Baska Güvercini: Akbaş, Renkleri, Özellikleri ve Bakımı

Baska Güvercini nasıl bir kuş?

Baska güvercini, Türkiye'nin kısa gagalı yerli güvercin ırklarından biridir. Orhan Yılmaz ve M. Akif Boz'un 2012 tarihli derlemesi Baska'yı dalıcı tip bir güvercin ırkı olarak tanımlar, yurt dışında da Baska adıyla tanındığını ve genellikle Trakya ve Ege Bölgesi'nde yetiştirildiğini yazar. Yani Baska, Marmara ile Ege arasında uzanan geniş bir güvercincilik kültürünün kuşudur.

Baska'yı tanımanın en kolay yolu başına bakmaktır. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi'nden Fatma Tülin Özbaşer Bulut ve arkadaşlarının 2022'de Kocatepe Veterinary Journal'da yayımladığı çalışma, Baska'da başın beyaz, gövdenin, kanatların ve kuyruğun renkli olduğunu yazar. Baştaki beyaz tüyler tepeden gaga çizgisine kadar iner ve bu durum bir 'işaret' olarak tanımlanır; incelenen kuşların %35'inde bu beyazın sınırı düz bir çizgi, %65'inde ise göz hizasında hafifçe içe kıvrılan, kesik ve eğri bir çizgidir.

Aynı çalışma Baska'nın kanadındaki beyaz ana teleklere de dikkat çeker. İncelenen 100 Baska'nın %43'ünde kanatta beyaz ana telek ('kanat işareti') vardı; bu işareti taşımayan kuşlara Türkiye'de 'Akbaş' denir. Baska'nın gövdesinde, diğer iki kısa gagalı ırkın aksine, beyaz tüy görülmez. Renkler arasında kırmızı, sarı, siyah, çikolata, mavi, nohudi ve limoni sayılır.

Baska, kısa gagalı ırkların en irisidir. Özbaşer Bulut ve arkadaşlarının İstanbul'da dört işletmeden incelediği 100 Baska'nın (49 erkek, 51 dişi) ortalama canlı ağırlığı yaklaşık 289 g, vücut uzunluğu yaklaşık 29 cm bulunmuştur. Araştırmacılar Baska'nın canlı ağırlık, baş uzunluğu, gaga derinliği, kuyruk uzunluğu ve vücut uzunluğu bakımından Bango ve Mısıri'den daha yüksek değerler verdiğini, gagasının da diğer iki kısa gagalı ırktan biraz daha uzun olduğunu yazar.

Baska görünüşte Bango ve Mısıri'den ayrışır. Özbaşer Bulut ve arkadaşları Mısıri ile Bango'nun birbirine çok benzediğini, Baska'nın ise ikisinden de farklı bir görünümü olduğunu belirtir. Türker Savaş ve Hakan Erdem'in 22 yerli ırkı karşılaştırdığı 2026 tarihli çalışmasında da Baska, Akbaş Baska, Mısıri, Hünkari ve Denizli ile Manisa Azmanı gibi kısa gagalı ırklarla aynı grupta yer almıştır; ilginç biçimde Akbaş Baska ile Baska arasındaki uzaklık görece yüksek çıkmış ve yazarlar Akbaş Baska'nın özgün ırkta bulunmayan tüy renklerini kazandırmak için başka ırklarla melezlenmiş olabileceğini yazmıştır.

Özbaşer Bulut ve arkadaşları Baska, Bango ve Mısıri'nin Türkiye'nin yerli gen kaynaklarının korunması için acilen koruma altına alınması gerektiğini vurgular. Aşağıda Baska güvercininin özelliklerini, bakımını, beslenmesini, sağlığını ve yetiştiriciliğini kaynaklarına dayanarak anlatıyoruz; bakım ve sağlık bilgileri evcil güvercinler için yazılmış veteriner kaynaklarına dayanır.

Baska Güvercini özellikleri

Baska Güvercini temel özellikleri
Kullanım amacı	Dalıcı ve süs güvercini [1]
Köken	Genellikle Trakya ve Ege Bölgesi [1]
Gaga	Kısa, kalın, aşağı doğru kıvrık; Bango ve Mısıri'den biraz uzun [2]
Baş	İri, hafif oval; alın geniş ve köşeli; beyaz [2]
Baş işareti	Beyazın sınırı düz (%35) ya da göz hizasında eğri (%65) [2]
Göz	Açıktan koyuya kahverengi ('bull') [2]
Tepelik ve paça	Yok [2]
Canlı ağırlık	Ortalama yaklaşık 289 g (100 kuş) [2]

Vücut uzunluğu	Ortalama yaklaşık 29 cm [2]
Kanatta beyaz ana telek	Kuşların %43'ünde var; olmayana Akbaş denir [2]
Kuyruk teleği	11 (%59) ya da 12 (%41) [2]
Renkler	Kırmızı, sarı, siyah, çikolata, mavi, nohudi, limoni [2]
Akraba ırklar	Kısa gagalılar grubu: Akbaş Baska, Mısıri, Hünkari, Azmanlar, Tokur [3]
Yaşam süresi (güvercin geneli)	20 yıla kadar [4]
Koruma önerisi	Araştırmacılar acilen koruma altına alınmasını öneriyor [2]

Baska Güvercini karakteri

Baska, beyaz başı ve renkli gövdesiyle uzaktan tanınan, iri yapılı bir kısa gagalı güvercindir. Yılmaz ve Boz Baska'yı dalıcı tip olarak sınıflar; Özbaşer Bulut ve arkadaşları kısa gagalı ırkların Anadolu'da süs ve dalıcı güvercin olarak tercih edildiğini yazar. Dalıcı güvercin belli bir yüksekliğe çıktıktan sonra pırıltı gösterildiğinde hemen dalar. VCA güvercinlerin ömür boyu eş tuttuğunu, sahiplerine ve evlerine güçlü bağ kurduğunu, eşlerini ve bölgelerini saldırganca savunabildiğini, sakin, hoş ve dayanıklı kuşlar olduğunu yazar. Baska'nın ırka özgü mizacını inceleyen bir çalışma bulamadık. Yetiştiriciler için bir Baska'nın değeri, baş işaretinin temizliği, kısa ve kalın gagası, renk düzeni ve sağlıklı, yuvasına bağlı olmasıdır.

Gösteriş
Uçuş (dalış)
Gürültü
Sosyallik
Bakım zorluğu
Yetiştirme bilgisi ihtiyacı

Ölçekler kulüp standartları ve kaynaklardaki tanımlardan editoryal olarak derlenir; her kuş kendine özgüdür.

Baska Güvercini renkleri

Aşağıdaki 7 rengin hepsi ırk standardında kabul edilir.

Kırmızı Baska
Beyaz baş, kırmızı gövde, kanat ve kuyruk. Özbaşer Bulut ve ark. çalışmasında en sık görülen renklerden biridir.
Sarı Baska
Beyaz baş, sarı gövde, kanat ve kuyruk (Özbaşer Bulut ve ark.).
Siyah Baska
Beyaz baş, siyah gövde, kanat ve kuyruk (Özbaşer Bulut ve ark.).
Çikolata Baska
Gövde tüyleri koyu kahverengi (Özbaşer Bulut ve ark.).
Mavi ve nohudi Baska
Mavide tüy mavi, kanat uçları koyu siyah çizgili; nohudide tüy mavi, kanat uçları açık gri çizgili (Özbaşer Bulut ve ark.).
Limoni Baska
Açık sarı tüy, koyu sarı çizgili kanat uçları (Özbaşer Bulut ve ark.).
Akbaş
Kanadında beyaz ana telek bulunmayan Baska'ya Türkiye'de Akbaş denir (Özbaşer Bulut ve ark.). Savaş ve Erdem 'Akbaş Baska' adıyla bilinen kuşların başka ırklarla melezlenmiş olabileceğini yazar.

Kendini bul

Baska Güvercini kime uygun?

Kuş besleyen ya da beslemeye hazırlanan biri gözüyle baktık. Hangi durumdasın? Seç; sayfanın devamında senin için küçük notlar çıksın.

Uygun2 durum

Yerli süs ve uçuş güvercinleriyle ilgileniyorum
Trakya ve Ege'nin korunması gereken kısa gagalı, dalıcı yerli ırklarındandır.
Çok soruluyor
Çocuğum var
Güvercinler sakin, hoş ve dayanıklı kuşlardır; temastan sonra el yıkanmalı.

Dikkat ister2 durum

Apartmanda yaşıyorum
Sesi azdır, ama çatıda ya da bahçede kümes ve uçuş alanı gerekir.
İlk kez güvercin besleyeceğim
Bakımı zor değil; baş işaretini ve ırk özelliklerini korumak deneyim ister.

Uygun değil1 durum

Elde taşınacak bir ev kuşu istiyorum
Kümeste koloni hâlinde yaşayan bir uçuş ve süs güvercinidir.

Kısaca

Kimler için ideal: Çatıda ya da bahçede temiz bir güvercinlik kurabilecek, Trakya ve Ege'nin kısa gagalı güvercin kültürüne ilgi duyan, çiftlerini ırk içinden seçerek Baska'nın özelliklerini korumak isteyen ve kümes hijyeni ile aşı takvimine özen gösterecek kişiler için uygundur.

Kimler için zor: Güvercinlik kuracak yeri olmayan, kuşu dar bir kafeste tutmayı düşünen, elde taşınacak bir ev kuşu arayan ya da kümesin düzenli temizliğine zaman ayıramayacak kişiler için uygun değildir.

Baska Güvercini evde bakımı zor mu?

Ev hayatı panosu: kaynaklardaki değerlendirmelerden. “Kime uygun?” bölümünde seçtiğin durumla ilgili gösterge vurgulanır.

Bakım zorluğuOrta

Apartman yaşamıKoşullu

Günlük uçuş ve oyunUçuş günlerinde kümes çevresinde uçuş; kümeste tünekten tüneğe hareket

GürültüSessiz

Baska, kısa gagalı yerli ırklar arasında en iri olanıdır ve bir kümes kolonisinin parçası olarak yaşar; Merck güvercinlerin genellikle koloni hâlinde tutulduğunu belirtir. Trakya ve Ege'de bu kuşlar çoğunlukla çatı kümeslerinde, uçuşa açılan bir kapakla barındırılır. Baska için yayımlanmış bir kümes ölçüsü bulamadığımızdan ölçü vermiyoruz; ölçüt, her çiftin kendine ait bir yuva gözüne sahip olması ve kuşların birbirini sıkıştırmadan tünekleyebilmesidir. Eşini ve yuvasını savunan güvercinler (VCA) dar alanda daha sık çekişir.

Apartman sorusuna yanıtımız 'kısmen'. Güvercinin sesi yumuşak bir guruldamadır (VCA) ve Merck de onları sessiz kuşlar arasında sayar; sorun sesten çok alandır. Dalıcı bir Baska'nın havalanıp inebileceği açık bir çatı ya da bahçe gerekir; balkon kafesi bu ırkın asıl işini, yani uçuşu karşılamaz. Dışkı ve tüyün komşu balkonlarına gitmemesi için kümesin yerini site yönetimiyle konuşmak ve yerel kuralları öğrenmek gerekir.

Baska Güvercini bakımı

Çatı kümesiSürekli

Nemsiz ve havadar, ama rüzgâr almayan; kedi, sıçan ve yırtıcıya karşı tel kafesli; her çifte bir yuva gözü.

Dalış uçuşuDüzenli

Baska dalıcı bir ırktır (Yılmaz ve Boz); uçuş günleri düzenli tutulur, şahin ve atmacanın dolaştığı saatlerde kuşlar içeride kalır.

YemHer gün

Diyetin yarısı kadar küçük taneli pelet, üstüne az tohum; yeşillik ve sebze ince kıyılıp ayrı kapta (VCA).

SulukHer gün

Suluk her gün sabunlu suyla yıkanıp tazelenir (VCA); yıkanma kabı ayrı durur.

BiyogüvenlikHer gün ve haftalık

Yemlik ve suluk temizliği trikomonozda başlıca önlemdir (Merck); sokak güvercinleri yemliğe yanaştırılmaz (GOV.UK).

Hekim kontrolüAltı ayda bir

Altı aylık kontrol, açıkta yaşayan kuşa yıllık dışkı muayenesi; paramiksovirüs ve paratifo aşısı (VCA).

Güvercinlik ve yuva bölmeleri

Kurulumda bir kez, sonra mevsimsel kontrol

Baska, Özbaşer Bulut ve arkadaşlarının ölçümlerinde kısa gagalı yerli ırkların en irisidir; bu yüzden yuva gözleri ve tünekler kuşun sıkışmadan dönebileceği genişlikte olmalıdır. VCA güvercinlerin eş ve bölge için sert davrandığını yazar; her çiftin kendi gözü olması çekişmeyi azaltır. Taban kolay süpürülen bir malzemeden yapılır; ıslak altlık ve keskin amonyak kokusu kümesin havasının bozulduğunu gösterir.

Baş işaretinin temiz kalması

Haftada birkaç kez banyo

Baska'nın değerli özelliği beyaz başı ve baş işaretidir. Güvercinler sığ bir kapta yıkanmayı sever; düzenli banyo ve temiz bir kümes beyaz tüylerin lekelenmesini önler. Banyo suyu kirlendikçe değiştirilmeli, içme suyuyla aynı kap kullanılmamalıdır; Merck trikomonozun bulaşmasında kirli su kaplarının büyük rol oynadığını yazar.

Yemlik seçimi

Kurulumda

Özbaşer Bulut ve arkadaşları Baska'nın gagasının kısa, kalın ve aşağı kıvrık olduğunu, ama diğer iki kısa gagalı ırktan biraz daha uzun olduğunu yazar. VCA güvercinler için küçük boy pelet önerir. Geniş ve sığ yemlikler kısa gagalı kuşun yemine kolay ulaşmasını sağlar.

Kümes hijyeni ve biyogüvenlik

Her gün ve haftalık

Merck trikomonozdan korunmanın temelinin temizlik ve biyogüvenlik olduğunu yazar. GOV.UK'ye göre paramiksovirüs kuştan kuşa doğrudan, ayrıca kirli taşıma kutusu, ortak suluk ve yetiştiricinin elbisesi, eli ya da ayakkabısıyla taşınır; sokak güvercinleri de virüsü kümese getirebilir. Baska'larınızı sergiye ya da mezata götürdüyseniz döndükten sonra bir süre ayrı tutun, kutuları yıkayın ve kümese girmeden ayakkabınızı değiştirin.

Yeni kuş ve karantina

Her yeni kuşta

Kümese yeni bir Baska katmadan önce onu birkaç hafta ayrı bir bölmede tutun; VCA yeni alınan kuşun iki hafta içinde hekime gösterilmesini önerir. Bu sürede ağız içi, dışkı ve kuşun duruşu her gün kontrol edilir; ancak sorunsuz geçen bir karantinadan sonra kuş koloniye katılır.

Tırnak ve tüy

Gerektiğinde

VCA hekim kontrolünün gerekirse tırnak ve tüy kesimini de kapsayabildiğini yazar. Baska bir dalış kuşu olduğu için uçuş teleklerine dokunulması uçuşunu bozar; böyle bir işlem yalnız hekimin önerisiyle yapılır.

Baska Güvercini ne yer? Yaşa göre beslenme

Ebeveynlerin yemi sürekli dolu

Baska, kısa gagalı yerli ırkların en ağırıdır; ama gagası yine kısadır. VCA'nın küçük taneli pelet önerisi bu yüzden Baska için de geçerlidir: iri tane kısa gagayla zor alınır. Pelet öğünün yarısı kadarını oluşturur; tohum karışımı yağlıdır, kalsiyum ve A vitamini bakımından zayıftır ve aynı kapta pelet varsa kuş sevdiği taneleri seçip gerisini bırakır. Bu nedenle tohum az ve ayrı verilir; kuşların her gün ne kadar yediği izlenir.

Baska Güvercini sosyalleşme ve konuşma eğitimi

Eğitim zorluğuOrta

Bir Baska'yı eğitmek, onu kümesine bağlamak ve işarete dalmayı öğretmek demektir. Özbaşer Bulut ve arkadaşlarına göre dalıcı güvercin belli bir yüksekliğe çıkınca pırıltı olarak kullanılan dönen metal bir nesneye ya da yuvadaki dişiye doğru hemen iner. Yavru önce yuvasını ve kümes kapağını öğrenir; ardından kümes çevresinde kısa uçuşlar başlar. VCA genç kuşların daha kolay evcilleştiğini belirtir, bu yüzden işe gençken başlamak kolaylık sağlar.

Baska için yazılı bir eğitim programına kaynaklarımızda rastlamadık; uydurma bir yöntem vermek yerine Trakya ve Ege'de bu ırkla uğraşan yetiştiricilere ve güvercin derneklerine danışmanızı öneriyoruz. Baska sergilerde de değerlendirildiği için baş işareti ve gaga yapısı kadar kuşun elde ve sergi kafesinde sakin durması da önem taşır; bu alışkanlık kısa ve sık tutuşlarla kazanılır.

Öncelik sırası

Yuvayı ve kümes kapağını tanıma
Kümes çevresinde kısa tur
Pırıltıya dalış
Elde sakin durma
Sergi kafesine alışma

Baska Güvercini uçuş ve oyun

Günlük ihtiyaç Uçuş günlerinde kümes çevresinde uçuş; kümeste tünekten tüneğe hareket

Yılmaz ve Boz Baska'yı dalıcı tip ırklar arasında sayar; bu kuşun gösterisi gökyüzünde yükselip işaretle aşağı inmesidir. Uçurulmayan bir Baska hem kondisyonunu hem de ırkın asıl özelliğini kaybeder. Özbaşer Bulut ve arkadaşlarının belirttiği gibi uçuşu vücut ağırlığı, göğüs ve kanat ölçüleri belirler; Baska, Bango'dan ağır bir kuş olduğundan uçuşu da ona göre şekillenir. Fırtınalı ve çok soğuk günlerde, tüyü kabarık ya da durgun görünen kuşlar kümeste bırakılır.

Sevdiği oyunlar

Kümes çevresinde tur uçuşu
Pırıltıya dalış
Sığ kapta yıkanma
Tünekler arasında kanat çırpma

Baska Güvercini çocuklarla ve diğer hayvanlarla

Çocuklarla

VCA güvercinleri uysal, kolay evcilleşen ve dayanıklı kuşlar olarak anlatır. Bir çocuk, yetişkin yanında Baska'lara yem ve su verebilir, uçuşlarını izleyebilir. Kümesten çıkınca ellerin yıkanması alışkanlık olmalıdır; VCA yabani güvercinlerin klamidya taşıyabileceği uyarısını yapar.

Kedilerle

Kedi, güvercin kümesinin baş düşmanıdır. Baska iri olsa da yerdeyken kediye karşı savunmasızdır; kümes teli kedinin pençesini geçirmeyecek sıklıkta seçilir.

Köpeklerle

Köpeğin kümesin önünde dolaşması ve inen kuşları kovalaması Baska'ları ürkütür; uçuş saatlerinde köpek uzakta tutulur.

Sağlık: dikkat edilmesi gerekenler

Baska'da sık görülen, ırka özgü bir hastalık bildiren bir yayın bulamadık; bu yüzden aşağıdaki bilgiler bütün güvercinler için yazılmış kaynaklardan gelir. Merck'e göre trikomonoz evcil güvercinlerde tavuk gibi kümes hayvanlarından daha sık görülür: ebeveyn paraziti kursak sütüyle yavruya geçirir, ortak suluk ve kirli yemlik kümese yayar. Ağız ve boğazda büyüyüp yutağı daraltabilen sarımsı kitleler, salya birikmesi, göz sulanması, zayıflama ve durgunluk tipik görünümdür. GOV.UK güvercin paramiksovirüsünün çok bulaşıcı olduğunu, sinir belirtileri ve yeşilimsi sulu dışkıyla seyrettiğini, çoğu zaman kümesteki kuşların birçoğunu aynı anda etkilediğini yazar. VCA altı ayda bir hekim kontrolü, açıkta yaşayan kuşlarda yılda bir dışkı muayenesi, paramiksovirüs ve Salmonella paratifo aşılarını önerir. Türkiye'de aşılama ve hastalık bildirimi kurallarının bugünkü durumunu il tarım ve orman müdürlüğünüzden öğrenin. Bir Baska'da hastalık belirtisi gördüğünüzde elinizdeki ilacı denemek yerine kuşları tanıyan bir veteriner hekime gidin.

Trikomonoz (kursak/ağız hastalığı)

Merck'e göre evcil güvercinlerde yaygındır; ebeveynden yavruya kursak sütüyle, kuşlar arasında ortak suyla geçer. Ağızda sarı peynirimsi kabarıklık ve hızla zayıflama dikkat çeker.

Paramiksovirüs (PPMV-1)

GOV.UK'ye göre baş ve kanatta titreme, boynun burulması, felç ve yeşil sulu dışkı yapar; kümese hızla yayılır. VCA aşıyı güçlü biçimde önerir.

İç parazitler

Açıkta yaşayan güvercinlerde bağırsak parazitleri sık görülür; VCA yılda bir dışkı muayenesini gerekli sayar.

Paratifo (Salmonella)

VCA paramiksovirüsle birlikte Salmonella paratifoya karşı da aşı önerir.

Yuva kavgası

Eşini ve bölgesini savunan güvercinler (VCA) dar kümeste birbirini yaralayabilir; iri Baska'lar kendi aralarında da çekişir.

Baska Güvercini videoları

Konuyu izleyerek öğrenmek isteyenler için seçtiğimiz videolar. Videolar ilgili kanallara aittir.

**Dolu Kanat Baska Bango Güvercinleri**The Pigeon TvYouTube · 40:57

**Mugo Abinin Rengarenk Baskaları ve Mükemmel Bozalıları**The Pigeon TvYouTube · 34:43

**Güvercin Hastalıkları, Sebepler, Önlemler ve Çözümler**genvetizmircomYouTube · 4:00

Baska Güvercini sahiplenme

Baska, Akbaş ve Akbaş Baska

Özbaşer Bulut ve arkadaşları Baska'larda kanatta beyaz ana telek bulunabildiğini (%43), bu işareti taşımayan kuşlara Türkiye'de Akbaş dendiğini yazar. Savaş ve Erdem'in 22 yerli ırkı karşılaştıran çalışması ise 'Akbaş Baska'yı ayrı bir ırk olarak incelemiş ve yetiştiricilerin Akbaş Baska'nın Baska'dan geldiğini söylemesine rağmen ikisi arasındaki uzaklığın görece yüksek olduğunu, Akbaş Baska'nın özgün ırkta bulunmayan tüy renkleri için başka ırklarla melezlenmiş olabileceğini yazmıştır. İki çalışmanın kullandığı ad aynı olsa da kastettikleri kuşlar farklı olabilir; kuşu alırken yetiştiricinin 'Akbaş' derken neyi kastettiğini sorun.

Ölçüler ne söylüyor?

Özbaşer Bulut ve arkadaşlarının incelediği 100 Baska'nın ortalama canlı ağırlığı yaklaşık 289 g, vücut uzunluğu yaklaşık 29 cm bulunmuştur; Baska canlı ağırlık, baş uzunluğu, gaga derinliği, kuyruk uzunluğu ve vücut uzunluğu bakımından Bango ve Mısıri'den yüksek değerler vermiştir. Erkekler canlı ağırlık, baş uzunluğu, kanat ve göğüs ölçüleri bakımından dişilerden yüksektir. Kanat teleği dizilimi kuşların %55'inde 9-1-11, %25'inde 10-1-9, %20'sinde 10-1-10; kuyruk teleği sayısı %59'unda 11, %41'inde 12 olarak sayılmıştır.

Irkın korunması

Özbaşer Bulut ve arkadaşları Baska'yı, Bango ve Mısıri ile birlikte acilen koruma altına alınması gereken yerli gen kaynakları arasında sayar ve kontrollü üretimin hemen başlatılmasını önerir. Yılmaz ve Boz ise plansız melezlemenin yerli ırkları kaybettirdiğine dikkat çeker. Baska besleyen biri, çiftlerini baş işareti temiz kuşlardan ve Baska içinden seçerek bu uyarıya karşılık verebilir.

Üreme

Güvercin çiftleri ömür boyu birlikte kalır ve yavruyu iki ebeveyn birlikte, kursak sütüyle büyütür (Yılmaz ve Boz). Merck trikomonozun bu süt yoluyla yavruya geçtiğini, taşıyıcı olduğu bilinen kuşların damızlıktan çıkarılmasını önerir. Baska için yayımlanmış yumurta, kuluçka ya da yavru verisi bulamadık; Akbaş ve beyaz telekli kuşları eşleştirirken baş işaretinin nasıl geçtiğini deneyimli yetiştiricilerden öğrenmek yararlıdır.

Sağlıklı kuş seçimi

VCA, kolay alışacağı için genç bir kuş almayı önerir ve canlı, dikkatli, kolay ürkmeyen kuşun genellikle sağlıklı olduğunu yazar. Baska'da ayrıca baş işaretinin temizliğine, gaganın kısa ve kalın olup olmadığına bakın; ağız içinde sarı kitle, kirli kloak ve sulu dışkı istemeyeceğiniz işaretlerdir. Yeni kuş birkaç hafta ayrı bölmede tutulur ve VCA'nın önerdiği gibi ilk iki haftada hekime gösterilir. Güvercin tutma ve satışıyla ilgili kuralları belediyenize ve il tarım ve orman müdürlüğüne sorun.

Sahiplenmeden önce: kontrol listeleri

Baska kümeste ve gökyüzünde yaşayan bir kuştur ve Merck güvercinlerin 20 yıla kadar yaşayabildiğini yazar; yani uzun soluklu bir bağlılıktır. Aşağıdaki soruların hepsine rahatça 'evet' diyebiliyorsanız başlayabilirsiniz. Genel hazırlık için sahiplenme rehberimize de göz atın.

Kendinize sorun

Baska'ların uçuşa çıkabileceği bir çatı ya da bahçe kümesim olacak mı?
Her çifte ayrı yuva gözü ayırabilecek miyim?
Suluğu her gün yıkayıp kümesi haftalık temizleyebilir miyim?
Baş işareti temiz ve kuşları belli bir yetiştiriciyle konuşabildim mi?
Aşı ve dışkı muayenesi için kuş bakan bir hekim biliyor muyum?
Komşular ve yönetim kümes konusunda ne düşünüyor?

Baska Güvercini nereden sahiplenilir?

Baska arıyorsanız ilk adres Trakya, Ege ve İstanbul'daki güvercin dernekleri ile adı bilinen yetiştiricilerdir. Kümesi yerinde görün: kuşlar canlı mı, altlık kuru mu, suluk temiz mi? Kuşun anne-babasını, yaşını ve aşılarını sorun; Akbaş mı, beyaz telekli Baska mı olduğunu ve baş işaretinin nasıl olduğunu kendiniz kontrol edin.

Barınaklarda Baska bulmak pek olası değildir. Ayağında halka olan bir Baska'yı yolunu kaybetmiş hâlde bulursanız Trakya ya da Ege'deki güvercin derneklerine haber verin; halka numarası çoğu zaman sahibine ulaştırır.

Baska Güvercini sahiplenme ve sorumluluk

Baska'yı Trakya, Ege ya da İstanbul'daki tanınmış yetiştiricilerden veya güvercin derneklerinin üyelerinden edinmek, ırk özelliklerini taşıyan bir kuş bulmayı kolaylaştırır. Kuşun baş işaretine, gaga yapısına, kanadındaki beyaz telek durumuna ve ana-babasına bakın. Savaş ve Erdem Akbaş Baska olarak bilinen kuşların bir kısmının başka ırklarla melezlenmiş olabileceğini yazar; kuşun geçmişini sormak bu yüzden önemlidir. VCA genç bir kuş seçmeyi ve ilk iki hafta içinde veteriner muayenesi yaptırmayı önerir.

Baska Güvercini hakkında sık sorulanlar

Baska güvercini nereden gelir?

Türkiye'nin yerli ırklarındandır. Yılmaz ve Boz Baska'nın genellikle Trakya ve Ege Bölgesi'nde yetiştirildiğini, yurt dışında da Baska adıyla tanındığını yazar.

Baska güvercini nasıl tanınır?

Başı beyaz, gövdesi, kanatları ve kuyruğu renklidir; baştaki beyaz tepeden gaga çizgisine kadar iner (Özbaşer Bulut ve ark.). Gagası kısa, kalın ve aşağı doğru kıvrıktır.

Akbaş güvercin nedir?

Özbaşer Bulut ve arkadaşları kanadında beyaz ana telek bulunmayan Baska'lara Türkiye'de Akbaş dendiğini yazar. Savaş ve Erdem 'Akbaş Baska' adıyla bilinen kuşların başka ırklarla melezlenmiş olabileceğini belirtir.

Baska güvercini ne kadar büyür?

İstanbul'daki 100 kuşluk çalışmada ortalama canlı ağırlık yaklaşık 289 g, vücut uzunluğu yaklaşık 29 cm bulunmuştur; Baska kısa gagalı yerli ırkların en irisidir (Özbaşer Bulut ve ark. 2022).

Baska ile Bango arasındaki fark nedir?

Baska'da baş beyaz, gövde renklidir; Bango'da baş ve gövde beyaz, kanat ve ya da kuyruk renklidir. Baska daha ağırdır ve gagası biraz daha uzundur (Özbaşer Bulut ve ark.).

Baska güvercininin renkleri nelerdir?

Özbaşer Bulut ve arkadaşları kırmızı, sarı, siyah, çikolata, mavi, nohudi ve limoni renkleri saptamıştır. Baska'nın gövdesinde beyaz tüy görülmez.

Baska güvercini dalıcı mı?

Evet. Yılmaz ve Boz Baska'yı dalıcı tip bir ırk olarak tanımlar; Özbaşer Bulut ve arkadaşları kısa gagalı ırkların süs ve dalıcı güvercin olarak tercih edildiğini yazar.

Baska güvercini kaç yıl yaşar?

Kaynaklar bu ırka özgü bir ömür vermiyor. Merck evcil güvercinlerin 20 yıla kadar yaşayabildiğini yazar.

Baska güvercininde paça ya da tepelik var mı?

Hayır. Özbaşer Bulut ve arkadaşlarının incelediği Baska'ların hiçbirinde tepelik ya da paça bulunmamıştır.

Baska güvercini apartmanda beslenir mi?

Kısmen. Güvercinler görece sessizdir (Merck), ama Baska'nın çatıda ya da bahçede bir kümese ve uçuş alanına ihtiyacı vardır. Komşuların ve site yönetiminin onayı önemlidir.

Baska güvercini ne yer?

VCA peletin diyetin yaklaşık yarısını oluşturmasını, küçük boy pelet seçilmesini, tohumun tek besin olmamasını ve her gün ince doğranmış sebze verilmesini önerir. Avokado, çikolata, tuzlu yiyecek, alkol ve kafein verilmez.

Baska güvercini hangi ırklara yakındır?

Savaş ve Erdem'in çalışmasında Baska; Akbaş Baska, Mısıri, Hünkari, Denizli ve Manisa Azmanı ile Tokur gibi kısa gagalı ırklarla aynı grupta yer almıştır. Bu ırklar coğrafi olarak da birbirine yakın yerlerden gelir.

Baska güvercini neden korunmalı?

Özbaşer Bulut ve arkadaşları Baska, Bango ve Mısıri'nin yerli gen kaynaklarının korunması için acilen koruma altına alınmasını ve kontrollü üretim yapılmasını önerir.

Güvercinlere hangi aşılar yapılır?

VCA paramiksovirüs ve Salmonella paratifoya karşı aşıyı şiddetle önerir. Türkiye'deki uygulama ve zorunluluklar için güncel durumu veteriner hekiminizden ve il tarım ve orman müdürlüğünden doğrulayın.

Baska güvercini nereden alınır?

Trakya, Ege ve İstanbul'daki güvercin dernekleri ve tanınmış yetiştiriciler en güvenilir kaynaktır. Kuşun baş işaretine, gagasına, ana-babasına ve aşı geçmişine bakmak önemlidir.

Kaynaklar

Bu sayfa numaralı kaynaklardan derlendi ve veteriner hekimlerimiz tarafından incelendi.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz; ilaç ve doz önerisi içermez.