Şarole
Diğer adları: Charolais, Şarole dana, Charolais sığırı
Etçiİri yapılıHızlı gelişen
Fransa'nın orta-batısından güneydoğusuna uzanan eski Charolles ve komşu Nièvre bölgelerinde gelişmiş, beyaz ya da krem renkli bir et ırkıdır. Fransız yetiştiriciler yüzyıllar boyunca iriliğe, kemik yapısına, kaslılığa ve hızlı büyümeye önem vermiş; ırk önceleri iş gücü, süt ve et için kullanılmıştır. Kentucky Üniversitesi bugünkü Şarole'yi yoğun kaslı, büyüme hızı ve yem değerlendirmesi yüksek, geç olgunlaşan bir sığır olarak tanımlar. Kuzey Amerika'da iri çerçeveli besi danası arayışında ve sürülerin ıslahında (yükseltici melezleme) yaygın biçimde kullanılmıştır.
- Köken
- Charolles ve Nièvre, Fransa (OSU)
- Kullanım
- Et; melezlemede baba hattı ve sürü ıslahı (OSU, UKY)
- Canlı ağırlık
- Ergin boğa ~905–1.135 kg ve üzeri, inek ~565–905 kg ve üzeri (OSU)
- Renk
- Beyaz ya da krem; deri pigmentli, burun pembe (OSU, UKY)
- Verim
- Yoğun kaslılık, hızlı büyüme, iyi yem değerlendirme; geç olgunlaşma (UKY)
- İklim
- Sıcakta otlayabilir, makul soğuğa dayanır; kışın tüyü uzar (OSU)
Şarole nasıl bir çiftlik hayvanı?
Şarole, Fransa kökenli, beyaz ya da krem renkli, iri yapılı ve yoğun kaslı bir et sığırıdır. Uluslararası adı Charolais'dir. Oklahoma State University (OSU) ırkın Fransa'nın orta-batısı ile güneydoğusu arasında, eski Charolles ve komşu Nièvre bölgelerinde ortaya çıktığını yazar; University of Kentucky de Şarole'yi orta-iri çerçeveli, yoğun kaslı, büyüme hızı mükemmel ve yemden yararlanması iyi, geç olgunlaşan bir et ırkı olarak tanımlar.
Irkın geçmişi uzundur. OSU'ya göre bir rivayet bölgede beyaz sığırların 878 yılında fark edildiğini söyler; 16. ve 17. yüzyıllarda bu sığırlar Lyon ve Villefranche pazarlarında tanınıyordu. Kıta Avrupası'nın diğer sığırları gibi Şarole de uzun süre hem çeki hem süt hem et için kullanıldı. 1773'te Claude Mathieu sürüsünü Nièvre'ye taşıdı; ırk orada o kadar gelişti ki bir süre Nivernais sığırı adıyla anıldı. İlk soy kütüğü 1864'te açıldı, Charolles çevresindeki yetiştiriciler 1882'de kendi kütüklerini kurdu, iki dernek 1919'da birleşti.
Fransız yetiştiriciler, OSU'nun aktardığına göre, sığırlarını uzun yıllar irilik, kaslılık, kemik ve güç için seçtiler; hızlı büyüyen ve sonunda çok iri olan hayvanlar istediler. Bu seçim bugün Şarole'yi dünyada en çok kullanılan baba hattı et ırklarından biri yaptı. OSU, Kuzey Amerika sığır endüstrisini Şarole kadar etkileyen başka bir ırk olmadığının söylendiğini ve boğaların iriliği ile sağlamlığı eksik sürülerin ıslahında hak edilmiş bir ün kazandığını yazar.
Şarole Türkiye'de de besi ve melezleme amacıyla kullanılır. Erciyes Üniversitesi'nde yapılan bir çalışmada (Fidancı ve ark., 2022) Fransa, Macaristan ve Uruguay'dan ithal edilen 6–7 aylık Şarole, Limuzin ve Hereford danaları 6 ay besiye alınmış; ırklar arasında günlük canlı ağırlık artışı ve yemden yararlanma bakımından fark bulunmamış, Fransa kökenli Şarole ve Limuzinler Macaristan kökenlilerden daha fazla günlük artış sağlamıştır. Doğu Anadolu'da yapılan bir başka çalışmada ise Şarole babalı buzağıların doğumda Doğu Anadolu Kırmızısı babalılardan daha ağır olduğu bildirilmiştir (Özlütürk ve ark., 2006).
Irkın iriliği yetiştiriciden de bir şey ister: yeterli yem, alan ve doğumda dikkat. Özlütürk ve arkadaşlarının çalışmasında güç doğum Şarole ve Simental melezlerinde biraz daha yüksek görülmüş, ancak fark istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. Bakanlığın büyükbaş rehberi de düvelerde ortalama güç doğum oranının yüzde 8, ineklerde yüzde 4 kabul edildiğini, doğru boğa seçiminde buzağılama kolaylığının dikkate alınmasını önerir.
Bu sayfada Şarole'nin görünüşünü, renklerini, ağırlık ve büyüme değerlerini, besi düzenini, beslenmesini, sağlık risklerini ve sürüye katmadan önce düşünülmesi gerekenleri kaynaklarıyla bir araya getirdik.
Şarole özellikleri
| Köken | Charolles ve Nièvre, Fransa [1] |
|---|---|
| Verim yönü | Et; melezlemede baba hattı [2] |
| Renk | Beyaz ya da krem; deri pigmentli, burun pembe, tırnak açık renkli [2] |
| Çerçeve | Orta-iri; kısa ve geniş baş [2] |
| Kaslılık | Yoğun kaslı [2] |
| Büyüme ve yemden yararlanma | Mükemmel büyüme hızı, iyi yemden yararlanma [2] |
| Olgunlaşma | Geç olgunlaşan [2] |
| Ergin boğa ağırlığı | 2.000 libreden 2.500 librenin üzerine (~907–1.135+ kg) [1] |
| Ergin inek ağırlığı | 1.250 libreden 2.000 librenin üzerine (~567–907+ kg) [1] |
|---|---|
| Boynuz | Doğal olarak boynuzlu; boynuzsuz hatlar da var [1] |
| Kıl örtüsü | Yazın kısa, soğukta kalınlaşır ve uzar [1] |
| İklim | Sıcakta istekle otlar, makul soğuğa dayanır [1] |
| Türkiye'de besi (ithal dana) | Şarole, Limuzin ve Hereford arasında GCAA ve yemden yararlanma farkı yok [3] |
| Buzağı doğum ağırlığı | Şarole babalı buzağılar Doğu Anadolu Kırmızısı babalılardan ağır [4] |
| Gebelik süresi | Sığırlarda ~285 gün; babaya göre değişir [5] |
Şarole karakteri
OSU, Şarole ineklerinin çok farklı çevre koşullarında iyi performans gösterdiğini; iyi yürüyebilmesi, sıcak havada istekle otlaması, makul soğuğa dayanması ve ağır buzağı yetiştirmesiyle övüldüğünü yazar. Tüyü yazın kısadır, soğukta kalınlaşıp uzar. Irk doğal olarak boynuzludur; ancak ıslah sürecinde boynuzsuz ırkların kullanılmasıyla boynuzsuz Şaroleler de önemli bir yer edinmiştir. Kentucky Üniversitesi orta-iri çerçeveli, kısa ve geniş başlı, pembe burunlu ve açık renkli tırnaklı bir sığır olarak tanımlar.
- Kaslılık
- Büyüme hızı
- Erken olgunlaşma
Ölçekler ırk birlikleri, Bakanlık ve üniversite kaynaklarındaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her hayvan kendine özgüdür.
Şarole renkleri
Aşağıdaki 2 rengin hepsi ırk standardında kabul edilir.
Beyaz
OSU ve University of Kentucky'ye göre Şarole beyaz ya da krem renklidir; deri belirgin pigment taşır. Kentucky burnun pembe, tırnakların açık renkli olduğunu belirtir.
Krem
OSU kremimsi beyaz Şarole'lerin de standart içinde olduğunu yazar; renk tonu hayvandan hayvana değişir.
Kendini bul
Şarole kime uygun?
Üretici ve hobi yetiştiricisi gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.
Uygun2 durum
- Besi yapacağım
Yoğun kaslı, hızlı büyüyen ve yemden iyi yararlanan bir et ırkıdır.
Çok soruluyor - Geniş bir meram var
OSU ineklerin iyi yürüdüğünü ve sıcakta istekle otladığını yazar.
Dikkat ister2 durum
- Alanım ve yemim sınırlı
İri çerçeveli ve geç olgunlaşan bir ırktır; yeterli yem ve alan ister.
- Düvelerimde kolay doğum istiyorum
Buzağılar doğumda daha ağırdır; boğa seçimini buzağılama kolaylığına göre yapın.
Uygun değil1 durum
- Süt üretmek istiyorum
Bugünkü Şarole bir et ırkı olarak yetiştirilir.
Çok soruluyor
Kısaca
Kimler için ideal: Şarole, besi yapan, sürüsünü melezleme yoluyla iriltmek isteyen, yeterli kaba yem ve mera ya da padok alanı olan etçi işletmeler için uygundur (OSU, University of Kentucky).
Kimler için zor: Süt üretimi isteyen, küçük alanda sınırlı yemle hayvan tutan ya da doğumu gözetemeyecek işletmeler için uygun değildir; ırk geç olgunlaşan, iri çerçeveli bir et ırkıdır.
Şarole evde bakımı zor mu?
Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.
Şarole bir et sığırıdır; besi ahırı, mera ya da padok, bol kaba yem ve düzenli tartım gerektirir. Süt ineği gibi günlük sağım istemez, bu da işletme düzenini sadeleştirir. OSU ineklerin iyi yürüdüğünü, sıcak havada istekle otladığını, makul soğuğa dayandığını ve ağır buzağı yetiştirdiğini yazar.
Zorluk ırkın iriliğinden gelir. University of Kentucky ırkı iri çerçeveli ve geç olgunlaşan olarak tanımlar; bu, hedef kesim ağırlığına ulaşmak için yeterli yem ve zaman gerektiği anlamına gelir. İri buzağılar doğumda gözetim ister; Bakanlık rehberi düvelerde güç doğumun ineklerden daha sık olduğunu belirtir. Bu nedenle bakım zorluğunu "orta" olarak işaretledik.
Şarole bakımı
OSU ırkın iyi yürüdüğünü ve sıcak havada bile istekle otladığını belirtir. Bakanlık, meraların dönüşümlü ve aşırı yıpratılmadan kullanılmasını, aşırı ve erken otlatmanın parazit bulaşmasını artırdığını vurgular.
Bakanlık barınakların hayvanı aşırı sıcak, soğuk, güneş ve kirli havadan korumasını; doğum bölmesi için her 25 inek başına en az 16 m², revir için her 50 hayvan başına en az 16 m² alan ayrılmasını önerir.
İri bir ırk olduğundan özellikle ilk doğum yapan düvelerde doğum gözetilmeli, ilerlemeyen doğumda…
Türkiye'de sığırlar kulak küpesindeki özgün tanımlama numarasıyla tanımlanıp kayıt altına alınır…
Bakanlık, büyükbaş hayvanların ülkesel ya da odak bazlı yıllık aşılama programındaki salgın ve zoonoz hastalıklara (şap, brusella vb.) karşı mutlaka aşılanması gerektiğini belirtir. Aşı programı işletmenin sorumlu veteriner hekimiyle yıllık olarak hazırlanır; ciddi bir salgın söz konusu değilse gebeliğin ilk 5–7 haftasında aşı önerilmez. İlk 1–3 aylık buzağıyı asıl koruyan, aşılı anadan aldığı ağız sütüdür.
Besi ahırı ve padok
Sürekli
Bakanlık rehberi kapalı ve yarı açık ahırlarda durak, yem ve gübre yolu dahil anaç hayvan başına en az 10 m² toplam alan, ızgara zeminli barınaklarda hayvan başına 3 m² alan önerir. Doğal havalandırma için her metrekare taban alanına 3–3,5 cm² baca açıklığı bırakılmalı, suluklar dakikada 20 litre su verebilmelidir.
Yaz gölgesi
Yaz ayları
OSU Şarole'nin sıcak havada istekle otladığını yazsa da Bakanlık rehberi sığırların yazın 10.00–16.00 arasında her yanı açık, yüksek yerlerde kurulmuş serin gölgeliklere alınmasını önerir. Gölge ve temiz su besi performansını korur.
Tırnak bakımı
Büyütme dönemi sonunda
Bakanlık rehberi besiye alınan danalarda büyütme dönemi sonunda, ineklerde yılda iki kez tırnak kesimi ve düzeltmesi yapılmasını önerir. Merck sığır topallığının yüzde 70–90'ının tırnak kaynaklı olduğunu, et sığırlarında tırnak çürüğünün yaygın olduğunu yazar.
Doğum gözetimi
Doğum mevsimi
Rehber düvelerde ortalama güç doğum oranını yüzde 8, ineklerde yüzde 4 olarak verir ve doğru eşleştirmede buzağılama kolaylığının dikkate alınmasını önerir. Şarole babalı buzağıların doğumda daha ağır olduğu bildirildiğinden (Özlütürk ve ark., 2006), özellikle düvelerde doğumu yakından izleyin ve gerekirse veteriner hekime başvurun.
Küpe, kayıt ve aşı
Doğumdan sonra ve yıllık
Türkiye'de sığırlar kulak küpesiyle tanımlanır; Bakanlık 1 Ocak 2026'dan itibaren düşen küpenin yerine aynı numaralı yeni küpe takılacağını duyurmuştur. İthal ve besi hayvanlarının nakil, karantina ve aşı işlemleri için il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne danışın.
Şarole beslenme ilkeleri
İlk saatlerde
Bakanlık rehberine göre ağız sütü buzağı için tek sağlıklı yaşam iksiridir; ilk saatlerde ve yeterli miktarda alınmalıdır. Etçi ırk buzağılar rehbere göre yaklaşık 210 günde sütten kesilir ve bu süre boyunca annelerini emerler. Rehber, etçi ırklarda meme süspansiyonu kötü bir anneden rahat ememeyen buzağıda gelişme geriliğinin kaçınılmaz olduğunu da hatırlatır.
Su sınırsız
Bakanlık rehberi besi bitirme dönemini 300–350 kg'dan 550–650 kg canlı ağırlığa kadar süren, yoğun beslemeyle hedef ağırlığa en kısa sürede ulaşılmaya çalışılan dönem olarak tanımlar; bu dönemin sonunda rasyondaki kaliteli kaba yem oranı yüzde 25'e kadar düşürülebilir. Rehber yüzde 70'ten fazla kesif yem ya da tahıl vermenin ekonomik olmadığını ve besi performansını çok etkilemediğini aktarır. Merck yüksek tahıllı rasyonlarda şişkinlik riskinin arttığını yazar.
Kademeli
Rehber erken yaşta yüksek beslemede tutulan hayvanların erken yağlandığını ve beklenen kesim ağırlığına 50–100 kg daha düşük ağırlıkta ulaştığını belirtir. Damızlık düveler yağlandırılmamalıdır; rehbere göre hayvanın yağlı olması güç doğuma, zayıf olması ise düşük ağırlıklı buzağıya yol açar. Rasyonu zooteknist ya da veteriner hekimle hazırlayın.
Şarole eğitimi
Et sığırında eğitim, tartım, aşı, tırnak bakımı ve nakil sırasında hayvanın güvenle yönlendirilmesi demektir. Şarole iri bir ırktır; OSU ergin boğaların 907 kg'ın, ineklerin 567 kg'ın üzerine çıktığını yazar. Bu ağırlıkta bir hayvanı sakin yönetmek hem insan hem hayvan güvenliği için önemlidir.
Buzağılıktan itibaren yular alışkanlığı, sakin elleme ve koridor-kafes sistemine alıştırma işleri kolaylaştırır. Boğalarla her zaman dikkatli çalışın; yalnız başınıza boğa bölmesine girmeyin.
Öncelik sırası
- Buzağılıkta yular ve ellenme alışkanlığı
- Tartım ve muayene kafesine sakin girme
- Padoktan ahıra yönlendirme düzeni
- Nakil aracına yükleme alışkanlığı
- Boğalarla güvenli çalışma kuralları
Şarole egzersiz ve oyun
Günlük ihtiyaç Mera ya da padokta günlük hareket
OSU Şarole ineklerinin iyi yürüdüğünü ve sıcak havada istekle otladığını yazar; mera ya da padok ırkın doğasına uygundur. Besi danaları besi ahırında daha kısıtlı alanda tutulsa da gezinme alanı ve kuru zemin ayak sağlığını korur.
Sevdiği oyunlar
- Mera otlatması
- Padokta serbest hareket
- Gölgeli dinlenme alanı
- Kaşınma fırçası
Şarole çocuklarla ve diğer hayvanlarla
Çocuklarla
Şarole çok iri bir ırktır; OSU ergin boğaların 2.500 librenin (~1.135 kg) üzerine çıkabildiğini yazar. Çocuklar besi ahırında ve merada yalnız yetişkin gözetiminde bulunmalı, boğalara ve buzağılı ineklere yaklaşmamalı, hayvanlara dokunduktan sonra ellerini yıkamalıdır.
Kedilerle
Kediler ahırda kemirgenleri uzak tutmaya yardım edebilir; yem depolarına girmeleri engellenmelidir.
Köpeklerle
İyi eğitilmiş bir çiftlik köpeği sığırlarla sorunsuz yaşayabilir. Buzağılı inekler köpeğe karşı koruyucu davranabilir; köpekleri gözetim altında tanıştırın.
Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler
Kaynaklarda Şarole'ye özgü bir kalıtsal hastalık yer almıyor. Irkın başlıca riskleri iri buzağıya bağlı güç doğum (özellikle düvelerde), yoğun besi rasyonlarında şişkinlik ve asidoz ile ağır cüsseli hayvanlarda tırnak sorunlarıdır (Merck, Bakanlık). Doğru boğa seçimi, düvelerin erken tohumlanmaması, besiye kademeli geçiş, yeterli kaba yem, kuru zemin ve yıllık aşı programı bu riskleri azaltır.
Özlütürk ve arkadaşlarının çalışmasında güç doğum Şarole melezlerinde biraz daha yüksek görülmüş, ancak fark istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. Bakanlık rehberi düvelerde ortalama güç doğum oranını yüzde 8 kabul eder ve 13 aydan önce tohumlanan düvelerde güç doğum ve buzağı kayıplarının arttığını belirtir.
Merck köpüklü şişkinliğin taze baklagil meralarında ve besi ahırlarında yüksek tahıllı rasyonla 1–2 ay beslenen sığırlarda görüldüğünü, sol böğürde ani şişlik ve zor solumayla seyrettiğini, birkaç saatte öldürebildiğini yazar. Rasyonda yeterli kaba yem ve iri öğütülmüş tahıl kullanılması önleyicidir.
Merck sığır topallığının yüzde 70–90'ının tırnak kaynaklı olduğunu, tırnak çürüğünün et sığırlarında yaygın olduğunu ve topallığın et sığırlarında ağırlık kaybı, performans düşüşü ve erken kesime yol açtığını yazar.
Bakanlık rehberi tahıl ya da kesif yemin fazla verilmesinin ve rasyonda yapısal etkili kaba lifin az olmasının işkembe sorunlarına ve topallığa zemin hazırladığını belirtir. Besiye geçişi kademeli yapın.
Bakanlık rehberi büyükbaş hayvanların şap ve brusella gibi salgın ve zoonoz hastalıklara karşı yıllık aşılama programına göre mutlaka aşılanmasını ister. İthal hayvanların karantina ve aşı işlemleri için il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne danışın.
Şarole videoları
Konuyu izleyerek öğrenmek isteyenler için seçtiğimiz videolar. Videolar ilgili kanallara aittir.
Şarole sahiplenmeden önce
Şarole hızlı büyüyen ama çok yem ve alan isteyen bir et ırkıdır. Sürüye katmadan önce şu sorulara yanıt verin.
Kendinize sorun
- Besi ya da damızlık için yeterli ahır, padok ve mera alanım var mı?
- Yıl boyu kaliteli kaba yem ve dengeli besi rasyonu temin edebilir miyim?
- Danaları hangi ağırlıkta ve nereye satacağımı planladım mı?
- Doğum mevsiminde düve ve inekleri yakından gözetebilir miyim?
- Tartım ve muayene için güvenli bir kafes ve koridor sistemim var mı?
- Aşı, parazit ve tırnak bakımı için veteriner hekimle çalışabilir miyim?
İlan seçerken nelere bakılmalı?
- Hayvanın kulak küpeli ve kayıtlı olduğunu, ithal ise menşe ve karantina belgelerini görün.
- Fidancı ve arkadaşlarının çalışmasında menşe ülkesinin günlük canlı ağırlık artışını etkilediği görülmüştür; hayvanın kökenini sorun.
- Varsa doğum, sütten kesim ve 1 yaş ağırlıklarını isteyin.
- Damızlık boğada babanın buzağılama kolaylığı bilgisini sorun.
- Yürüyüşünü ve tırnaklarını kontrol edin; topallık olmamalıdır.
- Burun akıntısı, öksürük, ishal ve zayıflık olup olmadığına bakın.
- Aşı geçmişini ve nakil belgelerini il/ilçe tarım ve orman müdürlüğü üzerinden doğrulayın.
Şarole nereden sahiplenilir?
Şarole damızlık ve besi danaları kayıtlı yetiştiricilerden, damızlık sığır yetiştiricileri birliklerinin üyelerinden ve ithalat yapan işletmelerden temin edilir. Saf ırk ya da melez olup olmadığını ve menşeini belgeyle öğrenin.
Şarole sahiplenme ve sorumluluk
Damızlık ya da besilik Şarole alırken küpe ve kayıt belgelerini, sağlık belgelerini ve mümkünse soy kütüğünü isteyin; küpesiz ve kayıtsız hayvan alınmamalıdır. İri ve geç olgunlaşan bir ırk olduğundan yem, mera ve barınak kapasitenizi önceden planlayın; il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünden ve bir veteriner hekimden destek alın.
Şarole hakkında sık sorulanlar
Şarole nereden gelir?
OSU'ya göre Fransa'nın orta-batısı ile güneydoğusu arasında, eski Charolles ve komşu Nièvre bölgelerinde gelişmiştir. İlk soy kütüğü 1864'te açılmış, iki yetiştirici derneği 1919'da birleşmiştir.
Şarole kaç kilo olur?
OSU ergin boğaların 2.000 libreden 2.500 librenin çok üzerine (~907–1.135+ kg), ineklerin 1.250 libreden 2.000 librenin üzerine (~567–907+ kg) çıktığını yazar.
Şarole et ırkı mı süt ırkı mı?
Bugün et ırkıdır. OSU, Şarole'nin geçmişte Kıta Avrupası'nın diğer sığırları gibi çeki, süt ve et için kullanıldığını, Fransız yetiştiricilerin irilik ve kaslılık için seçim yaptığını yazar; University of Kentucky ırkı yoğun kaslı, hızlı büyüyen bir et ırkı olarak tanımlar.
Şarole boynuzlu mu?
OSU'ya göre Şarole doğal olarak boynuzlu bir et ırkıdır; ancak ıslah sürecinde boynuzsuz ırkların da temel olarak kullanılmasıyla boynuzsuz Şarole hatları ortaya çıkmış ve ırkın önemli bir parçası olmuştur.
Şarole sıcağa dayanır mı?
OSU ineklerin sıcak havada istekle otladığını, makul soğuğa dayandığını ve kıl örtüsünün yazın kısa, soğukta kalın ve uzun olduğunu yazar. Yine de Bakanlık rehberinin önerdiği gibi yazın gölge ve temiz su sağlanmalıdır.
Şarole neden beyaz?
OSU ve University of Kentucky'ye göre ırkın rengi beyaz ya da krem rengidir; deri belirgin pigment taşır, burun pembe ve tırnaklar açık renklidir. OSU bölgede beyaz sığırların çok eskiden beri bilindiğini aktarır.
Şarole Türkiye'de besiye uygun mu?
Evet, besi ve melezleme amacıyla kullanılır. Erciyes Üniversitesi'nin çalışmasında ithal Şarole, Limuzin ve Hereford danaları arasında günlük canlı ağırlık artışı ve yemden yararlanma bakımından fark bulunmamış, Fransa kökenli Şarole'lerin Macaristan kökenlilerden daha fazla günlük artış sağladığı görülmüştür (Fidancı ve ark., 2022).
Şarole doğum zorluğu yapar mı?
Doğu Anadolu'daki bir çalışmada Şarole babalı buzağılar doğumda Doğu Anadolu Kırmızısı babalılardan daha ağır bulunmuş; güç doğum Şarole melezlerinde biraz daha yüksek görülmüş ama fark istatistiksel olarak önemli çıkmamıştır (Özlütürk ve ark., 2006). Düvelerde boğa seçimini buzağılama kolaylığına göre yapın ve doğumu gözetin.
Şarole geç mi olgunlaşır?
Evet. University of Kentucky Şarole'yi geç olgunlaşan bir ırk olarak tanımlar. Bu, iri bir çerçeveye ulaşıp yağlanmadan uzun süre büyüyebildiği, ama hedef kesim ağırlığına ulaşmak için yeterli yem ve zaman gerektiği anlamına gelir.
Şarole ne yer?
Mera ve kaliteli kaba yem temeldir; besi döneminde rasyon kesif yemle güçlendirilir. Bakanlık rehberi besi sonuna doğru kaba yem oranının yüzde 25'e kadar düşürülebileceğini, ancak yüzde 70'ten fazla kesif yem ya da tahıl vermenin ekonomik olmadığını aktarır. Rasyonu zooteknistle hazırlayın.
Şarole buzağısı ne zaman sütten kesilir?
Bakanlık rehberine göre etçi ırk buzağılar yaklaşık 210 günde sütten kesilir. Bu süre boyunca buzağı annesini emer; annenin meme yapısı buzağının gelişimini doğrudan etkiler.
Şarole melezleme için neden kullanılır?
OSU, Şarole'nin Kuzey Amerika'da geleneksel İngiliz ırklarından daha iri çerçeveli ve ağır sığır arandığı dönemde yaygınlaştığını ve boğaların iriliği ile sağlamlığı eksik sürülerin ıslahında hak edilmiş bir ün kazandığını yazar.
Şarole düveleri kaç aylıkta tohumlanır?
Şarole'ye özgü bir yaş kaynaklarımızda yok. Bakanlık rehberi 13 aydan önce tohumlanan düvelerde güç doğum ve buzağı kayıplarının arttığını belirtir ve tohumlamada yaş, canlı ağırlık ve sağrı yüksekliği ölçütlerinin birlikte gözetilmesini ister.
Şarole ile Limuzin arasındaki fark nedir?
İkisi de Fransa kökenli et ırklarıdır. Şarole beyaz-krem renkli ve çok iri çerçevelidir (OSU). Türkiye'deki bir besi çalışmasında iki ırk arasında günlük canlı ağırlık artışı ve yemden yararlanma bakımından fark bulunmamıştır (Fidancı ve ark., 2022).
Şarole'nin gebelik süresi ne kadar?
Irka özgü bir değer kaynaklarımızda yok. Bakanlık rehberi sığırlarda gebelik süresini yaklaşık 285 gün olarak verir ve bu sürenin ikizlik ve babaya göre değişebildiğini belirtir.
Kaynaklar
- Oklahoma State University — Breeds of Livestock: Charolais Cattle
- University of Kentucky Martin-Gatton College of Agriculture — Beef Cattle Discovery: Breeds
- Fidancı, Sarıözkan & İşcan (2022) — Farklı ülkelerden ithal edilen Şarole, Limuzin ve Hereford ırkı sığırların teknik ve ekonomik açıdan karşılaştırılması, Eurasian J Vet Sci 38(2):75-82
- Özlütürk ve ark. (2006) — Calving and preweaning growth performance traits of calves sired by Charolais, Simmental and Eastern Anatolian Red bulls, Turk J Vet Anim Sci 30(2):257-263
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Hayvancılık Genel Müdürlüğü — Büyükbaş Hayvan Yetiştiriciliği (2022)
- MSD/Merck Veterinary Manual — Bloat in Ruminants
- MSD/Merck Veterinary Manual — Overview of Lameness in Cattle
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı HAYGEM — Küpeleme ve kayıt yönetmeliklerinde değişiklik (Resmî Gazete 05.09.2025/33008)
Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.
