bakanlık sürü idaresinin kolay olduğunu belirtir; keçi yetiştiriciliği rehberi de sakin davranılarak büyütülen oğlak ve çepiçlerin sert idare edilenlerden daha verimli olduğunu yazar.

Kırkım için hayvanların toplanması, yakalanması ve kırkım yerine götürülmesi yılda bir iki kez yaşanan stresli bir iştir. Menşe adı belgesi keçilerin kırkım yerine dikkatli ve yavaş götürülmesini öğütler. Hayvanları ağıla, yemliğe ve çobanın sesine erkenden alıştırmak bu işleri kolaylaştırır.

Öncelik sırası

Oğlaklıktan itibaren sakin elleme
Ağıla ve sabit yemleme saatine alıştırma
Kırkım için toplanmaya ve kısa süre tutulmaya alıştırma
Çoban köpeği ve çobanla birlikte meraya çıkma düzeni
Küpe ve sağlık kontrolü için yakalanmayı kolaylaştırma

Ankara Keçisi egzersiz ve oyun

Günlük ihtiyaç Her gün mera ya da gezinti alanında otlama

Ankara keçisi için hareket, merada otlamak ve çalı gezmektir. Bakanlık ırkın sarp, kayalık ve engebeli arazide rahatça yetiştirildiğini; OSU keçilerin çalıya düşkün olduğunu, ulaşabildikleri en yüksek yere kadar arka ayakları üzerinde durarak yediklerini yazar. Kırkıma yakın dönemde ise tiftiği kirletmemek için dikenli ve tohumlu meralardan uzak tutulmaları önerilir.

Sevdiği oyunlar

Çalılık ve engebeli merada otlama
Kayalık ve eğimli arazide gezinme
Anız ve nadas alanlarında otlatma
Gölgelik ve tuz yalama noktası

Ankara Keçisi çocuklarla ve diğer hayvanlarla

Çocuklarla

Ankara keçisi küçük ve zarif yapılı bir keçidir, ancak tekeler kuvvetli ve uzun burgu boynuzludur (Bakanlık). Çocukların ağılda yetişkin gözetiminde bulunması, özellikle aşım döneminde tekelere yaklaşmaması ve hayvanlara dokunduktan sonra ellerini yıkaması gerekir.

Kedilerle

Kediler Ankara keçisi için bir tehdit oluşturmaz; ağılda kemirgenlerle mücadelede işe yarayabilirler. Yine de yemliklere ve tiftik depolarına girmemelerine dikkat edin.

Köpeklerle

Türkiye'de keçi sürüleri geleneksel olarak çoban köpekleriyle korunur. Eğitimsiz ya da başıboş köpekler ise sürüyü kovalayıp yaralayabilir; ağılı geceleri kapatın ve yeni köpekleri sürüyle gözetim altında tanıştırın.

Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler

Bakanlık Ankara keçisini özel bakım istemeyen ve ani yem değişikliklerine dirençli bir ırk olarak tanımlasa da OSU onu evcil hayvanlar arasındaki en narin ırklardan biri olarak görür: iç parazitlere hassasiyeti, doğumdaki narinliği ve kırkım sonrası soğuğa dayanıksızlığı ırkın bilinen zayıf yanlarıdır. Kaynaklarda bu ırka özgü bir kalıtsal hastalık yer almıyor. Sağlıklı bir sürünün temeli kuru ve rüzgâr almayan bir ağıl, doğru zamanda yapılmış kırkım, dengeli kış beslemesi, yıllık aşı programı ve veteriner hekimle birlikte kurulmuş bir parazit kontrolüdür.

Kırkım sonrası üşüme

Bakanlık ve OSU kırkılmış Ankara keçisinin soğuk ve yağmurlu havaya dayanamadığını vurgular. Titreme, toplanıp sokulma, yere yatma ve yememe görülürse hayvanları hemen korunaklı bir yere alın ve veteriner hekiminize danışın.

İç parazitler

OSU, Ankara keçisinin iç parazitlerden koyundan daha fazla zarar gördüğünü yazar. Keçi yetiştiriciliği rehberi durgun gölet ve bataklık sularından sulamanın parazit bulaşmasını artırdığını belirtir. Parazit kontrol programını veteriner hekiminizle kurun.

Enterotoksemi (çelerme)

Keçi yetiştiriciliği rehberi ani ya da aşırı yem tüketiminin, özellikle kesif yemin enterotoksemiye neden olabildiğini ve yem değişikliği, mera geçişi, anız dönemlerinde hayvanların aşılanmış olması gerektiğini yazar.

Gebelik toksemisi

Merck'e göre gebeliğin son haftalarında yetersiz beslenme, özellikle ikiz taşıyan keçilerde iştahsızlık, durgunluk, titreme ve yere yatmayla seyreden bu hastalığa yol açabilir; vakaların çoğu doğumdan 1–3 hafta önce görülür.

Oğlak kayıpları

OSU oğlakların doğumda çok narin olduğunu ve soğuk, nemli havada ilk günlerde korunmaya ihtiyaç duyduğunu yazar. Keçi yetiştiriciliği rehberi ağız sütü yetmezliğini oğlak sağlığı için başlıca risklerden sayar.

Salgın hastalıklar

Şap, koyun-keçi vebası, brusella ve çiçek gibi hastalıklar Bakanlığın aşılama programında yer alır. Aşılar ve bildirim yükümlülükleri için il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne danışın.

Ankara Keçisi videoları

Konuyu izleyerek öğrenmek isteyenler için seçtiğimiz videolar. Videolar ilgili kanallara aittir.

**Tiftik Keçisinin Bir Yılı: Bu Toprağın Sesi 3. Bölüm**TRT 1YouTube · 6:07

**TRT Arşiv: Ankara Keçisi ve kısa hikâyesi**Tiftik TVYouTube · 3:47

**Tüm Dünyanın Bildiği Ankara Keçisi (Tiftik Keçisi)**Agro TVYouTube · 3:42

Ankara Keçisi sahiplenmeden önce

Ankara keçisi bir hobi hayvanı değil, kırkım takvimi, mera düzeni ve kış beslemesi isteyen bir üretim hayvanıdır. Sürüye katmadan önce aşağıdaki sorulara dürüstçe "evet" diyebilmelisiniz.

Kendinize sorun

Kırkımdan sonra ve doğum mevsiminde hayvanları soğuk ve yağmurdan koruyacak bir ağılım var mı?
Yıl boyunca otlatabileceğim mera ya da çalılık bir arazim var mı?
Kırkımı kim yapacak; tiftiği nasıl sınıflandırıp kime satacağım?
Kış ve gebelik sonu için kuru ot ve dane yem stoklayabilir miyim?
Veteriner hekimle aşı ve parazit programı kurabilir miyim?
Küpeleme ve kayıt işlemleri için il/ilçe müdürlüğüyle iletişime hazır mıyım?

İlan seçerken nelere bakılmalı?

Hayvanların kulak küpeli ve kayıtlı olduğunu, kayıt bilgilerinin satıcıyla eşleştiğini görün.
Bakanlığın önerdiği gibi tiftik miktarına ve kalitesine bakın: lüleler parlak, düzenli ve kempsiz olmalı.
Ananın ve sürünün verim kayıtlarını (tiftik, oğlak verimi) isteyin.
Hayvanın yaşını sorun; Öztürk ve Goncagül'ün çalışmasına göre lif yaşla kalınlaşır, en ince tiftik genç hayvanlardan alınır.
Topallık, burun ve göz akıntısı, öksürük, ishal ya da zayıflık olup olmadığına bakın.
Aşı geçmişini ve son parazit uygulamasını belgeyle görün.
Tekelerin boynuz ve ayak yapısını, keçilerin meme yapısını kontrol edin.
Nakil öncesi gerekli belgeler için il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne danışın.

Ankara Keçisi nereden sahiplenilir?

Ankara keçisi, ırkın yaygın olduğu İç Anadolu illerindeki kayıtlı yetiştiricilerden ve damızlık koyun-keçi yetiştiricileri birliklerinin üyelerinden temin edilir. Menşe adı belgesi tiftiğin Tiftik Birlik ve Damızlık Koyun ve Keçi Yetiştiricileri İl Birliği aracılığıyla satıldığını yazar; bu birlikler ve il/ilçe tarım ve orman müdürlükleri, ıslah projelerine katılan sürüler ve damızlık hakkında en doğru bilgiyi verir.

Ankara keçisi barınaklardan sahiplenilen bir hayvan değildir. Damızlık alırken küpe ve kayıt bilgilerinin doğruluğunu ve nakil belgelerini mutlaka kontrol edin.

Ankara Keçisi sahiplenme ve sorumluluk

Ankara keçisi Anadolu'nun simge yerli ırklarındandır. Damızlık alırken küpeli ve kayıtlı, sağlık ve aşı geçmişi bilinen hayvanlar seçin; Bakanlık tiftik keçilerinde tiftik miktarı ve kalitesine, ananın verim kayıtlarına bakılmasını önerir. Kırkım sonrası soğuktan koruyacak bir barınak planlamadan işe başlamayın; il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünden destek alın.

Ankara Keçisi hakkında sık sorulanlar

Ankara keçisi nereden gelir?

Ankara keçisi Anadolu'nun yerli bir ırkıdır ve adını Ankara'dan alır. Türk Patent ve Marka Kurumu'nun Ankara Tiftiği menşe adı tescilinde, Türkmen boylarının bu keçiyi Anadolu'nun içlerine göç ederken getirdiği ve ırkın Ankara'da gelişip orijinal gen kaynağı merkezinin burası olduğu anlatılır. OSU da kökeni Küçük Asya'daki Angora bölgesine bağlar.

Ankara keçisi ile tiftik keçisi aynı mı?

Evet. Tiftik keçisi, Ankara keçisinin halk arasındaki adıdır; İngilizcede Angora goat, lifine ise mohair denir. Angora tavşanı ve Ankara kedisi ise başka türlerdir.

Ankara keçisi ne kadar tiftik verir?

Bakanlık dişilerde tiftik verimini 2,8 kg, lüle uzunluğunu 15 cm olarak verir. Lalahan'da 826 keçiyle yapılan bir çalışmada (Öztürk ve Goncagül, 1995) dişilerde verim 1 yaşta 1,63 kg'dan 6 yaşta 3,34 kg'a yükselmiş, erkeklerde 4 yaşta 4,78 kg'a ulaşmıştır. OSU, ABD'de keçilerin kırkım başına ortalama 5,3 libre (~2,4 kg) verdiğini ve yılda genellikle iki kez kırkıldığını yazar.

Ankara keçisi kaç kilo olur?

Bakanlık Türkiye'deki ergin tekeler için yaklaşık 45 kg, keçiler için yaklaşık 35 kg verir. OSU ise ABD'deki ergin tekelerin 180–225 libre (~82–102 kg), keçilerin 70–110 libre (~32–50 kg) geldiğini ve tekelerin en yüksek ağırlığa beş yaşından sonra ulaştığını yazar. Fark, yetiştirme koşullarından ve seçilen hatlardan kaynaklanır.

Tiftik ile yün aynı mı?

Hayır. OSU'ya göre tiftik kimyasal olarak yüne benzer ama yüzeyi çok daha düzgün, pulları çok ince olduğundan keçeleşmez; güçlü, esnek, parlak bir liftir ve boyayı çok iyi tutar.

En kaliteli tiftik hangi keçiden alınır?

Öztürk ve Goncagül'ün çalışmasında lif inceliği iki cinsiyette de yaşla kalınlaşmış ve en kaliteli tiftiğin 1 yaşlı hayvanlardan alındığı sonucuna varılmıştır. Menşe adı belgesinde de oğlak tiftiği ayrı bir kalite sınıfı olarak gösterilir ve en ince ortalamaya sahiptir.

Ankara keçisi kaç kez kırkılır?

OSU, ABD'de Ankara keçilerinin genellikle yılda iki kez kırkıldığını yazar. Türkiye'de kırkım zamanı ve sayısı bölgenin iklimine göre değişir; Bakanlık kırkım sonrası soğuk ve yağışa duyarlılığın arttığını hatırlattığı için tarih hava koşullarına göre seçilmelidir.

Ankara keçisi süt verir mi?

Verir ama azdır. Bakanlık laktasyon süt verimini 25–50 kg olarak bildirir; bu süt büyük ölçüde oğlakları büyütmeye yeter. Süt amaçlı keçicilik için Saanen gibi süt ırkları ya da Kıl keçisi tercih edilir.

Ankara keçisi kaç yavru yapar?

Bakanlık oğlak verimini 1,1 olarak verir; yani ikiz doğum seyrektir. OSU da ırkın diğer keçiler kadar doğurgan olmadığını, büyük sürülerde oğlaklama oranının yüzde 60–70, iyi yönetilen küçük safkan sürülerde yüzde 100'ün biraz üzerinde olabildiğini yazar.

Ankara keçisi ne yer?

Menşe adı belgesine göre yıl boyunca esas olarak meradan beslenir; kışın ve gebeliğin son aylarında yonca, fiğ kuru otu, saman ve arpa-buğday gibi dane yemlerle desteklenir. OSU ırkın çalı ve ağaçsı bitkileri çok sevdiğini yazar. Tuz ve temiz su her zaman bulunmalıdır.

Ankara keçisi hassas bir ırk mı?

Kısmen. Bakanlık ırkı özel bakım istemeyen ve ani yem değişikliklerine dirençli olarak tanımlar. OSU ise onu en narin evcil hayvanlardan biri sayar: iç parazitlere koyundan duyarlıdır, oğlaklar doğumda narindir ve kırkımdan hemen sonra soğuk yağmura dayanamaz.

Ankara keçisi nerede yetiştirilir?

Bakanlığa göre başta Ankara olmak üzere İç Anadolu'da ve Güneydoğu ile Doğu Anadolu'nun bazı illerinde yetiştirilir. Ankara Tiftiği menşe adının coğrafi sınırı Ankara, Yozgat, Eskişehir, Konya, Çankırı, Çorum, Kırıkkale ve Bolu illeridir.

Ankara keçisinin sayısı azaldı mı?

Evet. Marmara Üniversitesi'ndeki 2013 tarihli bir çalışma, 1990'ların başında 1 milyonu aşan varlığın yaklaşık 20 yılda kabaca yüzde 90 gerilediğini yazar. Sonraki yıllarda destek ve ıslah projeleri yürütülmüştür; güncel sayı için il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ya da Bakanlık duyurularına bakmanızı öneririz.

Ankara Tiftiği coğrafi işaretli mi?

Evet. Ankara Tiftiği, Ankara Ticaret Odası adına 16.07.2021'de 802 numarayla menşe adı olarak tescil edilmiştir. Belge ürünün tanımını, kalite sınıflarını (oğlak, ergin ve tali tiftik) ve kırkım, depolama ile pazarlama kurallarını ayrıntılı olarak tarif eder.

Ankara keçisinin boynuzu var mı?

Bakanlığa göre erkekler de dişiler de boynuzludur. Tekelerin boynuzu burgu şeklinde, kuvvetli, uzun ve geriye kıvrık; dişilerinki daha kısa ve zayıftır. OSU ergin tekelerde boynuzun zaman zaman 60 cm'yi aşabildiğini yazar.

Ankara keçisi kaç yaşında damızlığa alınır?

Bakanlık dişiler için damızlık yaşını 18 ay olarak verir. Keçi yetiştiriciliği rehberi de 5 aylıktan küçük hayvanlarda ırk özelliklerinin tam belli olmadığını, tekelerde 7, keçilerde 8 yaşından sonra verimin düştüğünü hatırlatır.

Kaynaklar

Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.