Tahtalı Güvercin
Diğer adları: Tahtalı, Orman güvercini, Common wood pigeon, Woodpigeon, Columba palumbus
Yaban kuşu, evcil değildirAvrupa'nın en iri güvercinlerindenTürkiye'de av türü, kurallı avlanır
Evcil hayvan değildir; doğadan alınmaz, kafeste beslenmez. Tahtalı güvercin (Columba palumbus), boynunun yanındaki beyaz lekesi ve uçarken kanatlarında görülen kalın beyaz şeritlerle tanınan, Türkiye'de yabani olarak yaşayan iri bir güvercindir. Merkez Av Komisyonu kararında av türleri arasındadır; yalnız kararda belirtilen dönem, gün ve limitlerle avlanabilir.
- Yaşadığı yer
- Batı Palearktik; orman, ağaçlık tarım alanı, park ve bahçe
- Bilimsel ad
- Columba palumbus (güvercingiller, Columbidae)
- Boy ve ağırlık
- 38–44,5 cm (Wikipedia); yetişkin ort. 507 g (BTO)
- Beslenme
- Tahıl, filiz, tomurcuk, meyve, palamut; yavruya kursak sütü
- Koruma
- IUCN: Asgari endişe (BTO)
- Türkiye
- 2026-2027 MAK kararı: 3. grup kuş, kurallı av türü
- Yaşam süresi
- Üreme yaşına gelen kuşta tipik 3 yıl; en yaşlı kayıt 17 yıl 8 ay (BTO BirdFacts)
Tahtalı Güvercin nasıl bir kuş?
Tahtalı güvercin (Columba palumbus), güvercingiller (Columbidae) ailesinden, gri tüylü, pembemsi göğüslü ve iri yapılı bir yaban güvercinidir. Türkiye'de 'tahtalı' ya da 'orman güvercini' diye de anılır. Ankara Üniversitesi'nin güvercin yetiştiriciliği ders notu, tahtalı güvercini kaya güvercini, gökçe güvercin, kumru, küçük kumru ve üveyikle birlikte ülkemizde yabani olarak yaşayan güvercingiller arasında sayar. Evcil hayvan değildir ve kafeste beslenmez; Türkiye'de Merkez Av Komisyonunca belirlenen av türlerindendir ve yalnız kararda belirtilen kurallarla avlanabilir.
Tahtalıyı diğer güvercinlerden ayırmak kolaydır. RSPB, türün en belirgin işaretlerinin boynun yanındaki beyaz leke ve uçarken kanatların üzerinde görülen kalın beyaz şeritler olduğunu yazar; bu şeritler sayesinde tahtalı uçarken bile kolayca tanınır. Wikipedia'daki derlemeye göre yetişkinlerin gözü soluk sarıdır ve boyundaki beyaz lekenin yanında yeşilimsi parlak tüyler bulunur; genç kuşlarda bu boyun lekesi yaklaşık 6–8 aylık olana kadar görülmez. Bu yüzden boyun lekesi olmayan genç bir tahtalı, şehir güvercini sanılabilir; kanattaki beyaz şerit bu karışıklığı çözer.
Tahtalı güvercin iri bir kuştur. RSPB onu Birleşik Krallık'ın en büyük güvercini olarak tanımlar. Wikipedia'daki derlemeye göre boyu 38–44,5 cm, kanat açıklığı 68–80 cm, ağırlığı 300–615 g'dır. BTO'nun halkalama verilerinde yetişkinlerin ortalama ağırlığı yaklaşık 507 g, kanat uzunluğu yaklaşık 25 cm'dir. Karşılaştırma için: balkonlarımızın komşusu kumru ortalama 32 cm boyunda ve yaklaşık 205 g ağırlığındadır; yani tahtalı, kumrunun iki katından ağırdır.
Tahtalının beslenmesi büyük ölçüde bitkiseldir. Wikipedia'daki derlemeye göre tahıl, genç sürgünler, fideler ve meyveler menünün temelidir; sonbaharda incir ve palamut, kışın tomurcuk yer, zaman zaman küçük böcek larvaları ve solucanlar da alır. BTO, türün yeşil bitkilerle de geçinebildiğini ve kışın kolza ile tahıl tarlalarının sunduğu besinin Avrupa'daki artışında rol oynamış olabileceğini yazar. Bu beslenme biçimi tahtalıyı tarım alanlarıyla iç içe yaşatır ve özellikle tahıl ekili alanlarda zarar verebildiği için birçok Avrupa ülkesinde av türü olarak yönetilir.
Tahtalı ağaçlara yuva yapar ve her seferinde genellikle iki beyaz yumurta bırakır. BTO'ya göre tipik yumurta sayısı 2'dir (1–3 arası gözlenmiştir), kuluçka ana ile baba tarafından birlikte yaklaşık 17 gün sürer ve yavrular yaklaşık 33–34 günde yuvadan uçar; bir yılda genellikle 1–2 kuluçka yapılır ve kuşlar bir yaşında ürer. Diğer güvercingiller gibi tahtalı da yavrularını ilk günlerde kursak sütüyle besler. Wikipedia'daki derlemeye göre üreme dönemi nisandan ekime uzanır.
Tahtalının bir bölümü yerleşik, bir bölümü göçmendir. Wikipedia'daki derlemeye göre kuzey ve doğu Avrupa ile batı Asya'nın soğuk bölgelerindeki popülasyonlar göç eder, güney ve batı Avrupa'dakiler yıl boyu yerinde kalır. BTO, ekim sonundan kasım sonuna kadar on binlerce kuştan oluşabilen büyük sürülerin açık günlerde güneye doğru uçtuğunu yazar. Türkiye'de 2026-2027 av dönemi de ekim sonunda başlayıp mart başında biter.
Biz bu sayfada tahtalı güvercinin nasıl tanındığını, ne yediğini, nasıl ürediğini, Türkiye'deki av mevzuatını ve doğada yaralı bir tahtalıyla karşılaşıldığında ne yapılması gerektiğini kaynaklarıyla anlatıyoruz. Tahtalıya benzeyen diğer yaban güvercingiller için kumru ve üveyik sayfalarımıza bakabilirsiniz. Evcil güvercin ırklarını merak ediyorsanız posta güvercini ve takla güvercini ile başlayabilirsiniz; bütün kuş türlerine kuş türleri sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Tahtalı Güvercin özellikleri
| Bilimsel ad ve aile | Columba palumbus; güvercingiller (Columbidae) [3] |
|---|---|
| Türkiye'deki durumu | Ülkemizde yabani olarak yaşayan güvercingillerden [6] |
| Boy | 38–44,5 cm [3] |
| Kanat açıklığı | 68–80 cm [3] |
| Ağırlık | Yetişkin ort. 507 g (400–612,5 g) [1] |
| Tanıma işareti | Boynun yanında beyaz leke; uçarken kanatta kalın beyaz şerit [2] |
| Yumurta ve kuluçka | Genellikle 2 yumurta; kuluçka ~17 gün, ana ve baba birlikte [1] |
|---|---|
| Yuvadan uçma | Yaklaşık 33–34 gün [1] |
| Yılda kuluçka | Genellikle 1–2 [1] |
| Üreme yaşı | 1 yaş [1] |
| Yaşam süresi | Üreme yaşına gelen kuşta tipik 3 yıl; en yaşlı kayıt 17 yıl 8 ay [1] |
| Koruma durumu | IUCN Kırmızı Liste: Asgari endişe [1] |
| Türkiye'de yasal durum | 2026-2027 MAK kararı: 3. grup kuş; 24.10.2026–07.03.2027; günlük 6 [4] |
Tahtalı Güvercin karakteri
Tahtalı güvercin ürkek ama sürü hâlinde yaşamayı seven bir kuştur. Üreme dönemi dışında, tarlalarda ve ağaçlık alanlarda kalabalık sürüler hâlinde beslenir; BTO sonbahar göçünde on binlerce kuştan oluşan sürülerden söz eder. Tehlike sezdiğinde aniden ve gürültüyle havalanır; RSPB, tahtalının kaçarken kanatlarıyla çıkardığı şaklama sesinin ormanlarda çok tanıdık olduğunu yazar. Ötüşü boğuk ve yumuşak bir 'kuu' tekrarıdır; Wikipedia'daki derlemeye göre beş heceli bir cümle gibi tekrarlanır. Çiftler yuvayı ağaç dallarına çubuklardan basitçe kurar, kuluçkaya ve yavru bakımına birlikte katılır. Avrupa'nın birçok yerinde şehir parklarına ve bahçelere de yerleşmiştir; ama insana kumru kadar yakın yaşamaz ve yaklaşıldığında hemen uçar.
- İnsana alışkınlık
- Sürü eğilimi
- Boyut (güvercinler arasında)
- Ses düzeyi
- Kafese uygunluk
Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her kuş kendine özgüdür.
Kendini bul
Tahtalı Güvercin kime uygun?
Kuş besleyen ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.
Uygun1 durum
- Evde kuşum ya da kemirgenim var
Tahtalı, beyaz boyun lekesi ve kanat şeritleriyle tanıması kolay bir türdür; sonbahar ve kıştaki büyük sürüleri gözlem için ilgi çekicidir.
Dikkat ister2 durum
- Avcı
Tahtalı av türüdür; ama yalnız avcılık belgesi ve avlanma izniyle, MAK kararındaki tarih, gün, saat ve günlük limitlere uyarak avlanabilir. Bazı illerde av yasağı vardır.
- Yerde yavru güvercin bulan
Tüylü ve zıplayabilen yavrunun ana-babası çoğunlukla yakındadır. Güvenli bir yere bırakıp uzaklaşın; gerçekten yaralıysa DKMP'ye haber verin.
Uygun değil1 durum
- Evde ya da kafeste beslemek isteyen
Tahtalı yaban kuşudur. 4915 sayılı Kanun yaban hayvanlarının yavru ve yumurtalarının toplanmasını, yuvalarının dağıtılmasını yasaklar; kurallara aykırı ele geçirilen hayvanın satılması ve nakli de yasaktır.
Kısaca
Kimler için ideal: Tahtalı güvercinle tanışmanın en güzel yolu, onu doğada izlemektir. Tarla kenarlarında ve ağaçlıklarda sonbahar sürülerini gözlemek, uçarken kanatlarında beliren beyaz şeritleri yakalamak ve onu kumru, üveyik ve kaya güvercininden ayırmayı öğrenmek kuş gözlemine yeni başlayanlar için keyifli bir çalışmadır. Avcılar için tahtalı, MAK kararında belirtilen dönemde ve limitlerle avlanabilen bir türdür; kurallara uymak hem yasal bir zorunluluk hem de türün sürdürülebilirliği için gereklidir.
Kimler için zor: Tahtalı bir kafes kuşu değildir. Yavrusunu yuvadan alıp elle büyütmek, yumurtasını toplamak ya da yuvasını dağıtmak 4915 sayılı Kanunun 4. maddesine aykırıdır; kurallara aykırı yakalanan bir yaban hayvanının canlı satılması, satın alınması ve nakledilmesi de 18. maddeye göre yasaktır. Ürkek yapısı nedeniyle kafeste hızla strese girer. Güvercin beslemek isteyenler, evcil olarak üretilen posta güvercini ya da takla güvercini gibi ırklara yönelmelidir.
Tahtalı Güvercin ne yer? Yaşa göre beslenme
Ana-baba sırayla besler
Tahtalı yavruları, diğer güvercingiller gibi, ilk günlerde ana ve babanın kursağında ürettiği 'kursak sütü' ile beslenir (Wikipedia'daki derlemeye göre). Yavrular yaklaşık 33–34 gün yuvada kalır (BTO); bu uzun yuva dönemi boyunca ana-baba onları sırayla besler. Kursak sütünün yerini evde tutacak bir besin yoktur; bu yüzden yuvadan alınan bir tahtalı yavrusunu doğru beslemek neredeyse imkânsızdır.
Gün boyu, tarla ve ağaçlıklarda
Yetişkin tahtalı neredeyse tamamen bitkisel beslenir. Wikipedia'daki derlemeye göre tahıl, genç sürgünler, fideler ve meyveler menünün temelini oluşturur; sonbaharda incir ve palamut, kışın tomurcuk ağırlık kazanır, zaman zaman böcek larvaları, karıncalar ve küçük solucanlar da yenir. BTO, türün yalnız yeşil bitkilerle de geçinebildiğini, kışın kolza ve tahıl tarlalarının sunduğu besinin Avrupa'daki nüfus artışına katkı yapmış olabileceğini yazar. Bu yüzden tahtalı, tarım alanlarında özellikle tahıl ekili tarlalarda zarar verebilen bir kuş olarak bilinir.
Sürü hâlinde
Yaz aylarında bahçeye konan sığ ve temiz bir su kabı tahtalı dahil birçok kuşa yardımcıdır; kap her gün temizlenmeli ve suyu tazelenmelidir. Yaban kuşlarını elle beslemek ve eve almak onları insana fazla alıştırır; biz tahtalıyı uzaktan izlemeyi öneriyoruz.
Tahtalı Güvercin çocuklarla ve diğer hayvanlarla
Çocuklarla
Tahtalı güvercin, çocuklara kuşları doğada tanımayı öğretmek için iyi bir örnektir: boyundaki beyaz leke ve kanatlarındaki beyaz şeritler dürbünle kolayca görülür. Yuvalara ve yavrulara dokunulmaması, kuşların uzaktan izlenmesi gerektiğini anlatmak önemlidir.
Kedilerle
Kediler, yerde beslenen tahtalılar ve yuvadan yeni çıkmış yavrular için tehlikedir. Bahçesinde tahtalı yuvası olan evlerde, yavrular uçana kadar kedinin o alana çıkmaması iyi olur.
Diğer hayvanlarla
Tahtalı, beslenme alanlarını diğer güvercingiller ve tarla kuşlarıyla paylaşır. Kirli yemlik ve su kapları kuşlar arasında hastalık geçişini kolaylaştırdığı için düzenli temizlik önemlidir.
Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler
Tahtalı güvercin insan için tehlikeli bir kuş değildir; saldırmaz ve insandan kaçar. Doğadaki tahtalı için başlıca riskler yırtıcı kuşlar ve kediler gibi avcılar, cam ve araç çarpmaları, kış besin kıtlığı ve kurallara aykırı avlanmadır. BTO'ya göre üreme yaşına gelen bir tahtalının tipik yaşam beklentisi yaklaşık 3 yıldır; halkalama kayıtlarındaki en yaşlı birey 17 yıl 8 ayı aşmıştır. Wikipedia'daki derlemeye göre ilk yıl yavru yaşama oranı yaklaşık yüzde 52, yetişkinlerin yıllık yaşama oranı yaklaşık yüzde 61'dir. Yaban kuşlarıyla temas edildiğinde hijyen önemlidir: bulunan bir kuşa ya da kuş pisliğine dokunduktan sonra eller sabunla yıkanmalı, eldiven kullanılmalıdır. Avcıların avladıkları kuşları temizlerken de eldiven kullanmasını ve sonrasında ellerini yıkamasını öneriyoruz. Doğada yaralı hayvanla karşılaşınca atılacak ilk adımları acil durum rehberimizde de anlatıyoruz. Yaralı ya da hasta görünen bir tahtalıyı evde tedavi etmeye çalışmak yerine yetkililere bildirmeyi öneriyoruz; yaban kuşlarına ilaç vermek ya da zorla beslemek çoğu zaman zarar verir.
Yerde beslenen tahtalılar ve yuvadan yeni çıkan yavrular yırtıcı kuşlara ve kedilere karşı savunmasızdır.
Hızlı uçan iri bir kuş olan tahtalı, büyük cam yüzeylere ve araçlara çarpabilir; cama yapıştırılan desenler riski azaltır.
Av dönemi dışında, limit üstü ya da yasak illerde avlanma 4915 sayılı Kanuna aykırıdır ve popülasyona zarar verir.
Ağaç budaması ya da kesimi sırasında yuvaların bozulması yumurta ve yavruların ölümüne yol açar; Kanun yuvaların dağıtılmasını yasaklar.
Kursak sütüyle beslenen yavrular evde doğru beslenemez; yavrular yuvasında, ana-babasının bakımında kalmalıdır.
Tahtalı Güvercin sahiplenme ve sorumluluk
Tahtalı güvercin evcil hayvan değildir; doğadan alınamaz, evde beslenmek için sahiplenilemez. 07.06.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2026-2027 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı, tahtalıyı 3. grup kuşlar arasında sayar: bütün avlanma bölgelerinde 24.10.2026 ile 07.03.2027 arasında avlanabilir ve günlük av limiti avcı başına 6 adettir; Sivas'ta tahtalı avı yasaktır. Karara göre genel ve Devlet avlaklarında avlanma çarşamba, cumartesi, pazar ve resmî tatillerde serbesttir; 3. grup kuşlar için salı günü de eklenir. Av, güneşin doğuşundan bir saat önce başlar, batışından bir saat sonra biter. 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu'nun 6. maddesine göre avlanma ancak avcılık belgesi ve avlanma izni ile yapılabilir. Aynı Kanunun 4. maddesi yaban hayvanlarının üreme, tüy değiştirme ve göç dönemlerinde rahatsız edilmesini, yavru ve yumurtalarının toplanmasını ve yuvalarının dağıtılmasını yasaklar; 18. maddesi kurallara aykırı avlanan yaban hayvanlarının canlı ya da cansız satılmasını, satın alınmasını ve nakledilmesini yasaklar. MAK kararları her av dönemi için yeniden yayımlandığı için, avdan önce yürürlükteki kararı ve bulunduğunuz ilin av komisyonu kararını kontrol etmenizi öneriyoruz.
Tahtalı Güvercin hakkında sık sorulanlar
Tahtalı güvercin nedir?
Tahtalı güvercin (Columba palumbus), güvercingiller ailesinden, gri tüylü, pembemsi göğüslü ve iri yapılı bir yaban güvercinidir. Boynunun yanındaki beyaz leke ve uçarken kanatlarında görülen kalın beyaz şeritlerle tanınır (RSPB). Türkiye'de yabani olarak yaşar ve Merkez Av Komisyonu kararında 3. grup av kuşları arasındadır.
Tahtalı güvercin nasıl tanınır?
RSPB'ye göre tahtalının en belirgin işaretleri boynun yanındaki beyaz leke ve uçarken kanadın üstünde görülen kalın beyaz şeritlerdir. Göğsü pembemsi, gözü soluk sarıdır. Genç kuşlarda boyun lekesi yaklaşık 6–8 aylık olana kadar görülmez (Wikipedia'daki derlemeye göre); bu durumda kanattaki beyaz şerit en iyi ayırt edici işarettir.
Tahtalı av dönemi ne zaman?
2026-2027 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı'na göre tahtalı bütün avlanma bölgelerinde 24.10.2026 ile 07.03.2027 arasında avlanabilir. Av günleri çarşamba, cumartesi, pazar ve resmî tatillerdir; 3. grup kuşlar için salı da eklenir. Av, güneş doğmadan bir saat önce başlar ve battıktan bir saat sonra biter.
Tahtalı günlük av limiti kaç?
2026-2027 MAK kararının Tablo-4'üne göre tahtalı için günlük av limiti, bir avcı için bir av gününde 6 adettir. Karara göre Sivas'ta tahtalı avı yasaktır. Limitler her av dönemi için yeniden belirlendiği için avdan önce yürürlükteki karara bakılmalıdır.
Tahtalı güvercin ne yer?
Tahtalı neredeyse tamamen bitkisel beslenir: tahıl, genç sürgünler, fideler ve meyveler menünün temelidir; sonbaharda incir ve palamut, kışın tomurcuk yer (Wikipedia'daki derlemeye göre). BTO, kışın kolza ve tahıl tarlalarının türün önemli besin kaynağı olduğunu yazar. Zaman zaman larva ve küçük solucan da yer.
Tahtalı güvercin ne kadar büyük?
Wikipedia'daki derlemeye göre tahtalının boyu 38–44,5 cm, kanat açıklığı 68–80 cm, ağırlığı 300–615 g'dır. BTO'nun verilerinde yetişkinlerin ortalama ağırlığı yaklaşık 507 g'dır. RSPB onu Birleşik Krallık'ın en büyük güvercini olarak tanımlar.
Tahtalı güvercin kaç yumurta yapar?
BTO'ya göre tahtalı her kuluçkada genellikle 2 beyaz yumurta yapar (1–3 arası gözlenmiştir) ve yılda genellikle 1–2 kez kuluçkaya yatar. Kuluçka ana ile baba tarafından birlikte yaklaşık 17 gün sürer. Yavrular yaklaşık 33–34 günde yuvadan uçar.
Tahtalı güvercin kaç yıl yaşar?
BTO'ya göre üreme yaşına gelen bir tahtalının tipik yaşam beklentisi yaklaşık 3 yıldır; halkalama kayıtlarındaki en yaşlı birey 17 yıl 8 ayı aşmıştır. Wikipedia'daki derlemeye göre ilk yıl yaşama oranı yaklaşık yüzde 52, yetişkinlerin yıllık yaşama oranı yaklaşık yüzde 61'dir. Yırtıcılar, av ve kış koşulları ömrü kısaltır.
Tahtalı ile kumru ve üveyik arasındaki fark nedir?
Üçü de güvercingillerdendir ama farklı türlerdir. Tahtalı çok daha iridir (yaklaşık 507 g), boynunda beyaz leke ve kanatlarında beyaz şerit vardır. Kumru daha küçük ve açık kum rengidir, ensesinde siyah yarım halka taşır ve Türkiye'de koruma altındadır; üveyik ise sırtı kaplumbağa kabuğu desenli, boynunda siyah-beyaz çizgili yama olan küçük, göçmen bir türdür.
Tahtalı güvercin evde beslenir mi?
Hayır. Tahtalı yaban kuşudur; 4915 sayılı Kanun yaban hayvanlarının yavru ve yumurtalarının toplanmasını ve yuvalarının dağıtılmasını yasaklar, kurallara aykırı ele geçirilen hayvanların satılmasını ve nakledilmesini de yasaklar. Ürkek yapısı nedeniyle kafeste strese girer. Güvercin beslemek isteyenler evcil güvercin ırklarına yönelmelidir.
Tahtalı göçmen bir kuş mu?
Kısmen. Wikipedia'daki derlemeye göre kuzey ve doğu Avrupa ile batı Asya'nın soğuk bölgelerindeki tahtalılar göç eder, güney ve batı Avrupa'dakiler yerinde kalır. BTO, ekim sonundan kasıma kadar on binlerce kuştan oluşabilen sürülerin güneye uçtuğunu yazar.
Tahtalı sesi nasıldır?
Tahtalının ötüşü boğuk ve yumuşak bir 'kuu' tekrarıdır; Wikipedia'daki derlemeye göre beş heceli bir cümle gibi art arda tekrarlanır. RSPB, tahtalının kaçarken kanatlarıyla çıkardığı şaklama sesinin de çok tanıdık olduğunu yazar. Bu kanat sesi, ağaçlıklarda tahtalının varlığını çoğu zaman ilk ele veren işarettir.
Tahtalı güvercin tehlike altında mı?
Hayır. BTO'ya göre tahtalı küresel IUCN Kırmızı Listesinde 'Asgari endişe' kategorisindedir ve Birleşik Krallık'ta 1967–2024 arasında sayısı yüzde 152 artmıştır. Türkiye'de av türüdür, ama yalnız MAK kararındaki dönem ve limitlerle avlanabilir. Yuva, yavru ve yumurtaları Kanunla korunur.
Kaynaklar
- BTO BirdFacts — Woodpigeon
- RSPB — Woodpigeon
- Wikipedia — Common wood pigeon (ikincil kaynak)
- Resmî Gazete 07.06.2026/33273 — 2026-2027 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı (PDF; Tablo-1, Tablo-2, Tablo-4, madde 5)
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu
- Ankara Üniversitesi açık ders notu — Bölüm 11: Güvercin Yetiştiriciliği
Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.
