Arap Atı

Arap atı, Arap Yarımadası ve çevresinde Bedevi kabileleri tarafından binlerce yıldır yetiştirilen, bugün yaşayan en eski ırklardan biri kabul edilen bir binek ve yarış atıdır. İç bükey yüz profili, kemerli boynu, kısa sırtı ve yüksek taşıdığı kuyruğuyla tanınır (OSU). Dayanıklılığı ve zekâsıyla ünlüdür; birçok hafif at ırkının ıslahında kullanılmıştır.

Arap atı, bugün yaşayan en eski at ırklarından biri kabul edilir. OSU, Bedevilerin soy hatlarını yüzyıllar boyunca titizlikle kaydettiğini ve koruduğunu, bu yüzden günümüz Arap atının başka bir ırkla karıştırılamayacağını yazar. Kesin bir 'en eski' sıralaması yapmak güçtür, ama Arap kanı dünyadaki hafif at ırklarının neredeyse hepsinde bulunur.

Türkiye'de safkan Arap atı yetiştiriciliğinin merkezi TİGEM'in üç işletmesidir: Eskişehir'deki Anadolu (Çifteler) Tarım İşletmesi, Bursa'daki Karacabey Tarım İşletmesi ve Malatya'daki Sultansuyu Tarım İşletmesi. TİGEM, ülkedeki safkan Arap atlarının tamamına yakınının kökeninin kendi atlarına dayandığını belirtir. AA'ya göre kurumda yaklaşık 1.500 at bulunur.

OSU ve Wikipedia, Arap atlarının çoğunun 800–1.000 libre, yani yaklaşık 360–450 kg ağırlığında olduğunu yazar. Cidago yüksekliği çoğunlukla 14,1–15,2 el, yani yaklaşık 145–157 cm'dir. Bu ölçülerle Arap atı orta boylu, hafif ve atletik bir attır. Bireyler arasında yaşa, cinsiyete ve kondisyona göre farklar görülür.

Wikipedia, safkan Arap atlarında kayıtlı renklerin doru, kır, al, yağız ve kırçıl olduğunu, en yaygınlarının doru, kır ve al, yağızın ise daha seyrek olduğunu yazar. Safkan Arap atları açma (dilüsyon) genlerini taşımadığı için kula, izabella gibi renkler görülmez. OSU, bazen kırçıl sanılan desenin aslında rabikano beyaz çizgilenmesi olduğunu belirtir.

Seçim kullanım amacına bağlıdır. Arap atı dayanıklılık ve uzun mesafe binicilikte öne çıkar; Wikipedia ırkın FEI uzun mesafe yarışlarında baskın olduğunu yazar. İngiliz Safkanı ise kısa ve orta mesafe hız yarışları için geliştirilmiştir ve soyunda Byerly Turk, Darley Arabian ve Godolphin Arabian gibi Arap aygırları bulunur (OSU). İkisi de deneyim ister.

Kısa ve orta mesafe hız yarışlarında İngiliz Safkanı genellikle daha hızlıdır; çünkü bu ırk tam da bu amaçla geliştirilmiştir. Arap atının üstünlüğü ise dayanıklılıktadır: Wikipedia, ırkın uzun mesafe dayanıklılık yarışlarında baskın olduğunu yazar. Türkiye'de Arap atları ve İngiliz atları bu yüzden ayrı koşularda yarışır. Kaynaklı bir hız karşılaştırma rakamı vermiyoruz.

Arap atı, diğer atlar gibi kaba yem esaslı beslenir; Merck atlara günde kuru madde olarak canlı ağırlığın en az yüzde 1,5–2'si kadar kaba yem (mera otu, kuru ot, yonca) önerir. Ek kesif yem ihtiyacı iş yüküne göre belirlenir. Temiz suya sınırsız erişim şarttır; Merck, sıcakta bir saat çalışan 500 kg'lık bir atın 72 litreden fazla suya ihtiyaç duyabileceğini belirtir.

Wikipedia, Arap atlarının bir kısmında diğer atlardaki 6 bel omuru yerine 5 bel omuru ve 18 çift kaburga yerine 17 çift kaburga bulunduğunu yazar; ama bu özellik her Arap atında görülmez. Bu yapı, ırkın kısa ve güçlü sırtının bir parçası olarak anılır. Kısa sırt ve yüksek kuyruk taşıyışı OSU'nun da vurguladığı ırk özellikleridir.

Wikipedia, Arap atlarında altı kalıtsal hastalık bilindiğini yazar; bunların başında öldürücü SCID ve Lavanta Tay Sendromu ile serebellar abiyotrofi gelir ve hepsi için DNA testi vardır. Kolik ve topallık her atta acil değerlendirme gerektirir (Merck). Damızlık alırken test sonuçları istenmeli, aşı ve parazit takvimi veteriner hekimle planlanmalıdır.

Arap atı, adını aldığı Arap Yarımadası ve çevresinin ırkıdır; Bedevi kabileleri tarafından geliştirilmiştir (OSU). Ancak ırk yüzyıllar içinde bütün dünyaya yayılmış, Osmanlı İmparatorluğu'nda ve Polonya, Macaristan ve Rusya gibi Avrupa ülkelerinde köklü yetiştirme merkezleri kurulmuştur. Türkiye'de TİGEM'in harası 1815'e kadar uzanan bir geçmişe sahiptir.

Wikipedia, Arap atlarını zeki, canlı ve iyi huylu, hızlı öğrenen 'sıcak kanlı' atlar olarak tanımlar; ama kaba ya da beceriksiz eğitime kötü tepki verdiklerini ve kötü alışkanlıkları da kolay öğrenebildiklerini belirtir. OSU, Bedevilerin atları nazik ve sevecen doğaları için seçtiğini yazar. Sabırlı ve tutarlı eğitimle çok uyumlu bir binek atı olur.

Arap atı için tarihli ve kaynaklı bir fiyat verisi toplamadığımız için sayfamızda fiyat aralığı vermiyoruz. Fiyat; soy kütüğü, yarış ya da gösteri geçmişi, yaş, eğitim düzeyi ve sağlık durumuna göre çok büyük farklılık gösterir. Satın almadan önce mikroçip ve tek tırnaklı kimlik belgesini, soy kaydını ve kalıtsal hastalık test sonuçlarını kontrol etmenizi öneriyoruz.