Altın Sülün
Diğer adları: Altın sülün kuşu, Golden pheasant, Chrysolophus pictus
Çin kökenli süs sülünüVolier kuşuErkeği parlak renkli
Altın sülün (Chrysolophus pictus), Çin'in dağlık ormanlarından gelen, erkeği altın sarısı tepeliği, kırmızı göğsü ve uzun kuyruğuyla tanınan bir sülün türüdür. Erkek yaklaşık 110 cm, dişi yaklaşık 65 cm uzunluğa ulaşır. Türkiye'nin yerli türü değildir; 4915 sayılı Kanuna göre yabancı türlerin ithalatı ve üretimi Bakanlık iznine bağlıdır. Kafes kuşu değil, geniş volierde tutulan bir süs kanatlısıdır.
- Köken
- Çin'in dağlık ormanları (SeaWorld, BTO)
- Bilimsel ad
- Chrysolophus pictus (sülüngiller, Phasianidae)
- Boy ve ağırlık
- Erkek ~110 cm, dişi ~65 cm; 350–700 g (SeaWorld)
- Beslenme
- Böcek, kurtçuk, meyve, tohum ve bitki (SeaWorld)
- Koruma
- IUCN: Asgari endişe; CITES'te listelenmez (SeaWorld)
- Kuluçka
- 22–23 gün, 5–12 yumurta (BTO)
Altın Sülün nasıl bir kuş?
Altın sülün (Chrysolophus pictus), sülüngiller ailesinin en renkli üyelerinden biridir. SeaWorld'ün tür sayfasına göre erkeğin tepeliği ve sırtı altın sarısı, üst sırtı yeşil, göğsü kırmızı, kanat örtüleri koyu kırmızı ve maviye çalan tonlardadır; uzun orta kuyruk tüyleri siyah zemin üzerinde tarçın rengi beneklidir. Dişi ise çok daha sadedir: koyu çizgili kahverengi tüyleri, açık kahve yüzü ve boğazıyla doğada iyi gizlenir.
Tür Çin'in dağlık bölgelerindeki ormanlardan gelir. British Trust for Ornithology (BTO), Birleşik Krallık'taki altın sülünlerin 1700'lerden itibaren kasıtlı ya da kazara salınan kafes kuşlarının soyundan geldiğini, ülkedeki sayının çok azaldığını ve kendi kendini sürdüremeyen bu topluluğun yakında yok olabileceğini yazar. Bu da türün dünyanın birçok yerine süs kuşu olarak taşındığını gösterir.
Altın sülün çoğunlukla yerde yaşar. SeaWorld'e göre zamanının çoğunu orman tabanında geçirir, kısa ve hızlı uçuşlar yapabilir; böcek, kurtçuk, meyve, tohum ve yeşil bitkiyle beslenir. Erkekler yaklaşık 110 cm, dişiler yaklaşık 65 cm uzunluğa ulaşır; bu uzunluğun büyük kısmı kuyruktur. Ağırlık 350–700 g arasındadır.
Türkiye'de altın sülün yerli bir tür değildir; Tarım ve Orman Bakanlığının yaban hayvanları listesinde yalnız yerli sülün (Phasianus colchicus) yer alır. 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu'nun 19. maddesi, yabancı türlerden uluslararası yükümlülüklere uygun ve doğal türlerimize zarar vermeyecek olanların ithalatına ve üretimine Bakanlıkça izin verilebileceğini söyler. Bu yüzden altın sülün almayı düşünenlerin kuşun yasal kaynağını ve belgelerini mutlaka sorması gerekir.
Biz bu sayfada altın sülünün görünüşünü, yaşamını, beslenmesini, volier ihtiyacını ve yasal durumunu kaynaklarıyla anlatıyoruz. Aynı aileden sülün, tavus kuşu, kınalı keklik ve Japon bıldırcını sayfalarımız da ilginizi çekebilir.
Altın Sülün özellikleri
| Bilimsel ad ve aile | Chrysolophus pictus; sülüngiller (Phasianidae) [1] |
|---|---|
| Köken | Çin; dağlık bölgelerin ormanları [1] |
| Uzunluk | Erkek yaklaşık 110 cm, dişi yaklaşık 65 cm [1] |
| Ağırlık | 350–700 g (SeaWorld); BTO değeri 625 g [1] |
| Erkek tüyü | Altın sarısı tepelik ve sırt, yeşil üst sırt, kırmızı göğüs, uzun benekli kuyruk [1] |
| Dişi tüyü | Koyu çizgili kahverengi, açık kahve yüz ve boğaz [1] |
| Yumurta sayısı | 5–12 (BTO); 8–12 (SeaWorld); yılda çoğunlukla 1 kuluçka [2] |
|---|---|
| Kuluçka | 22–23 gün, yalnız dişi [2] |
| Civcivin uçması | 12–14 gün [2] |
| Eşeysel olgunluk | Yaklaşık 1–2 yaş [1] |
| Koruma durumu | IUCN: Asgari endişe; CITES'te listelenmez [1] |
| Türkiye'de yasal durum | Yerli değil; yabancı tür ithalatı ve üretimi Bakanlık iznine bağlı (4915 md.19) [3] |
Altın Sülün karakteri
Altın sülün ürkek ve yere bağlı bir kuştur. Doğada orman tabanında gizlenerek yaşar, tehlikede koşarak çalılara saklanır, gerekirse kısa ve hızlı bir uçuşla kaçar (SeaWorld). Dişinin sade kahverengi tüyleri onu yuvada gizler; kuluçkaya ve yavru bakımına yalnız dişi bakar (BTO). Volierde de insanla yakın temas aramaz; elde taşınan, sevilen bir ev kuşu gibi düşünülmemelidir. SeaWorld, uzun süre güneşte kalan kuşların tüylerinde solma görülebildiğini de not eder; bu yüzden volierde gölgeli alan bırakmak önemlidir.
- Ürkeklik
- Yere bağlılık
- Alan ihtiyacı
- Elde taşınma
Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her kuş kendine özgüdür.
Kendini bul
Altın Sülün kime uygun?
Kuş besleyen ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.
Uygun0 durum
Kaynaklarda bu kümeye giren açık bir durum yok.
Dikkat ister2 durum
- Deneyimliyim
Yasal kaynak ve belge şarttır (4915 md.19); kuşun saklanabileceği bitkili, gölgeli bir alan gerekir.
- İlk kez kuş sahipleneceğim
Bakım zorluğu: Zor.
Uygun değil2 durum
- Apartmanda yaşıyorum
Uzun kuyruklu, yerde yaşayan bu kuş geniş ve toprak zeminli bir volier ister.
- Evde kuşum ya da kemirgenim var
Altın sülün ürkek ve yere bağlıdır; elde taşınmayı sevmez.
Kısaca
Kimler için ideal: Altın sülün, bahçesinde güvenli ve geniş bir volier kurabilen, kanatlı bakımında deneyimli ve kuşun yasal kaynağını belgelemeye özen gösteren meraklılar içindir. Renkli erkeği izlemekten keyif alan, ama kuşla yakın temas beklemeyen kişiler için uygundur.
Kimler için zor: Apartmanda yaşayanlar, elde taşınacak ve konuşulacak bir kuş isteyenler ve kaynağı belgesiz ilanlardan kuş almayı düşünenler için uygun değildir. Evde kuş beslemek isteyenler için muhabbet kuşu, sultan papağanı ve kanarya daha uygun seçeneklerdir.
Altın Sülün evde bakımı zor mu?
Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.
Altın sülün apartman ya da balkon kuşu değildir. Uzun kuyruklu, yerde yaşayan ve kısa uçuşlarla kaçan bir tür olduğu için toprak zeminli, üstü kapalı, bir bölümü gölgeli ve rüzgârdan korunan geniş bir volier ister. Kuşun saklanabileceği çalılar ve bitkiler stresini azaltır.
Türkiye'de yerli olmayan bir tür olduğu için kuşun yasal yollarla ithal edilmiş ya da izinli üretilmiş olması gerekir (4915 md.19). Volierden kaçan kuşlar doğaya karışabilir; BTO'nun anlattığı İngiltere örneği, salınan ya da kaçan süs sülünlerinin yeni topluluklar kurabildiğini gösterir. Bu yüzden volierin sağlam ve kaçışa karşı güvenli olması hem kuş hem doğa için önemlidir.
Altın Sülün bakımı
Volier
Zemin temizliği haftalık
Toprak ya da kum zeminli, üstü telle kapalı, bir köşesi gölgeli ve yağmurdan korunan bir alan gerekir. Saklanma yerleri için çalı ve bitki konur. Zemin düzenli temizlenir.
Güneş ve gölge
SeaWorld uzun süre güneşe maruz kalan kuşlarda tüy solması görülebildiğini belirtir; volierde her zaman gölgeli bir bölüm bırakın.
Sağlık kontrolü
Kanatlı hastalıklarını bilen bir veterinerle düzenli kontrol planlayın; yeni gelen kuşu diğerlerine katmadan önce ayrı tutun.
Altın Sülün ne yer? Yaşa göre beslenme
Gün boyu
SeaWorld'e göre altın sülün böcek, kurtçuk, meyve, tohum ve yeşil bitkilerle beslenir. Besinini orman tabanında yerde arar.
Günde 1–2 kez
Volierde doğadaki karışık beslenmeyi taklit eden, kanatlılara uygun dengeli bir yem temel alınır; taze yeşillik ve meyve ek olarak verilir. Yem ve su kapları her gün temizlenir. Miktar ve yem türü için kanatlılarla çalışan bir veterinere danışın.
Altın Sülün çocuklarla ve diğer hayvanlarla
Çocuklarla
Çocuklar altın sülünü volier dışından izlemekten keyif alır; ama kuş elde taşınmayı sevmez. Volierde koşmak ve bağırmak kuşu ürkütür.
Köpeklerle
Köpekler volier çevresinde dolaşınca ürkek sülün tellere çarpabilir; volieri köpeğin erişemeyeceği ve göremeyeceği şekilde kurmak daha iyidir.
Diğer hayvanlarla
Tavuk ve diğer kümes hayvanlarıyla aynı alanda tutmak hastalık geçişi riskini artırır.
Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler
Altın sülün insan için tehlikeli değildir. Volierde tutulan kuşlarda en sık sorunlar kalabalık, kirli zemin, kötü beslenme ve diğer kanatlılardan geçen hastalıklardır. Yeni gelen kuşu diğerlerine katmadan önce bir süre ayrı tutmak, yem ve su kaplarını her gün temizlemek ve zemini düzenli değiştirmek temel önlemlerdir. Tüylerde kabarma, durgunluk, ishal, iştahsızlık ya da solunum sesi fark ederseniz kuş konusunda deneyimli bir veterinere başvurun. İlaç ya da doz kararını kendiniz vermeyin. Acil belirtileri acil durum rehberimizde özetliyoruz.
Uzun süre güneşte kalan kuşlarda tüy rengi solabilir (SeaWorld).
Diğer kümes hayvanlarıyla aynı alanı paylaşmak hastalık geçişini kolaylaştırır; ayrı volier ve hijyen önemlidir.
Saklanma yeri olmayan, kalabalık volierde ürkek kuş tellere çarpıp yaralanabilir.
Altın Sülün sahiplenmeden önce
Altın sülün almadan önce yer, yasal kaynak ve uzun vadeli bakım konusunu düşünün.
Kendinize sorun
- Toprak zeminli, üstü kapalı, gölgeli ve kaçışa karşı güvenli bir volier kurabilir miyim?
- Kuşun yasal kaynağını ve belgelerini görebilecek miyim?
- Kanatlılara bakan bir veterinere ulaşabilir miyim?
- Kuşu elde taşımadan, uzaktan izlemekle yetinebilir miyim?
İlan seçerken nelere bakılmalı?
- Kuşun güncel fotoğraf ve videolarını, mümkünse yerinde görün.
- Kuşun halkası ya da mikroçipi ve üretim kaydı olup olmadığını sorun.
- Satıcının kuşun yaşını, cinsiyetini nasıl belirlediğini ve hangi yemle beslediğini öğrenin.
- Gözleri parlak, burun delikleri temiz, tüyleri düzgün ve dışkısı normal görünen kuşu seçin.
- Alır almaz kuş konusunda deneyimli bir veteriner muayenesi planlayın.
Altın Sülün nereden sahiplenilir?
Altın sülün yalnız yasal kaynağı ve belgeleri olan, izinli üreticilerden alınmalıdır. Kaynağı belirsiz internet ilanları kaçakçılığı ve hastalık riskini artırır.
Altın Sülün sahiplenme ve sorumluluk
Altın sülün Türkiye'nin yerli türü değildir. 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu'nun 19. maddesine göre yabancı türlerden Türkiye'nin uluslararası yükümlülükleri çerçevesinde ve doğal türlerimize zarar vermeyecek olanların ithalatına ve üretimine, ilgili kurumların görüşü alınarak Bakanlıkça izin verilebilir. Bu nedenle kuşun yasal yollarla getirildiğini ya da izinli üretildiğini gösteren belgeleri sormadan alım yapmayın. Volierden kaçan ya da bırakılan yabancı kuş doğaya karışabilir; kuşu asla doğaya salmayın.
Altın Sülün hakkında sık sorulanlar
Altın sülün nedir?
Altın sülün (Chrysolophus pictus), Çin'in dağlık ormanlarından gelen, sülüngiller ailesinden bir kuştur. Erkeği altın sarısı tepeliği, kırmızı göğsü ve uzun benekli kuyruğuyla çok renklidir; dişisi sade kahverengidir (SeaWorld).
Altın sülün ne kadar büyür?
SeaWorld'e göre erkek altın sülün yaklaşık 110 cm, dişi yaklaşık 65 cm uzunluğa ulaşır; bu uzunluğun büyük kısmı kuyruktur. Ağırlık 350–700 g arasındadır. BTO ağırlık değerini 625 g olarak verir.
Altın sülün ne yer?
SeaWorld altın sülünün böcek, kurtçuk, meyve, tohum ve yeşil bitkiyle beslendiğini yazar. Besinini yerde, orman tabanında arar. Volierde kanatlılara uygun dengeli bir yem temel alınır, taze yeşillik ve meyve eklenir.
Altın sülün kaç yumurta yapar?
BTO'ya göre altın sülün 5–12 yumurta bırakır, SeaWorld bu sayıyı 8–12 olarak verir. Çoğunlukla yılda bir kez kuluçkaya yatar ve kuluçkaya yalnız dişi bakar.
Altın sülün yumurtası kaç günde çıkar?
Altın sülün yumurtaları 22–23 günde açılır (BTO, SeaWorld). Civcivler tüylü çıkar, kısa sürede yürür ve BTO'ya göre 12–14 günde uçabilir.
Altın sülün erkek dişi nasıl ayırt edilir?
Erkek altın sarısı tepelik, kırmızı göğüs ve uzun benekli kuyruğuyla çok parlaktır. Dişi koyu çizgili kahverengi, açık kahve yüzlü ve daha kısadır: SeaWorld erkeğin yaklaşık 110 cm, dişinin yaklaşık 65 cm olduğunu yazar.
Altın sülün kaç yaşında ürer?
SeaWorld'e göre altın sülün yaklaşık 1–2 yaşında eşeysel olgunluğa ulaşır. Erkeğin tam renkli tüylerine kavuşması da bu dönemle ilgilidir.
Altın sülün Türkiye'de yaşar mı?
Altın sülün Türkiye'nin yerli türü değildir; Bakanlığın yaban hayvanları listesinde yalnız yerli sülün (Phasianus colchicus) bulunur. Türkiye'de yalnız voliere tutulan süs kuşu olarak görülür. Yerli sülün için sülün sayfamıza bakabilirsiniz.
Altın sülün beslemek yasak mı?
4915 sayılı Kanunun 19. maddesine göre yabancı türlerin ithalatına ve üretimine Bakanlıkça izin verilebilir. Bu yüzden kuşun yasal kaynağı ve belgeleri önemlidir. Kuş CITES listesinde değildir (SeaWorld), ama belgesiz kuş almak yine de önerilmez.
Altın sülün apartmanda beslenir mi?
Hayır. Uzun kuyruklu, yerde yaşayan ve ürkek bu kuş, toprak zeminli, üstü kapalı ve gölgeli geniş bir volier ister. Balkon ya da kafeste sağlıklı yaşayamaz.
Altın sülün uçar mı?
Altın sülün uçabilir ama zamanının çoğunu yerde geçirir. SeaWorld'e göre kısa ve hızlı uçuşlar yapar. Volierin üstünün kapalı olması bu yüzden şarttır.
Altın sülün nesli tükeniyor mu?
SeaWorld, IUCN'de asgari endişe sınıfında olduğunu, ama ağaç kesimi, kafes kuşu ticareti için yakalama ve aşırı av nedeniyle sayısının azaldığını belirtir. BTO, İngiltere'ye taşınmış küçük topluluğun ise yok olmanın eşiğinde olduğunu yazar.
Altın sülünün tüyleri neden solar?
SeaWorld, uzun süre güneşe maruz kalan altın sülünlerde tüy solması görülebildiğini not eder. Volierde her zaman gölgeli bir bölüm bırakmak bu yüzden önemlidir.
Altın sülün elde sevilir mi?
Altın sülün ürkek ve yere bağlı bir kuştur; elde taşınmayı ve sevilmeyi sevmez. Volier dışından izlenmesi gereken bir süs kuşu olarak düşünülmelidir.
Altın sülün doğaya salınabilir mi?
Hayır. Yabancı bir türün doğaya salınması yerli türlere zarar verebilir; 4915 sayılı Kanun yabancı türlerin ithalat ve üretimini bile doğal türlere zarar vermeme koşuluna bağlar. Kuşu bakamıyorsanız izinli bir üreticiye ya da kuruma devredin.
Kaynaklar
- SeaWorld — Golden Pheasant
- British Trust for Ornithology (BTO) — Golden Pheasant BirdFacts
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu
Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 4 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.
