Haflinger

Haflinger, Avusturya Tirolü dağlarında gelişmiş bir ırktır. Adını Birinci Dünya Savaşı'nın sonuna kadar Avusturya'ya bağlı olan, bugün İtalya'da kalan Hafling köyünden alır (OSU).

Haflinger küçük yapılı bir at ırkıdır; boyu midilli sınırına yakındır. Wikipedia istenen boyu 13,2–15 el (137–152 cm) olarak verir; Güney Tirol federasyonu standardında aygırlar 3 yaşında 148–152 cm'dir. Bu yüzden kaynaklar onu küçük at olarak anar.

Güney Tirol Haflinger yetiştiricileri federasyonunun standardına göre aygırların cidago yüksekliği 3 yaşında 148–152 cm'dir ve 155 cm'yi geçmemelidir. Wikipedia ise genel istenen aralığı 137–152 cm olarak verir.

Haflinger yalnız kestane donda olur; açıktan koyuya her ton kabul edilir. Yele, perçem ve kuyruk gür, uzun, ipeksi ve tercihen açık renklidir. Baştaki beyaz nişaneler kabul edilir, bacaktakiler edilmez (haflinger.eu).

Evet. OSU, bütün safkan Haflingerlerin soyunu 1874'te doğan 249 Folie adlı aygıra dayandırdığını yazar. Folie'nin babası 133 El Bedavi XXII adlı Arap aygırı, annesi yerli bir kısraktır (haflinger.eu). Wikipedia soyun yedi aygır hattıyla sürdüğünü belirtir.

Federasyon ırkı sevecen, iyi huylu, zeki ve öğrenmeye istekli olarak tanımlar. Wikipedia sakin ve nazik huyun resmî standartta aranan bir koşul olduğunu ve damızlık değerlendirmelerinde kontrol edildiğini yazar.

Sakin ve öğrenmeye istekli mizacı nedeniyle Haflinger aile ve hobi binicileri arasında sevilir. Yine de yeni başlayan biri eğitimli, olgun bir atla ve bir eğitmen eşliğinde başlamalıdır; güçlü yapılı bir at kararsız biniciyi zorlayabilir.

Federasyon ırkı western ve engel dahil binicilikte, koşumda, dayanıklılık ve gezinti sürüşlerinde, atlı oyunlarda, dörtnal ve tırıs yarışlarında, kayakla çekmede, hipoterapide ve voltijde kullanır. Wikipedia, Avusturya ve Alman ordularının ırkı engebeli arazide yük işinde kullandığını da yazar.

Haflingerin rasyonu kuru ot ve mera gibi kaba yeme dayanır. Merck günde kuru madde olarak canlı ağırlığın en az %1,5–2'si kadar kaba yem önerir. Kolay kilo alan bir ırk olduğu için kesif yem yalnız iş yükü gerektiriyorsa ve az miktarda verilir.

Merck midillileri ve benzeri kolay besi tiplerini daha az enerjiyle yetinen atlar arasında sayar. Bu atlar bol merada ve fazla kesif yemle hızla kilo alır; obezite de laminitis, kolik ve insülin direnci riskini artırır. Düzenli kondisyon takibi bu nedenle önemlidir.

Toynaklar her gün temizlenip kontrol edilir. Merck atların toynaklarının yaklaşık 6 haftada bir nalbantça kesilmesini önerir. Nal gerekip gerekmediğine toynak sağlığı ve çalışılan zemine göre karar verilir.

Merck 500 kg'lık bir atın karma yem ya da merayla günde yaklaşık 21–29 litre su içtiğini, yalnız kuru otla beslendiğinde bu miktarın neredeyse iki katına çıkabileceğini yazar. Terleme ve sıcak hava ihtiyacı daha da artırır; at her zaman temiz suya ulaşabilmelidir.

Evet, Türkiye'de Tarım ve Orman Bakanlığı tek tırnaklı hayvanları mikroçiple kayıt altına alır. Atlar doğumdan itibaren en geç 12 ay içinde kimliklendirilir ve tek tırnaklı kimlik belgesi düzenlenir; kayıt sırasında ruam yönünden Mallein testi de yapılır.

Merck kolik belirtileri olarak ön ayakla eşinmeyi, böğrüne bakmayı, karnına tekme atmayı, yatıp yuvarlanmayı, terlemeyi, iştahsızlığı ve dışkıda azalmayı sayar. Bu belirtilerde vakit kaybetmeden atlara bakan bir veteriner hekime başvurulmalıdır.

Wikipedia, 2005 itibarıyla dünyada yaklaşık 250.000 Haflinger bulunduğunu yazar. OSU'ya göre ırk Kuzey Amerika'ya 1958'de getirilmiştir ve damızlıklar bugün de çoğunlukla Avusturya'dan gelir.

Fiyat rakamı vermiyoruz. Atın yaşı ve eğitim düzeyi, soy kaydı ve damızlık değeri, sağlık muayenesi sonucu, cinsiyeti ve ithal ya da yerli olması fiyatı belirleyen başlıca etkenlerdir.