Küçük Kumru
Diğer adları: Gülen kumru, Laughing dove, Senegal dove, Spilopelia senegalensis, Streptopelia senegalensis
Yaban kuşu, evcil değildir2026-2027'de MAK'ça korunanKumrudan küçük, ensesi halkasız
Evcil hayvan değildir; doğadan alınmaz, evde beslenmez. Küçük kumru (Spilopelia senegalensis), kumrudan belirgin biçimde küçük, kızıl-kahve sırtlı, göğsünde siyah benekli bir yaka taşıyan ve gülüşü andıran yuvarlanan ötüşüyle tanınan bir güvercingildir. 2026-2027 av döneminde Merkez Av Komisyonunca koruma altına alınan yaban hayvanları listesindedir; avlanması, yuvasının dağıtılması ve yumurta ya da yavrusunun alınması yasaktır.
- Yaşadığı yer
- Afrika, Orta Doğu, Hindistan; Türkiye'de yerleşim yerleri
- Bilimsel ad
- Spilopelia senegalensis (güvercingiller, Columbidae)
- Boy
- Yaklaşık 25 cm (Wikipedia)
- Beslenme
- Yere düşmüş ot tohumları, bitkiler, küçük böcekler
- Koruma
- IUCN: Asgari endişe (2018)
- Türkiye
- 2026-2027 MAK kararı EK-1: koruma altında, avlanamaz
Küçük Kumru nasıl bir kuş?
Küçük kumru (Spilopelia senegalensis), güvercingiller (Columbidae) ailesinden, kumrudan belirgin biçimde küçük, ince yapılı bir yaban kuşudur. Sırtı ve kanatları kızıl-kahve, başı ve göğsü pembemsi tonludur; boğazının altında siyah beneklerle süslü bakır renkli bir yaka taşır. İngilizce adı 'laughing dove', yani gülen kumrudur; bu ad, kuşun yükselip alçalan, kıkırdamayı andıran ötüşünden gelir. Evcil hayvan değildir ve Türkiye'de koruma altındadır.
Küçük kumrunun yayılışı Afrika'nın büyük bölümünden Orta Doğu'ya ve Hindistan'a uzanır. Wikipedia, Türkiye'yi türün yaşadığı ülkeler arasında sayar ve Türkiye'deki toplulukların insan eliyle getirilmiş olabileceğini belirtir. Bilim dünyasında beş alt türü tanınır. Avustralya'nın Perth kentinde de 19. yüzyılın sonunda salıverilen kuşlardan türeyen bir topluluk yaşar.
Küçük kumru yerleşim yerlerine çok alışkın bir kuştur. Bahçelerde, parklarda, avlularda ve çatılarda yaşar; yere düşen tohumları toplarken insanlardan pek ürkmez. Bu yüzden şehirlerde kumru ve güvercinle birlikte aynı balkonda görülebilir. Yerde yürüyerek beslenir, kısa uçuşlarla ağaç dallarına ve tellere konar.
Wikipedia küçük kumrunun boyunu tipik olarak yaklaşık 25 cm olarak verir; bu, ortalama 32 cm olan kumrudan gözle görülür biçimde küçüktür. Ayakları kırmızıdır, dış kuyruk tüylerinin uçları beyazdır. Kumrudan en kolay ayırt edildiği yer ensedir: kumrunun ensesinde ince siyah bir yarım halka vardır, küçük kumrunun ensesi halkasızdır ve onun yerine göğsün üst kısmında siyah benekli bir yaka bulunur.
Küçük kumru çok üretkendir. Wikipedia'ya göre genellikle bir gün arayla iki yumurta bırakır, yumurtalar yaklaşık 13–15 günde açılır ve yavrular 14–16 günde yuvayı terk eder. Türkiye'de üremenin neredeyse yıl boyu sürdüğü ve bir çiftin yedi kez yavru çıkardığı kaydedilmiştir. Bu yüzden balkonda küçük kumru yuvasına yılın pek çok ayında rastlanabilir.
Biz bu sayfada küçük kumrunun nerede yaşadığını, ne yediğini, nasıl ürediğini, kumrudan ve üveyikten nasıl ayırt edildiğini ve Türkiye'deki koruma mevzuatını kaynaklarıyla anlatıyoruz. Karıştırılan diğer yaban güvercingiller için kumru, üveyik ve kaya güvercini sayfalarımıza; evcil güvercin ırkları için posta güvercini sayfamıza bakabilirsiniz. Bütün türlere kuş türleri sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Küçük Kumru özellikleri
| Bilimsel ad ve aile | Spilopelia senegalensis (eski adı Streptopelia senegalensis); güvercingiller [1] |
|---|---|
| Alt türler | Beş alt tür tanınır [1] |
| Yayılış | Afrika, Orta Doğu, Hindistan; Türkiye'de de yaşar [1] |
| Yaşam alanı | Yerleşim yerleri, bahçe, park ve avlular [1] |
| Boy | Tipik olarak yaklaşık 25 cm [1] |
| Görünüm | Kızıl-kahve sırt, pembemsi baş ve göğüs, siyah benekli göğüs yakası [1] |
| Ayak ve kuyruk | Kırmızı ayaklar; dış kuyruk tüylerinin uçları beyaz [1] |
|---|---|
| Ötüş | Alçak, yuvarlanan 'kru-du-du-du-du'; yükselip alçalır [1] |
| Yumurta | Genellikle 2, bir gün arayla [1] |
| Kuluçka | Yaklaşık 13–15 gün [1] |
| Yuvadan çıkış | 14–16 gün [1] |
| Koruma durumu | IUCN Kırmızı Liste: Asgari endişe (2018) [1] |
| Türkiye'de yasal durum | 2026-2027 MAK kararı EK-1: MAK'ça koruma altına alınan yaban hayvanı [2] |
Küçük Kumru karakteri
Küçük kumru sakin ve insana alışkın bir kuştur. Çoğu zaman çiftler ya da küçük gruplar hâlinde yerde yürüyerek tohum toplar; yaklaşıldığında kısa bir uçuşla en yakın dala ya da çatı kenarına geçer. Yuvasını ağaç dallarına, çalılara, balkon köşelerine ve bina çıkıntılarına kurar; yuva çubuklardan yapılmış basit bir platformdur. Wikipedia, Türkiye'de üremenin neredeyse yıl boyu sürebildiğini yazar; bu nedenle çiftler aynı yeri art arda kullanabilir.
- İnsana alışkınlık
- Üretkenlik
- Ses düzeyi
- Sürü eğilimi
- Kafese uygunluk
Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her kuş kendine özgüdür.
Kendini bul
Küçük Kumru kime uygun?
Kuş besleyen ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.
Uygun1 durum
- Evde kuşum ya da kemirgenim var
Küçük kumruyu kumrudan ve üveyikten ayırt etmek, ötüşünü tanımak kuş gözlemine yeni başlayanlar için iyi bir alıştırmadır.
Dikkat ister2 durum
- Balkonuna küçük kumru yuva yapan
Yuvayı dağıtmayın; kuluçka ve yuvadan çıkış birlikte yaklaşık bir ay sürer. Yavrular gidince yuvayı temizleyip alanı kapatabilirsiniz.
- Yerde yavru küçük kumru bulan
Tüylü ve zıplayabilen yavrunun ana-babası çoğunlukla yakındadır. Güvenli bir yere bırakıp uzaklaşın; yaralıysa DKMP'ye haber verin.
Uygun değil1 durum
- Evde ya da kafeste beslemek isteyen
Küçük kumru yaban kuşudur ve 2026-2027'de MAK'ça koruma altındadır. Doğadan alınması, kafeste tutulması ve yumurta ya da yavrusunun toplanması yasaktır.
Kısaca
Kimler için ideal: Küçük kumruyu en güzel biçimde bir komşu olarak ağırlarız. Balkon ya da bahçeye konan temiz bir su kabı, yaz sıcaklarında bu kuşlara büyük yardımdır. Kuşların yerde yürüyüşünü, çiftlerin yuva kuruşunu ve kendine özgü ötüşünü pencere arkasından izlemek, çocuklara kuşları kafese koymadan sevmeyi öğretmenin kolay bir yoludur. Kuş gözlemine başlayanlar için kumru, küçük kumru, üveyik ve güvercin arasındaki farkları öğrenmek de keyifli bir başlangıçtır.
Kimler için zor: Küçük kumru bir kafes kuşu değildir. Yavruyu yuvadan alıp elle büyütmek, yumurtaları kuluçka makinesinde çıkarmak, kuşu kafeste tutmak ve avlamak yasaktır. Balkona yuva yapan kuşu kovmak için yuvayı ve yumurtaları atmak da 4915 sayılı Kanuna aykırıdır. Kafeste kuş beslemek isteyenler, evcil olarak üretilen muhabbet kuşu gibi türlere yönelmelidir.
Küçük Kumru ne yer? Yaşa göre beslenme
Ana-baba sırayla besler
Wikipedia'ya göre küçük kumru ağırlıkla yere düşmüş ot tohumlarıyla beslenir; bunlara diğer bitkisel besinler ve yerde bulduğu termit ve böcek gibi küçük canlılar eklenir. Yerde yürüyerek, gagasıyla tohumları tek tek toplar. Şehirlerde yemliklerin altında, avlularda ve tahıl dökülen yerlerde sık görülür.
Yuvadan çıkana kadar
Güvercingillerin hepsi gibi küçük kumru da yavrularını ilk günlerde kursak sütüyle besler. Bu salgı ana ve babanın kursağında üretilir ve yavrunun ilk besinidir; bu yüzden yuvadan alınan bir yavrunun evde doğru beslenmesi çok zordur. Yavru yuvasında, ana-babasının bakımında kalmalıdır.
Gün boyu, yerde
Yaz aylarında sığ ve temiz bir su kabı küçük kumrulara ve diğer kuşlara yardımcı olur; kap her gün temizlenmeli ve suyu tazelenmelidir. Yem bırakmak isteyenler az miktarda tohum karışımı kullanabilir, ama yemin birikip küflenmesine izin verilmemelidir. Ekmek önerilmez.
Küçük Kumru çocuklarla ve diğer hayvanlarla
Çocuklarla
Balkondaki küçük kumru yuvası çocuklar için güzel bir doğa dersidir: yumurtalar, yavruların büyüyüşü ve ilk uçuş birkaç hafta içinde izlenebilir. Yuvaya dokunulmaması ve sessizce, pencere arkasından izlenmesi gerektiğini anlatmak önemlidir.
Kedilerle
Kediler küçük kumru ve yavruları için önemli bir tehlikedir. Balkonunda yuva olan kedili evlerde, yavrular gidene kadar kedinin balkona çıkmaması sağlanmalıdır.
Diğer hayvanlarla
Küçük kumrular kumru, güvercin ve serçelerle aynı yem alanlarını paylaşır. Kirli yemlikler kuşlar arasında hastalık geçişini kolaylaştırdığı için düzenli temizlik önemlidir.
Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler
Küçük kumru insan için tehlikeli bir kuş değildir; saldırmaz ve yaklaşıldığında uzaklaşır. Doğadaki küçük kumrular için başlıca tehlikeler kediler ve yırtıcı kuşlar, camlara çarpma, trafik ve kirli yemlik ya da su kaplarıyla kuştan kuşa geçen hastalıklardır. Balkonda yemlik ve su kabı kullananların bunları düzenli temizlemesi bu yüzden önemlidir. Kaynaklarımız küçük kumrunun yaşam süresi için bir değer vermiyor; bu yüzden bir rakam yazmıyoruz. Eski yuvalar ve kuş pislikleri temizlenirken eldiven kullanmak, alanı bol suyla yıkamak ve temizlikten sonra elleri sabunla yıkamak yeterli bir önlemdir; temizlik yavrular gittikten sonra yapılmalıdır. Yaralı ya da hasta görünen bir kuşu evde tedavi etmeye çalışmak yerine yetkililere bildirmeyi öneriyoruz; ilk adımlar için acil durum rehberimize bakabilirsiniz.
Yerde beslenen küçük kumrular ve yuvadan yeni çıkan yavrular kedilere ve yırtıcı kuşlara karşı savunmasızdır.
Yansıtıcı balkon camları kuş çarpmalarına yol açabilir; cama yapıştırılan desenler riski azaltır.
Kuşların bir arada beslendiği kirli kaplar hastalıkların yayılmasını kolaylaştırır; kaplar düzenli yıkanmalıdır.
Balkon temizliğinde yuvanın atılması yumurta ve yavruların ölümüne yol açar; 4915 sayılı Kanun yuvaların dağıtılmasını yasaklar.
Kursak sütüyle beslenen yavrular evde doğru beslenemez; yavru yuvasında kalmalıdır.
Küçük Kumru sahiplenme ve sorumluluk
Küçük kumru evcil hayvan değildir; doğadan alınamaz, evde beslenmek için sahiplenilemez. 07.06.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2026-2027 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı'nın EK-1 listesi küçük kumruyu ve kumruyu Merkez Av Komisyonunca koruma altına alınan yaban hayvanları arasında sayar; bu türlerin avlanması yasaktır. 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu koruma altındaki yaban hayvanlarının üreme dönemlerinde rahatsız edilmesini, yavru ve yumurtalarının toplanmasını ve yuvalarının dağıtılmasını yasaklar; kurallara aykırı yakalanan yaban hayvanlarının canlı satılmasını, satın alınmasını ve nakledilmesini de yasaklar. Av kararları her yıl yenilendiği için sonraki dönemler için güncel durumu Doğa Koruma ve Milli Parklar'dan doğrulayın. Balkona yuva yapan küçük kumrular için en doğru yol, yavrular yuvadan çıkana kadar beklemek, ardından yuvayı temizleyip alanı file ya da benzeri bir engelle kapatmaktır.
Küçük Kumru hakkında sık sorulanlar
Küçük kumru nedir?
Küçük kumru (Spilopelia senegalensis), güvercingiller ailesinden, yaklaşık 25 cm boyunda, kızıl-kahve sırtlı ve göğsünde siyah benekli bir yaka taşıyan yaban kuşudur (Wikipedia). İngilizcede ötüşü nedeniyle 'gülen kumru' diye anılır. Türkiye'de 2026-2027 av döneminde koruma altındadır.
Küçük kumru ile kumru arasındaki fark nedir?
Küçük kumru yaklaşık 25 cm, kumru ise ortalama 32 cm'dir. Kumru açık kum rengi-gridir ve ensesinde ince siyah yarım halka vardır; küçük kumrunun ensesi halkasızdır, sırtı kızıl-kahve, göğsünde siyah benekli bir yaka bulunur. Kumru 'gu-GUU-gu' diye, küçük kumru yuvarlanan bir 'kru-du-du-du-du' ile öter.
Küçük kumru ile üveyik nasıl ayırt edilir?
Üveyik, sırtında siyah ve turuncu tonlu kaplumbağa kabuğu deseni ve boynunda siyah-beyaz çizgili bir yama taşıyan göçmen bir kuştur. Küçük kumrunun sırtı desensiz kızıl-kahvedir, boyun yamasının yerine göğsünde siyah benekli bir yaka vardır ve yerleşiktir. Üveyiğe belirli dönemlerde av izni verilir, küçük kumru ise korunur.
Küçük kumru sesi nasıl?
Wikipedia küçük kumrunun ötüşünü, yükselip alçalan, alçak ve yuvarlanan bir 'kru-du-du-du-du' olarak tanımlar. Kıkırdamayı andıran bu ses, türe İngilizcede 'laughing dove', yani gülen kumru adını vermiştir.
Küçük kumru yumurtası kaç günde çıkar?
Wikipedia'ya göre küçük kumru genellikle bir gün arayla iki yumurta bırakır ve yumurtalar yaklaşık 13–15 günde açılır. Yavrular 14–16 gün sonra yuvadan ayrılır. Yuvadaki yumurtalara dokunmak ve almak yasaktır.
Küçük kumru yılda kaç kez yavrular?
Wikipedia, Türkiye'de küçük kumrunun neredeyse yıl boyu ürediğini ve bir çiftin yedi kez yavru çıkardığını kaydeder. Her seferinde genellikle iki yumurta bırakır. Bu yüzden balkonda küçük kumru yuvasına yılın pek çok ayında rastlanabilir.
Küçük kumru ne yer?
Ağırlıkla yere düşmüş ot tohumlarıyla beslenir; diğer bitkisel besinleri ve termit, böcek gibi küçük canlıları da yer (Wikipedia). Yavrular ilk günlerde kursak sütüyle beslenir. Kuşlara ekmek vermek önerilmez; temiz su ve az miktarda tohum daha uygundur.
Küçük kumru Türkiye'de yaşar mı?
Evet. Wikipedia Türkiye'yi küçük kumrunun yaşadığı ülkeler arasında sayar ve Türkiye'deki toplulukların insan eliyle getirilmiş olabileceğini belirtir. Şehirlerde bahçe, park ve balkonlarda kumru ve güvercinlerle birlikte görülür.
Küçük kumru avlamak yasak mı?
Evet. 2026-2027 Merkez Av Komisyonu Kararı'nın EK-1 listesi küçük kumruyu ve kumruyu koruma altındaki yaban hayvanları arasında sayar; bu türler avlanamaz. Av kararları her yıl yenilendiği için sonraki dönemlerde güncel durumu Doğa Koruma ve Milli Parklar'dan doğrulayın.
Küçük kumru kafeste beslenir mi?
Hayır. Küçük kumru yaban kuşudur ve Türkiye'de koruma altındadır; doğadan alınması, kafeste tutulması, yumurta ya da yavrusunun toplanması 4915 sayılı Kanuna aykırıdır. Kafes kuşu isteyenler evcil olarak üretilen türlere yönelmelidir.
Küçük kumru kaç yıl yaşar?
Okuduğumuz kaynaklar küçük kumrunun yaşam süresi için güvenilir bir değer vermiyor; bu yüzden bir rakam yazmıyoruz. Doğadaki ömrü kediler, yırtıcı kuşlar, cam çarpması ve trafik gibi tehlikelerle kısalır.
Balkona küçük kumru yuva yaparsa ne yapmalı?
Yuvayı dağıtmayın ve yumurtalara dokunmayın; 4915 sayılı Kanun yuvaların dağıtılmasını yasaklar. Kuluçka yaklaşık 13–15 gün, yavruların yuvadan çıkması 14–16 gün sürer. Yavrular gidince yuvayı eldivenle temizleyin ve yeniden yuva yapılmasını istemiyorsanız alanı file ile kapatın.
Yerde yavru küçük kumru bulursam ne yapmalıyım?
Tüylü ve zıplayabilen yavrunun ana-babası büyük olasılıkla yakındadır. Yavruyu kedilerden uzak, yakındaki bir çalıya ya da yüksekçe bir yere bırakıp uzaklaşın. Tüysüzse yuvasına geri koymayı deneyin; yaralı görünüyorsa evde beslemeye çalışmadan il DKMP şube müdürlüğüne haber verin.
Kaynaklar
- Wikipedia — Laughing dove (boy, üreme, ötüş, yayılış, Türkiye kaydı, IUCN 2018)
- Resmî Gazete 07.06.2026/33273 — 2026-2027 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı (PDF; EK-1)
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu
- Animal Diversity Web — Streptopelia senegalensis (sınıflandırma, alt türler)
Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.
